وحي

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: و-ح-ي22 sîga, 96 mücavir kök, 70 ayet, 33 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.صنعيُوحَىقرأوحيتبعموسىأَوْحَيْنَانُوحِيعصوأُوحِيَأَوْحَىأمم

KökSîga 22Ayet 70Sure 33Mücavir 96

▶ Ağı aç (3B)

وحي

و - ح - ي

KÖK
  • 78 geçiş
  • 70 ayet
  • 22 sîga
  • 13 sözlük

İşaretleşmek için yakılan ateştir. Uzaktan haberleşmekte kullanılmıştır. açıkça ağızla ifade etmeden karşı tarafa bir bilgi haber ulaştırmaya vahy denir. Vahiyde anlamlar kesindir. İlhamda karşı tarafın anlayışına ve ferasetine bağlı dolayısıyla kesin olmayan bir haber vermedir.devamı ›

Bu sayfa şu yazımları da kapsar: وحى

Notlarım

Sözlükler(13)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

İşaretleşmek için yakılan ateştir. Uzaktan haberleşmekte kullanılmıştır. açıkça ağızla ifade etmeden karşı tarafa bir bilgi haber ulaştırmaya vahy denir. Vahiyde anlamlar kesindir. İlhamda karşı tarafın anlayışına ve ferasetine bağlı dolayısıyla kesin olmayan bir haber vermedir.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR4.339 harf
باب اللفيف من الحاء الحاء: الحاء: حرفُ هجاءٍ مقصور موقوف، فإذا جعلته اسماً مددته. تقول: هذه حاءٌ مكتوبة. ومَدَّتها ياءان. وكلُّ حرفٍ على خِلْقَتِها من حروف المعجم فألفها إذا مُدَّتْ صارت في التصريف ياءين. وتصغيرُها: حُيَيَّة وإنّما يجوز تصغيرها إذا كانت صغيرة في الخَطّ أو خفيّة وإلاّ فلا. وحاء- ممدودة- قبيلة. قال: طلبت الثأر في حَكَمٍ وحاءٍ ويقال لابن مئة: لا حاءَ و ساءَ، أي: لا مُحْسِنٌ ولا
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR785 harf
Madde başı: وحىالوحْيُ: الكتابُ، وجمعه وُحِيٌّ. والوَحْيُ أيضاً: الإشارة، والكتابة، والرسالة، والإلهام، والكلام الخفيّ، وكلُّ ما ألقيته إلى غيرك. يقال: وَحَيْتُ إليه الكلامَ وأوْحَيْتُ، وهو أن تكلِّمه بكلامٍ تخفيه. قال العجاج: وَحى لها القرارَ فاسْتَقَرَّتِ ويروى: أوْحَى لها. ووَحى وأَوْحى أيضاً، أي كتَب. وأوْحَى الله إلى أنبيائه. وأوْحى، أي أشار. قال تعالى: "فأَوْحَى إليهمْ أنْ سَبِّحوا بُكْرَةً
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR yok29.348 harf
باب اللفيف من حرف الحاء حاء ، وحوح ، حي ، حيا ، حوى ، ويح ، وحي ، مح ، حوي . حاء : قال الليث الحَاءُ حَرْفُ هِجَاءٍ مقصور موقوف فإذا جعلته اسماً مددته كقولك : هذه حَاءٌ مكتوبة ومدتها ياءان قال كل حرف على خِلقتها من حروف المعجم فألِفُها إذا مُدَّت صارت في التصريف ياءين . قال : والحَاءُ وما أشبهها تؤنَّث ما لم تسمّ حَرْفاً وإذا صغّرتها قلت حُيَيَّة ، وإنما يجوز تصغيرها إذا كانت صغيرة في الخطّ أو
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR3.710 harf
(باب الواو والحاء وما يثلثهما) (وحد) الواو والحاء والدال: أصلٌ واحد يدلُّ على الانفراد. من ذلك الوَحْدَة([1]). وهو وَاحدُ* قبيلته، إذا لم يكنْ فيهم مثلُه، قال: يا واحدَ العُرْبِ الذي *** ما في الأنامِ لـه نَظِير([2])ولقيتُ القَومَ مَوحَدَ مَوْحَدَ. ولقيتُه وَحْدَه. ولا يُضاف([3]) إلاَّ في قولهم: نَسيجُ وَحْدِه، وعُيَيْرُ وَحدِه، وجُحَيْش وَحده، ونَسيجُ وحدِه، أي لا يُنسَج غيره لنفاسته، وهو مَثَل.
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR3.106 harf
Madde başı: وحى- أصل الوحي: الإشارة السريعة، ولتضمن السرعة قيل: أمر وحي، وذلك يكون بالكلام على سبيل الرمز والتعريض، وقد يكون بصوت مجرد عن التركيب، وبإشارة ببعض الجوارح، وبالكتابة، وقد حمل على ذلك قوله تعالى عن زكريا: ﴿فخرج على قومه من الحراب فأوحى إليهم أن سبحوا بكرة وعشيا﴾ [مريم/11] فقد قيل: رمز. وقيل: أشار، وقيل: كتب، وعلى هذه الوجوه قوله: {وكذلك جعلنا لكل نبي عدوا شياطين الإنس والجن يوحي بعضهم إلى بعض زخرف
