طلب

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ط-ل-ب4 sîga, 37 mücavir kök, 3 ayet, 3 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.بركنقذيَطْلُبُهُسخرطلبحثثقمرالطَّالِبُذببصبحغورسدسشمس

KökSîga 4Ayet 3Sure 3Mücavir 37

▶ Ağı aç (3B)

طلب

ط - ل - ب

KÖK
  • 4 geçiş
  • 3 ayet
  • 4 sîga
  • 12 sözlük

Kur'an'daki karşılığı: Onu talep eder

Notlarım

Sözlükler(12)

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR1.880 harf
باب الطاء اللام والباء معهما ط ل ب، ط ب ل، ب طل، ل ب ط، ب ل ط مستعملات طلب: الطَّلَبُ: مُحاولةُ وجدانِ الشَّيء. والطِّلبة: ما كان لك عندَ آخَر من حقٍّ تُطالِبهُ به. والمُطالَبةُ: أن تُطالبَ إنساناً بحقٍّ لك عندَه، لا تزال تُطالبه وتتقاضاه بذلك. والغلب في باب الهَوَى: الطِّلاب والمعنى واحد. والتَّطَلُّبُ: طلب في مُهْلة من مواضع. وكَلأَ مُطْلِبٌ: بعيد الملطب، وقد أَطلَبَ الكَلأُ، أي: تباعد وطلبه
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR485 harf
طلبت الشيء طلبَا، وكذلك اطَّلبته على افتعلته. والطَلَب أيضاً: جمع طالِبٍ. قال ذو الرمّة: فانصاع جانبُه الوحشيُّ وانكدرتْيَلْجَبْنَ لا يَأْتَلي المطلوبُ والطَلَبُ وطالَبه بكذا مطالَبة. والتطلُّبُ: الطلَبُ مرةً بعد أخرى. والطَلِبَةُ: ما طَلَبْته من شيء. وأَطْلَبَه، أي أسْعَفه بما طلب. وأطْلَبَه، أي أحوجه إلى الطَلَب، وهو من الأضْداد. ومنه قولهم: أَطْلَبَ الماءُ، إذا بَعُدَ فلم يُنل إلا بطلب؛
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR5.901 harf
ط ل ب طلب ، طبل ، لبط ، بلط ، بطل : مستعملة . طلب : قال الليث : الطلَبُ : محاولةُ وِجدانِ الشيء وأخذِه . والطِّلْبَةُ : ما كان لك عند آخر من حقّ تطالبه به . والمُطَالَبَةُ : أن تُطالب إنساناً بحق لك عنده ، ولا تزال تطالبُه وتتقاضاه بذلك . والغالبُ في باب الهوى : الطِّلابُ . والتّطَلُّبُ : طلب في مهلة من مواضع . أبو عبيد عن أبي عبيدة : أطليتُ الرجل : أعطيتُه ما طلَب . وأطلبته : ألجأته إلى أن يطلب
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR8.387 harf
(باب الطاء واللام وما يثلثهما) (طلم) الطاء واللام والميم أصلٌ صحيحٌ، وهو ضَربُ الشَّيءِ بِبَسْط الشيء المبسوط. مثال ذلك الطَّلْم، وهو ضَربُكَ خُبْزَة المَلَّة بيدك تنفُضُ ما عَليها من الرَّماد. وما أقرَبَ ما بين الطّلْم واللَّطْم. والدَّليلُ على ذلك قول حسّان: * تُطَلِّمهن بالخُمُر النِّساءُ([1]) * فإنَّ ناساً يرونه كذا، وآخرونَ يرونه: "تلطِّمُهنَّ". وذلك دليلٌ على أن المعنى واحد. ويقال إنَّ
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR248 harf
- الطلب: الفحص عن وجود الشيء، عينا كان أو معنى. قال تعالى: ﴿أو يصبح ماؤها غورا فلن تستطيع له طلبا﴾ [الكهف/41]، وقال: ﴿ضعف الطالب والمطلوب﴾ [الحج/73]، وأطلبت فلانا: إذا أسعفته لما طلب، وإذا أحوجته إلى الطلب، وأطلب الكلأ. إذا تباعد حتى احتاج أن يطلب.
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR673 harf
ط ل ب طلب الشيء طلباً ومطلباً وطلاباً وطلابة واطلبه وتطلبه وطالبه وطالبته بحق لي عليه ولي عنده طلبة‏:‏ بغية أو حق تجب مطالبته به وطلب مني فأطلبته‏:‏ فأسعفته‏.‏ وأطلبه الفقر‏:‏ أحوجه إلى الطلب‏.‏ وأطلب الماء والكلأ‏:‏ تباعد فطلبه الناس‏.‏ وماء وكلأ مطلب‏:‏ بعيد‏.‏ وبئر طلوب‏:‏ بعيدة‏.‏ قال يصف نوقاً‏:‏ تصبح بعد الرحلة الطلوب ريحة الأبصار والقلوب مرتاحة نشيطة للسير‏.‏ وهؤلاء طلب أعدائهم
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR3.155 harf
الطَّلَبُ: مُحاوَلَةُ وِجْدانِ الشَّيءِ وأَخْذِه. والطِّلْبَةُ: ما كان لكَ عند آخرَ من حَقٍّ تُطالِـبه به. والـمُطالَبة: أَن تُطالِبَ إِنساناً بحق لك عنده، ولا تزال تَتَقاضاه وتُطالبه بذلك. والغالب في باب الـهَوى الطِّلابُ. وطَلَبَ الشَّيءَ يَطْلُبه طَلَباً، واطَّلَبه، على افتعله، ومنه عبدُالـمُطَّلِب بن هاشم؛ والـمُطَّلِبُ أَصلهُ: مُتْطَلِب فأُدْغِمَتِ التاء في الطاء، وشُدِّدَت، فقيل: مُطَّلِب،
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR271 harf
* ط ل ب * * طَلَبَهُ * يطلبه بالضم * طَلَباً * بفتحتين و * اطَّلَبَهُ * بتشديد الطاء و * الطَّلَبُ * أيضا جمع * طالِبٍ * و * التطلُّبُ * الطلب مرة بعد أخرى و * الطَّلِبةُ * بكسر اللام الشيء * المطلوبُ * و * أطْلَبَهُ * بوزن أبطله أسعفه بما طلب وأطلبه أيضا أحوجه إلى الطلب
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR4.275 harf
طلبه يطلبه طلبا محركة وتطلابا كتذكار وتطلبه واطلبه، كافتعله أي حاول وجوده وأخذه. طلب إلي طلبا : رغب وقالوا: طلب إليه: سأله. وقيل: طلبه راغبا إليه؛ لأن الجمهور على أن طلب لا يتعدى بالحرف فخرجوا مثله على التضمين، كذا قال شيخنا. وهو طالب للشيء محاو أخذه ج طلب على مثال سكر وطلاب وطلبة ككتبة وطلب محركة، في المحكم. الأخيرة اسم للجمع. وفي حديث الهجرة قال سراقة: فالله لكما أن أرد عنكما الطلب. قال ابن
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR9.901 harf
طَلَبَهُ 1 طَلَبَهُ ذ , (S, A, O, &c.,) aor. طَلُبَ , (Msb,) inf. n. طَلَبٌ (S, A, MA, O, Msb, K &c.) and مَطْلَبٌ (A, MA, Msb) and طِلَابٌ and طِلَابَةٌ (A, MA) and طَلِبَةٌ (MA) and تَطْلَابٌ [which is of a measure denoting intensiveness]; (TA;) and ↓ اِطَّلَبَهُ; (S, A, O, Msb, K;) and ↓ تطلّبهُ; (A, K;) [but see this last below;] He sought it, desired it, demanded it, or asked for it; (MA;)
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR1.797 harf
طَلَبَ طَلَبَ U ( n. ac. طَلَب 4 , طَلِبَة 5t , مَطْلَب 17 , طِلَاْب 23 , طِلَاْبَة 23t , تَطْلَاْب 62 ), a. Sought; asked, demanded; required; wished for. b. [ Ila ], Asked, besought, entreated; requested. c. [ Bi ], Sought vengeance for ( blood ). d. [ coll. ], Sought in marriage. e. [ coll. ], Challenged. طَلَّبَ طَلَّبَ II , a. Asked for, demanded, claimed, required; begged
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR yok13.427 harf
طلب طَلَبَ - يَطْلُبُ - طَلَب - طَالِب - مَطْلُوْب طَلَبَ - يَطْلُبُ + كائن + كائناً أو شيئاً: يلحق به ليدركه: يتحرك محاولاً ومريداً أن يلحق بآخر يتحرك بعيداً عنه، ليدركه ويوقفه ويتعامل معه طَلَب: على وزن " فـَعـَل" اسم فعل " طَلَبَ - يَطْلُبُ ": التحرك في محاولة ليلحق بآخر يتحرك بعيداً عنه، ليدركه ويوقفه ويتعامل معه: وهو كذلك اسم فعل بمعنى
Türkçe çeviri henüz yokMaddenin bağlantısı

