شمل

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ش-م-ل6 sîga, 75 mücavir kök, 11 ayet, 9 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.سبأشَمَائِلِهِمْفجواشْتَمَلَتْشمليمنبِشِمَالِهِطلعأنثوَالشَّمَائِلِالشِّمَالِعزييقظأبل

KökSîga 6Ayet 11Sure 9Mücavir 75

▶ Ağı aç (3B)

شمل

ش - م - ل

KÖK
  • 12 geçiş
  • 11 ayet
  • 6 sîga
  • 12 sözlük

Kur'an'daki karşılığı: Sol

Notlarım

Sözlükler(12)

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR1.613 harf
باب الشين واللام والميم معهما ش ل م، ش م ل مستعملان فقط شلم: الشَّيلم والشّالمُ، بلغة أهل السّواد: الزُّوان، يكون في البُرّ. شمل: شملهم أمرٌ: أي: غشيهم، يشملهم شملاً وشًمولاً. واللَّونُ الشامل: أن يكون لونٌ أسود يعلوه لونٌ آخر. والشّمال: خلالفُ اليمين. والشمال: خليقةُ الإنسان. وجمعهُ: شمائلُ. قال لبيد: همُ قومي وقد أنكرتُ منهم شمائل بدِّلوها من شِمالي ويقال: إنها لحسنة الشَّمائل، أي شكلها
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR2.395 harf
شَمَلَهُمْ الأمر يشملهم إذا عمهم وشملهم بالفتح يَشْمُلُهُمْ لغة وأنشد لابن قَيسِ الرُقَيّات: كيف نَومي على الفِراشِ ولَمَّاتَشْمَلِ الشأمَ غارةٌ شَـعْـواءُ أي متفرِّقَةٌ. وجمع الله شَمْلَهُمْ، أي ما تَشَتَّتَ من أمرهم. وفرَّقَ الله شَمْلَهُ، أي ما اجتمع من أمره. والشَمَلُ بالتحريك: مصدر قولك شَمِلَتْ ناقتنا لِقاحاً من فحل فلان، تَشْمَلُ شَمَلاً، إذا لقِحَتْ. والشَمَلُ أيضاً: لغةٌ في الشَمْلِ،
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR7.470 harf
ش ل م شلم ، شمل ، مشل ، ملش ، لمش . شلم : قال الليث : شَالَمٌ وشَيْلَمٌ ، بلغةِ أهل السَّواد ، هو الزُّوَانُ الذي يكون في البُرّ . ثعلب ، عن ابن الأعرابيّ : هو الشَّيْلَمُ والزُّوَانُ والسَّعِيعُ . وقال أبو تراب : سمعتُ السُّلَمِيَّ يقول : رَأَيتُ رجلاً يَتَطَايَرُ شِلَّمةٌ وشنّمُه . إن تحمليه ساعةً فرُبَّما أَطارَ في حُب رِضاكَ الشِّلَّما سلَمة عن الفراء ، قال : لم يَأْت على فَعَّلَ اسمٌ إلا
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR8.194 harf
(باب الشين والميم وما يثلثهما) (شمت) الشين والميم والتاء أصلٌ صحيح، ويشذُّ عنه بعضُ ما فيه إشكالٌ وغموض. فالأصل فرَحُ عدوٍّ ببليّةٍ تصيبُ مَنْ يعاديهِ. يقال: شَمِتَ به يَشْمَت شَماتةً، وأشمَتَه الله عزّ وجلّ بعدوِّه. وفي كتاب الله تعالى: ﴿فَلاَ تُشْمِتْ بِيَ الأَعْداءَ﴾ [الأعراف 149]،. ويقال بات فلانٌ بليلةِ الشَّوامت، أي بليلة سَوء تُشمت به الشَّوامت. قال: فارتاعَ مِن صوتِ كَلاَّبٍ فبات لـه
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR1.408 harf
- الشمال: المقابل لليمين. قال عز وجل: ﴿عن اليمين وعن الشمال قعيد﴾ [ق/17]، ويقال للثوب الذي يغطي به: الشمال (الشمال جمع شملة، وهي كساء يشتمل به، انظر: اللسان (شمل) )، وذلك كتسمية كثير من الثياب باسم العضو الذي يستره، نحو: تسمية كم القميص يدا، وصدره، وظهره صدرا وظهرا، ورجل السراويل رجلا، ونحو ذلك. والاشتمال بالثوب: أن يلتف به الإنسان فيطرحه على الشمال. وفي الحديث: (نهى عن اشتمال الصماء) (الحديث عن
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR1.649 harf
