عفو
ع - ف - و
KÖK- 35 geçiş
- 31 ayet
- 20 sîga
- 8 sözlük
Kur'an'daki karşılığı: Affetti
Notlarım
Sözlükler(8)
Kitâbu'l-'Ayn
Halîl b. Ahmed · 8. yyTR2.782 harfباب العين والفاء وواي معهما
ع ف و، ف ع د، ع و ف، ع ي ف، ي ف ع مستعملات
عفو:
العفو: تركُكَ إنساناً استوجَبَ عُقوبةً فعفوتَ عنه تعفُو، والله العَفُوُّ الغَفور. والعَفْوُ: أحَلُّ المالِ وأطيبُه. والعَفْوُ: المعروف. والعُفاةُ: طُلاّبُ المعروف، وهم المُعْتَفُونَ. واعْتَفَيتُ فلاناً: طَلَبتُ مَعروفَه.
والعافيةُ من الدَّوابِّ والطَّيْر: طُلاّب الرِزقِ، اسمٌ لهم جامع.
وجاء في الحديث: مَن غَرَسَ شجرةً
Mekâyîsü'l-Luğa
İbn Fâris · 11. yyTR18.542 harf(باب العين والفاء وما يثلثهما)
(عفق) العين والفاء والقاف أصل صحيح، يدلُّ على مجيءٍ وذَهاب، وربما يدلُّ على صوت من الأصوات. قال الخليل: عفَق الرّجُل يَعْفِق عَفْقاً، إذا ركب رأسَه فمضَى. تقول: لا يزال يعفِق العفقةَ ثم يرجع، أي يغيب الغَيبة. والإبل تَعفِق عَفْقاً وعُفُوقاً، إذا أُرْسِلَتْ في مراعيها فَمرّت على وجوها. وربما عفَقَتْ عن المرعى إلى الماء، ترجع إليه بين كلِّ يومين. وكلُّ واردٍ وصادرٍ
Esâsü'l-Belâğa
Zemahşerî · 12. yyTR652 harfع ف و
هذا من عفو مالي أي من حلاله وطيّبه.
وخذ ما عفا وصفا وخذ عفوه وصفوه وعفوته المانعين الماء حتى يشربوا عفواته ويقسّموه سجالاً ويقال أعطيته عفواً من غير مسألة " ويسألونك ماذا ينفقون قل العفو " أي فضل المال ما فضل من قوتك وقوت عيالك.
وتقول: أطعمونا من عوافيكم دامت لكم عوافيكم جمع عافي القدر وهو بقيّة المرق فيها.
قال الكميت: فلا تسأليني واسألي ما خليفتي إذا ردّ عافي القدر من
Kâmûsü'l-Muhît
Fîrûzâbâdî · 15. yyTR1.105 harf* ع ف و * * العَفَاءُ * بالفتح والمد التُراب قال صفوان بن مُحرز إذا دخلت بيتي فأكلت رغيفا وشربت عليه ماءً فعلى الدنيا العَفَاء و * عَفْوُ * المال ما يفضل عن النفقة قلت ومنه قوله تعالى ﴿ويسألونك ما يُنفقون قُل العفو﴾ قلت وأما قوله تعالى ﴿خذ العفو﴾ أي خذ الميسور من أخلاق الرجال ولا تستقص عليهم قال ويقال أعطاه عفو ماله يعني أعطاه بغير مسألة ويقال * أعْفِنِي * من الخروج معك أي دعني منه و *
Tâcü'l-Arûs
Zebîdî · 18. yyTR11.121 harf: ( و ( *!العَفْوُ : *!عَفْوُ اللَّهِ ، عزَّ وجلَّ ، عن خَلْقِهِ .
( و ) أَيْضاً : ( الصَّفْحُ ) عن الجانِي ( وتَرْكُ عُقُوبَةِ المُسْتَحِقِّ ) .
( وقد ( *!عَفا عنه *!وعَفا لهُ ذَنْبَهُ ، وعن ذنْبِهِ ) ترَكَهُ ولم يُعاقِبْه .
