طول

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ط-و-ل8 sîga, 86 mücavir kök, 10 ayet, 10 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.نصفطَالَأمدسفحفَطَالَطولطَوْلًاعمرأَفَطَالَخدنطَوِيلًامرحأسفالطَّوْلِأذن

KökSîga 8Ayet 10Sure 10Mücavir 86

▶ Ağı aç (3B)

طول

ط - و - ل

KÖK
  • 10 geçiş
  • 10 ayet
  • 8 sîga
  • 13 sözlük

Tivel” hayvanın çayıra bağlandığı ip demektir. Uzun iptir. Yük için kullanılan ipe “habl”, ondan uzun olan ipe de “tavl” denir.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(13)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Tivel” hayvanın çayıra bağlandığı ip demektir. Uzun iptir. Yük için kullanılan ipe “habl”, ondan uzun olan ipe de “tavl” denir.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR3.746 harf
باب الطاء واللام و و ا ي ء معهما ط و ل، ل و ط، ط ل ي، ل ي ط، ل ط أ، أ ط ل مستعملات طول: طال فلانٌ فلاناً، أي: فاته في الطّول، قال: تَخُطّ بقَرْنـيهـا بَـرِيرَ أَراكـه وتَعْطُو بظِلْفَيْها إذا الغُصْنُ طالها أي: طاولها فلم تَنَله. وطال الشّيء يَطُولُ طُولاً فهو طويل والأَطْوَلُ: نَقِيضُ الأَقصر. والطُّوال: إذا كان أهوج الطُّول، امرأةٌ طُوالة، قال: ألم تر إنّـنـي وأبـا يزيدٍ لفي حربٍ مما
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR2.055 harf
الطولُ: خِلاف العرض. وطال الشيء، أي امتدّ. وطُلْتُ، أصله طَوُلْتُ بضم الواو، لأنك تقول طويلٌ فإن أردت أن تعدّيه قلت طَوَّلتُهُ أو أَطَلْتُهُ. وأمَّا قولك طاوَلَني فلان فطُلْتُهُ، فإنما تعني بذلك كنت أطْوَلَ منه، من الطولِ والطَوْلِ جميعاً. وطالَ طِوالُكَ وطِيَلُكَ، أي عُمرك، ويقال غيبتك. قال القطامي: إنَّا محيُّوكَ فاسْلَمْ أيُّها الطَـلَـلُوإنْ بَليتَ وإنْ طالَتْ بك الطِوَلُ ويروى الطِيَلُ.
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR12.092 harf
ط ل ( وايء ) طول ، طلي ، أطل ، لأط ، لطأ ، لوط ، ليط . طول : الليث : طال فلانٌ فلاناً إذا فاقَه في الطُّول ، وأنشد : تَخُطُّ بقَرْنَيْها بَرِيرَ أَراكةٍ وتَعْطُو بِظِلْفَيْها إذا الغُصْنُ طالها أي طاوَلَهَا فَلم تَنَلْه . قال : ويقال للشيء الطويل : طال يَطُول طُولاً فهو طَوِيل ، قال : والأطوَل نقيضُ الأقصَر ، وتأنيثُ الأطوَل الطُّولى ، وجمعُها الطُّوَل . قال : ويُقَال لِلرَّجل إذا كان أهوَجَ
Maddenin bağlantısı

ط ل ( وايء ) طول ، طلي ، أطل ، لأط ، لطأ ، لوط ، ليط . طول : الليث : طال فلانٌ فلاناً إذا فاقَه في الطُّول ، وأنشد : تَخُطُّ بقَرْنَيْها بَرِيرَ أَراكةٍ وتَعْطُو بِظِلْفَيْها إذا الغُصْنُ طالها أي طاوَلَهَا فَلم تَنَلْه . قال : ويقال للشيء الطويل : طال يَطُول طُولاً فهو طَوِيل ، قال : والأطوَل نقيضُ الأقصَر ، وتأنيثُ الأطوَل الطُّولى ، وجمعُها الطُّوَل . قال : ويُقَال لِلرَّجل إذا كان أهوَجَ الطُّولِ : رجلٌ طُوَالٌ وطُوَّالٌ ، وامرأةُ طَوالةٌ وطُوّالة . قال : والطِّوَل هو الحَبْلُ الطويلُ جدّاً ، وقال طَرَفة : لَعمرُكَ إنّ الموتَ ما أخطأ الفَتَى لكالطِّوَلِ المُرْخَى وثُنْياهْ باليَدِ وجمعُ الطَّويل : طِوال وطِيَال ، وهما لُغتان ، ويقال : قد طالَ طِوَلُك يا فلان ، إذا طال تمادِيه في أمرٍ أو تَراخِيه عنه ، وبعضُهم يقول : قد طال طِيَلُه . وقال أبو إسحاق الزّجاج يقال : طال طِوَلُك وطِيَلُك : أي طالتْ مُدَّتُهُ . الحراني عن ابن السكّيت ، يقال : قد طال طِوَلُك وطِيَلُك وطُولُك وطَوالُك . قال : والطِّوَل : الحَبْل الذي يُطوِّل للدابَّة فتَرعَى فيه ، وقال طَرَفة لكالطول المرخى وثنياه باليد . ثم قال : وقد شَدّدَ الراجز الطِوَلَ للضرورة فقال : تعرّضتْ لَم تَأْلُ عن قَتْلٍ لِي تَعرُّضَ المُهْرَةِ في الطِّوَلِّ وقال القَطَاميّ : إِنّا مُحَيُّوكَ فاسَلْم أيُّها الطَّلَلُ وإنْ بَلِيتَ وإن طالَتْ بكَ الطِّيَلُ وقال الزّجّاج في قوله جلّ وعزّ : ( وَمَن لَّمْ يَسْتَطِعْ مِنكُمْ طَوْلاً ) ( النساء : 25 ) الآية ، معناه من لم يَقدِر منكم على مَهْرِ الحُرّة . قال أبو إسحاق : والطول هنا القُدْرة على المَهْر ، وقد طالَ الشيءُ طُولاً ، وأَطَلْتُه إطَالةً ، وقولُ الله جلّ ثناؤه ) الْعِقَابِ ذِى الطَّوْلِ لاَ إِلَاهَ إِلاَّ ) ( غافر : 3 ) أي ذي القُدْرة ، وقيل : الطَّوْلُ الغِنَى : والطَّوْلُ الفَضل ، يقال : لفِلان على فلانٍ طَوْل ، أي فَضْل . وقال الليث : يقال إنّه لَيتطوَّلُ على الناس بفضلِه وخيرِه . قال : واشتقاق الطائل من الطُّولِ ، ويقال للشيء الخسيس الدُّون : هذا غيرُ طائِل ، والتذكير والتأنيث فيه سواء ، وأنشد : لقد كلّفوني خُطَّةً غيرَ طائِل قال : والطَّوَال : مَدَى الدَّهر ، يقال : لا آتَيك طَوَالَ الدَّهْر ، قال : والطَّوَل : طُولٌ في المِشْفَر الأعلى على الأسْفَل . يقال : جَمَل أطوَل ، وبه طَوَل ، والمُطاولة في الأمر هي التطويل ، والتطاوُل في مَعْنًى : هو الاستطالةُ على النّاس إذ هو رَفَع رأسَه ورأَى أنّ له عليهم فَضْلاً في القَدْر . قال : وهو في مَعْنًى آخر : أن يقوم قائماً ، ثمّ يَتطاوَل في قِيامه ، ثم يَرفَعَ رأسَه ، ويَمُدَّ قَوامَه للنَّظر إلى الشيء . قلت : والتَّطَوُّلُ عند العَرَب محمود ، يُوضع مَوْضعَ المحاسن . ويمتدح منه فيقال : فلان يتطول ولا يتطاول . والتّطاوُل مذموم ، وكذلك الاستطالة يُوضَعان موضع التكبُّر . وقال الليث : الطّويلةُ : اسمُ حَبْل تُشدُّ به قائمةُ الدَّابةِ ، ثم تُرسَل في المَرعَى ، وكانت العربُ تتكلَّم به ، يقال : طَوِّل لِفرسِك يا فلان ، أي أَرْخِ له حَبْلَه في مَرْعاه . قلت : ولم أسمع الطَّويلة بهذا المعنى ، من العرب ، ورأَيْتهم يسمونه هذا الحَبْل الطَّوِيل . وفي الحديث : ( لا حِمًى إلاّ في ثلاث ) طِوَلِ الفَرَس ، وثَلَّةِ البِئر ، وحَلْقَةِ القوم . ورأيتُ بالصَّمَّانِ رَوْضةً واسعةً يقال لها الطّويلة ، وكان عَرْضُها قَدْرَ مِيلٍ في طولِ ثلاثةِ أَمْيال ، وفيها مَسَاكٌ لِماءِ السماء إذا امتلأ شَربوا منه الشهرَ والشهرين . ومَطاوِلُ الخَيل أَرْسانُها ، والسبْعُ الطُّوَلُ من سُوَر القرآن سَبْعُ سُوَر ، وهي : سورة البقرة ، وسورة آل عمران ، وسورة النساء ، وسورة المائدة ، وسورة الأنعام ، وسورة الأعراف ، فهذه ستُّ سُوَر متواليةٌ . واختلفوا في السابعة ، فمنهم من قال : هي الأنفال وبراءة ، وعدَّهما سورةً واحدة ، وعلى هذا قولُ الأكْثرين ، ومنهم من جَعل السابعةَ سورةَ يونس ، والطُّوَل : جمعُ الطُّولَى ، يقال : هي السورةَ الطُّوَلى ، وهُنَّ الطُّوَل ، والطوائل الأوْتارُ والذُّحُول ، واحدتُها طائلة ، يقال : فلانٌ يَطلب بَني فلانٍ بِطَائلةٍ أي بوتْرٍ ، كأَنَّ له فيهم ثَأْراً فهو يَطلبُه بِدَمِ قتيلٍ له . أطل : أبو عُبيد : الإطْل والأيْطَل : الخاصرة ، وجمع الإطْل آطال وجمع الأيْطَل أياطل ، وأيْطلٌ فَيْعَل . والألفُ أصليّة . طلي : قال الليث : الطَّلا : هو الولد الصغير من كلِّ شيء ، وحتى قد شُبّه رَمادُ المَوْقِد بيْن الأثافيّ بالطّلا ، والأطلاء جِمَاعُه . قال : والطُّلْيان والطِّليان جِماعهُ . أبو عُبيد عن الفرَّاء : طَلَيْتُ الطلَى وطَلَوْتُه وهو الطَّلَى مقصور يعني رَبَطْتُه برِجْله . سلمة عن الفرّاء : اطْلُ طَلِيَّكَ والجميع الطُّلْيانُ أي ارْبِطْه برِجلِه . حكاه عن ابن الجرَّاح قال : وغيره يقول : أَطْلِ طَلِيَّك ، وقال العجّاج : طَلَي الرَّمَادِ اسْتُرئِمَ الطَّلِيُّ قال أبو الهيْثم : هذا مثَلٌ جَعل الرّمادَ كالوَلَدِ لثلاثة أَيْنُق ، وهي الأثافِيّ عُطِفْنَ عليه ، يقول : كأنّما الرّمادُ وَلَدٌ صغيرٌ عُطِفْتَ عليه ثلاثة أينُق . أبو عُبيد عن الأصمعيّ : أوَّل ما يُولَدُ الظِّبَاءُ فهو طَلاً . قال : وقال غيرُ واحد من الأعراب : وهو طَلاً ثم خِشف . ثعلب عن ابن الأعرابيّ : طَلَّى إذَا شَتَمَ شَتْماً قبيحاً . وقال شَمِر : الطَّلَوانُ : الرِّيق الخاثِر . قال : والطُّلاوَة : دُوَايةُ اللبَن . أبو عُبيد عن الأحمر : بأسنانه طَلِيٌّ وطِلْيَان وقد طَلِيَ فُوهُ فهو يَطْلَى طَلًى مقصورٌ وهو القَلَحُ . وقال اللّيث : الطُّلاوة الرِّيق الذي يجِفّ على الأسنان من الجوع ، وهو الطَّلَوَانُ . قال : والطُّلاةُ هي العُنق والجمع طُلًى . ثعلب عن ابن الأعرابيّ : واحدة الطلى طلاة وطلية . مِثل : تقاةٍ وتقى ، وقال الليث : وبعضهم يقول : طُلْوَةً وطُلّى . الحراني عن ابن السّكيت قال : الطُّلَي : جمعُ الطُّلْيَة ، وهي صَفْحَةُ العُنُق . قال : وقال أبو عَمرو والفرّاء : واحدتُها طُلاَةٌ ، وقال الأعشى : مَتَى تُسْقَ من أَنْيَابِها بَعْد هَجْعَةٍ من اللّيل شِرْباً حينَ مالَت طُلاتُها الأصمعيّ يقول : طُلْيَة وطُلًى . أبو عُبيد عن الأصمعيّ : الطُلاوَة : البَهجَة والحُسْن ، يقال : حديثٌ عليه طُلاوَة ، وكذلك غيرُه . قلتُ : وأجاز غيرُه . طَلاوَة ، يقال : ما على وَجْهِه حَلاوة ولا طَلاَوة ، والضّمُ اللّغةُ الجيّدة . عَمرو عن أبيه قال : المُطَلِّي هو المغنِّي ، وهو المُرَبِّي وَالْمُهَنِّي والنَّاخِمُ كلُّه بمعنى المغنِّي . أبو عُبيد عن أبي زيد : طَلَيْتُه فهو مَطْلِيٌّ وطَلِيٌّ : أي حبسته . الحرّاني عن ابن السكّيت : طَلَيْتَ فلاناً تَطْلِيَةً إذا مَرَّضْتَه وقمتَ عليه في مَرَضه . وقد أطلَى الرجلُ إطْلاءً فهو مُطْلٍ ، وذلك إذا مالتْ عنقُه لموتٍ أو غيرِه ، وأنشد : تَرَكْتُ أَباكِ قد أطلَي ومالَتْ عليه القَشْعَمَانِ من النُّسُورِ أبو سعيد ، الطِّلْوُ الذِّئب ، والطِّلْو : القانِص اللّطيف الجِسم ، شُبِّه بالذئب ؛ وقال الطِّرِمَّاح : صادَفَت طِلْواً طَوِيلَ القَرَا حافظَ العَيْن قَلِيلَ الشَّآم وقال أبو عمرو : ليلٌ طالٍ أي مُظلِم ، كأنَّه طَلى الشُّخُوصَ فَغطَّاها ، وقال ابن مُقْبِل : أَلا طَرَقَتْنَا بالمدينةِ بعدَ ما طَلَى الليلُ أذنابَ النِّجادِ فأَظْلَما أي غَشَّاها كما يُطْلَى البَعيرُ بالقَطِران . ويقال : فلانٌ ما يُساوِي طُلْيَةً ، وهي الصُّوفة التي يُطْلَى بها الجَرْيَى ، وهي الرِّبْذَة أيضاً . قاله ابن الأعرابيّ . قال : والطِّلاءُ : الشَّرَابُ ، شبه بِطِلاءِ الإبل ، وهو الهِناء . قال : والطِّلاء : الشَّتْم ، وقد طلَّيْتُه أي شَتَمْتُه . قال : والطِّلاء : الخَيط ، وقد طَلَيْتُ الطِّلاء : أي شدَدْتُه . قال : والطُّلاَّء : الدمُ ، يقال : تركته يتَشَحَّط في طُلاّئه ، أي يضطرب في دمِه مقتولاً . وقال أبو سعيد : الطُّلاّء : شيءٌ يَخرج بعدَ شُؤْبُوب الدَّمِ الذي يُخَالف لَوْنَ الدَّمِ ، وذلك عند خُروج النَّفْس من الذَّبيحِ وهو الدَّم الذي يُطلَى . ابن نجدة عن أبي زيد قال : أَطَلى الرجلُ إذا مالَ إلى هوًى . وفي الحديث : ما أَطَلى نَبِيٌّ قطّ أي ما مال إلى هواه ، وقال غيرُه في قولهم : ما يساوي طِلْيَة ، إنّه الخيط الّذي يُشَد في رِجْل الجَدْي ما دام صغيراً ، وقال : الطُّلْية خِرْقَةُ العَارِك ، وقيل : هي الثَّمَلَة الّتي يُهْنأ بها الجَرَبُ . وقال أبو سعيد : أمرٌ مَطْلِيٌّ أي مُشكِل مُظلِم ، كأنَّهُ قد طُلِي بما لَبَّسه ، وأنشد ابن السكّيت : شَامِذاً تَتَّقِي المُبِسَّ على المُرْ يَةِ كَرْهاً بالصِّرفِ ذي الطُّلاّء قال : الطُّلاّء الدَّمُ في هذا البيت ، قال : وهؤلاء قومٌ يريدون تسكينَ حَرْب ، وهي تَسْتعصِي عليهم وتَزْبِنُهُم لِما هُرِيق فيها من الدِّماء . وأراد بالصِّرْف ، الدَّمَ الخالص . أبو عبيد : المَطالِي : الأرضُ السَّهْلَةُ اللّيّنة تُنْبِت الغَضَا واحِدتها مِطْلاءٌ على مِفْعال . عن أبي عمرو وابن الأعرابيّ : تَطَلّى فلان إذا لَزِمَ اللهوَ والطرب ، ويقال : قَضَى فلانٌ طَلاهُ مِن حاجته أي هواه . لأط : قال أبو زيد في كتاب الهَمْزة : لأَطْتُ فلاناً لأْطاً ، إذا أمَرْته بأمرٍ فألَحّ عليه ، وتَقَضّاه فألَحّ عليه . ويقال : لأَطتُ الرجلَ لأْطاً إذا تتبعتَه بِبَصَرِك فلم تَعْرِفه عنه حتى يَتوارَى . لطأ : قال أبو زيد : لَطِىءَ فلانٌ بالأرض يَلْطَأُ لَطْأً إذا لَزِق بها ، وأجاز غيره : لَطَأَ يَلْطَأَ ، وقال شَمِر : لَطَا يَلْطَا بغير همز إذا لَزق بالأرض ولم يَكد يَبْرح ، وهما لغَتان . وقال ابن أحمر : فأَلْقَى التِّهَامِي منها بِلَطَاتِه وأَحْلَطَ هَذَا لا أَعُودُ وَرَائِيا قال أبو عبيد في قوله بلَطَاته : أرضه وموضعه ، وقال شمِر : لم يجد أبو عبيد في لَطاته قال : ويقال : ألقَى لَطاتَه إذا أقام فلم يَبرَح ، كما تقول : ألْقَى أَرْواقَه وجَرَاميزه . قال : وقال ابن الأعرابيّ : ألقَى لَطاتَه طَرَحَ نفسَه ، وقال أبو عمرو : لَطاتُه متاعُه وما معه . أبو العبّاس عن ابن الأعرابي : بيّضَ الله لَطَاتَك ، أي جَبهَتك . قال : واللُّطاةُ أيضاً اللُّصوص ، قومٌ لُطاةٌ ، ويقال : فلان من ثطاته لا يَعرف قَطاتَه من لَطاتِه ، أي لا يَعرِف مقدَّمَه من مُؤَخَّرِه ، وقال الليْث : اللَّطْءُ لُزوقُ الشّيء بالشيء ، يقال : رأيت فلاناً لاطِئاً بالأرض . ورأيتُ الذئبَ لاطئاً للسَّرِقة ، وهذه أَكَمة لاطئة ، قال : واللاطئة خُرَاج يَخْرج بالإنسان فلا يكاد يَبرأ منه ويَزعمون أنّها من لَسْعة الثُّطْأَةِ . ابن السكيت عن الأحمر : لَطَأَتُ بالأرض ولَطِئتُ أي لَزِقْتُ ، وقال الشمّاخ فتَركَ الهمزة : فَوافَقَهُنَّ أطلَسُ عامِرِيٌّ لَطَا بصَفائحٍ مُتسانِداتِ أراد لطأَ ، يعني الصيّاد أي لَزِقَ بالأرض فتَركَ الهمز . ( لوط ليط ) : في حديث أبي بكر أنه قال : إنّ عمَر لأحَبُّ الناس إليَّ . ثم قال : اللهمّ أَعَزُّ ، والوَلَدُ أَلْوَطُ . قال أبو عبيد : قولُه والوَلَد ألوَط أي أَلْصَق بالقَلْب ، وكذلك كلُّ شيء لَصِق بشيء فقد لاطَ به يَلُوطُ لَوْطاً . قال : ومنه حديث ابن عبّاس في الّذي سأَلَه عن مالِ يتيم وهو وَاليهِ : أَيُصيبُ من لَبَن إبِلِه ؟ فقال : إن كنتَ تَلُوطُ حَوْضها ، وتَهْنَأْ جَرْباها ، فَأَصِبْ من رِسْلِهَا ، قال : قوله : تَلوطُ حَوْضَها أراد باللَّوْطَ تطْيِين الحَوْض ، وإصلاحَه ، وهو من اللصوق ، ومنه قيل للشيء إذا لم يكن يُوافِق صاحبَه : ما يَلْتاطُ هذا بِصَفَرِي أي لا يَلصَق بقَلْبي ، وهو مُفْتَعِل من اللَّوْط ، قال : ومنه حديثُ عليّ بن الحَسَنْ في المُستَلاط أنه لا يَرِث ، يعني المُلصَق بالرجُل في النَّسَب الذي وُلِد لغير رِشْدَة . وقال اللّيث : يقال : الْتاطَ فلانٌ ولَداً واستَلاطه وأنشد : فَهَلْ كُنتَ إلاّ بُهْثَةً استلاطَها شَقيٌّ من الأقوام وَغدٌ ومُلْحَقُ أبو عُبيد عن الكسائي : إنّي لأجد له لَوْطاً ولِيطاً بالكسر ، وقد لاطَ حُبَّه يَلُوط ويَلِيط أي لَصِق . وقال أبو عبيد : اللِّياط الريَا سُمِّي لِياطاً لأنّه شيءٌ لا يَحِلّ ، أُلْصِق بشيء ، ومنه حديثُ النبيّ ( صلى الله عليه وسلم ) أنه كَتبَ لثَقِيفَ حين أَسلَموا كِتاباً فيه : ( وما كان لهم مِن دَيْن إلى أجَلٍ فبلغ أجلَه فإنّه لِياط مُبرَّأٌ من الله ) ، فاللِّياط ههنا الرِّبا الّذي كانوا يُرْبُونه في الجاهليّة ، رَدَّهم اللَّهُ إلى أن يأخذوا رؤوس أموالهم ، ويَدَعُوا الفَضْلَ عليها . أبو العباس عن ابن الأعرابيّ قال : جمعُ اللّياط وهو الرِّبا ، ليطٌ وأصله لُوطٌ . وقال الليث : لُوطٌ كان نبيّاً بَعَثه الله إلى قومه فكذّبوه وأحدَثوا ما أَحدَثوا ، فاشتَقّ الناسُ من اسمه فِعلاً لمن فَعلَ فِعْلَ قومِه . قال : واللِّيطُ قِشْرُ القَصَب اللاّزق به ، وكذلك لِيطُ القَناة ، وكلُّ قِطعة منه لِيطةٌ . قال : ويُقال للإنسان اللَّيِّن المجَسَّة : إنّه لَلَيِّنُ اللِّيط ، وأنشدَ : فَصبَّحتْ جابيَةً صُهارِجَا تَحسَبُها لَيْطَ السماءِ خارِجَا شَبَّه خُضرة الماء في الصِّهريج بجِلد السماء ، وكذلك لِيطُ القَوْس العربيّة تُمسَح وتُمرَّن حتّى تَصْفَرَّ ويصير لها لون ولِيط . قلتُ : ولِيطُ العُودِ : القِشْر التي تحت القِشْر الأعلى ، وقال أَوْس بن حَجَر يصف قوساً : فَمَن لك باللِّيطِ الذي تحتَ قِشْرِها كَغِرقِىء بَيْضٍ كَنَّه القَيْضُ من عَلِ وقال أبو عبيد : اللِّيط اللَّوْن وهو اللّياط أيضاً . ومنه قولُ الشاعر يصف قوساً : عاتكةُ اللِّياط وقال الليث : تَلَيَّطْتُ لِيطةً أي تَشَظَّيتها من قشر القصب . ثعلب عن ابن الأعرابيّ : اللَّوْط الرِّداء ، يقال : انتُقْ لَوْطَك في الغزالة حتى يَجِف ، ولَوْطُه رِداءُه ونتقُه بسطه . قال : ويقال : استلاطَ القومُ وأطلوا إذا أَذْنبوا ذُنوباً تَكون لِمَنْ عاقَبَهم عذراً ، وكذلك أَعذَروا . وفي الحديث : أنّ الأقرع بنَ حابس قال لِعُيَينة بن حِصْن : بمَ استَلطْتُم دمَ هذا الرجل ؟ قال : أَقْسَمَ منّا خَمْسون أنّ صاحبنا قُتِلَ وهو مؤمن ، فقال الأقرع : فَسألكم رسُولُ الله أن تَقْبَلُوا الدّيَهْ وتَعْفُوا فلم تَقْبَلُوا ، وليُقْسِمَنَّ مائةٌ من بني تميم أنّه قُتِل وهو كافر ، قوله : بمَ استلَطتم ؟ أي استوجَبْتم واستَحقَقْتُم ، وذلك أنّهم لمّا استحقّوا الذَّمَ وصار لهم ألصَقُوه بأنفسهم . ثعلب عن ابن الأعرابي ، يقال : استلاط القَوْمُ واستَحَقوا وأَوْجَبُوا وأَعْذَروا ودَنُّوا إذا أَذْنبوا ذُنوباً تكونُ لمن يُعاقِبُهم عذْراً في ذلك لاستحقاقهم . أبو زيد ، يقال : فلان ما يَليطُ به النَّعيم ولا يَليق به ، معناه واحد .