ش م ل هو خير شامل وشملهم الخير شمولاً وأنا مشمول بنعمة الله تعالى وجمع الله تعالى شملهم‏.‏ وهو كريم الشمائل‏.‏ وما ذلك من شمالي‏:‏ من خلقي‏.‏ قال لبيد‏:‏ هم قومي وقد أنكرت منهم شمائل بدّلوها من شمالي وتقول‏:‏ ليس من شمالي أن أعمل بشمالي وشملت الريح تشمل‏.‏ وغدير مشمول‏:‏ تضربه الشمال وليلة مشمولة‏:‏ باردة ذات شمال‏.‏ قال النمر‏:‏ ولرفقة في ليلة مشمولة نزلت بها فغدت على أسآرها وأشملنا‏:‏
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR18.460 harf
الشِّمالُ: نقيضُ اليَمِين، والجمع أَشْمُلٌ وشَمائِل وشُمُلٌ؛ قال أَبو النجم: يَأْتي لها مِن أَيْمُنٍ وأَشْمُل وفي التنزيل العزيز: عن اليَمين والشمائل، وفيه: وعن أَيمانهم وعن شَمائلهم؛ قال الزجاج: أَي لأُغْوِيَنَّهم فيما نُهُوا عنه، وقيل أُغْوِيهم حتى يُكَذِّبوا بأُمور الأُمم السالفة وبالبَعْث، وقيل: عنى وعن أَيمانهم وعن شمائلهم أَي لأُضِلَّنَّهُم فيما يعملون لأَن الكَسْب يقال فيه ذلك بما كَسَبَتْ
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR1.061 harf
* ش م ل * * شَمِلَهم * الأمر بالكسر * شُمولا * عمّهم وفيه لغة أخرى من باب دخل ولم يعرفها الأصمعي وأمر * شَامِلٌ * وجمع الله * شَمْلَهُ * أي ما تشتت من أمره وفرق الله شمله أي ما اجتمع من أمره و * الشَّمْلُ * بفتحتين لغة في الشمل و * الشَّمْلَةُ * كساء يشتمل به و * الشَّمالُ * الريح التي تهب من ناحية القطب وفيها خمس لغات * شَمْلٌ * بالتسكين و * شَمَلَ * بفتحتين و * شَمالٌ * و * شَمْأَلٌ * و *
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR15.315 harf
الشمال: ضد اليمين، كالشيمال، بزيادة الياء، وكذلك الشملال، بكسرهن، ويروى قول امرئ القيس، يصف فرسا: كأني بفتخاء الجناحين لقوةصيود من العقبان طأطأت شيمالي وشملالي، بالوجهين، والأخيرة أعرف، قال اللحياني: ولم يعرف الكسائي، ولا الأصمعي شملال، قال ابن سيده: عندي أن شيمالي إنما هو في الشعر خاصة، أشبع الكسرة للضرورة، ولا يكون شيمال فيعالا، لأن فيعالا إنما هو من أبنية المصادر، والشيمال ليس
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR yok27.668 harf
شَمِلَهُمُ الأَمْرُ 1 شَمِلَهُمُ الأَمْرُ ذ , aor. شَمَلَ ; and شَمَلَهُم, aor. شَمُلَ ; (S, Msb, K;) but the latter verb was unknown to As, (S, TA,) and is said by Lh to be rare; (TA;) inf. n. شَمَلٌ, (Msb, K,) which is of the former, (Msb,) and شُمُولٌ, (Msb, K,) and شَمْلٌ; (K;) i. q. عَمَّهُمْ [i. e. The event, or case, included them in common, in general, or universally, within the compass
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR1.838 harf
شَمَلَ شَمَلَ U ( n. ac. شُمُوْل 27 ), a. Blew from the north, was in the north ( wind ). b. ( n. ac. شَمْل 1 ), Exposed to the north-wind. c. ( n. ac. شَمْل 1 , شُمُوْل 27 ) see infra (b) . شَمِلَ شَمِلَ A ( n. ac. شَمَل 4 ), a. Was exposed to the north-wind. b. Embraced, included, comprised; was universal, all-inclusive, general. c. see II (a) . شَمَّلَ شَمَّلَ II , a. Wrapped
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR53.660 harf
شمل شَمَلَ - يَشْمُلُ (شَمَلَ - يَشْمَلُ) - شِمال - شَمائِل - بشماله - ذات الشمال - عن الشمال شَمَلَ - يَشْمُلُ (شَمَلَ - يَشْمَلُ) + الكائن + (نسبة لكائن): ضد " يَمُنُ - يَيْمَنُ ": يأخذ جهة الشمال نسبة له: يقع على شماله: وفيه بيان موقع من غير حركة شِمَال: ضد " يمين ": على وزن " فِعال" اسم فعل" شَمَلَ - يَشْمُلُ": اسم مكان أو حال منه: من
Tamamını oku