قال شيْخُنا : كَوْن العَفْو لا يكونُ إلاَّ عن ذَنْبٍ وإن اشْتَهَرَ في التَّعارُفِ غيْر صَحِيحٍ ، فإنَّه يكونُ بمعْنَى عَدَمِ اللُّزُوم ،
وأَصْلُ مَعْناه التَّرْكُ ،
Lane's Lexicon
Edward W. Lane · 19. yyTR yok22.569 harfعَفَا
1 عَفَا ذ , aor. يَعْفُو, (S, Msb,) inf. n. عَفَآءٌ (S, Msb, K) and عُفُوٌّ and عَفْوٌ, (Msb, K,) It was, or became, effaced, erased, rased, or obliterated; (S, Msb, K;) as also ↓ تعفّى: (K:) and it, or he, perished, came to nought or to an end, or died. (S, TA.) One says, عَفَا الأَثَرُ The trace, vestige, or footprint, was, or became, effaced, &c. (TA.) And [hence,] عَفَا أَثَرُهُ, inf.
Salmone
H. Anthony Salmone · 19. yyTR2.708 harfعَفَا
عَفَا U ( n. ac. عَفْو 1 ),
a. Was effaced, obliterated; was razed.
b. Effaced, obliterated, wiped out; cancelled.
c. [ La or 'An ], Pardoned, forgave.
d. Was thick, bushy ( hair ).
e. Was clear, limpid, untroubled, unfouled ( water ).
f. Became redundant, superfluous.
عَفَّوَ
عَفَّوَ II ,
a. see I (b) , ( d ), ( e ).
عَاْفَوَ
عَاْفَوَ III ,
a. Preserved.
b. Healed,
Kitâbullâh
Kur'an kullanımından türetilmişTR45.476 harfعفو
عَفَا - يَعْفُوْ، عُفِيَ - يُعْفَى - عَفْو - العَفو - عَافِي - عَافِيْن - عَفُوُّ
عَفَا - يَعْفُو + كائن + شيئاً: يحذف الشيء من حسبانه: يترك واحداً أو أكثر من المعلومات أو الأشياء دون أخذها باعتباره، وذلك من قائمة من الأشياء أو المعلومات التي لها علاقة بقراره
عَفَا - يَعْفُو + كائن + شيئاً من أمواله: تركها جانباً ولم يدخلها في حسبانه:
Sîgalar(20)
- عَفَاAffetti(فَعَلَ)×6
- تَعْفُواAffedersiniz(تَفْعُلُوا)×3
- عَفُوًّاAffeden(فَعُولًا)×3
- وَيَعْفُوVe affeder+1 anlam(وَيَفْعُلُ)×3
- الْعَفْوَAf+1 anlam(الْفَعْلَ)×2
- فَاعْفُAffet+1 anlam(فَافْعُلْ)×2
- لَعَفُوٌّAffeden(لَفَعُولٌ)×2
- يَعْفُوَAffeder(يَفْعُلَ)×2
- عَفَوْاAffettiler(فَعَلُوا)×1
- عَفَوْنَاAffettik(فَعَلْنَا)×1
Mücavir kökler66 mücavir (257 toplam)
- صفح
4 ortak ayet · Görüş
- غفر
10 ortak ayet · Ğafere, Hefere kelimesi ile akrabadır
- أله
23 ortak ayet · Lah bir şeyi kapatmak için üstüne örtülen örtü demektir
- حبب
6 ortak ayet · Habbe حَبَّ tane demektir (Tahıl tanesi)
- كسب
4 ortak ayet · Kazandı
- نسي
3 ortak ayet · Çadırın kurulduğu yer demektir
- بعد
6 ortak ayet · Baid uzak demektir
- سوأ
5 ortak ayet · Sey’e(hemze): “Sivad” kara demektir
- خون
2 ortak ayet · “Hivan(hı)” bol donatılmış sofra demektir
- صوم
2 ortak ayet · “Sume” damga demektir
- قرب
4 ortak ayet · Suyun içine konduğu kap veya tulum demektir
- نسو
3 ortak ayet · Kadınlar
Geçtiği ayetler(31)
… مَنْ يُرِيدُ الْآخِرَةَ ثُمَّ صَرَفَكُمْ عَنْهُمْ لِيَبْتَلِيَكُمْ وَلَقَدْ عَفَا عَنْكُمْ وَاللَّهُ ذُو فَضْلٍ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ
AffettiGerçekten Allah’ın size olan vaadi doğru çıktı; O’nun izni ile kafirleri kırıp biçiyordunuz ki içinizden, dünyayı isteyenler ve ahireti isteyenler bulunduğundan sevdiğiniz zaferi size gösterdikten sonra; baş kaldırdığınız, verilen emir hakkında çekiştiğiniz ve yıldığınız zaman, imtihan etmek için Allah sizi mağlubiyete uğrattı. Bununla beraber sizi bağışladı. Allah mü’minlere lütufkardır.