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR7.526 harf
(باب الطاء والواو وما يثلثهما) (طوي) الطاء والواو والياء أصلٌ صحيحٌ يدلُّ على إدراج شيءٍ حتَّى يدرَج بعضُه في بعض، ثم يحمل عليه تشبيهاً. يقال طويت الثَّوبَ والكِتاب طَيّاً أطويه. ويقال طَوَى الله عُمر الميّت. والطَّوِيّ: البئر المطوية. قال: فقالت له: هذا الطَّوِيُّ وماؤه *** ومحترقٌ من يابسِ الجِلْدِ قاحِلُ([1])ومما حمل على هذا الباب قولهم *لمن مضى على وجهه: طوى كَشْحَه. وأنشد: وصاحبٍ لي طوى
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR661 harf
- الطول والقصر من الأسماء المتضايفة كما تقدم، ويستعمل في الأعيان والأعراض كالزمان وغيره قال تعالى: ﴿فطال عليهم الأمد﴾ [الحديد/16]، ﴿سبحا طويلا﴾ [المزمل/7]، ويقال: طويل وطوال، وعريض وعراض، وللجمع: طوال، وقيل: طيال، وباعتبار الطول قيل للحبل المرخي على الدابة: طول (انظر: أساس البلاغة ص 287؛ والمجمل 2/590)، وطول فرسك، أي: أرخ طوله، وقيل: طوال الدهر لمدته الطويلة، وتطاول فلان: إذا أظهر الطول، أو
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR960 harf
ط و ل شيء طويل ومستطيل‏.‏ وطاولني فطلته‏.‏ وفلان طوال لا تطوله الطوال‏.‏ وتطاول‏:‏ تمدد قائماً لينظر إلى بعيد‏.‏ ولا أكلمه طول الدهر وطوال الدهر‏.‏ وأرخى طول فرسه وهو الحبل الطويل جداً‏.‏ وطوّل لفرسك‏:‏ أرخ له الطول‏.‏ قال طرفة‏:‏ لعمرك إن الموت ما أخطأ الفتى لكالطول المرخى وثنياه باليد وأطالت المرأة‏:‏ ولدت طوالاً‏.‏ وأطال غيبته وطولها‏.‏ وطول له‏:‏ أمهله‏.‏ وطاوله في الدين وفي العدة
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR13.285 harf
الطُّولُ: نقيض القِصَر في الناس وغيرهِم من الحيوان والمَوات. ويقال للشيء الطَّويلِ: طالَ يَطُولُ طُولاً، فهو طَويلٌ وطُوالٌ. قال النحويون: أَصْلُ طالَ فَعُلَ استدلالاً بالاسم منه إِذا جاء على فَعِيل نحو طَويل، حَمْلاً على شَرُفَ فهو شَرِيف وكَرُمَ فهو كَريم، وجَمْعُهُما طِوال؛ قال سيبويه: صَحَّت الواو في طِوال لصِحَّتها في طَويل، فصار طِوال من طَويل كجِوار من جاوَرْت، قال: ووافَقَ الذين قالوا
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR954 harf
* ط و ل * * الطُّولُ * ضد العرض ز و * طالَ * الشيء يطول * طُولاً * امتد و * طَوَّلَهُ * غيره و * أطَالَهُ * أيضا و * طاوَلَني * فلان * فطُلْتُهُ * أي كنت أطول منه من * الطُّولِ * و * الطَّوْلِ * جميعا وبابه قال ز و * الطِّوَلُ * بوزن العنب الحبل الذي يُطَوَّل للدابة فترعى فيه وهو * الطَّوِيلةُ * أيضا و * الطُّوال * بالضم * الطَّوِيلُ * فإن أفرط في * الطُّولِ * فهو * طُوَّالٌ * بالتشديد و *
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR11.960 harf
طال، يطول، طولا، بالضم: أي امتد، وكل ما امتد من زمن أو لزم من هم ونحوه فقد طال، كقولك: طال الهم والليل، والطول: خلاف العرض، كما في الصحاح،وفي المحكم: نقيض القصر، يكون في الناس، وغيرهم من الحيوان والموات، وقال الراغب: الطول والقصر من الأسماء المتضايفة، ويستعمل في الأعيان، والأعراض، كالزمان ونحوه. قال شيخنا عند قوله: امتد: أي فهو لازم، ولا يتعدى إلا للمبالغة، كاستطال، قال شيخنا: كلام المصنف صريح في
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR yok21.314 harf
طَالَ 1 طَالَ ذ , (S, O, Msb, K,) said by some to be of the class of قَرُبَ, being made by them to accord in from with its contr., which is قَصُرَ, and by others said to be of the class of قَالَ, (Msb,) first pers. طُلْتُ, [said to be] originally طَوُلْتُ, because one says طَوِيلٌ, [not طَائِلٌ, when using it as an intrans. v.,] (S, O,) aor. يَطُولُ, (TA,) inf. n. طُولٌ, (S, * O, * Msb, K,) It (a
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR2.328 harf
طَالَ طَالَ ( w ) U ( n. ac. طُوْل 3 ), a. Was, became long; was extended, lengthened, elongated; was prolonged, protracted; lasted. طَوَّلَ طَوَّلَ II , a. Lengthened, elongated, extended; prolonged, protracted. b. [ La ], Granted a delay, a respite to. c. [ 'Ala or Fī ], Delayed, deferred, was long about, dawdled, loitered over; was prolix, tedious. طَاْوَلَ طَاْوَلَ III a. [ acc. &
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR40.638 harf
طول طَالَ - يَطُوْلُ - طُوْل - طُوْلاً- طَوِيْل - طَوْل - ذو الطَوْل - أُولو الطَوْل - تَطاوَل - يَتَطاوَلُ طَالَ - يَطُوْلُ + الكائن أو الأمر (العمر - الأمد - بعد الشيء): يكون أو يصير طويلاً: يصبح البعد أو المسافة كبيرة وزائدة عن ما هو متوقع، أو تصير المدة أو المقدار الزمني زائداً وأكبر مما هو معتاد طَالَ - يَطُوْلُ + الأمد أو العهد أو
Tamamını oku