طلب طَلَبَ - يَطْلُبُ - طَلَب - طَالِب - مَطْلُوْب طَلَبَ - يَطْلُبُ + كائن + كائناً أو شيئاً: يلحق به ليدركه: يتحرك محاولاً ومريداً أن يلحق بآخر يتحرك بعيداً عنه، ليدركه ويوقفه ويتعامل معه طَلَب: على وزن " فـَعـَل" اسم فعل " طَلَبَ - يَطْلُبُ ": التحرك في محاولة ليلحق بآخر يتحرك بعيداً عنه، ليدركه ويوقفه ويتعامل معه: وهو كذلك اسم فعل بمعنى مفعول: ما " يُطْلَب " طَالِب: فاعل فعل " طَلَبَ - يَطْلُبُ ": من يتحرك في محاولة لأن يلحق بآخر يتحرك بعيداً عنه، ليدركه ويوقفه ويتعامل معه مَطْلُوْب: اسم مفعول من " طَلَبَ - يَطْلُبُ ": من يكون هدفاَ يسعى إليه، للحاق به وإدراكه وإيقافه والتعامل معه واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " اللحاق بمتحرك أو فار أو هارب، وحصره وإدراكه"، وهي: دَرَكَ - يَدْرَكُ، غَزَا - يَغْزُوْ، لَحِقَ - يَلْحَقُ، طَلَبَ - يَطْلُبُ، ذَنَبَ - يَذْنِبُ (ذَنَبَ - يَذْنُبُ)، ذَأََبَ - يَذْأَُبُ طَلَبَ - يَطْلبُ ﴿إن ربكم الله الذي خلق السماوات والأرض في ستة أيام ثم استوى على العرش يغشي الليل النهار يطلبه حثيثا والشمس والقمر والنجوم مسخرات بأمره ألا له الخلق والأمر تبارك الله رب العالمين(54)﴾ الأعراف طَلَبٌ ﴿أو يصبح ماؤها غورا فلن تستطيع له طلبا(41)﴾ الكهف طالب ﴿ياأيها الناس ضرب مثل فاستمعوا له إن الذين تدعون من دون الله لن يخلقوا ذبابا ولو اجتمعوا له وإن يسلبهم الذباب شيئا لا يستنقذوه منه ضعف الطالب والمطلوب(73)﴾ الحج مطلوب ﴿ياأيها الناس ضرب مثل فاستمعوا له إن الذين تدعون من دون الله لن يخلقوا ذبابا ولو اجتمعوا له وإن يسلبهم الذباب شيئا لا يستنقذوه منه ضعف الطالب والمطلوب(73)﴾ الحج مختار الصحاح ● [طلب] ط ل ب: طَلَبَهُ يطلبه بالضم طَلَباً بفتحتين و اطَّلَبَهُ بتشديد الطاء و الطَّلَبُ أيضا جمع طالِبٍ و التطلُّبُ الطلب مرة بعد أخرى و الطَّلِبةُ بكسر اللام الشيء المطلوبُ و أطْلَبَهُ بوزن أبطله أسعفه بما طلب وأطلبه أيضا أحوجه إلى الطلب الراغب طلب - الطلب: الفحص عن وجود الشيء، عينا كان أو معنى. قال تعالى: }أو يصبح ماؤها غورا فلن تستطيع له طلبا﴿[الكهف/41]، وقال:﴾ضعف الطالب والمطلوب{ [الحج/73]، وأطلبت فلانا: إذا أسعفته لما طلب، وإذا أحوجته إلى الطلب، وأطلب الكلأ. إذا تباعد حتى احتاج أن يطلب. ملخص اللسان: 1. وطَلَبَ الشَّيءَ يَطْلُبه طَلَباً الطَّلَبُ: مُحاوَلَةُ وِجْدانِ الشَّيءِ وأَخْذِه. 2. والطِّلْبَةُ: ما كان لكَ عند آخرَ من حَقٍّ تُطالِـبه به. 3. والتَّطَلُّبُ: الطَّلَبُ مَرَّةً بعد أُخرى. 4. وطَلَبَ إِليَّ طَلَباً: رَغِبَ. 5. وأَطْلَبَه: أَعطاه ما طَلَب؛ 6. وأَطْلَبَه: أَلجأَه إِلى أَن يَطْلُب، 7. الطَّلِبَةُ: الحاجةُ، اطْلُبْ لي شيئاً: ابْغِه لي. 8. والطُّلْبة: السَّفْرة البعيدة. لسان العرب ● - طلب: الطَّلَبُ: مُحاوَلَةُ وِجْدانِ الشَّيءِ وأَخْذِه. والطِّلْبَةُ: ما كان لكَ عند آخرَ من حَقٍّ تُطالِـبه به. والـمُطالَبة: أَن تُطالِبَ إِنساناً بحق لك عنده، ولا تزال تَتَقاضاه وتُطالبه بذلك. والغالب في باب الـهَوى الطِّلابُ. وطَلَبَ الشَّيءَ يَطْلُبه طَلَباً، واطَّلَبه، على افتعله، ومنه عبدُالـمُطَّلِب بن هاشم؛ والـمُطَّلِبُ أَصلهُ: مُتْطَلِب فأُدْغِمَتِ التاء في الطاء، وشُدِّدَت، فقيل: مُطَّلِب، واسمه عامر. وتَطلَّبه: حاول وُجُودَه وأَخْذَهُ. والتَّطَلُّبُ: الطَّلَبُ مَرَّةً بعد أُخرى. والتَّطَلُّبُ: طَلَبٌ في مُهْلة من مواضع. ورجل طالبٌ من قوم طُلَّب وطُلاَّب وطَلَبَةٍ، الأَخيرة اسم للجمع. وطَلوبٌ من قومٍ طُلُبٍ. وطَلاَّبٌ من قوم طَلاَّبين. وطَليبٌ من قوم طُلَباءَ؛ قال مُلَيح الـهُذليّ: فلم تَنْظُري دَيْناً وَلِـيتِ اقتِضاءَه، * ولم يَنْقَلِبْ منكم طَلِـيبٌ بطائِل وطَلَّبَ الشيءَ: طَلَبَهُ في مُهْلة، على ما يجيء عليه هذا النحوُ بالأَغلب. <ص:560> وطالبه بكذا مُطالَبة وطِلاباً: طَلَبَه بحق؛ والاسم منه: الطَّلَبُ والطِّلْبةُ: والطَّلَبُ جمع طالب؛ قال ذو الرمة: فانْصاعَ جانِـبُه الوَحْشيُّ، وانكَدَرَتْ * يَلْحَبنَ، لا يأْتَلي الـمَطلوبُ والطَّلَبُ وطَلَبَ إِليَّ طَلَباً: رَغِبَ. وأَطْلَبَه: أَعطاه ما طَلَب؛ وأَطْلَبَه: أَلجأَه إِلى أَن يَطْلُب، وهو من الأَضداد. والطَّلِـبة، بكسر اللام: ما طَلَبْته من شيء. وفي حديث نُقادَةَ الأَسَديّ: قلت: يا رسول اللّه اطْلُبْ إِليَّ طَلِبةً، فإِني أُحب أَن أُطْلِـبَكَها. الطَّلِبَةُ: الحاجةُ، وإِطْلابُها: إِنجازُها وقضاؤُها. يقال طَلَبَ إِليَّ فأَطْلَبْته أَي أَسْعَفْتُه بما طَلب. وفي حديث الدُّعاء: ليس لي مُطْلِبٌ سواك وكَـَّلأَ مُطْلِبٌ: بَعيد الـمَطْلَبِ يُكَلِّفُ أَن يُطْلَب. وماء مُطْلِبٌ: كذلك؛ وكذلك غير الماء والكَلإِ أَيضاً؛ قال الشاعر: أَهاجَكَ بَرْقٌ، آخِرَ اللَّيْلِ، مُطْلِبٌ وقيل: ماء مُطْلِبٌ: بعيدٌ من الكَلإِ؛ قال ذو الرمة: أَضَلَّه، راعياً، كَلْبِـيةٌ صَدراً * عن مُطْلِبٍ قارِبٍ؛ وُرَّادُهُ عُصُبُ ويُرْوى: عن مُطْلِبٍ وطُلى الأَعناقِ تَضْطَرِبُ يقول: بَعُدَ الماءُ عنهم حتى أَلجَـأَهم إِلى طَلَبه. وقوله: راعياً كَلْبيةٌ يعني إِبلاً سوداً من إِبل كَلْب. وقد أَطْلَبَ الكَلأُ: تباعَدَ، وطَلَبه القوم. وقال ابن الأَعرابي: ماءٌ قاصدٌ كَلَـؤُهُ قريب؛ وماء مُطلِبٌ: كَلَـؤُه بعيدٌ. وقال أَبو حنيفة: ماء مُطلِبٌ إِذا بَعُدَ كَلَـؤُهُ بقَدْر مِـيلَين أَو ثلاثة، فإِذا كان مسيرةَ يوم أَو يومين، فهو مُطْلِبُ إِبلٍ. غيره: أَطْلَبَ الماءُ إِذا بَعُد فلم يُنَلْ إِلاّ بطَلَبٍ، وبئر طَلوبٌ: بعيدةُ الماء، وآبارٌ طُلُبٌ؛ قال أَبو وَجْزَة: وإِذا تَكَلَّفْتُ الـمَديحَ لغَيره، * عالَجْتُها طُلُباً هُناك نِزاحا وأَطْلَبه الشيءَ: أَعانه على طَلَبه. وقال اللحياني: اطْلُبْ لي شيئاً: ابْغِه لي. وأَطْلِـبني: أَعِنِّي على الطَّلَب. وقوله في حديث الهجرة: قال سُراقَةُ: فاللّه لَـكُما أَن أَرُدَّ عنكما الطَّلَب. قال ابن الأَثير: هو جمع طالب، أَو مصدرٌ أُقيم مُقامه، أَو على حذف المضاف، أَي أَهلَ الطَّلَب. وفي حديث أَبي بكر في الهجرة، قال له: أَمْشي خَلْفَكَ أَخْشى الطَّلَب. ابن الأَعرابي: الطَلَبةُ الجماعةُ من الناس، والطُّلْبة: السَّفْرة البعيدة. وطَلِبَ إِذا اتَّـبَعَ، وطَلِبَ إِذا تَبَاعَدَ، وإِنه لَطِلْبُ نساءٍ: أَي يَطْلُبهن، والجمع أَطْلاب وطِلبَة، وهي طِلْبُه وطِلْبَتُه، الأَخيرة عن اللحياني، إِذا كان يَطْلُبها ويَهْواها. ومَطْلُوب اسم موضع. قال الأَعشى: يا رَخَماً قاظَ على مَطْلُوب ويقال: طالبٌ وطَلَبٌ، مثل خادم وخَدَم، وطالِبٌ ومُطَّلِبٌ وطُلَيْبٌ وطَلَبةُ وطَلاَّبٌ: أَسماء. مقاييس اللغة: (طلب) الطاء واللام والباء أصلٌ واحد يدلُّ على ابتغاء الشَّيء. يقال طلبتُ الشيء أطلبه طَلَبَاً. وهذا مَطْلَبِي، وهذه طَلِبَتِي. وأَطلبتُ فلاناً بما ابتغاهُ، أي أسعفته به. وربما قالوا أَطْلَبْتُهُ، إذا أحوجتَهُ إلى الطَّلَب. وأَطْلَبَ الكلأ: تباعد عن الماء، حتّى طلبه القوم، وهو ماء مُطْلِب. قال ذو الرّمّة: [أَضَلَّهُ راعيا كَلْبيَّةٍ صَدَرَا *** عن مُطْلِبٍ قاربٍ وُرَّادُهُ عُصبُ([9])] القاموس المحيط: طَلَبَهُ طَلَباً، محركةً، وتَطَلَّبَه، واطَّلَبَهُ، كافْتَعَلَهُ حاوَلَ وجودَه وأخْذَه، وإلَيَّ رَغِبَ، وهو طَالِبٌ، ج طُلَّبٌ وطُلاَّبٌ وطَلَبَةٌ وطَلَبٌ، وهو طَلوبٌ، ج طُلُبٌ، ككُتُبٍ، وهو طَلاَّبٌ، ج طَلاَّبونَ، وهو طَليبٌ، ج طُلَباءُ. وطَلَّبَه تَطْليباً طَلَبَه في مُهْلَةٍ. وطالَبَهُ مُطالَبَةً وطِلاباً طَلَبَه بِحَقٍّ، والاسْمُ الطَّلَبُ، محركةً، والطِّلْبَةُ، بالكسر. وأطْلَبَه أعطاه ما طَلَبَه، وألْجَأَه إلى الطَّلَبِ، ضِدُّ. وكَلأَ مُطْلِبٌ، كمُحْسِنٍ بَعيدٌ. وماءٌ مُطْلِبٌ بعيدٌ عن الكَلأِ، أو بينَهما مِيلانِ، أو يَوْمٌ أو يَوْمانِ. وعلِيُّ بنُ مُطْلِبٍ، كمُحْسِنٍ مُحَدِّثٌ. وهو طِلْبُ نِساءٍ، بالكسر طالِبُهُنَّ، ج أطْلابٌ وطِلَبَةٌ. وهي طِلْبُه وطِلْبَتُه إذا كان يَهْواها. والطَّلِبَةُ، بكسر اللامِ ما طَلَبْتَهُ. والطُّلْبَةُ، بالضم السَّفْرَةُ البَعيدةُ. وكفَرِحَ تَباعَدَ. وأُمُّ طِلْبَةَ، بالكسر العُقابُ. وبئرُ مُطَّلِبٍ مَنْسوبَةٌ إلى المُطَّلِبِ بنِ عبدِ اللَّهِ بنِ حَنْطَبٍ بطريقِ العِراقِ. وعبدُ المُطَّلِبِ بنُ هاشمٍ، اسْمُهُ عامِرٌ. وطَلوبُ بِئْرٌ قُرْبَ سَمِيراءَ. وطَلوبَةُ جَبَلٌ. ومَطْلوبٌ ع. وسَمَّوْا طُلَيْباً وطالِباً وطَلاَّباً ومُطَّلِباً وطَلَبَةَ. تاج العروس: طلب طَلَبَه يَطْلُبُهُ طَلَباً مُحَرَّكَةً وتَطْلاَباً كتَذْكَارٍ وتَطلَّبَه واطَّلَبَه كافْتَعَلَه أَي حَاوَلَ وُجُودَهَ وأَخْذَهُ . طَلَب إِلَيَّ طَلَباً : رَغِبَ وقَالُوا : طَلَبَ إِلَيْهِ : سَأَلَه . وقِيلَ : طَلَبَه رَاغِباً إِليه ؛ لأَنَّ الجُمْهُورَ عَلَى أَنَّ طَلَبَ لا يَتَعَدَّى بالحَرفِ فَخَرَّجُوا مِثْلَه على التَّضْمِينِ كَذَا قَالَ شَيْخُنَا . وهو طالِبٌ للشَّيْءِ مُحَاوٌِ أَخْذَهُ ج طُلَّبٌ عَلَى مِثَال سُكَّر وطُلاَّبُ وطَلَبَةٌ كَكَتَبَة وطَلَبٌ مُحَرَّكَة في المحكم . الأَخِيرَة اسْمٌ للجَمْعِ . وفي حَدِيث الهِجْرَة قَالَ سُرَاقَةُ : فَالله لَكُمَا أَن أَرُدَّ عَنْكُمَا الطَّلَبَ . قال ابن الأَثير : هو جَمْعُ طَالِبٍ أَو مَصْدَرٌ أُقِيمَ مُقَامَه أَو عَلَى حَذْفِ المُضَافِ أَي أَهْلَ الطَّلَبِ . وفي حدِيثِ أَبي بَكْرٍ في الهِجْرَةِ قَالَ له : أَمْشِي خَلْفَك أَخْشَى الطَّلَبَ . وهو طَلُوبٌ وهو مِن أَبْنيَةِ المُبَالَغة ج طُلُبٌ كَكُتُب وبِسُكُونِ الثَّاني لغة كَذَا فِي المِصْبَاح . هو طَلاَّبٌ كَشَدَّاد أَيضاً من أَبْنَيَةِ المُبَالَغَةِ ج طَلاَّبُون . وهو طَلِيبٌ كأَمِيرٍ كأَخَوَاتِه ج طُلَبَاءُ وَهَذِه الأَبْنِيَة مَعَ جُمُوعِهَا مِمَّا يَقْتَضِيها القِيَاسُ وهَكَذَا نَصُّ المحكَم في سَرْدِ الأَبْنِيَة . قال مُلَيْحٌ الهُذَلِيُّ : فلم تَنْظُرِي دَيْناً وَلِيتِ اقْتَضَاءَه ... ولم يَنْقَلِب منكم طَلِيبٌ بطَائِلِ طَلَبَ الشَّيءَ وتَطَلَّبَه وطَلَّبَهُ تَطْلِيباً إِذَا طَلَبَه في مُهْلَة مِنْ مَوَاضِعَ على مَا يَجِيءُ على هذَا النَّحْوِ الأَغْلَب . والَّذِي في التكْمِلَة : التَّطَلُّبُ : طَلَبٌ في مُهْلَة مِنْ مَوَاضِع فَتأَمَّل . وطَالَبَه بِكَذَا مُطَالَبَةً وطِلاَباً بالكَسْرِ : طَلَبَه بِحقّ . والاسْمُ مِنْه الطَّلَبُ مُحَرَّكَةً والطَّلِبَةُ بالكَسْرِ . وأَطْلَبَه : أَعْطَاهُ ما طَلَبَه . و أَطْلَبَه أَيْضاً أَلْجَأَهُ إِلَى الطَّلَبِ وهو ضِدٌّ . ويقَال : طَلَبَ إِلَيَّ فأَطْلَبْتُه أَي أَسْعَفْتُه بمَا طَلَب . وفي حَدِيثِ الدُّعَاءِ : لَيْسَ لي مُطْلِبٌ سِوَاك وأَطْلَبَه الشيءَ : أَعَانَه على طَلَبِه . وقَال اللِّحْيَانِيّ : اطلُبْ لِي شَيْئاً : ابْغِهِ لِي . وأَطْلِبْنِي : أَعِنِّي على الطَّلَب . وكَلأٌ مُطْلِبٌ كمُحْسِن : بَعِيد المَطْلَب يُكلِّفُ أَنْ يُطْلَبَ وَمَاءٌ مُطْلِبٌ كَذَلِك . وكَذَلك غير المَاءِ والكَلإِ أَيضاً . قَال الشاعر : " أَهَاجَكَ بَرْقٌ آخِرَ اللَّيْلِ مُطْلِبُ وقِيل : مَاءٌ مُطْلِبٌ : بَعِيدٌ عَن الْكَلإِ . قَال ذُو الرُّمَّة : أَضَلَّهُ رَاعِيَاً كَلْبِيَّةٍ صَدَرَا ... عن مُطْلِبٍ قَارِبٍ وُرَّادُه عُصُبُ ويُرْوَى : عن مُطْلِبٍ وطُلَى الأَعْنَاقِ تَضْطرِبُ يقُول : بَعُد المَاءُ عَنْهُم حَتَّى أَلْجَأَهم إِلى طَلَبه . وَرَاعِياً كَلْبِيَّةٍ يَعْنِي إِبِلاً سُوداً من إِبل كَلْب . وقال ابن الأَعْرَابِيّ : ماءٌ قَاصِدٌ : كَلَؤُه قَرِيبٌ . ومَاءٌ مُطْلِبٌ : كَلَؤُهُ بَعِيدٌ أَو بَيْنَهُمَا مِيلاَنِ أَو ثَلاَثَة . والمِيلُ : المَسَافَة من العَلَم إِلى العَلَم أَو يَوْمٌ أَو يَوْمَان أَي مَسِيرَتُهما . وعلى الثاني فهو مُطْلِبُ إِبِل هَذَا قَوْلُ أَبِي حَنِيفَة . وقَال غَيْرُه : أَطْلَبَ المَاءُ إِذَا بَعُدَ فلم يُنَلْ إِلاَّ بِطَلَب . وعَلِيُّ بنُ مُطْلِبٍ البَرْقِيُّ كمُحْسنٍ : مُحَدِّث حَدَّث عنه أَبُو إِبرَاهيم الرشدينيّ . وهو طِلْبُ نِسَاء بالكَسْرِ أَي طَالِبُهُنَّ ج أَطْلاَبٌ وطِلَبَةٌ بكَسْر ففَتْح وهي طِلْبُه وطِلْبَتُه الأَخِيرَة عن اللِّحْيَانِيّ إِذَا كَانَ يَطْلُبها