إِنَّ الَّذِينَ تَوَلَّوْا مِنْكُمْ يَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعَانِ إِنَّمَا اسْتَزَلَّهُمُ الشَّيْطَانُ بِبَعْضِ مَا كَسَبُوا وَلَقَدْ عَفَا اللَّهُ عَنْهُمْ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ حَلِيمٌ
Affettiİki topluluğun karşılaştığı gün; içinizden geri dönenleri, yaptıklarının bir kısmından ötürü şeytan yoldan çıkarmak istemiştir. Bununla beraber Allah onları bağışladı. Gerçekten Allah, Gafur’dur, Halim’dir.
… مَسَاكِينَ أَوْ عَدْلُ ذَلِكَ صِيَامًا لِيَذُوقَ وَبَالَ أَمْرِهِ عَفَا اللَّهُ عَمَّا سَلَفَ وَمَنْ عَادَ فَيَنْتَقِمُ اللَّهُ مِنْهُ …
AffettiEy iman edenler; siz ihramlı iken avı öldürmeyin. Sizden her kim; bile bile onu öldürürse; öldürdüğü o hayvanın benzeri bir ceza vardır ki, Ka’be’ye ulaşmış bir kurbanlık olmak üzere, buna içinizden adil iki kişi hükmedecektir. Yahut düşkünlere yemek yedirmek şeklinde keffaret veya onun dengi oruç tutmaktır. Ta ki yaptığının vebalini tatmış olsun. Allah; geçmiştekileri affetmiştir. Kim de sonradan böyle yaparsa; Allah, ondan intikamını alır. Allah, Aziz’dir, İntikam sahibidir.
… وَإِنْ تَسْأَلُوا عَنْهَا حِينَ يُنَزَّلُ الْقُرْآنُ تُبْدَ لَكُمْ عَفَا اللَّهُ عَنْهَا وَاللَّهُ غَفُورٌ حَلِيمٌ
AffettiEy iman edenler; size açıklanınca hoşunuza gitmeyecek olan şeyleri sormayın. Ku’ran indirilirken onları soracak olursanız, size açıklanır. Allah, bunları affetmiştir. Allah; Gafur’dur, Halim’dir.
عَفَا اللَّهُ عَنْكَ لِمَ أَذِنْتَ لَهُمْ حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَكَ الَّذِينَ صَدَقُوا وَتَعْلَمَ الْكَاذِبِينَ
AffettiAllah seni affetsin. Doğrular sana besbelli olup yalancıları bilmeden önce neden onlara izin verdin?
وَجَزَاءُ سَيِّئَةٍ سَيِّئَةٌ مِثْلُهَا فَمَنْ عَفَا وَأَصْلَحَ فَأَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ إِنَّهُ لَا يُحِبُّ الظَّالِمِينَ
AffettiKötülüğün karşılığı; ona denk bir kötülüktür. Kim, affeder ve ıslah ederse; ecri Allah’a aittir. Muhakkak ki Allah; zalimleri sevmez.