Sîgalar(8)

Mücavir kökler86 mücavir (112 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. عمر

    2 ortak ayet · “U’mare” katlı bina demektir

  2. خدن

    1 ortak ayet · Gizli dost demektir

  3. خرق

    1 ortak ayet · Hırka elbiselik kumaş demektir

  4. مرح

    1 ortak ayet · Derlenmiş hasattır

  5. أمد

    1 ortak ayet · Medede direkleri (kolonları) birbirine bağlayan kirişlerdir

  6. سفح

    1 ortak ayet · Sefih : “Sefh” dağ eteği demektir

  7. أسف

    1 ortak ayet · Esafe yumuşak, süngerimsi toprak, üzülmek demektir

  8. عنت

    1 ortak ayet · Sıkıntıya düştünüz

  9. قسو

    1 ortak ayet · قسور Arslan demektir

  10. سبح

    2 ortak ayet · Sebhe, omuzlara atılan, esen rüzgarda kanatlar gibi açılan…

  11. نصف

    1 ortak ayet · Yarısı

  12. أذن

    2 ortak ayet · Kulak demektir

Geçtiği ayetler(10)

  1. وَإِذَا أُنْزِلَتْ سُورَةٌ أَنْ آمِنُوا بِاللَّهِ وَجَاهِدُوا مَعَ رَسُولِهِ اسْتَأْذَنَكَ أُولُو الطَّوْلِ مِنْهُمْ وَقَالُوا ذَرْنَا نَكُنْ مَعَ الْقَاعِدِينَ

    Fazladan maddi güçAllah’a iman edin, Rasulü ile birlikte cihad edin, diye bir sure indirildiğinde; içlerinden gücü yetenler senden izin isteyip: Bizi bırak da oturanlarla birlikte kalalım, derler.

  2. غَافِرِ الذَّنْبِ وَقَابِلِ التَّوْبِ شَدِيدِ الْعِقَابِ ذِي الطَّوْلِ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ إِلَيْهِ الْمَصِيرُ

    Fazladan maddi güçGünahları bağışlayan, tevbeyi kabul eden, cezası şiddetli, lutfu bol olandır. O’ndan başka ilah yoktur, dönüş O’nadır.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökطول
YapıÜçlü kök
Özel DurumEcvef (vâvî)
Bağlamsal Yakın Köklerمدد, بسط, فضل
Zıt Kökقصر
Çekirdek Özet 1Bir cismin, mesafenin, zamanın veya ipin doğrusal hat boyunca uzaması ve fazlalık içermesi
Çekirdek Özet 2Zamanın ve ömrün uzaması ile insana bahşedilen fazladan maddi imkân, lütuf ve zenginlik
Çekirdek Özet 3Tükenmeyen ontolojik zenginlik ile zaman içinde gerçekleşen imtihan ve mühlet dengesi
Kritik Hata RiskiKökün salt fiziksel boy olarak algılanıp bağış, lütuf ve sosyoekonomik kapasite (fazlalık) boyutunun göz ardı edilmesi

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
طوBir nesneyi çevreleme, katlama, sınırlandırma veya kendi ekseninde çevirerek genişletme hareketi; طود, طور, طوع, طوف, طوق, طوي köklerinde olduğu gibi çevreleme ve kuşatma dairesi kurmaلÇevreleyen ve dairesel olan hareket çoban değneği imgesinin verdiği yönelme ve uzanma etkisiyle doğrusal bir hatta uzatılmış, ipin salınması gibi mesafeye, zamana ve fazlalığa doğru doğrusal yayılım kazanmıştır

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
طSepet, çarkKuşatma, içine alma ve hacimsel bir potansiyeli bünyesinde barındırma
وÇengel, çadır kazığıİki durumu birbirine bağlama, tutturma ve sürekliliği sağlama
لÇoban değneği, üvendireİleriye doğru uzanma, yöneltme, sevk etme ve mesafeyi katetme
طولPotansiyel hacmin bir bağ ile doğrusal yönde ileriye doğru uzatılması ve mesafenin açılmasıSepetin taşıdığı imkânın bir iple ileriye sevk edilmesi gibi, nesnenin, vaktin veya kudretin sınırları aşarak fazlalık oluşturacak biçimde uzaması