وَ يَهْوَاهَا . والطَّلِبَةُ بِكَسْرِ اللام وفَتْح الطَّاء : مَا طَلَبْتَه . وفي حَدِيث نُقَادَةَ الأَسَدِي قُلْتُ : يَا رَسُولَ الله اطْلُبْ إِلَيَّ طَلِبَةً فإِنِّي أُحِبُّ أَن أُطْلِبَكهَا : الطَّلِبَةُ : الحَاجَةُ . والإِطْلاَبُ : إِنْجَازُهَا وقَضَاؤُها . عن ابن الأَعْرَابِيّ : الطَّلَبَةُ : الجَمَاعَةُ مِنَ النَّاسِ . نقله الصَّاغَانِيُّ . وطَلِبَ إِذَا اتَّبَعَ . طَلِبَ كفَرِحَ إِذَا تَبَاعَدَ نقله الصاغَانِيّ . وأُمُّ طِلْبَة بالكَسْرِ مِنْ كُنَى العُقَابِ نَقَلَه الصَّاغَانِيُّ . وبِئْرُ مُطَّلِبٍ : مَنْسُوبةٌ إِلى المُطَّلِبِ ابْنِ عَبْدِ اللهِ بْنِ حَنْطَب المَخْزُومِيّ بِطَرِيقِ العِرَاق . وعَبْدُ المُطَّلِبِ بْنُ هَاشِم : جَدُّ النَّبِيِّ صَلّى اللهُ عَلَيْه وسَلَّم . والمُطَّلِب : اسم أَصْلُه مُتْطَلِب أُدْغِمَت التَّاءُ في الطَّاءِ وشُدِّدَتْ فَقِيل مُطَّلِب . واسْمُه عَامِر . وآل مَطْلَبٍ كمَقْعَدٍ : قِبِيلة مِنْ بَنِي الحُسَيْن بالبَحْرَيْن . بئرٌ طَلُوبٌ : بَعِيدَةُ المَاءِ . وآبَارٌ طَلُبٌ . قال أَبُو وَجْزَةَ : وإِذَا تَكَلَّفْتُ المديحَ لِغَيْرِه ... عَالَجْتُهَا طُلُباً هُنَاكَ نِزَاحاً وطَلُوبُ : بئرٌ قُرْبَ سَمِيرَاءَ عن يَمِينهَا سُمِّيَت لبُعْدِها مَاءً . وطَلُوبَةُ : جَبَلٌ عَالٍ . ومَطْلُوبٌ : ع . قَالَ الأَعْشَى : " يا رَخَماً قَاظَ على مَطْلُوب قد سَمّوا طُلَيْباً مُصَغَّراً وطَالِباً وطَلاَّباً كشَدَّادٍ ومُطَّلِباً مُشَدَّدَ الطَاءِ وطَلَبَةَ مُحَرَّكَةً ومَطْلَباً كمَقْعَد . وأَبُو طَالِب بْنُ عَبْدِ المُطَّلب ابْنِ هَاشِمِ بنِ عبد مَنَاف وَالِدُ عَلِيٍّ رَضي الله عنه وعَمُّ النَّبِي صلى الله عَلَيْه وسلم قيل إِنَّه اسْمُه ولذَا يُوجَد في الخُطُوطِ القَدِيمَة غير مُتَغير عند اخْتِلاَفِ العَوَامِل وقيل : كُنْيَتُه وأَنَّه كَانَ له وَلَدٌ اسمُه طَالِبٌ غرِق في البَحْر عند خُرُوج المُشْرِكين إِلَى بدر . والطَّالِبِيُّونَ هُم أَوْلاَد عَلِيٍّ الخَمْسَةُ وجَعْفَرٌ وعَقِيلٌ فكُلُّ طَالِبِيٍّ هَاشِمِيٌّ ولَيْس كُلُّ هَاشِمِيّ طَالِبيّاً . وأَبُو أَحْمَد طَالِبُ بْنُ عُثْمَان بِنِ مُحَمَّدٍ الأَزْدَيُّ النَّحْوِيُّ المُقْرِئ مُحَدِّث تُوُفّى سنة 399 ه كذا في تَارِيخ الخَطِيب . وطَالِبٌ جَدُّ أَبِي الفَضْلِ محَمَّد بْنِ عَلِيّ المَعْرُوف بابْنِ زِبِيبَى . وقد تَقَدَّم في ز ب والطَّالِبِيَّة : قَرْية بجِيزَةِ مِصْر منها الإِمَام المُقْرِئ أَبو الفَتْح بنُ أَبِي سَعْدٍ الطَالِبِيُّ . والمُطَّلِبُ : جَدُّ أَبِي عَبْد اللهِ مُحَمَّد ابْنِ هِبَةِ اللهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ من بَيْت الوِزَارَة والشَّرَف والحَدِيثِ ترجمه البنْدَارِي في الذَّيْلِ . وآبَاءُ طَالِبٍ عَبْدُ الله بْنُ أَحْمَدَ بْنِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي الغَنَائِم المُعَمّر العَلَويّ الحَسَنيّ وَالِدُ أَبِي الفَضْلِ مُحَمَّد وأَبي الحُسَيْن عَلِيٍّ وهم من بَيْتِ النِّقَابَةِ والْحَدِيثِ . والحَسَنُ بْنُ عُبَيْدِ اللهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عُبَيْدِ الله بن عَلِيِّ بْنِ الحُسَيْنِ بْنِ جَعْفَرِ بْنِ عُبَيْدِ اللهِ الأَعْرَجُ الحُسَيْنيُّ سَمِعَ وحَدَّث وَهُو جَدّ السَّادَة بِبَلْخٍ ومحمدُ بنُ عَلِيِّ بْن إِبْرَاهِيمَ البَيْضَاوِيّ ومُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْن الفَتْحِ بْنِ مُحَمَّد ومُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيم بْن غَيْلاَن البَزَّارُ الهَمْدَانِيُّ ومُحَمَّد بنُ مُحَمَّد بْنِ عَبْدِ الْوَاحِد الصَّبَّاغُ أَخُو أَبِي نَصْرٍ عَبْدِ السَّيِّد صَاحِب الشَّامِلِ ومُحَمَّدُ بنُ مُحَمَّد بْنِ هِبَةِ اللهِ الضَّرِيرُ الوَاعِظُ وعَبْدُ القَادِر ابْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْقَادِرِ بْنِ يُوسُف النَّيْسَابُوريُّ ومُحَمَّدُ بْنُ أَبِي القَاسِم التَّككيّ مُحَدِّثون