Kök analizi
Kök tanımı ve çekirdek özet
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | عفو |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | Nâkıs (vâvî) |
| Bağlamsal Yakın Kökler | غفر, صفح, فضل |
| Zıt Kök | عقب |
| Çekirdek Özet 1 | Rüzgâr ve tozun etkisiyle izin silinmesi, fazlalık olarak kendiliğinden kalma veya bir hakkı talep etmeyip serbest bırakma |
| Çekirdek Özet 2 | Suçun izini silerek cezayı düşürme, yükümlülükte kolay olanı alma ve infakta ihtiyaç fazlasını sarf etme |
| Çekirdek Özet 3 | Hak sahipliğini korurken karşı tarafı borç veya ceza baskısından azat eden, izleri yok sayan ilişkisel sıfırlama sistemi |
| Kritik Hata Riski | Kökü yalnızca duygusal bir affetme veya haksızlığa göz yumma olarak daraltıp ayetteki artık değer ve kolaylık boyutunu ıskalamak |
Biliteral analiz
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| عف | Kendini tutma, fazlalıktan el çekme, yüzeyde kabarma veya silinme | و | Çekirdekteki çekilme ve silinme hareketini akışkan bir terk edişe, izin tamamen örtülmesine ve fazlalığın kendiliğinden serbest kalmasına dönüştürmüştür; عفف kökünde iradi geri durma ve iffet öne çıkarken, عفرت kökünde yerdeki toz ve baskınlık belirginleşir, عفو kökünde ise izi silerek serbest bırakma ve fazlalık anlamı yerleşir. |
Piktografik analiz
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| ع | Göz | Görme, idrak, kaynak ve bir odağın ortaya çıkışı |
| ف | Ağız | Açıklık, kenar, nefesin ve sözün dışarıya salınması |
| و | Çengel, çadır kazığı | Bağlama, ekleme, temas ve tutturma |
| عفو | Odağın açılması ve ek bağın salınması | Gözün odaklandığı bir hakkın veya izin, ağız açıklığıyla dışa doğru bırakılması ve bağlayıcı ipin çözülerek nesnenin kendi doğal akışına terk edilmesi hareketidir. |
Tarihsel ve erken kullanım
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Rüzgârın çöl zeminindeki izleri, konak yerlerini ve kalıntıları silip belirsizleştirmesi; devenin sırtına yük vurulmayıp serbest bırakılması; suyun veya bitkinin zahmetsizce, kendiliğinden çoğalıp artması. |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Terk edilmiş yurt yerlerinin ve kumdaki izlerin rüzgârla silinmesi bağlamında Lebîd b. Rebîa’nın Muallaka’sında mekanların silinip örtülmesini tasvir eden kullanımı. |
| Erken Arapça kullanım | Hz. Peygamber’in atlardan zekât yükümlülüğünü kaldırdığını bildiren عفوت عنكم عن صدقة الخيل beyanı ile kuş ve vahşi hayvanların tabiatta serbestçe rızık aramalarını ifade eden عافية الطير kavramsallaştırması. |
Kaynak Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab ve Cahiliye Divanları.
Sami etimolojik katman
Arapça عفو kökü, Batı ve Güney Sami dillerinde izlerin silinmesi, örtülme, toz ile kaplanma ve yükün kaldırılması semantik tabanına dayanır. İbranice ve Aramice gibi Kuzeybatı Sami dillerinde doğrudan افו biçiminde bir af fiili kök düzeyinde sınırlı olmakla birlikte, toz ve örtü anlamındaki עפר (`pr) kök kümesiyle yakın semantik temas içindedir. Süryanice ve klasik Arapçada kök, yüzeyin örtülüp izin yok edilmesi ile bir canlının veya malın yükümlülükten bağışık tutulması yönünde iki ana eksene ayrılmıştır. Erken dönem Arap bedevi hayatında rüzgârın konak yeri kalıntılarını unutturması olgusu, ahlaki ve hukuki düzlemde suçun kaydının silinmesi ve borçludan hakkın talep edilmeyip terki şeklinde kurumsallaşmıştır.
Güven Güçlü
Kaynak Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, HALOT ve David Cohen.
Etimolojik analiz
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | İzlerin silinmesi ve fazlalık | Çöl zemininde rüzgârın eski izleri gidermesi ve bir şeyin külfetsizce çoğalması anlamlarının hukuki bağışlamaya aktarılması. | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | Tozla örtülme ve serbest kalma | İzlerin silinmesi ve borcun/yükün kaldırılması semantiğinde güney ve batı Sami kollarında ortak kavramsal taban. | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Afro-Asyatik toz/örtü kökleri | Çöl çevrelerinde rüzgâr, toprak ve yüzey aşınmasıyla ilgili temel leksikal unsurlarla kavramsal paralellik. | Muhtemel |
Kaynak Maqāyīs al-Lugha, HALOT ve Cohen Dictionnaire des racines sémitiques.
