نشر
ن - ش - ر
KÖK- 21 geçiş
- 20 ayet
- 17 sîga
- 13 sözlük
“Neşer” dalları yaygın yeşillenmiş ağaç demektir. Yaygın olarak rüzgarın esmesine neşr, bir vadide tek yönde esen rüzgara da asf denir.devamı ›
Notlarım
Sözlükler(13)
★ Akevler SözlüğüTürkçe
“Neşer” dalları yaygın yeşillenmiş ağaç demektir. Yaygın olarak rüzgarın esmesine neşr, bir vadide tek yönde esen rüzgara da asf denir.
Kitâbu'l-'Ayn
Halîl b. Ahmed · 8. yyTR609 harfباب الشين والراء والنون معهما
ش ن ر، ن ش ر مستعملان
شنر:
الشَّنار: العيب والعار. ورجل شرِّيرٌ شنِّير. إذا كان كثير الشَّرِّ والعيوب وشنَّرتُ بالرَّجل تشنيراً إذا سمَّعت به وفضحته.
نشر:
النَّشر: الرِّيحُ الطَّيبة، وفي الحديث: "خرج معاوية ونشره أمامه" يعني ريح المسك.
ونشرت الثَّوب والكتاب نشراً: بسطته.
والنُّشور: الحياة بعد الموت.. يُنشرهم الله إنشاراً.
ونَشَرتٍ الأرضُ تنشرُ نُشوراً، إذا أصابها
es-Sıhâh
Cevherî · 10. yyTR1.449 harfالنَشْرُ: الرائحة الطيِّبة. قال الشاعر:
وريحَ الخُزامى ونَشْرَ القُطُرْ
والنَشْرُ أيضاً: الكلأ إذا يبس ثم أصابه مطر في دُبُر الصيف فاخضرَّ، وهو رديء للراعية، يهرب الناس منهم بأموالهم. وقد نَشَرَتِ الأرضُ فهي ناشِرَةٌ، إذا أنبتتْ ذلك. قال الشاعر:
وفينا وإنْ قيلَ اصطلحنا تَضاغُـنٌ كما طَرَّ أوبارُ الجِرابِ على النَشْرِ
يقول: ظاهرنا حسنٌ في الصلح وقلوبنا فاسدة، كما ينبت على النَشْرِ أوبار
Tehzîbu'l-Luğa
Ezherî · 10. yyTR4.926 harfش ر ن
شنر ، شرن ، نشر ، رشن .
نشر : قال الله جلَّ وعَزَّ : ( وَانظُرْ إِلَى العِظَامِ كَيْفَ نُنشِزُهَا ثُمَّ نَكْسُوهَا لَحْمًا ) ( البقرة : 259 ) ، قرأها ابن عباس ( نُنشِرُها ) ، وقرأ الحسن : ( نَنْشرُها ) .
أبو العباس ، عن ابن الأعرابيّ : أَنشرَ اللَّهُ الميِّتَ ونَشرَهُ ، فنشر الميِّتُ لا غير .
وقال الفراء : من قرأها ( كيف نُنشْرُها ) بضم النون ، فإنشارها إحْياؤُها . واحْتَجَّ
ابن عباس بقوله
Mekâyîsü'l-Luğa
İbn Fâris · 11. yyTR6.810 harf(باب النون والشين وما يثلثهما)
(نشص) النون والشين والصاد: أصلٌ يدلُّ على ارتفاعٍ في شيء وسموّ. ونَشَصَ السحابُ: ارتفَع. والسَّحابة المرتفِعة البيضاء: النَّشَاصَة([1])، وجمعها نَشَاص([2]). قال امرؤ القيس:
أصَدَّ نَشَاصَ ذي القرنين حَتَّى *** تَوَلّى عَارِضُ الملِكِ الهمامِ([3])ونَشَص الوبرُ: ارتفَع. ونَشَصْنا من بلدٍ إلى بلدٍ: ارتفَعْنا. ونَشَصت المرأةُ مثل نَشَزَت. ونَشَصت ثَنِيَّتُه: تحرَّكت
Müfredât
Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR1.868 harf- النشر، نشر الثوب، والصحيفة، والسحاب، والنعمة، والحديث: بسطها. قال تعالى: ﴿وإذا الصحف نشرت﴾ [التكوير/10]، وقال: ﴿وهو الذي يرسل الرياح نشرا بين يدي رحمته﴾ [الأعراف/57] (وهي قراءة ابن عامر الشامي)، ﴿وينشر رحمته﴾ [الشورى/28]، وقوله: ﴿والناشرات نشرا﴾ [المرسلات/3] أي: الملائكة التي تنشر الرياح، أو الرياح التي تنشر السحاب، ويقال في جمع الناشر: ننشر، وقرئ: ﴿نشرا﴾ (وهي قراءة نافع وابن كثير وأبي عمرو
Esâsü'l-Belâğa
Zemahşerî · 12. yyTR1.153 harfن ش ر
نشر الثوب والكتاب ونشّر الثياب والكتب وصحف منشّرة وملاء منشّر.
وناشره الثياب وتناشروا الثياب.
واستنشره: طلب إليه أن ينشر عليه الثوب.
وضمّ النّشر واللهم اضمم نشري.
ورأيتهم نشراً: منتشرين.
وفي الحديث: " أتملك نشر الماء " وهو ما ترشش على المتوضيء.
ونشر الشيء فانتشر وتنشّر.
" وانتشروا في الأرض ": تفرّقوا.
ودابة كثيرة النّشوار وقد نشورت.
وما أشبه خطّه
Lisânü'l-Arab
İbn Manzûr · 13. yyTR10.248 harfالنَّشْر: الرِّيح الطيِّبة؛ قال مُرَقِّش:
النَّشْر مِسْك، والوُجُوه دَنانِيرٌ، وأَطرافُ الأَكفِّ عَنَمْ أَراد: النَّشْرُ مثلُ ريح المسك لا يكون إِلا على ذلك لأَن النشر عَرضٌ والمسك جوهر، وقوله: والوُجوه دنانير، الوجه أَيضاً لا يكون ديناراً إِنما أَراد مثل الدنانير، وكذلك قال: وأَطراف الأَكف عَنَم إِنما أَراد مثلَ العَنَم لأَن الجوهر لا يتحول إِلى جوهر آخر، وعَمَّ أَبو عبيد به فقال: الَّشْر الريح،
Kâmûsü'l-Muhît
Fîrûzâbâdî · 15. yyTR899 harf* ن ش ر * * النَّشْرُ * بوزن النصر الرائحة الطيبة و * النَّشَرُ * بفتحتين * المُنْتَشِرُ * وفي الحديث ﴿أَتملك نشر الماء﴾ و * نَشَرَ * المتاع وغيره بسطه وبابه نصر ومنه ريح * نَشُورٌ * بالفتح ورياح * نُشُرٌ * بضمتين و * نَشَرَ * الميت فهو * نَاشِرٌ * عاش بعد الموت وبابه دخل ومنه يوم * النُّشُورِ * و * أنْشَرَهُ * الله تعالى أحياه ومنه قرأ بن عباس رضي الله عنه ﴿كيف نُنشِرُها﴾ واحتج بقوله تعالى {
Tâcü'l-Arûs
Zebîdî · 18. yyTR11.257 harfالنشر: الريح الطيبة، قال مرقش:
النشر مسك والوجوه دنـا نير وأطراف الأكف عنم أو أعم، أي الريح مطلقا من غير أن يقيد بطيب أو نتن، وهو قول أبي عبيد، أو ريح فم المرأة وأنفها وأعطافها بعد النوم، وهو قول أبي الدقيش، قال امرؤ القيس:
كأن المدام وصوب الغـمـام وريح الخزامى ونشر القطر
من المجاز: النشر إحياء الميت، كالنشور والإنشار، وقد
Lane's Lexicon
Edward W. Lane · 19. yyTR14.887 harfنَشَرَ
1 نَشَرَ ذ , (S, A, Msb,) aor. نَشُرَ , (S, TA,) inf. n. نَشْرٌ, (S, A, Msb, K,) He spread, spread out, or open, expanded, or unfolded, (S, TA,) a garment or piece of cloth (A, Msb, TA) or the like, (TA,) goods, &c., (S,) and a writing; (A;) contr. of طَوَى; (A, K;) as also ↓ نشّر, inf. n. تَنْشِيرٌ: (K, TA:) [or the latter is with teshdeed to denote muchness, or frequency, or repetition,
نَشَرَ 1 نَشَرَ ذ , (S, A, Msb,) aor. نَشُرَ , (S, TA,) inf. n. نَشْرٌ, (S, A, Msb, K,) He spread, spread out, or open, expanded, or unfolded, (S, TA,) a garment or piece of cloth (A, Msb, TA) or the like, (TA,) goods, &c., (S,) and a writing; (A;) contr. of طَوَى; (A, K;) as also ↓ نشّر, inf. n. تَنْشِيرٌ: (K, TA:) [or the latter is with teshdeed to denote muchness, or frequency, or repetition, of the action, or its application to many objects, as is shown by an explanation of its act. part. n., which see below. Hence لَفٌّ وَنَشْرٌ: see art. لف.] ― -b2- [He spread out, or, as we say, pricked up, his ears: and hence the saying,] نَشَرَ لِذٰلِكَ الأَمْرِ أُذُنَيْهِ, lit., He spread out his ears at that thing: meaning, (tropical:) he was covetous of that thing, or eager for it. (Har. p. 206.) [See نَاشِرٌ, below.] ― -b3- نَشَرَ الخَبَرَ, (S, A, K,) aor. نَشُرَ and نَشِرَ , (S, K,) inf. n. نَشْرٌ, (K,) (tropical:) He spread, or published, the news. (S, A, K.) ― -b4- Also نَشَرَ, aor. نَشُرَ , (Msb,) inf. n. نَشْرٌ; (Msb, K;) [and ↓ نشّر, or this is with teshdeed for the purpose mentioned above;] He scattered, or dispersed, (Msb, K, TA,) [people, &c.; or] sheep or goats, (Msb, TA,) and camels, (TA,) after confining them in the nightly resting-place. (Msb.) ― -b5- He sprinkled water. (A.) ― -b6- نَشَرَتِ الرِّيحُ The wind blew in a misty or cloudy day [so as to disperse the mist or clouds]. (IAar, K.) ― -b7- نَشَرَ عَنْهُ, (A, K,) inf. n. نَشْرٌ; (A;) and عَنْهُ ↓ نشّر, (A, L, TA,) inf. n. تَنْشِيرٌ; (S, A, L, TA;) and in like manner ↓ نشّرهُ; (S, TA;) (tropical:) He charmed away from him sickness, (S, * A, L, K, *) and diabolical possession, or madness, (L, K,) by a نُشْرَة, i. e., a charm, or an amulet; (S, A, L, K;) as though he dispersed it from him: (A:) and in like manner ↓ نشّرهُ he wrote for him a نُشْرَة. (S.) El-Kilلbee says, فَاِذَا نُشِرَ المَسْفُوعُ كَانَ كَأَنَّمَا أُنْشِطَ مِنْ عِقَالٍ (tropical:) [And when he who is smitten by the evil eye is charmed by a نُشْرَة, he is as though he were loosed from a bond]: i. e., it [the effect of the eye] departs from him speedily. (S [in two copies of which I find نُشِرَ, as above; but in the TA, ↓ نُشِّرَ.]) And in a trad. it is said, بِقُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ ↓ نَشَّرَهُ (tropical:) He charmed away the effect of enchantment from him [by the words “ Say I seek refuge in the Lord of men: ” the commencement of the last chap. of the Kur-لn]. (S.) -A2- نَشَرَ, (El-Hasan, Zj, A, K.) aor. نَشُرَ , (TA,) inf. n. نَشْرٌ and نُشُورٌ; (K, TA;) or ↓ أَنْشَرَ; (I'Ab, Fr, S, A, Mgh, Msb;) or both; (A, K;) (tropical:) He (God, S, A, &c.) raised the dead to life; quickened them; revivified, or revived, them. (Zj, S, A, Mgh, Msb, K, &c.) I'Ab reads [in the Kur, ii. 261,] كَيْفَ نُنْشِرُهَا [How we will raise them to life], and adduces in his favour the words [in the Kur. lxxx. 22,] ↓ ثُمَّ اِذَا شَآءَ أَنْشَرَهُ (tropical:) [Then, when He pleaseth, He raiseth him to life]: El-Hasan reads نَنْشُرُهَا: [and others read نُنْشِزُهَا, with