Sîgalar(4)

Mücavir kökler37 mücavir (48 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. حثث

    1 ortak ayet · Hüsse kaba kum demektir

  2. ذبب

    1 ortak ayet · Zubab sinek demektir

  3. سلب

    1 ortak ayet · Onlardan kapar

  4. غور

    1 ortak ayet · Ğar, Mağara demektir

  5. نقذ

    1 ortak ayet · “Enkaz” kirpi, “nakize” ise zırh demektir

  6. خلق

    2 ortak ayet · Halk: Halk, deri veya bez parçası demektir

  7. سدس

    1 ortak ayet · سندس Hint kumaşıdır

  8. نجم

    1 ortak ayet · Gezegen yıldızdır

  9. غشو

    1 ortak ayet · Örter

  10. قمر

    1 ortak ayet · Kamer gökteki ayın kütlesi demektir

  11. برك

    1 ortak ayet · Birkan yanardağ demektir

  12. شمس

    1 ortak ayet · Güneş demektir

Geçtiği ayetler(3)

  1. … وَإِنْ يَسْلُبْهُمُ الذُّبَابُ شَيْئًا لَا يَسْتَنْقِذُوهُ مِنْهُ ضَعُفَ الطَّالِبُ وَالْمَطْلُوبُ

    Talep edenEy insanlar, bir misal verildi, şimdi onu dinleyin: Şüphesiz ki Allah’ı bırakıp da taptıklarınız bir araya gelseler; bir sinek bile yaratamazlar Ama sinek, onlardan bir şey kapsa bunu da ondan kurtaramazlar. İsteyen de, istenen de aciz.