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir hayvanın (özellikle at veya devenin) otlaması için merada bir kazığa bağlandığı uzun ip (et-tivel / et-tavel); ipin salınarak hayvanın hareket alanının genişletilmesi ve enin zıddı olarak boyun uzaması
Cahiliye şiiri kullanımıTarafe b. el-Abd muallakasında ecelin insanı adım adım takip edişini, boynuna bağlı uzun ipiyle otlayan ve ipin ucu sahibinin elinde bulunan hayvana benzeterek bu kökü kullanır: لَعَمْرُكَ إِنَّ المَوْتَ مَا أَخْطَأَ الفَتَى / لَكَالطِّوَلِ المُرْخَى وَثِنْيَاهُ فِي اليَدِ
Erken Arapça kullanımİmkân ve zenginlik bildirmek üzere cömertlik gösteren ve elinde fazladan servet bulunan kişiye lütuf sahibi denilmiş; faydasız ve sonuçsuz işler için de bir fazlalığı ve verimi bulunmayan anlamında خطة غير طائل tabiri kullanılmıştır

Kaynak Maqāyīs al-Lugha, Kitābü’l-ʿAyn, el-Müfredât, Tarafe Muallakası.

Sami etimolojik katman

Arapça طول kökü, merkezi Sami dillerinde doğrusal uzama, zamanın uzaması, boy ve geniş imkân anlam matrisine oturur. Kökün İbranicedeki doğrudan fonetik soydaşlığı ve semantik paralelliği טול (t-w-l) kökünde belirir; burada kök ileri fırlatmak, uzatmak ve uzağa sürmek hareketini taşır. Aramice ve Süryanicede de uzağa atmak, uzatmak ve sarkıtmak anlam çizgisi devam eder. Arapçada ise kök, hem fiziksel boyun doğrusal uzamasını (kısalığın zıddı) hem de mülkiyet ve kudretin sınırlarını aşan fazlalığı ve serveti (et-tavl) ifade edecek şekilde özelleşmiştir. Ge'ez (Etiyopya) dilinde mesafenin ve sürenin uzunluğunu niteleyen biçimlerle de semantik temas bulunur. Kökün ilksel çekirdeği bir nesnenin başlangıç noktasından itibaren ileriye doğru kesintisiz sürdürülmesi ve iki uç arasındaki mesafenin genişlemesidir.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques, Lisān al-ʿArab.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönİpin uzatılması ve boyun artması (ط-و-ل)Bir şeyin boyca uzaması, ipin gevşetilip otlama sahasının artırılması, oradan da insanın cömertlik ve harcama imkânının (fazlalığının) genişlemesiKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice טול, Süryanice ܛܘܠİleriye doğru uzatma, fırlatma ve mesafeyi açma eksenindeki fonetik ve semantik akrabalıkGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik uzama ve fırlatma kökleriDoğrusal yayılma ve mesafeyi ileriye taşıma fonksiyonuMuhtemel

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Maqāyīs al-Lugha.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
طولAnlamlıUzamak, fazlalık, lütufNesnede, zamanda ve imkânda doğrusal uzama ve fazlalıkHedef kök; Kur'an'da geçer
طلوAnlamlıSürmek, örtmek, geyik yavrusuBir şeyin üzerine sıvı sürmek, sıvamak veya boyamakOrtak çekirdek; Kur'an'da geçmez
وطلKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu dizilişte müstakil kök kaydı yokturMühmel
ولطKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıBu harf dizilişinde klasik sözlüklerde kök oluşmamıştırMühmel
لطوAnlamlıYere yapışmak, gizlenmekBir yere sımsıkı yapışıp sinmek, örtünmekKur'an'da geçmez
لوطAnlamlıYapışmak, tutunmak, sarmakKalbe sevginin yapışması veya çamurun sıvanması; kavim adıKur'an'da geçer

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
طولMerkezDoğrusal uzama ve fazlalıkMesafenin, sürenin ve imkânın tek bir eksende uzayıp fazlalaşmasıBoy, mühlet ve harcama zenginliği
مددKomşuYayarak uzatmaBir şeyi çekerek, ekleyerek veya sererek geriye doğru yaymaمدد ekleme ve çekme yoluyla yaymayı, طول ise kendiliğinden veya doğrusal hatta uzamayı öne çıkarır
بسطKomşuGenişletme ve açmaKatlanmış bir şeyi düzleme yayarak açma ve genişlik sağlamaبسط iki boyutlu alansal yayılmadır, طول tek boyutlu doğrusal uzamadır
فضلKomşuFazlalık ve üstünlükİhtiyaçtan arta kalan pay ve diğerlerinden üstün olma haliفضل genel artık ve derece üstünlüğüdür, طول güç ve imkân kapasitesindeki doğrusal fazlalıktır
قصرZıtKısalık ve yetersizlikMesafenin, vaktin veya boyun kısa kalması, daralmasıUzamanın ve boyca erişimin tam karşıtı