zلy:] but Fr says, that El-Hasan holds it to refer to unfolding and folding, and that the proper way is to use انشر [in this sense,] transitively, and نَشَرَ intransitively. (S, TA.) [See also طَوَىَ, which has the contr. meaning.] ― -b2- Hence, الرَّضَاعُ العَظْمَ ↓ أَنْشَرَ: i. q. أَنْشَزَ, with zلy: (Msb:) or (tropical:) The sucking strengthened the bone. (Mgh.) -A3- نَشَرَ, (S, A, Msb, K,) aor. نَشُرَ , (S,) inf. n. نُشُورٌ (S, A, Msb, TA) and نَشْرٌ, (Msb,) agreeably with what Fr says, (S,) signifies (tropical:) He (a dead person) lived after death; came to life again; revived; (S, TA;) or lived; came to life; (A, Msb;) as also ↓ انتشر. (A.) Hence يَوْمُ النُّشُورِ (tropical:) The day of resurrection. (S.) ― -b2- نَشَرَ, (TA,) inf. n. نَشْرٌ, (K, TA,) (tropical:) It (herbage, or pasturage,) became green in consequence of rain in the end of summer after it had dried up. (TA.) ― -b3- (tropical:) It (a plant) began to grow forth in the ground. (K, * TA.) You say, مَا أَحْسَنَ نَشْرَهَا (tropical:) How good is its first growth! (TA.) ― -b4- (assumed tropical:) It (a tree) put forth its leaves. (K.) ― -b5- (assumed tropical:) It (foliage) spread. (K.) ― -b6- نَشَرَتِ الأَرْضُ, (S, A, K,) aor. نَشُرَ , (TA,) inf. n. نُشُورٌ, (K,) (tropical:) The land being rained upon in the end of summer, its herbage, or pasturage, became green after it had dried up: (S, TA:) or the land, being watered by the rain called الرَّبِيع, put forth its herbage. (A, K.) See نَشْرٌ. -A4- نَشَرَ, (S, A, Msb,) aor. نَشُرَ , (S,) inf. n. نَشْرٌ, (K,) (tropical:) [He sawed wood;] he cut (قَطَعَ, S, or نَحَتَ, K) wood, (S, A, Msb, K,) with a مِنْشَار. (S, A, Msb.)
2 نَشَّرَ see 1, in five places, throughout the former half of the paragraph.
ناشرهُ الثِّيَابَ 3 ناشرهُ الثِّيَابَ ذ [He spread, or unfolded, with him the garments or pieces of cloth]. (A.)
4 أَنْشَرَ see 1, after the middle of the paragraph.
5 تَنَشَّرَ see 8, in two places.
تناشروا الثِّيَابَ 6 تناشروا الثِّيَابَ ذ [They spread, or unfolded, one with another, the garments, or pieces of cloth]. (A.)
انتشر 8 انتشر ذ [quasi-pass. of 1,] It spread, expanded, or unfolded; it became spread, expanded, or unfolded; as also ↓ تنشّر: (K:) [or the latter, being quasi-pass. of 2, denotes muchness, &c.] ― -b2- انتشرت النَّخْلَةُ The branches of the palm-tree spread forth. (K.) [And انتشرت الأَغْصَانُ The branches spread forth: and the branches straggled.] ― -b3- انتشر الخَبَرُ (tropical:) The news spread, or became published, (S, A, K,) فِى النَّاسِ among the people. (A.) ― -b4- And انتشرت الرَّائِحَةُ (assumed tropical:) [The odour spread, or diffused itself.] (K in art. فوح; &c.) ― -b5- انتشر النَّهَارُ (assumed tropical:) The day became long and extended: (K:) and so one says of other things. (TA.) ― -b6- انتشر العَصَبُ (assumed tropical:) The sinews, or tendons, became inflated, or swollen, (K,) by reason of fatigue: (TA:) اِنْتِشَارٌ is a state of inflation, or swelling, in the sinews, or tendons, of a beast, occasioned by fatigue: (S:) AO says, that the sinew, or tendon, which becomes inflated, or swollen, is the عُجَايَة, (S, * TA,) and that what is termed تَحَرُّكُ الشَّظَى is similar to this affection, excepting in its not being so well endured by the horse: by another, or others, it is said, that انتشار of the sinews, or tendons, of a beast, in his fore leg, is a breaking, and consequent displacement, of those sinews. (TA.) ― -b7- انتشر ذَكَرْهُ (assumed tropical:) His penis became erect. (TA.) [And hence,] انتشر الرَّجُلُ (tropical:) The man became excited by lust. (S, K.) ― -b8- انتشر المَآءُ [In my copy of the A, استنشر, but this I regard as a mistranscription,] The water became sprinkled; as also ↓ تنشّر: (A:) [or the latter signifies it became much sprinkled.] ― -b9- انتشروا فى الأَرْضِ They became scattered, or dispersed, or they scattered, or dispersed, themselves, in the land, or earth. (A.) ― -b10- انتشرت الغَنَمَ, (Msb, TA,) and الاِبِلُ, (K, TA,) The sheep or goats [and the camels] became scattered, or dispersed, after having been confined in their nightly resting-place: (Msb:) or the sheep or goats (TA) and the camels (K, TA) became scattered, or dispersed, through negligence of their pastor. (K, TA.) ― -b11- انتشر الأَمْرُ (assumed tropical:) The state of things, or affairs, became dissolved, broken up, decomposed, disorganized, or unsettled; syn. تَشَّتَتَ. (TA, art. شت.) -A2- See also 1, latter part of the paragraph. ― -b2- انتشر also signifies He put himself in motion, and went on a journey. (TA, in art. بسر.) ― -b3- انتشر الذِّئبُ فِى الغَنَمِ The wolf made an incursion among the sheep or goats. (TA in art. شع.)
استنشرهُ 10 استنشرهُ ذ He demanded, or desired, of him that he should unfold (أَنْ يَنْشُرَ) to him (عَلَيْهِ) [a thing]. (A.)