Sîgalar(6)

Mücavir kökler75 mücavir (100 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. يمن

    7 ortak ayet · Sağ yandır

  2. طلع

    2 ortak ayet · Dal demektir

  3. ضأن

    1 ortak ayet · Yünlü hayvanlar

  4. عزي

    1 ortak ayet · Gruplar

  5. فجو

    1 ortak ayet · Geniş boşluk

  6. معز

    1 ortak ayet · Kıllı hayvan

  7. يقظ

    1 ortak ayet · Uyanıklar

  8. ثني

    2 ortak ayet · Sena yaka demektir

  9. أنث

    2 ortak ayet · Eğildiği zaman tekrar eski yerine gelen demir gibi şeylere…

  10. رقد

    1 ortak ayet · Rekd Lahit demektir

  11. سبأ

    1 ortak ayet · Şehir adı, şarabın yapıldığı üzüm bahçelerinin olduğu bir…

  12. أبل

    1 ortak ayet · Deve sürüsü demektir

Geçtiği ayetler(11)

  1. … عَنْ كَهْفِهِمْ ذَاتَ الْيَمِينِ وَإِذَا غَرَبَتْ تَقْرِضُهُمْ ذَاتَ الشِّمَالِ وَهُمْ فِي فَجْوَةٍ مِنْهُ ذَلِكَ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ …

    SolGüneşin doğduğu zaman; mağaralarının sağ tarafına yöneldiğini, battığı zaman da; sol tarafa gittiğini görürsün. Kendileri de mağaranın iç tarafında idiler. Bu, Allah’ın ayetlerindendir. Allah, kimi hidayete erdirirse; o, doğru yola ermiştir, kimi de şaşıracak olursa; artık onun için yol gösterici bir dost bulamazsın.

  2. وَتَحْسَبُهُمْ أَيْقَاظًا وَهُمْ رُقُودٌ وَنُقَلِّبُهُمْ ذَاتَ الْيَمِينِ وَذَاتَ الشِّمَالِ وَكَلْبُهُمْ بَاسِطٌ ذِرَاعَيْهِ بِالْوَصِيدِ لَوِ اطَّلَعْتَ عَلَيْهِمْ لَوَلَّيْتَ …

    SolOnlar uykuda iken; sen, onları uyanık sanırdın. Biz, onları sağa ve sola döndürüyorduk. Köpekleri de dirseklerini eşiğe uzatmıştı. Onları görsen; için korkuyla dolar, geri dönüp kaçardın.

  3. إِذْ يَتَلَقَّى الْمُتَلَقِّيَانِ عَنِ الْيَمِينِ وَعَنِ الشِّمَالِ قَعِيدٌ

    SolSağında ve solunda onunla beraber oturup amellerini tesbit eden iki de tesbit edici vardır.

  4. وَأَصْحَابُ الشِّمَالِ مَا أَصْحَابُ الشِّمَالِ

    SolSolcular da. Solcular kimlerdir?

  5. وَأَصْحَابُ الشِّمَالِ مَا أَصْحَابُ الشِّمَالِ

    SolSolcular da. Solcular kimlerdir?

  6. عَنِ الْيَمِينِ وَعَنِ الشِّمَالِ عِزِينَ

    SolSağdan ve soldan halka halka olarak.