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR392 harf
و ح ي أوحي إيه وأومي بمعنًى ووحيت إليه وأوحيت إذا كلّمته بما تخفيه عن غيره وأوحى الله إلى أنبيائه‏.‏ ‏"‏ وأوحى ربك إلى النّحل ‏"‏ ووحى وحيا‏:‏ كتب‏.‏ قال رؤبة‏:‏ لقدرٍ كان وحاه الواحي ويقال‏:‏ الوحا الوحا والوحاك الوحاك‏:‏ في الاستعجال وتوحّى‏:‏ أسرع‏.‏ قال الأعشى‏:‏ مثل ريح المسك ذاكٍ ريحها صبّها السّاقي إذا قيل توحّ واستوحيته‏:‏ استعجلته‏.‏ واستوح لي بني فلان ما خبرهم‏:‏ استخبرهم‏.‏
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR7.716 harf
الوَحْيُ: الإِشارة والكتابة والرِّسالة والإِلْهام والكلام الخَفِيُّ وكلُّ ما أَلقيته إِلى غيرك. يقال: وحَيْتُ إِليه الكلامَ وأَوْحَيْتُ. ووَحَى وَحْياً وأَوْحَى أَيضاً أَي كتب؛ قال العجاج: حتى نَحَاهُمْ جَدُّنا والنَّاحِي لقَدَرٍ كانَ وحَاه الوَاحِي بِثَرْمَداء جَهْرَةَ الفِضاحِ (* قوله« الفضاح» هو بالضاد معجمة في الأصل هنا والتكملة في ثرمد ووقع تبعاً للاصل هناك بالمهملة خطأ.) والوَحْيُ: المكتوب
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR488 harf
* و ح ي * * الوَحْيُ * الكِتاب وجمعه * وُحِيٌّ * مثل حَلْي وحُلِّيٌّ وهو أيضا الإشارة والكتابة والرسالة والإلهام والكلام الخفي وكل ما ألقيته إلى غيرك يقال * وَحَى * إليه الكلام يَحِيه * وَحْياً * و * أَوْحَى * أيضا وهو أن يُكلمه بكلام يُخفيه و * وَحَى * و * أَوْحَى * أيضا أي كتب وأَوْحَى الله إلى أنبيائه وأَوْحَى أشار قال الله تعالى ﴿فأَوْحَى إليهم أن سبِّحوا﴾ و * الوَحَا * السُّرعة يمد ويُقصر
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR7.632 harf
: ( و ( *!الوَحْيُ الإشارَةُ ) . يقالُ : *!وَحَيْتُ لكَ بخَبرِ كذا : أَي أَشَرْتُ وصَوَّتُّ به رُوَيْداً ، نقلَهُ الجَوْهرِي . وقال الرَّاغبُ : الإشارَةُ السَّرِيعَةُ ( والكِتابَةُ ) ؛ ومنه حديثُ الحارِثِ الأعْور : ( قال لَعلْقمَة : القُرْآنُ هَيِّنُ ، الوَحْيُ أَشَدُّ منه ) ، أَرادَ بالقُرْآنِ القِراءَةَ ، *!وبالوَحْي الكِتابَةَ والخطَّ . يقالُ : *!وَحَيْتُ الكِتابَ *!وَحْياً فأنَا *!واحٍ :
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR535 harf
Madde başı: وحىأَوْحَى اِلَيْهِ 4 أَوْحَى اِلَيْهِ ذ He (God) revealed to him; or spake, or made known, to him by revelation ― -b2- Also, He suggested to him; or put into his mind. (Mughnee voce أَنْ.) وَحِىٌّ وَحِىٌّ ذ Hasty; (K;) quick; (S, Mgh, Msb, K; applied in this sense to death. (S, Mgh, Msb.) الوَحَآءَ الوَحَآءَ الوَحَآءَ الوَحَآءَ ذ [Make thou] haste; or haste to be first, or before, or
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR1.106 harf
وَحَى وَحَى a. [ يَحِي ] ( n. ac. وَحْي 1 ) [ Ila & Bi ], Suggested, insinuated to; inspired with. b. [ Fī ], Revealed to, put into ( the heart of ). c. [ Ila ], Sent to. d. Wrote. e. ( n. ac. وَحْي 1 , وَحًى [ 4 ] , وَحَآء [ وَحَاْي 22A ]), Hastened, made speed. وَحَّيَ وَحَّيَ II , a. Hurried on. أَوْحَيَ أَوْحَيَ IV a. [ acc. & Bi ], Disclosed, revealed to. b. see I (a) , (
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR yok32.556 harf
وحي وَحَى - يَحِي - وَحي - أَوْحَى - يُوْحِي وَحَى - يَحِي + شيء (معلومة) + إلى كائن: تصل إليه بشكل خفي عن الآخرين: تنتقل إليه معلومة بشكل رمز أو إشارة لا يفهما الآخرون: أو تنتقل إليه بشكل إلقاء في النفس أو تخاطر أو إدراك غير حواسي لا يدركه الآخرون وَحْي: اسم فعل " وَحَى - يَحِي ": انتقال المعلومة من كائن إلى آخر بشكل خفي عن الآخرين: وهي
Tamamını oku