نَشْرٌ نَشْرٌ ذ used in the sense of an act. part. n.: see ناشِرٌ. ― -b2- And in the sense of a pass. or quasi-pass. part. n.: see نَشَرٌ. ― -b3- A sweet odour: (S, A, K:) [because it spreads:] or odour in a more general sense; (A, K;) i. e., absolutely, whether sweet or stinking: (A'Obeyd:) or the odour of a woman's mouth, (ADk, A, K,) and of her nose, (ADk, TA,) and of her arm-pits (أَعْطَاف), after sleep. (ADk, A, K.) -A2- (tropical:) Herbage, or pasturage, which has dried up and then become green in consequence of rain in the end of summer or spring (see below, and see سِمَاكٌ): (S, K:) it is bad for the pasturing animals when it first appears, and men flee from it with their camels &c.; (S, TA;) which it affects with the [disease called] سُهَام when they pasture upon it at its first appearance: [see remarks on a verse cited in art. بيض, voce بَاضَ: and see another verse in art. جرب, voce أَجْرَبُ:] AHn says, that it does not injure animals with the solid hoof; or if it do so, they leave it until it dries, and then its evil quality departs from it: it consists of leguminous plants and of [the herbage termed] عُشْب; or, as some say, of the latter only: (TA:) [an ex. of the word is cited in art. جرب, voce أَجَرْبُ:] or herbage, or pasturage, of which the upper part dries up and the lower part is moist and green: (Lth:) or herbage produced by the rain called الرَّبِيع: (A:) and what has come forth, of plants, or herbage. (TA.) -A3- Life. (K.)
نَشَرٌ نَشَرٌ ذ is of the measure فَعَلٌ in the sense of the measure مَفْعُولٌ, (Msb, TA,) syn. with مَنْشُورٌ, like as قَبَضٌ is with مَقْبُوضٌ, (Mgh,) and syn. with مُنْتَشِرٌ, (S, Msb, K,) [therefore signifying Spread, expanded, or unfolded: scattered, or dispersed, &c.: and spreading, or being spread, &c.: being scattered, &c.:] and a thing that one has spread, expanded, or unfolded: &c. (O, voce سَبَلٌ, q. v.) ― -b2- You say اِكْتَسَى البَازِى رِيشًا نَشَرًا The hawk, or falcon, became clad in spreading and long feathers. (S, TA.) ― -b3- And hence نَشَرٌ is applied to People in a scattered, or dispersed, state, not collected under one head, or chief; (Msb, K;) as also ↓ نَشْرٌ: (K:) and to sheep or goats in a scattered, or dispersed, state, after having been confined in their nightly resting-place: (Msb:) or sheep or goats, and camels, in a scattered, or dispersed, state, through the negligence of their pastor. (TA.) You say, رَأَيْتُ القَوْمَ نَشَرًا I saw the people in a scattered, or dispersed, state. (S.) And جَآءَ القَوْمُ نَشَرًا The people came in a scattered, or dispersed, state. (TA.) ― -b4- Hence also, نَشَرُ المَآء What is sprinkled, of water, (Mgh, TA,) in the performance of the ablution termed الوُضُوْء. (TA.) It is said in a trad., أَتَمْلِكُ نَشَرَ المَآءِ [Dost thou possess what is sprinkled of water?] (S;) or مَنْ يَمْلِكُ نَشَرَ المَآءِ [Who possesseth what is sprinkled of water?] (Mgh;) [app. meaning, that it is gone and cannot be recovered.] ― -b5- And hence, أَللّٰهُمَّ اضْمُمْ نَشَرِى (assumed tropical:) O God, compose what is discomposed, or disorganized, of my affairs: (K, * TA:) a phrase like لُمَّ شَعَثِى. (TA.) 'ءïsheh says, in a trad., describing her father, فَرَدَّ نَشَرَ الاِسْلَامِ عَلَى غَرِّهِ, meaning, (assumed tropical:) And he restored what was discomposed, or disorganized, [lit., what was unfolded,] of El-Islلm, to its state in which it was in the time of the Apostle of God, [lit. to its fold, or plait;] alluding to cases of apostacy, and her father's sufficiency to treat them. (TA.) -A2- See also نَاشِرٌ.
نُشْرَةٌ نُشْرَةٌ ذ (tropical:) A charm, or an a mulet, (رُقْيَةُ, S, L, K,) by which a sick person, and one possessed, or mad, is cured; (A, * L, K;) by which the malady is [as it were] dispersed from him. (L.) Mohammad, being asked respecting that which is thus termed, answered, that it is of the work of the devil: and El-Hasan asserted it to be a kind of enchantment. (TA.)
نَشُورٌ نَشُورٌ ذ : see نَاشِرٌ.
نُشَارَةٌ نُشَارَةٌ ذ (tropical:) [Saw-dust;] what falls from the مِنْشَار [or saw]; (S;) what falls in نَشْر [or sawing]. (K.)
نَاشِرٌ نَاشِرٌ ذ act. part. n. of نَشَرَ. ― -b2- كَانَ يُكَبِّرُ نَاشِرَ الأَصَابِعِ He (Mohammad) used to say أَللّٰهُ أَكْبَرْ spreading, or unfolding, his fingers: said to mean not making his hand a clenched fist. (Mgh.) ― -b3- جَآءَ نَاشِرًا أُذُنَيْهِ [He came spreading, or, as we say, pricking up, his ears: meaning,] (tropical:) he came in a state of covetousness, or eagerness. (IAar, L.) [In a copy of the A, طَائِعًا is erroneously put for طَامِعًا.] ― -b4- وَالنَّاشِرَاتِ نَشْرًا, in the Kur., [lxxvii. 3,] signifies And the angels, (TA,) or the winds, (Jel,) that do scatter the rain: (Jel, TA:) or the winds that do bring rain. (TA.) And ↓ رِيحٌ نَشُورٌ, of which the pl. is رِيَاحٌ نُشُرٌ, signifies Wind that spreads [the clouds], or scatters [the rain]; (S; and Bd, vii. 55;) نَشُورٌ being syn. with نَاشِرٌ: (Bd:) or it signifies in a scattered state. (Jel, vii. 55.) [In the Kur, ubi supra,] يُرْسِلُ الرِّيَاحَ نُشُرًا بَيْنَ يَدَىْ رَحْمَتِهِ, and نُشْرًا, and ↓ نَشْرًا, and ↓ نَشَرًا, [Sendeth the winds, &c.,] (K, * TA,) all these being various readings, (TA,) نُشُرًا is pl. of نَشُورٌ, (Bd, K,) in the sense of نَاشِرٌ; (Bd;) or the meaning is, in a state of dispersion before the rain; (Jel;) and نُشْرًا is a contraction; (Bd, K;) and the third reading means (tropical:) quickening, or making to live, by spreading the clouds wherein is the rain, (K,) which is the life of everything, (TA,) ↓ نَشْرًا being an inf. n. used as a denotative of state, in the sense of نَاشِرَاتٍ, or as an absolute objective complement [of يرسل], for اِرْسَالٌ and نَشْرٌ are nearly alike; (Bd;) and the fourth is extr., (IJ, K,) and is said to mean ↓ مُنْشِرَةً نَشَرًا [which is virtually the same as the third]: [Zj, K:) another reading is بُشُرًا, pl. of بَشِيرَةٌ, (TA,) or of بَشُورٌ; (TA, in art. بشر;) or نُشْرًا, (Bd, Jel,) a contraction of بُشُرًا, (Bd,) pl. of بَشِيرٌ. (Bd, Jel.) -A2- أَرْضٌ نَاشِرَةٌ (tropical:) Land having herbage, or pasturage, which has dried up and then become green in consequence of rain in the end of summer: (S:) or having herbage produced by the rain called الرَّبِيع. (A.) See نَشْرٌ.