Sîga sayfası: شَمَائِلِهِمْ
Sîga sayfası: وَالشَّمَائِلِ

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökشمل
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerحوط, حوى, وسع
Zıt Kökيمن
Çekirdek Özet 1Bir nesneyi veya bedeni çevreleyip bütünüyle içine alma, sarıp kuşatma örtüsü
Çekirdek Özet 2Sağın temsil ettiği bereket, güç ve açıklığın karşı kutbu olarak sol cihet ve anne karnının cenini bütünüyle kuşatması
Çekirdek Özet 3Parçaları içine alarak birleştiren kuşatıcı bütünlük ve yön tayininde tali veya olumsuz kutbu belirleyen koordinat
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca yön belirten fiziksel sol kavramına indirgemek; ana karnının cenini bütünüyle sarmalaması ve varlığı çevreleyen kapsayıcılık boyutunu gözden kaçırmak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
شمYükselme, burnu havaya dikme, içine çekme ve dış tesiri kendi bünyesinde hissetme hareketi; nitekim شمخ kökünde yüksekliğe, شمس kökünde yakıcı ışımanın kuşatmasına, شمز kökünde büzülüp toparlanmaya işaret ederلTemas, iltisak ve yönelme bildiren ل harfinin eklenmesiyle dışa doğru yükselme veya koku alma eylemi, bir nesnenin diğerini bütünüyle sarıp bağlaması, içine alarak çevrelemesi ve kuşatıcı bir sınır oluşturması biçiminde somut bir kapanışa dönüşmüştür

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
شDişIsırma, tutma, kesme, kavrayıp kenetlenme ve parçaları birbirine sıkıca bağlama
مSuDalgalanma, yayılma, kuşatma, akışkanlık ve nesnenin her tarafını kaplama
لÇoban değneği, üvendireSevk etme, sınır çizme, bağlama, bir araya toplama ve denetim altına alma
شملDişin sıkıca kavraması, suyun her yanı sarması ve değneğin bir araya toplayıp sınırlandırmasıBir nesneyi dışarıdan bütünüyle kavrayıp su gibi her cephesinden saran ve onu belirlenmiş bir sınır içinde tutan kuşatma hareketi

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBedeni veya bir uzvu bütünüyle örten elbise, aba ve örtü; dişi devenin veya koyunun memesini dış etkenlerden korumak üzere bütünüyle saran torba
Cahiliye şiiri kullanımıLebîd b. Rebîa kökü insanın değişen tabiatını ve ahlaki huy örtüsünü anlatmak üzere şöyle kullanır: هُمُ قَوْمِي وَقَدْ أَنْكَرْتُ مِنْهُمْ / شَمَائِلَ بُدِّلُوهَا مِنْ شِمَالِي
Erken Arapça kullanımSoğuk eserek her yanı saran kuzey rüzgarı için bu kök kullanılmış; İmrüülkays bir beytinde avcı kuşun kanat hareketini tasvir ederken طَأْطَأْتُ شِيمَالِي ifadesiyle sol kanadı/yönü zikretmiştir

Kaynak Lisān al-ʿArab, Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha.

Sami etimolojik katman

Sami dillerinde شمل kökü, öncelikli olarak yön sisteminde sağın karşıtı olan sol tarafı ve coğrafi yönelimde yüzü doğuya dönük gözlemcinin soluna düşen kuzey yönünü ifade eden kadim bir köktür. İbranicede sım’ōl (שְׂמֹאל) ve Aramice / Süryanicede semālā (ܣܡܠܐ) biçiminde korunan bu semantik alan, kuzey yönünü ve sol tarafı karşılar. Arapçada kök bu yönelimi korumakla birlikte, kökün ilk iki harfiyle bağlantılı biçimde bir şeyi içine alma, sarıp sarmalama, elbise gibi bütünüyle örtme ve huyların insanı kuşatması manalarını da güçlü bir biçimde geliştirmiştir. Arap dilinde sol ele شِمَال denilmesi, ya sağ elin iş gördüğü esnada solun koruyucu veya sarıcı örtü gibi ona eşlik etmesinden ya da kuzey rüzgarının soğuk bir kuşatmayla esmesinden neşet etmiştir.