Sîga sayfası: وَالْمَطْلُوبُ

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökطلب
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerبغي, بحث, سأل
Zıt Kökترك
Çekirdek Özet 1Bir şeyi elde etmek, bulmak veya hak olarak almak üzere peşine düşme ve arama hareketi
Çekirdek Özet 2Varlığın aczini, yaratılmışların birbirini takip edişindeki zorunlu nedenselliği ve gayret sınırını ifade ediş
Çekirdek Özet 3Hakikate veya hedefe yönelik bilinçli yöneliş; kulun aczi ile talebin yöneldiği merci arasındaki ontolojik mesafe
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca sıradan bir arzu veya dilekçe usulü isteme derekesine indirgemek; fiilin içerdiği takip, fiili arayış ve takip edilen şey karşısındaki acziyet dinamiklerini gözden kaçırmak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
طلAçığa çıkmak, yükselmek, uzanmak, serbest kalıp yayılmak; nitekim طلع kökünde doğuş ve yükselme, طلق kökünde bağından çözülüp salınma, طلل kökünde yüksekte belirgin kalıntı ve serpinti manaları esastırبAçığa çıkma ve uzanma hareketine kapı ve temas niteliği taşıyan somut bir yönelme eklenmiş; genel salınım, belirli bir nesneye, hedefe veya hakka odaklı arayış ve takip fiiline dönüşmüştür

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
طsepet, çark; sarma, kuşatma, içine almaHedeflenen nesneyi çevreleme, arayış dairesine alma ve kuşatma çabası
لçoban değneği, üvendire; yöneltme, öğretme, bağlamaHareketi belirli bir amaca doğru sevk etme, yönlendirme ve arayışı sürdürme iradesi
بev, çadır; iç, barınma, içinde olmaArayışın nihayetinde içeriye alma, elde etme ve hedefe ulaşarak temas kurma arzusu
طلبBir hedefin kuşatılarak yönlendirilmiş bir gayretle elde edilmek üzere peşine düşülmesiKuşatıcı ve yönlendirici bir takiple nesnenin ardınca gidip onu mülk veya idrak alanına alma çabası

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamOtlağın veya suyun konak yerine uzak düşmesi sebebiyle peşine düşülüp aranması; devenin veya avın izini sürerek yakalamaya çalışma
Cahiliye şiiri kullanımıVeri bulunamadı
Erken Arapça kullanımEmevî dönemi şairi Zü’r-Rumme, çöl yolculuğunda aranan ve uzak kalan su kaynağını tavsif ederken kökü şu beyitte kullanır: أَضَلَّهُ راعِيا كَلْبِيَّةٍ صَدَرا / عَنْ مُطْلِبٍ قارِبٍ وُرّادُهُ عُصَبُ

Kaynak Lisânü’l-Arab, Mekâyîsü’l-Luğa, Esâsü’l-Belâga.

Sami etimolojik katman

Sami dil ailesinin genelinde arama ve isteme fiilleri çoğunlukla başka köklerle karşılansa da, طلب kökü özellikle Kuzeybatı Sami ve Batı Sami havzasında belirgin bir semantik süreklilik gösterir. Süryanice ve Batı Aramicesinde yer alan tlab (ܛܠܒ) fiili, doğrudan bir şeyi istemek, aramak, talep etmek ve rica etmek anlamlarını taşır. Arapçada kök, yalnızca zihinsel veya sözlü bir istemeyi değil; fiziksel olarak yer değiştirme, peşine düşme, su ve otlağın ardınca gitme gibi göçebe çöl hayatının somut ihtiyaçlarıyla zenginleşmiş bir arayış zeminine oturur. İbranicede kökün doğrudan üçlü biçimi yerine arama için b-q-š ve isteme için š-'-l kökleri öne çıksa da, geç dönem Aramice temaslarında kök hukuki ve şahsi talepleri ifade etmek üzere yerleşik hale gelmiştir. Arapçadaki kullanım, kökün hem nesnel bir kaybı araştırma hem de karşı taraftan bir hakkı ısrarla dava etme nüanslarını koruduğunu gösterir.

Güven Güçlü

Kaynak Payne Smith Compendious Syriac Dictionary, Lisânü’l-Arab, Brown-Driver-Briggs.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönUzaklaşan suyun ve otun aranması, hakkın takibiFiziksel hareketten hak arayışına ve soyut talebe doğru semantik genişlemeKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiSüryanice tlab (ܛܠܒ)Aramice ve Süryanicede isteme, arama ve talep etme manasında fonetik ve anlamsal tam örtüşmeGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıSami dilleri ötesinde Afro-Asyatik diğer kollarda güvenilir doğrudan eşasıllı tespit edilmediVeri bulunamadı

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, Mekâyîsü’l-Luğa.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
طلبAnlamlıAramak, peşine düşmekBir şeyi elde etmek üzere gayret sarf etmekHedef kök
طبلAnlamlıVurulduğunda ses veren aletDavul çalmak, ses çıkarmak; boş ve abartılı söz söylemekKur'an'da geçmez
لطبKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştirKur'an'da geçmez
لبطAnlamlıYere çarpmak, vurup düşürmekCanlının yere serilmesi, şiddetle çarpıp çırpınmasıKur'an'da geçmez
بطلAnlamlıHükümsüz ve zayi olmakHakikati ve dayanağı bulunmamak, boşa gitmekKur'an'da geçer; anlamsal olarak amelsiz veya neticesiz kalış bakımından taleple dolaylı zıtlık kurar
بلطAnlamlıSert zemin, taş döşemekYol veya avluyu düz taşlarla kaplamak, yolu kesmekKur'an'da geçmez

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
طلبMerkezArama, peşine düşmeFiili gayret, takip ve hedefe odaklanmış nesnel arayışBir gaye veya hak uğruna fiziksel ya da fikri yönden ardınca gitmek
بغيKomşuArzu etme, istemeİçsel istek ve haddi aşma potansiyeli taşıyan yönelişTalepten farklı olarak nefsin arzusunu, meylini ve bazen sınırı taşmayı içerir
بحثKomşuDerinlemesine araştırmaGizli olanı toprağı kazar gibi deşerek ortaya çıkarmaTalepten farklı olarak gizlenmiş veya örtülü bilginin tetkik edilmesine odaklanır
سألKomşuSözlü isteme ve sorgulamaLisan ile muhataptan talepte bulunma veya soru sormaTalepten farklı olarak fiziksel takip şartı olmaksızın sözlü istirhamı veya suali bildirir
تركZıtBırakma, vazgeçmeAramayı, takibi ve ilgiyi bütünüyle kesip ardında bırakmaTalebin getirdiği yönelme ve gayretin tam karşıtı olarak nesneden el çekmektir