المَنْشَرُ المَنْشَرُ ذ (tropical:) The place of resurrection. (TA.)
صُحُفٌ مُنَشَّرَةٌ صُحُفٌ مُنَشَّرَةٌ ذ [Scattered, or much scattered, writings or the like] is with teshdeed to denote muchness, or frequency, or repetition, of the action, or its application to many objects. (S, TA.)
مِنْشَارٌ مِنْشَارٌ ذ (tropical:) [A saw;] a certain instrument for cutting wood. (S, Msb, K.) ― -b2- Also, [but less commonly], A wooden implement with prongs, [lit., fingers,] with which wheat and the like are winnowed. (K.)
مَنْشُورٌ مَنْشُورٌ ذ What is not sealed, [here meaning not closed with a seal,] of the writings of the Sultلn [or of a viceroy]; (K;) i. e., what is now commonly known by the name of فَرْمَان: pl. مَنَاشِيرُ. (TA.) ― -b2- (assumed tropical:) A man whose state of affairs is disorganised, or disordered. (K.)
Salmone
H. Anthony Salmone · 19. yyTR2.848 harfنَشَر
نَشَر U ( n. ac. نَشْر 1 ),
a. Unfolded, unrolled, spread out, displayed.
b. Scattered about.
c. Sawed.
d. [ 'An ], Exorcised.
e. ( n. ac. نَشْر 1 , نُشُوْر 27 ), Raised, revivified.
f. Rose; revived.
g. ( n. ac. نُشُوْر 27 ), Sprouted, shot forth.
h. I , U ( n. ac. نَشْر 1 ), Spread about, divulged, published ( news ).
i. Blew ( wind ).
نَشِرَ
نَشِرَ A ( n. ac. نَشَر 4
Kitâbullâh
Kur'an kullanımından türetilmişTR36.582 harfنشر
نَشَرَ - يَنْشُرُ - نَشْر - نُشُور - نَاشِر - نَاشِرَة - نَاشِرَات - مَنْشُوْر - انْتَشَرَ - يَنْتَشِرُ - مُنْتَشِر - أَنْشَرَ - يُنْشِرُ - نَشَّرَ - يُنَشِّرُ - مُنَشَّر - مُنَشَّرِيْن - مُنَشَّرَة
نَشَرَ - يَنْشُرُ + كائن + شيئاً: يخرجه من مخبأه وببسطه ويفرقه، فيُرَى بِيُسْر: يُخْرِج شيئاً من مخبئه ويضعه في مكان ظاهر وبين وبشكل
Sîgalar(17)
- نُشُورًاYayılmak(فُعُولًا)×3
- النُّشُورُYayılmak(الْفُعُولُ)×2
- فَانْتَشِرُواÖyleyse yayılın(فَافْتَعِلُوا)×2
- أَنْشَرَهُOnu yayar(أَفْعَلَهُ)×1
- بِمُنْشَرِينَYayılanlar(بِمُفْعَلِينَ)×1
- تَنْتَشِرُونَYayılırsınız(تَفْتَعِلُونَ)×1
- فَأَنْشَرْنَاYaydık(فَأَفْعَلْنَا)×1
- مَنْشُورًاYayılan(مَفْعُولًا)×1
- مَنْشُورٍYayılan(مَفْعُولٍ)×1
- مُنَشَّرَةًYayılan(مُفَعَّلَةً)×1
Mücavir kökler17 mücavir (132 toplam)
- صحف
2 ortak ayet · Tepsi demektir
- موت
4 ortak ayet · Kış uykusundan uyanmış yılana hayy, kış uykusundaki yılana…
- بلد
2 ortak ayet · Beled mezarlık demektir
- خرج
3 ortak ayet · Huruc : Harc duvarın dışına sürülen harçtır
- حيي
3 ortak ayet · Uyanık yılan demektir
- بعد
3 ortak ayet · Baid uzak demektir
- أرض
4 ortak ayet · Hayvanların sırtına sema, alt tarafına ard denir
- خلق
2 ortak ayet · Halk: Halk, deri veya bez parçası demektir
- أخذ
2 ortak ayet · İhaze göl gibi suyun toplandığı yer yani birikintidir veya…
- نزل
2 ortak ayet · “Nezle” konaklama yeri demektir
- جعل
2 ortak ayet · Ceal sıcak tencerinin tutulması için kullanılan bez…
- رحم
2 ortak ayet · Rahim, bebeğin doğana kadar geliştiği yerdir
Geçtiği ayetler(20)
وَاتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ آلِهَةً لَا يَخْلُقُونَ شَيْئًا وَهُمْ يُخْلَقُونَ وَلَا يَمْلِكُونَ لِأَنْفُسِهِمْ ضَرًّا وَلَا نَفْعًا وَلَا يَمْلِكُونَ مَوْتًا وَلَا حَيَاةً وَلَا نُشُورًا
YayılmakO’nu bırakıp da, bir şey yaratmayan; üstelik kendileri yaratılmış olan ve kendilerine ne bir zarar ne de bir fayda vermeyen, öldürmeye, diriltmeye ve ölümden sonra tekrar canlandırmaya gücü yetmeyen bir takım ilahlar edindiler.