Kardeş kökler
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| عفو | Anlamlı | İzi silmek, fazlalık, bağışlamak | Cezayı veya hakkı terk etmek, kendiliğinden çoğalmak | Hedef köktür, Kur'an'da geçer |
| عوف | Anlamlı | Dolanmak, etrafında dönmek | Kuşun veya canlının av/rızık aramak için dönüp durması | Ortak hareket bağı vardır, Kur'an'da geçmez |
| فعو | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Fonetik dizilim kuralı gereği kullanılmaz |
| فوع | Anlamlı | Başlangıç, kaynama, kabarma | Bir şeyin ilk taşkınlığı veya kokunun yayılması | Taşkınlık yönüyle hedef kökle uzaktan ilişkilidir, Kur'an'da geçmez |
| وعف | Anlamı bulunmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde kayıtlı mühmel diziliş |
| وفع | Anlamlı | Yükselmek, gözetlemek | Yüksek tepeye çıkmak veya çocuğun serpilmesi | يفع kökü ile varyant ilişkisindedir, Kur'an'da geçmez |
Komşu kökler ve zıt kök
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| عفو | Merkez | İzi silme ve hakkı terk | Suçun veya borcun izini tamamen silip cezayı talep etmemek | Hem silmeyi hem de külfetsiz fazlalığı içerir |
| غفر | Komşu | Örtme ve koruma | Kusurun üzerini bir örtü veya miğfer gibi kapatıp zarardan korumak | İzi tamamen silmeyebilir, koruyucu bir perde çeker |
| صفح | Komşu | Sayfayı çevirme | Suçluya karşı yüz çevirip azarlamayı ve kınamayı bırakmak | Suçun muhatabıyla yüzleşmeyi yumuşatır |
| فضل | Komşu | Artık ve fazlalık | İhtiyaçtan geriye kalan, ek olarak verilen değer | Maddi bolluk ve fazlalık boyutunda kesişir |
| عقب | Zıt | İzleme ve cezalandırma | Suçun arkasını takip edip karşılığını aynıyla ödetmek | İzi silmek yerine izi takip edip misliyle yaptırım uygular |
Başka dillerde anlam karşılıkları
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | عفو | İzi silmek, fazlalık, af | Hakkı terk etme, kolay olanı alma ve fazlalığı bağışlama | Kesin |
| Latince | Remissio, Condonatio, Superfluum | Bırakma, borcu silme, fazlalık | Remissio borçtan ve cezadan vazgeçmeyi karşılar ancak bereket ve fazlalık boyutunu dışarıda bırakır | Güçlü |
| İngilizce | Pardon, Remission, Surplus | Bağışlama, feragat, ihtiyaç fazlası | Pardon suçun bağışlanmasını anlatır; artık/fazlalık için surplus kavramı ayrı kullanılır | Güçlü |
| Almanca | Erlass, Vergebung, Überschuss | Cezadan vazgeçme, silme, artık | Erlass hukuki borcu veya cezayı kaldırmayı tam verir; ayetteki kolaylık ve artık manasını tek başına taşımaz | Güçlü |
| Fransızca | Rémission, Pardon, Surcroît | Düşürme, bağışlama, fazlalık | Rémission cezanın veya borcun hükümsüz kılınmasını çok iyi açıklar | Güçlü |
Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Littré.
Vücûh ve nezâir
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| عَفَا / فَعَفَوْنَا / تَعْفُوا | Suçun ve cezanın tamamen düşürülmesi | İlahi mağfiret, buzağıya tapma sonrası af, yetki sahiplerinin bağışlaması (Bakara 2:52, Nisâ 4:153, Âl-i İmrân 3:152) |
| الْعَفْوَ | İhtiyaçtan arta kalan fazlalık | İnfak edilecek malın miktarını ve sınırını belirleme bağlamı (Bakara 2:219) |
| الْعَفْوَ | Kolaylık, müsamaha ve zorlamama | İnsanlarla ilişkilerde doğal ve zahmetsiz olanı benimseme ilkesi (A'râf 7:199) |
| عَفَوْا | Sayıca ve malca çoğalma, serpilme | Toplumun sıkıntıdan sonra refaha ve bolluğa kavuşarak genişlemesi (A'râf 7:95) |
| عَفُوًّا / لَعَفُوٌّ | Allah'ın cezalandırma gücü varken izleri silen sıfatı | Hukuki ve ahlaki hükümlerin peşinden ilahi müsamahanın vurgulanması (Nisâ 4:43, Hac 22:60, Mücâdele 58:2) |
Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Büyük günah sahibinin durumu ve ilahi lütuf | Büyük günah işleyenin tövbesiz affedilip edilemeyeceği, adalet ile af arasındaki denge | Hak edilen cezanın ilahi iradeyle düşürülmesi ve silinmesi |
| Fıkıh | Kısas, diyet, hadler ve zekâtın belirlenmesi | Kısas hakkından bedelli veya bedelsiz vazgeçme; zekâtta ihtiyaç fazlası (afv) ölçütü | Hakkından feragat etme ve mükellefe külfet yüklemeyen asgari kolaylık |