Güven Kesin

Kaynak Brown-Driver-Briggs, HALOT, Payne Smith, David Cohen.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönشمل biçimiSarma, bütünüyle örtme, bir nesneyi her yönüyle içine alma ve sağın karşısındaki yönKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice sım'ōl, Süryanice semālā, Ugaritçe šm'alYüzü doğuya dönen insanın soluna düşen taraf ve coğrafi olarak kuzey yönüKesin
Daha geniş dilsel ilişkiGüney Arapçası ve Afro-Asyatik yön adlandırmalarıYönlerin insan bedenine ve güneşin doğuşuna göre tanımlanmasında sol/kuzey kutbuGüçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, HALOT, Lisān al-ʿArab.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
شملAnlamlıKuşatmak, içine almak, sol tarafBir şeyi her yanından sarıp sarmalamak, anne karnının cenini kavraması, sağın karşıtı yönHedef kök; Kur'an'da geçer
شلمAnlamlıParçalamak, yarmak, gedik açmakBir nesnenin kenarından veya ucundan parça koparmak, kap kacakta gedik açılmasıKur'an'da geçmez; hedef kökteki bütünüyle sarma anlamının zıddına bütünlüğü bozma ve gedik açma taşır
مشلKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir
ملشKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir
لشمKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir
لمشKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
شملMerkezKuşatma, içine alma ve sol cihetNesneyi elbise veya örtü gibi her yanından kavrayıp sınırları içine almaFiziksel ve ahlaki bütünlüğü kuşatan sargı
حوطKomşuÇevreleme ve korumaBir nesnenin etrafına duvar veya set çekerek onu dış tesirlerden muhafaza etmeDışarıdan sınır çekme esastır; nesnenin özüne nüfuz edip giysi gibi sarma şart değildir
حوىKomşuToplayıp bünyesine katmaDağınık unsurları bir kap veya mekan içine alarak topluca barındırmaToplama ve bir arada tutma boyutu öne çıkar
وسعKomşuGenişlik ve kapasiteBir kabın veya gücün başka nesneleri içine alabilecek hacme ve kudrete sahip olmasıKuşatmanın kendisinden ziyade kuşatabilme kapasitesini ve genişliği vurgular
يمنZıtSağ yön, bereket ve güçKuvvet, açıklık, bereket, kutluluk ve ana yön tayiniSolun temsil ettiği örtülü, ikincil veya uğursuz sayılan kutbun tam karşıtı

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaشملKuşatmak, bütünüyle içine almak, sol yönFiziksel sarma, cenini kapsama, huy bütünlüğü ve sağın karşıtı yönKesin
Latincecomprehendere, sinisterİhtiva etmek, kavramak; sol yöncomprehendere kökün içine alma boyutunu, sinister ise sol yön anlamını karşılarGüçlü
İngilizceto enclose, to comprehend, leftİçine almak, kapsamak, solKuşatma ve yön anlamlarını iki ayrı kelimeyle tam olarak bölerGüçlü
Almancaumfassen, linke SeiteKapsamak, sol tarafumfassen sarmalama ve ihtiva etmeyi, links yönü ifade ederGüçlü
Fransızcaenglober, gaucheKapsamak, bütününe almak, solenglober içine alma bütünlüğünü, gauche zıt yön kutbunu verirGüçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ أَرْحَامُ الْأُنْثَيَيْنِAna rahminin cenini bütünüyle sarmalaması ve ihtiva etmesiMüşriklerin hayvanlar hakkındaki keyfi haram hükümlerini çürüten delil bağlamı; En'âm 6:143, 6:144
الشِّمَال / وَشِمَالٍ / بِشِمَالِهِFiziksel yön ve beden uzvu olarak sol el ve sol tarafMağara ehlinin yatış yönü (Kehf 18:17, 18:18), Sebe kavminin bereketli bahçeleri (Sebe 34:15) ve amel defterini soldan alma (Hâkka 69:25)
أَصْحَابُ الشِّمَالِAhirette hüsrana uğrayanlar ve bedbahtlar zümresiKıyamet sahneleri ve amel defterleri soldan verilenlerin cezalandırılması bağlamı; Vâkıa 56:41
عَنِ الْيَمِينِ وَعَنِ الشَّمَائِلِGölgenin veya şeytanın vesvesesinin yöneldiği muhtelif yönler ve sağın karşıtı kutuplarVarlıkların Allah'a boyun eğişini gösteren gölgelerin uzanması (Nahl 16:48) ve şeytanın insana yaklaşma yönleri (A'râf 7:17)

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamAhiret halleri ve amel defterlerinin verilmesiAmel defterinin sol elden verilmesinin ontolojik bir ceza mı yoksa manevi bir hüsran ve dereke göstergesi mi olduğuAmel defterinin soldan verilmesi mutlak mahrumiyet ve ilahi rızadan uzaklaşma simgesi olarak yoğunlaşır
Fıkıhİbadet adabı, kılık kıyafet ve necasetten taharetİştimal-i samma örtünme tarzının namazda veya ihramda yasaklanması; sol elin taharette, sağ elin temiz işlerde kullanılmasıİbadet esnasında hareket serbestisini engelleyen kuşatıcı örtünme yasağı ve yön taksimi
TefsirRahimlerin cenini kuşatması ve gölgelerin eğilmesiEn'âm suresindeki ayetlerde dişi hayvanların rahimlerinin erkek veya dişi cenini istisnasız sarmalaması üzerinden tevhid deliliKuşatıcılık yoluyla ilahi tekvin kanunlarının keyfi ayrımları hükümsüz kılması
HadisAhlak ve beden hareketleriSol elle yiyip içmenin nehyedilmesi ve giyimde bedeni tamamen kilitleyen sarınma şekillerinin engellenmesiBeden organlarının fıtri işlevlerinin korunması ve şeytani savrulmalardan sakınma