وَلَقَدْ أَتَوْا عَلَى الْقَرْيَةِ الَّتِي أُمْطِرَتْ مَطَرَ السَّوْءِ أَفَلَمْ يَكُونُوا يَرَوْنَهَا بَلْ كَانُوا لَا يَرْجُونَ نُشُورًا
YayılmakAndolsun ki; onlar, bela yağmuruna tutulmuş olan kasabaya uğramışlardır. Onu görmediler mi? Hayır, onlar tekrar dirileceklerini ummazlar.
وَهُوَ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ اللَّيْلَ لِبَاسًا وَالنَّوْمَ سُبَاتًا وَجَعَلَ النَّهَارَ نُشُورًا
YayılmakO’dur; size geceyi örtü, uykuyu rahatlık kılan ve gündüzü çalışma zamanı yapan.
Kök analizi
Kök tanımı ve çekirdek özet
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | نشر |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | Belirgin fark tespit edilmedi |
| Bağlamsal Yakın Kökler | بسط, بثث, ذرو |
| Zıt Kök | طوي |
| Çekirdek Özet 1 | Dürülü, kapalı veya toplu duran bir şeyi açıp etrafa doğru yaymak ve kollara ayırmak |
| Çekirdek Özet 2 | Dağılmış ve örtülmüş unsurların (ölüler, tohumlar, sayfalar, rüzgârlar) canlanarak görünür sahaya çıkması ve yayılması |
| Çekirdek Özet 3 | Saklı potansiyelin fiilî alana intikali, toplanmanın ardından gelen dağılma ve dirilişin evrensel yayılım yasası |
| Kritik Hata Riski | Kökü yalnızca bedensel dirilişe veya basit bir savrulmaya indirgeyip açılma, çözülme ve yayılma dinamizmini gözden kaçırmak |
Biliteral analiz
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| نش | Gizlilikten veya durağanlıktan çıkıp yukarıya ve dışarıya doğru hareketlenme, belirme, harekete geçme | ر | Çekirdekteki yukarı ve dışa doğru kıpırdanma eylemini, ر harfinin getirdiği süreklilik ve yönlendirici akışla birleştirerek yüzeye yayılma, saçılma, kollara ayrılarak geniş bir alana dağılma ve açılma anlamına dönüştürmüştür. Aynı çekirdeği taşıyan نشأ kökünde varlığın ilk ortaya çıkışı ve büyümesi, نشز kökünde zeminden yukarı doğru kabarma ve yükselme, نشط kökünde ise bağlılıktan kurtulup canlanarak harekete geçme öne çıkarken نشر kökünde bu hareket zemine ve çevreye dağılarak açılma boyutunu kazanır. |
Piktografik analiz
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| ن | Filiz, tohum, su canlısı; süreklilik, içten dışa filizlenme ve gizil canlılık | Varlığın içinde saklı duran dirilik potansiyelini, tohumun içindeki canlanma meylini ve kesintisiz akışı temsil eder. |
| ش | Diş, keskinlik, parçalama, dallara ve kollara ayrılma | Bütünleşik veya dürülü yapının açılarak çatallanmasını, ayrışmasını ve çoklu hatlar boyunca yarılmasını sağlar. |
| ر | İnsan başı; başlangıç, üst, yönelim ve görünürlük kazanma | Açılan ve dallanan hareketin en tepeye, görünür meydana ve nihai sonuca doğru kesintisiz akışını tamamlar. |
| نشر | Tohumun veya gizil gücün yarılarak dışarı fışkırması, kollara ayrılarak yüzeye çıkması ve bütünüyle açılması | İçteki saklı durumun (dürülmüş kumaş, ölü beden, tohum, rüzgâr) kabuğunu veya kıvrımlarını aşarak etrafa serilmesi, her yöne doğru açılarak görünür hâle gelmesi hareketidir. |
Tarihsel ve erken kullanım
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Dürülmüş kumaş veya deri tomarın açılarak yere serilmesi; kuruyup kavrulmuş toprağın yağmurla yarılıp üzerindeki otların etrafa yayılması; budaklanıp yaprak saçan ağacın durumu ve yaygın koku. |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Muraqqiş el-Ekber sevgilisinin kokusunu överken kökü yaygın güzel koku anlamında kullanır: النَّشْر مِسْك، والوُجُوه دَنانِيرٌ، وأَطرافُ الأَكفِّ عَنَمْ / A'şâ ise ölüp de yeniden hayata kavuşan kişi hayretini tasvir ederken köke yer verir: حَتَّى يقولُ الناسُ لمَّا رأوا / يا عَجَباً للميِّت الناشرِ |
| Erken Arapça kullanım | Hz. Muâviye'nin yürüyüşü tasvir edilirken kokunun etrafa yayılması anlamında خرج معاوية ونشره أمامه hadis rivayetinde geçer. Ayrıca delilik ve sara gibi dertleri dağıtıp açmak için yapılan efsuna ve çözücü tedaviye النُّشرة denilmiştir. |
Kaynak Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha, Kitābü’l-ʿAyn, Asās al-Balāgha.
Sami etimolojik katman
Sami dilleri ailesinde نشر kökü, temel olarak kesme, biçme, testereyle ayırma ve buradan türeyen parçalara ayırarak açma, dağıtma semantik ekseninde yer alır. İbranicede n-š-r (נשר) biçimi nesne düzeyinde testerelemek veya dökülüp düşmek, saçılmak ile irtibatlı iken; Süryanicede n-š-r (ܢܫܪ) kökü yaprakların dökülmesi, saçılması, çözülüp yayılması anlamlarını karşılar. Arapçada kök, ahşabın testereyle biçilmesinden (el-minşâr) başlayarak bükülmüş ve dürülmüş şeylerin çözülüp serilmesine, kokunun etrafa dalga dalga yayılmasına ve nihayet ölülerin dağılmış zerrelerinin yeniden canlanıp yeryüzüne serpilmesine doğru derinleşen zengin bir semantik genişleme yaşamıştır. Somut testereleme ve parçalama imgesi, Arap dilinin kavramsal matrisinde dağıtıcı açılma ve yayılma eksenine yerleşmiştir.