| Tefsir | A'râf 7:199 ve Bakara 2:219 ayetlerinin tevili | Ayetteki emrin ahlaki kolaylık mı yoksa maddi fazlalık mı olduğu tartışması | İnsani ilişkilerde tabii olanı alma; infakta zorunlu ihtiyaç dışındakini verme |
| Hadis | Zekât muafiyeti ve genel esenlik duaları | Zekât tahakkuk etmeyen malların durumu ile Allah'tan istenen afiyet talebi | Yükümlülükten azat edilme ve bedensel-ruhi kusurların giderilmesi |
Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Tevbe ve arınma | Günah kaydının silinmesi | İnsanı geçmişin suçluluk ezikliğinden kurtarma | Allah'ın kulu cezalandırmaktan vazgeçip sicilini temizlemesi | Kesin |
| İlmi | Yöntem ve ilkeler | Fazlalık ve kolaylık prensibi | Karmaşık ve zorlayıcı kurallar yerine doğal akışı tercih etme | Bilgi üretiminde lüzumsuz yüklerden arınarak öz ve net olana odaklanma | Güçlü |
| Siyasi | Yönetim ve toplumsal barış | Genel af ve müsamaha | Çatışmaları bitirip toplumsal mutabakatı yeniden kurma | Yöneticinin gücü yettiği halde hak iddiasını geri çekerek gerilimi sıfırlaması | Güçlü |
| İktisadi | Mülkiyet ve harcama | İhtiyaç fazlası değer | Temel ihtiyaçlar dışındaki birikimi dolaşıma sokma | Zekât ve infakta ferdin geçim emniyetini sarsmadan artanı paylaşma | Kesin |
Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Sıfırlama ve gürültü filtreleme | Bir sinyaldeki kalıntıları, izleri veya hata payını silerek sistemi orijinal durumuna döndürme; dengedeki fazlalığın tahliyesi | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Borcun ibrası ve hukuki restorasyon | Alacaklının hakkından vazgeçerek borç ilişkisini geçmişe dönük olarak sonlandırması ve sosyal bağları onarması | Kesin |
Yanlış daraltma ve kritik hata riski
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kökü sadece psikolojik bir bağışlama veya kötülüğe sessiz kalma biçiminde pasif bir tutuma indirgemek. |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Kök; haklı olunan bir davada hakkı aktif olarak serbest bırakmayı, infakta zaruri ihtiyaç fazlasını vermeyi, insan tabiatındaki kolaylığı esas almayı ve sayıca serpilip çoğalmayı kuşatır. |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Bakara 2:219 ayetindeki iktisadi ilke anlaşılamaz; A'râf 7:199 ahlaki bir zayıflık gibi yorumlanır ve cezanın affı adaletin zıddı zannedilir. |
Kur'an'ı anlama odaklı sonuç
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Adalet ile lütuf arasındaki geçişi, mükellefiyetin sınırlarını ve toplumsal barışın borç/ceza kıskacından kurtarılarak nasıl kurulacağını gösterir. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Kısas ve aile hukuku ayetlerinde, infak miktarı tayinlerinde ve Allah'ın cezalandırmaktan vazgeçtiğini bildiren beyanlarda belirleyicidir. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Dinin insanları sürekli borçlu ve ezik hissettiren bir sistem olduğu vehmini yıkar; af kavramının yalnızca dilde değil, mülkte ve cezada da geçerli somut bir feragat olduğunu öğretir. |
Nihai sentez ve LaTeX modeli
- Somut anlamRüzgârın yerdeki izleri süpürüp belirsizleştirmesi, hayvanın yükten azat edilmesi ve suyun veya otun zahmetsizce çoğalması.
- Soyut anlamBir kimsenin sahip olduğu talep ve ceza hakkını silerek muhatabını serbest bırakması, ilişkide külfetsiz olanı benimsemesi.
- Sistematik karşılıkSisteme binen geçmiş yüklerin, izlerin ve artık değerlerin tahliye edilerek dolaşımın ve barışın yeniden tesis edilmesi mekanizması.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklaması
Modelde mevcut hak ve talep potansiyelini, yaptırım veya ceza imkânını, ise af kökünün devreye soktuğu silme ve feragat katsayısını simgeler. terimi cezalandırma hakkının sıfırlanmasını sağlar; böylece sistemdeki yük değişimi , geçmişin izlerinin yok sayıldığı başlangıç durumuna () geri döner.