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniVarlık ve teslimiyet koordinatıSol cihet ve ilahi kapsayıcılıkİnsanın ve kainatın her yönüyle kuşatılmışlığını idrak ettirmeGölgelerin sağa ve sola eğilmesi, kainatın hiçbir boşluk bırakmaksızın boyun eğişini temsil ederKesin
İlmiEmbriyoloji ve biyolojik örtüRahmin cenini kuşatmasıHayatın başladığı ortamın tam korunaklı ve kapsayıcı yapısıAnne rahminin cenini tüm boyutlarıyla sarıp dış etkilerden yalıtmasıGüçlü
SiyasiToplumsal kutuplaşma ve yönelişTali ve muhalif kanatİktidar ve meşruiyet ekseninin (sağ) karşısındaki dengeleyici veya sapkın kutupMeşru nizamın sağ olarak simgelendiği düzende solun tali veya bozucu istikameti göstermesiMuhtemel
İktisadiMülkiyet ve tasarruf bütünlüğüBütüncül tasarruf ve kuşatıcı planlamaBir iktisadi birimin tüm kaynakları ve varlıkları bünyesinde toplamasıKaynakların dağınık bırakılmayıp tek bir nizam altında toplanıp işletilmesiMuhtemel

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerKümeler teorisinde kapsama bağıntısı ve geometrik zarfBir A kümesinin B kümesini bütünüyle içermesi (B⊂A) ve bir nesneyi her yönüyle çevreleyen dış yüzey (zarf)Kesin
Beşeri bilimlerBütüncül sosyalleşme ve habitusBireyin içine doğduğu ve kişiliğini bir elbise gibi her cepheden kuşatan toplumsal ve ahlaki çevreGüçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü yalnızca fiziksel sol organa veya modern siyasi bir kavram olan solculuk/sol cenah ayrımına indirgemek
Kur'an içi daha geniş anlamKök Kur'an'da anne rahminin cenini tam olarak çevrelemesinden, gölgelerin kozmik boyun eğiş yönlerine ve insanın ahlaki tabiatını saran örtülere kadar kapsamlı bir kuşatmayı ifade eder
Yanlış anlamanın doğuracağı hataEn'âm suresindeki mantıksal delillendirmeyi sıradan bir hamilelik tespiti saymak; ahiretteki sol kutbun yalnızca uzuvsal bir yönden ibaret olduğunu zannederek varoluşsal hüsranı görememek

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın hem biyolojik bir mucize olan ana rahminin kuşatıcılığını hem de evrendeki yönelme kanunlarını tek bir kavramsal çerçevede nasıl birleştirdiğini gösterir
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?En'âm suresindeki şirk telakkilerini yıkan ilahi meydan okuma ayetlerinde ve ahiretteki iki temel insan zümresini tasnif eden sahnelerde
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Kuşatmanın sadece dışarıdan bir baskı değil, varlığın doğasını ve gelişimini belirleyen içkin bir örtü ve sınır olduğu gerçeğini ortaya koyar

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamBir nesneyi veya uzvu giysi gibi her tarafından sarıp içine alan örtü; sağın mukabili olan sol taraf ve kuzey rüzgarı.
  • Soyut anlamBir varlığı veya kavramı bütün boyutlarıyla içine alıp kapsayan sınır; ahlaki tabiatın insanı bütünüyle çevrelemesi ve ontolojik yönelim kutbu.
  • Sistematik karşılıkBir sistemin alt unsurlarını dışarıda hiçbir parça bırakmaksızın sınırları içine dahil eden kapsama ve koordinat sistemi.
  • LaTeX modeliΩ⊇⋃i=1nXi∧D⃗coord=−D⃗+
  • LaTeX açıklamasıFormüldeki Ω simgesi kuşatıcı bütünlüğü ve örtüyü, ⋃Xi ise bu örtünün içine aldığı alt parçaları ve cenini temsil eder; ⊇ bağıntısı iştimâl hareketini yani tam kapsamayı ifade eder. İkinci kısımda yer alan D⃗coord yön vektörü, sağın temsil ettiği pozitif ve asli eksen olan D⃗+ vektörünün simetrik karşıtı olan sol yön kutbunu modeller.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ش