Güven Güçlü
Kaynak Brown-Driver-Briggs, Payne Smith Syriac Dictionary, Maqāyīs al-Lugha.
Etimolojik analiz
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | نش ikili kökünden genişleme | Gizlilikten fırlayıp çıkma anlamı taşıyan çekirdeğe ر sesinin eklenmesiyle katlanmış bir nesnenin etrafa doğru yayılması ve kollara ayrılması anlamı kristalleşmiştir. | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | İbranice n-š-r, Süryanice n-š-r | İbranice ve Süryanicede testereyle kesmek, dökülmek, saçılmak ve çözülmek kök anlamlarıyla fonetik ve semantik denklik gösterir. | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Veri bulunamadı | Afro-Asyatik dışı güvenilir bir etimolojik kökteşlik tespit edilememiştir. | Veri bulunamadı |
Kaynak David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques, Lisān al-ʿArab.
Kardeş kökler
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| نشر | Anlamlı | Açmak, yaymak, dağıtmak | Katlanmış olanı açıp sermek, diriltmek, kokunun yayılması | Hedef kök; Kur'an'da 21 kez geçer. |
| شنر | Anlamlı | Ayıp ve kusuru yaymak, teşhir etmek | Kötü şöhret, çirkinliği açığa vurup rezil etme (şenâr) | Kur'an'da geçmez; olumsuz ve rezil edici yayma anlamındadır. |
| نرش | Anlamı bulunmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Kitābü'l-ʿAyn ve Tehzîb'de mühmel kabul edilir. |
| شرن | Anlamı bulunmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Kitābü'l-ʿAyn ve Tehzîb'de mühmel kabul edilir. |
| رنش | Anlamı bulunmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Kitābü'l-ʿAyn ve Tehzîb'de mühmel kabul edilir. |
| رشن | Anlamı bulunmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Kitābü'l-ʿAyn ve Tehzîb'de mühmel kabul edilir. |
Komşu kökler ve zıt kök
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| نشر | Merkez | Açarak yaymak ve canlandırmak | Dürülmüş, toplanmış veya sönmüş olanı genişleterek görünür kılmak | Bütün yönleriyle yayılma, tomardan açılma ve hayatiyet kazanma |
| بسط | Komşu | Düzleyip sermek, genişletmek | نشر katlanmışı açmaya odaklanırken بسط dar olanı enine boyuna uzatıp düzleştirmeye odaklanır | Alanı ferahlatma, ikram veya mekânı döşeme |
| بثث | Komşu | Saçmak, dağıtmak | نشر açılma ve serilme bütünlüğü taşırken بثث parçaların birbirinden koparak çevreye fırlatılıp dağıtılmasıdır | Canlıların veya kederin etrafa dökülmesi, saçılması |
| ذرو | Komşu | Savurmak, uçurmak | نشر düzenli bir yayılım ve açılım sunarken ذرو rüzgârın etkisiyle tozutup savurma hareketidir | Parçalanmış nesnelerin havada dağıtılması |
| طوي | Zıt | Dürmek, katlamak, sarmak | Açık ve yaygın duran bir nesneyi katlayıp bükerek gizli ve toplu bir hacme indirgemek | نشر eyleminin doğrudan karşıtı olarak sayfaların veya varlığın toplanması |
Başka dillerde anlam karşılıkları
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | نشر | Açmak, yaymak, diriltmek | Dürülü olanı sermek, gizli olanı açığa çıkarmak, ölüye hayat verip meydana dökmek | Kesin |
| Latince | expandere, resuscitare, diffundere | Açıp yaymak, yeniden diriltmek, dağıtmak | expandere sermeyi, resuscitare uykudan veya ölümden ayağa kaldırmayı karşılar; kökün iki yönünü ayrı kelimeler taşır | Güçlü |
| İngilizce | spread, deploy, unfurl, resurrect | Yaymak, açmak, sahaya sürmek, diriltmek | unfurl bayrak veya tomarı açmayı, deploy konuşlandırmayı, resurrect diriltmeyi verir; tek bir terim iki alanı kapsamaz | Güçlü |
| Almanca | ausbreiten, entfalten, auferwecken | Yaymak, katlarını açmak, diriltmek | entfalten dürülü kıvrımları açmayı, ausbreiten alanı kaplamayı, auferwecken ise neşr kavramının diriliş boyutunu karşılar | Güçlü |
| Fransızca | déployer, propager, ressusciter | Açıp yaymak, yaymak, diriltmek | déployer katlanmış şeyi açmayı, propager dalga dalga yaymayı, ressusciter ise ölümden sonraki neşri temsil eder | Güçlü |
Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Lane's Lexicon.