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaطلبArama, isteme, peşine düşmeBir nesne veya hakkı bulmak ve elde etmek üzere fiili gayret göstermeKesin
Latincepetere, quaerereAramak, yönelmek, talep etmekPetere hedef alarak gitmeyi ve istemeyi karşılarken, quaerere soruşturarak araştırmayı içerirGüçlü
İngilizceto seek, to demandAramak, peşine düşmek, istemekSeek arama ve peşinden gitme fiilini, demand ise hakkı olanı ısrarla istemeyi karşılarGüçlü
Almancasuchen, fordernAramak, talep etmekSuchen nesnel ve soyut arayışı, fordern ise meşru veya ısrarlı isteme boyutunu verirGüçlü
Fransızcachercher, réclamerAramak, hak talep etmekChercher iz sürme ve bulma çabasını, réclamer hak iddiasıyla talep etmeyi vurgularGüçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
يَطْلُبُهُ حَثِيثًاKesintisiz ve süratli takipKozmik düzen bağlamında gecenin gündüzü durmaksızın kovalaması ve peşi sıra gelişi (A'râf 7:54)
فَلَنْ تَسْتَطِيعَ لَهُ طَلَبًاKaybolan bir şeyi arayıp bulma çabasıYerin derinliklerine çekilen suyu araştırıp geri getirme imkânsızlığı (Kehf 18:41)
الطَّالِبُ وَالْمَطْلُوبُAcziyet içinde isteyen ve kendisinden medet umulanPutların ve onlara tapanların bir sinek karşısındaki mutlak çaresizliği ve zayıflığı (Hac 22:73)

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamKesb, irade ve talep kavramlarıİlahi irade ve emir ile kulun talebi arasındaki ilişki; şirkin ve putperestliğin acziyet tahliliTalebin kudret ve acziyet ekseninde ontolojik konumu
FıkıhHukuki dava, şüf'a ve borç takibiBir hakkın hak sahibince borçludan istenmesi ve yargı önünde takip edilmesiDava hakkı, talep hakkı ve borcun ifasını isteme yetkisi
TefsirKozmolojik ve mesel ayetlerinin izahıGecenin gündüzü takibindeki nizam ve putların sinek karşısındaki zilletiVarlık düzenindeki nedensellik bağı ve putların ontolojik yoksunluğu
Hadisİlim arayışı ve helal rızık peşinde olmaİlim talebinin farziyeti ve rızkı ararken ifrat ve tefritten kaçınma usulüBilinçli yöneliş, gayret ve meşru arayış terbiyesi

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniUluhiyet ve kulluk ilişkisiAcziyet itirafı ve ilahi dergâha yönelişİnsanın yaratıcı karşısındaki mutlak muhtaçlığını arayışla somutlaştırmasıKul talep eden, hakiki sığınak ise talebe cevap verendirKesin
İlmiHakikatin araştırılmasıİlim talipliği ve metodolojik araştırmaCehaleti gidermek için delilin ve hakikatin izini sürmeBilginin pasif kabullenişle değil, aktif arayışla elde edilebilmesiGüçlü
SiyasiHukuk düzeni ve meşruiyetHak arama hürriyeti ve adalet talebiVatandaşın veya mazlumun devlete ve yargıya başvurarak hakkını istemesiToplumsal düzenin keyfilikten çıkıp meşru talep kanallarıyla korunmasıGüçlü
İktisadiPiyasa ve mübadeleTalep hacmi ve ihtiyaç beyanıArz karşısında tüketim ve faydalanma isteğinin piyasayı harekete geçirmesiİhtiyacın mal veya hizmet arayışına dönüşerek ekonomik döngüyü kurmasıGüçlü

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerÇekim alanı, gradyan akışı ve arama algoritmalarıBir sistemin potansiyel farkı veya eksikliği gidermek üzere en dik iniş yönünde hedefe doğru yönelmesi; optimizasyon aramasıGüçlü
Beşeri bilimlerHak arama mekanizması ve talep teorisiBireyin mahrum kaldığı değeri telafi etmek üzere yargı, kurum veya pazar önünde hak iddiasında bulunmasıKesin

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü yalnızca sıradan bir arzu, tüketim ekonomisindeki piyasa talebi veya lisanen yapılan basit bir rica seviyesine indirgemek
Kur'an içi daha geniş anlamKökün arkasında yatan fiili hareket, takip, nedensellik zinciri, insanın tükenen imkânları karşısındaki acziyeti ve gayretin sınırları
Yanlış anlamanın doğuracağı hataHac suresindeki talep eden ve talep edilen tasvirini yalnızca put-sinek kıyasından ibaret sanıp, varlığın yaratıcı dışındaki her unsura yönelik talebindeki ontolojik zaafı fark edememek

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'da çok az geçmesine rağmen kozmoloji, insan acziyeti ve tabiat kanunlarının sınırlarını tayin eden kilit ayetlerde yer alarak gayret ile acz arasındaki dengeyi kurar
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Kozmik deveranı anlatan yaratılış ayetlerinde (A'râf 7:54), dünya nimetlerinin elden çıkışını gösteren kıssalarda (Kehf 18:41) ve şirkin çaresizliğini resmeden mesellerde (Hac 22:73)
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?İnsanın dünyadaki sebepleri mutlak fail sanma yanılgısını ve sahte otoritelerden medet umma gafletini, talep eden ile talep edilenin eşit acziyetini göstererek düzeltir

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamOt ve suyun uzağa düşmesiyle peşine düşülüp aranması; iz sürerek bir nesnenin veya hakkın ardınca gitme eylemi.
  • Soyut anlamBir hedefe, hakikate veya hakka ulaşmak üzere iradi, fikri ve fiili olarak yönelme; eksikliği giderme arayışı.
  • Sistematik karşılıkBir sistemdeki potansiyel açığın (talep edenin acziyeti) hedeflenen çekim merkezine (talep edilen) doğru yönlendirilmiş bir arayış vektörü üretmesi.
  • LaTeX modeliT:A→∥∇Φ∥Bkos¸uluylalim⁡Φ(B)→0∥A∥=0
  • LaTeX açıklamasıFormülde A talep eden özneyi, B talep edilen nesne veya mercii, Φ hedefin taşıdığı potansiyel değeri, ∇Φ ise bu potansiyelin oluşturduğu çekim gradyanını gösterir. T talep vektörüdür. Formülün ikinci kısmı, talep edilenin potansiyeli sıfırlandığında (örneğin putun sinek karşısındaki aczinde), talep edenin de gücünün ve arayışının sıfıra yaklaştığını, yani her iki tarafın ontolojik zayıflığını sembolize eder.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ط