Sîgalar(22)

Mücavir kökler96 mücavir (310 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. تبع

    9 ortak ayet · İnek yavrusu, dana demektir

  2. موسى

    8 ortak ayet · Musa

  3. شرك

    8 ortak ayet · Tasma kayış demektir

  4. عصو

    3 ortak ayet · Asân

  5. قرأ

    6 ortak ayet · “Karye”, kaynar veya kuyu suyunun bulunduğu, halkın…

  6. نذر

    7 ortak ayet · Savaşta veya yürüyüşteki öncüdür

  7. قبل

    11 ortak ayet · Önce

  8. غيب

    5 ortak ayet · Ğayb, Uzaktan bakıldığında arazide kapalı kalmış yere, dibi…

  9. سبط

    2 ortak ayet · Ve oymaklar

  10. لقي

    7 ortak ayet · “Lekat” iki yerleşik bölge arasındaki buluşma yerinin adıdır

  11. صنع

    3 ortak ayet · İmal ederler

  12. أمم

    6 ortak ayet · Emam ön demektir

Geçtiği ayetler(70)

Sîga sayfası: أَوْحَيْنَا
  1. إِنَّا أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ كَمَا أَوْحَيْنَا إِلَى نُوحٍ وَالنَّبِيِّينَ مِنْ بَعْدِهِ …

    VahyettikNuh’a, ondan sonra gelen peygamberlere, İbrahim’e, İsmail’e, İshak’a, Ya’kub’a ve torunlarına, İsa’ya, Eyyüb’a, Yunus’a, Harun’a ve Süleyman’a vahyettiğimiz gibi, şüphesiz sana da vahyettik. Davud’a da Zebur’u verdik.

  2. إِنَّا أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ كَمَا أَوْحَيْنَا إِلَى نُوحٍ وَالنَّبِيِّينَ مِنْ بَعْدِهِ وَأَوْحَيْنَا إِلَى إِبْرَاهِيمَ …

    VahyettikNuh’a, ondan sonra gelen peygamberlere, İbrahim’e, İsmail’e, İshak’a, Ya’kub’a ve torunlarına, İsa’ya, Eyyüb’a, Yunus’a, Harun’a ve Süleyman’a vahyettiğimiz gibi, şüphesiz sana da vahyettik. Davud’a da Zebur’u verdik.

  3. أَكَانَ لِلنَّاسِ عَجَبًا أَنْ أَوْحَيْنَا إِلَى رَجُلٍ مِنْهُمْ أَنْ أَنْذِرِ النَّاسَ وَبَشِّرِ الَّذِينَ …

    Vahyettikİçlerinden bir adama: İnsanları uyar ve iman edenlere Rabbları katında yüksek bir makam olduğunu müjdele, diye vahyettiğimiz insanların tuhafına mı gitti ki kafirler: Bu, apaçık bir büyüdür, dediler.