Vücûh ve nezâir
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| نُشُور / النُّشُور | Kabirlerden kalkış, haşir ve yeniden diriliş | Ölümden sonra insanların hesap için ayağa kalkıp meydana yayılması bağlamında: Furkān 25:3, Fâtır 35:9, Mülk 67:15 |
| أَنْشَرَ / فَأَنْشَرْنَا | Diriltmek, can vermek, hayata kavuşturmak | Allah'ın ölü toprağı veya insanı kudretiyle yeniden canlandırması bağlamında: Abese 80:22, Zuhruf 43:11 |
| فَانْتَشِرُوا / تَنْتَشِرُونَ | Rızık, ticaret ve maişet için yeryüzüne dağılmak | İbadetten sonra veya yaratılış gereği yeryüzünün farklı köşelerine yayılma bağlamında: Cum'a 62:10, Ahzâb 33:53, Rûm 30:20 |
| مَنْشُور / مُنَشَّرَة | Açılmış, serilmiş sayfalar ve kitaplar | Amel defterlerinin veya ilahi sahifelerin dürülmüş halden okunur hale getirilmesi bağlamında: İsrâ 17:13, Tûr 52:3, Müddessir 74:52 |
| نَشْرًا / وَالنَّاشِرَاتِ | Rahmet müjdesi olarak rüzgârların veya bulutların yayılması | Yağmur yüklü bulutları getiren rüzgârların yeryüzüne serpilmesi bağlamında: Mürselât 77:3, Furkān 25:48 |
Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Sem'iyyât ve Meâd bahsi | Ba's (diriltilme) ile Neşr (hesap alanına yayılma) arasındaki kavramsal fark; dirilişin cismani mi ruhani mi olduğu tartışması | Ruhun bedene iadesinden sonra fertlerin mahşer alanına dağılıp sevk edilmesi |
| Fıkıh | İbadet sonrası maişet ve muamelat düzeni | Cuma namazından sonra yeryüzüne dağılma emrinin vücub mu yoksa ibaha mı ifade ettiği meselesi | İbadet konsantrasyonundan sonra iktisadi ve sosyal hayata geri dağılma |
| Tefsir | Kitapların ve amel defterlerinin açılması | Sahifelerin neşredilmesi (amel defterlerinin dağıtılıp açılması) ile rüzgârların yayılmasının kozmolojik ve ahlaki boyutu | Gizlenmiş veya dürülü kalmış kayıtların ifşa edilerek açık okunur hale gelmesi |
| Hadis | Koku, temizlik ve nüşre tedavisi | Güzel kokunun yayılması (neşr) ve Cahiliye dönemi büyülü çözme yöntemi olan nüşrenin İslam'daki meşru rukye ile tefriki | Maddi veya manevi tıkanıklığı dağıtarak ferahlık ve şifa üretme hali |
Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Eskatoloji ve diriliş | Mahşere yayılma ve amel defterlerinin açılması | Gizli hakikatlerin ve ertelenmiş hesapların bütünüyle ifşa edilmesi | Dürülmüş dünya hayatının son bulup herkesin kendi amelini açık kitap halinde bulmasıdır. | Kesin |
| İlmi | Bilgi ve neşriyat | Bilginin, metinlerin ve ilkelerin topluma dağıtılması | Saklı hakikatin kamusallaştırılması ve yaygınlaştırılması | Tomar halindeki teorik birikimin kitlelerin istifadesine açılarak faal kılınmasıdır. | Güçlü |
| Siyasi | Kamu yönetimi ve tebaa | Nüfusun dağılımı ve tebaanın güvenle yayılması | Otoritenin emniyet sağlayarak tebaayı harekete geçirmesi | Baskı ve kuşatmanın kalkarak insanların korkusuzca yeryüzünde serbestçe dolaşabilmesidir. | Muhtemel |
| İktisadi | Pazar, rızık ve ticaret | Sermaye ve emeğin yeryüzü pazarına yayılması | Tekelleşmeyi kırarak rızık kanallarını çeşitlendirmek | İbadet merkezinden çıkan insan unsurunun serbest piyasaya yayılarak üretimi sürdürmesidir. | Güçlü |
Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Difüzyon, saçılma ve dalga yayılımı | Konsantre veya sıkışık bir kaynaktan çıkan parçacıkların ortamın her noktasına homojen biçimde dağılması; potansiyel enerjinin kinetik dalga cepheleri halinde açılması | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Sosyal mobilite ve ağsal yayılma (network diffusion) | Bir merkezde toplanan bireylerin, fikirlerin veya emtianın periferiye doğru akarak sosyal dokuya nüfuz etmesi, kamusal alanda görünürlük kazanması | Güçlü |
Yanlış daraltma ve kritik hata riski
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kökü yalnızca matbaa faaliyetine (kitap basımı/neşriyat) veya salt ölüm sonrası bedensel bir kalkışa indirgemek. |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Kök; tohumun yeşermesi, rüzgârın rahmeti yayması, insanların rızık aramak için yeryüzüne serpilmesi, amel defterlerinin açılması ve nihai diriliş gibi tabiat, insan ve eskatolojiyi birbirine bağlayan evrensel bir açılma-dağılma yasasını kuşatır. |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Dirilişin (nüşûr) doğadaki rüzgâr, yağmur ve bitki örtüsünün canlanmasıyla kurulan epistemolojik paralelliği kopar; ölümden sonraki hayat zihinde somut delilsiz bir soyutluğa terk edilir. |
Kur'an'ı anlama odaklı sonuç
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Kur'an'ın en temel iddialarından biri olan öldükten sonra dirilme (ba's ve nüşûr) gerçeğini, insanın her gün şahit olduğu tabiat olaylarıyla (rüzgârın esişi, ölü toprağın canlanması, sabah uyanışı) eşzamanlı bir mantıkla açıklayan anahtar bir köktür. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Yeniden dirilişi ispatlayan tabiat ayetlerinde (Fâtır 35:9, A'râf 7:57), Cuma ve toplantı adabını düzenleyen sosyal ayetlerde (Cum'a 62:10, Ahzâb 33:53) ve kıyamet sahnelerinin tasvir edildiği surelerde (İsrâ 17:13, Mürselât 77:3). |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Ölümün mutlak bir yok oluş olduğu zannını çürütür; ölümün yalnızca toplanıp dürülme (tayy), dirilişin ise bu toplanmış tohumların zamanı gelince yeniden meydana saçılması (neşr) olduğunu kavratır. |
Nihai sentez ve LaTeX modeli
- Somut anlamKatlanmış, dürülmüş veya sıkışıp toplanmış bir nesnenin (kumaş, yaprak, rüzgâr, tohum) açılarak geniş bir yüzeye serilmesi ve kollara ayrılması.
- Soyut anlamGizli kalmış veya potansiyel halde bekleyen varlığın, ilahi irade veya tabii sevk ile görünürlük kazanıp genişleme alanına intikal etmesi, dirilmesi ve kamusal sahaya yayılması.
- Sistematik karşılıkBir merkezde toplanma evresinin (cem/tayy) ardından gelen zorunlu ve üretken dağılma (intişar) döngüsü; gizliliğin açık bilgiye, potansiyelin fiiliyata, kapalılığın aleniyete dönüşmesi ilkesi.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıFormülde , dürülmüş, toplanmış, gizil veya uykudaki başlangıç durumunu (ölü beden, dürülü sahife, tohum, merkezdeki cemaat) temsil eder. operatörü, neşr sürecini başlatan ilahi iradeyi veya hareket ettirici etkeni (diriltici nefes, yağmur, rüzgâr, emir) simgeler. bileşenleri, açılma sonrasında ortaya çıkan ve çevreye yayılan münferit unsurları, kolları ve parçaları gösterir. ise kaplanan hacmi veya etki alanını ifade eden ölçüm fonksiyonudur; neşr sonrasındaki yayılım alanı (), başlangıçtaki yoğunlaşmış durumun hacminden () katbekat büyüktür.