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaطولDoğrusal uzama, boy, fazlalık ve lütufHem fiziksel ve zamansal boyutu hem de sosyoekonomik kapasite fazlalığını aynı anda karşılarKesin
LatinceLongitudo, opulentiaUzunluk, boy; zenginlik ve bollukLongitudo fiziksel ve zamansal boyutu verirken, opulentia lütuf ve imkân fazlalığını karşılar; tek kök ikisini birleştirmezGüçlü
İngilizceLength, duration, bountyUzunluk, süre, ihsan ve mali güçFiziksel boyut için length, zaman için duration, servet ve kudret için bounty veya affluence kullanılırGüçlü
AlmancaLänge, Dauer, VermögenUzunluk, süre, mal varlığı ve kudretLänge boyutsal uzamayı, Dauer süreyi, Vermögen ise güç ve mali kapasiteyi karşılarGüçlü
FransızcaLongueur, durée, aisanceUzunluk, zaman uzaması, varlıkLongueur uzamsal boyutu, durée zamanı, aisance ise evlilik masrafına ve infaka yeten mali ferahlığı belirtirGüçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Lane's Lexicon.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
طَوْل / ذُو الطَّوْلِMaddi imkân, genişlik, lütuf ve zenginlikHür kadınlarla evlenmeye yetecek mali güç veya savaşa katılmaktan muafiyet isteyebilecek servet gücü; Allah'ın lütufkârlığı (Nisâ 4:25, Tevbe 9:86, Mü'min 40:3)
طَوْلًاFiziksel boy ve dikey yükselişİnsanın yeryüzünü yırtamayacağı ve dağların boyuna erişemeyeceği uyarısı (İsrâ 17:37)
طَوِيلًاZamansal süreklilik ve uzun vakitGece ve gündüz içindeki ibadet, meşguliyet ve tesbih süresi (Müzzemmil 73:7, İnsân 76:26)
طَالَ / تَطَاوَلَSürenin uzaması, zaman aşımı ve gafletÜzerlerinden uzun zaman geçmesi sebebiyle kalplerin katılaşması veya mühletin uzaması (Tâhâ 20:86, Enbiyâ 21:44, Kasas 28:45, Hadîd 57:16)

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİlahi sıfatlar bağlamında zü't-tavlAllah'ın kullarına karşılıksız lütufta bulunması, mühlet tanıması ve sınırsız ihsan sahibi olmasıMutlak cömertlik, in'âm ve ceza öncesi mühlet verme sıfatı
FıkıhNikâh ve cihat ahkâmında et-tavlHür kadınların mehir ve nafakasını karşılayacak mali güç; sefere bizzat veya binek temin ederek katılma zenginliğiEvlilik ve mükellefiyet doğuran sosyoekonomik kapasite fazlalığı
TefsirEmelin uzaması ve kalplerin katılaşmasıAyetlerdeki sürenin uzamasının (tâle'l-emed) kalpte gaflet doğurması psikolojisiZaman uzamasının nefis üzerindeki olumsuz aşındırıcı etkisi
HadisCömertlik ve ibadette uzunlukSadaka vermede eli en uzun olan (etveluhunne yeden) mecazı ve gece namazındaki uzun kıyamİhsanda yarışma ve ibadette sürenin uzatılması

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
Diniİlahi mühlet ve lütufLütuf ve imtihan vaktinin uzatılmasıİnsana tövbe ve kemal için zaman tanımaAllah'ın fazlı kulu kuşatırken mühletin uzaması kalbi rehavete sürüklememelidirKesin
İlmiZaman ve mesafe boyutuSüreklilik ve doğrusal hatOlguların zamansal seyrini izlemeBilgide derinleşme ve tekamül belirli bir sürenin istikrarlı kullanımına bağlıdırGüçlü
SiyasiYönetim ve nüfuz kapasitesiOtoriter güç ve mühlet vermeİktidarın imkân fazlalığı ile toplum üzerindeki etkisiGüç sahiplerinin imkân bolluğuyla toplumu yönlendirmesi veya mühletin onları yanıltmasıGüçlü
İktisadiMali fazlalık ve artık değerZenginlik ve harcama fazlalığıSosyal sorumlulukları ve akitleri yerine getirme gücüTemel ihtiyacın üzerindeki mali kapasite evlilik ve infak yükümlülüğünü doğururKesin

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerDoğrusal vektör ve zaman integraliBir boyutlu uzayda başlangıç noktasından itibaren skaler büyüklüğün doğrusal hatta artması; zaman ekseninde integral alanın genişlemesiKesin
Beşeri bilimlerMarjinal kapasite ve sosyoekonomik likiditeBireyin veya topluluğun asgari yaşam standardını aşan, karar alma ve eylem serbestisi tanıyan artı kaynak fazlalığıGüçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökün yalnızca fiziksel boy uzunluğuna veya saat cinsinden süreye indirgenip, servet ve lütuf anlamının gözden kaçırılması
Kur'an içi daha geniş anlamKök; fiziksel boy, zamansal süreklilik, kalpleri katılaştıran zaman aşımı, evliliğe yeten mali güç ve Allah'ın mutlak ihsanı olmak üzere bütüncül bir fazlalık kavramıdır
Yanlış anlamanın doğuracağı hataZü't-tavl ifadesini kavrayamamak; mali güç ve imkân ayetlerini doğru bağlamına oturtamamak ve sürenin uzamasının ahlaki sonuçlarını gözden kaçırmak

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın hem fiziksel boyutları hem zaman psikolojisini hem de sosyoekonomik kapasiteyi tek bir fazlalık ve uzama kavramı üzerinden inşa ettiğini gösterir
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Nikâh ve mehir hukuku ayetlerinde, tebliğ ve cihattan geri kalan varlıklı zümrelerin tasvirinde ve emel-ecel dengesini kuran zaman uyarılarında
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Varlık ve servetin sadece statik bir yığma değil, eyleme dönüştürülmesi gereken bir hareket sahası (uzatılmış ip) olduğu bilincini verir

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamHayvanın hareket alanını genişletmek için kazığa bağlanan uzun ip (et-tivel) ve doğrusal boy uzaması.
  • Soyut anlamZamanın, mühletin, kudretin ve servetin sınırları aşarak fazlalık oluşturması ve lütfa dönüşmesi.
  • Sistematik karşılıkAsgari ihtiyacı ve başlangıç noktasını aşan, zamansal veya mali hareket serbestisi sağlayan marjinal kapasite.
  • LaTeX modeliL=x0+∫t0tv(t) dt+ΔC
  • LaTeX açıklamasıModelde L ulaşılan toplam doğrusal uzunluğu veya imkân fazlalığını temsil eder. x0 nesnenin veya durumun başlangıçtaki asgari konumudur. t0 anından t anına kadar olan zamansal uzama ve hız integrali sürenin uzamasını ve mühleti (v(t)) simgeler. ΔC ise temel sınırların üzerine eklenen harcama gücünü, serveti, nimeti ve fazladan mali kapasiteyi (et-tavl) gösterir.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ط