  4. نَحْنُ نَقُصُّ عَلَيْكَ أَحْسَنَ الْقَصَصِ بِمَا أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ هَذَا الْقُرْآنَ وَإِنْ كُنْتَ مِنْ قَبْلِهِ لَمِنَ الْغَافِلِينَ

    VahyettikBiz; sana, bu Kur’an’ı vahyetmekle; kıssaların en güzelini anlatıyoruz. Halbuki sen, daha önce bundan habersizdin.

  5. … قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهَا أُمَمٌ لِتَتْلُوَ عَلَيْهِمُ الَّذِي أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ وَهُمْ يَكْفُرُونَ بِالرَّحْمَنِ قُلْ هُوَ رَبِّي لَا …

    Vahyettikİşte böyle; sana vahyettiğimizi okuman için, seni de onlardan önce nice ümmetlerin gelip geçtiği bir ümmete gönderdik. Onlar; Rahman’ı inkar ederler. De ki: O benim Rabbımdır. O’ndan başka ilah yoktur. Yalnız O’na tevekkül ederim. Dönüşüm de O’nadır.

  6. ثُمَّ أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ أَنِ اتَّبِعْ مِلَّةَ إِبْرَاهِيمَ حَنِيفًا وَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ

    VahyettikSonra sana: Hanif olarak İbrahim’in dinine uy; o, hiç bir zaman müşriklerden olmadı, diye vahyettik.

  7. وَإِنْ كَادُوا لَيَفْتِنُونَكَ عَنِ الَّذِي أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ لِتَفْتَرِيَ عَلَيْنَا غَيْرَهُ وَإِذًا لَاتَّخَذُوكَ خَلِيلًا

    VahyettikOnlar; sana vahyettiğimizden ayırıp başka bir şeyi Bize karşı uydurman için, seni fitneye düşürmeye çalışırlar. O zaman, seni dost edineceklerdi.

  8. وَلَئِنْ شِئْنَا لَنَذْهَبَنَّ بِالَّذِي أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ ثُمَّ لَا تَجِدُ لَكَ بِهِ عَلَيْنَا وَكِيلًا

    VahyettikEğer Biz istemiş olsaydık; sana, vahyetmiş olduğumuzu götürürdük. Sonra onun için Bize karşı duracak bir vekil de bulamazdın.

  9. إِذْ أَوْحَيْنَا إِلَى أُمِّكَ مَا يُوحَى

    VahyettikHani annene vahyedilmesi gerekeni vahyetmiştik.

  10. وَلَقَدْ أَوْحَيْنَا إِلَى مُوسَى أَنْ أَسْرِ بِعِبَادِي فَاضْرِبْ لَهُمْ طَرِيقًا فِي الْبَحْرِ يَبَسًا لَا تَخَافُ دَرَكًا وَلَا تَخْشَى

    VahyettikAndolsun ki; Musa’ya şöyle vahyettik: Kullarımı geceleyin yürüt. Denizde onlara kuru bir yol aç. Batmaktan ve düşmanların yetişmesinden korkma, endişe etme.

Sîga sayfası: وَأَوْحَيْنَا
Sîga sayfası: فَأَوْحَيْنَا

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökوحي
YapıÜçlü
Özel DurumBaşı illetli (misâl) ve sonu illetli (nâkıs), lefif-i mefrûk
Bağlamsal Yakın Köklerلهم, نبأ, نزل, رسل
Zıt Kökكتم
Çekirdek Özet 1Bir mesajı veya işareti başkalarından gizleyerek süratle, fısıltıyla ya da kazıyarak doğrudan muhatabına ulaştırmak
Çekirdek Özet 2Allah'ın peygamberlerine, meleklere, tabiata ve seçtiği kullara vasıtalı veya vasıtasız şekilde doğrudan, şüphesiz ve korunaklı bilgi/emir aktarımı
Çekirdek Özet 3Bilginin kaynağının aşkın ve ilahi olduğunu, insan zihninin kurgusu veya sübjektif vehmi olmadığını gösteren kurucu bilgi kanalı
Kritik Hata RiskiVahyi salt peygamberin kendi iç dünyasındaki psikolojik bir aydınlanma veya ilham düzeyine indirgemek ya da nesnel ve bağlayıcı hakikat boyutunu dışlamak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
وحDış dünyadan tecrit olma, yalnızlaşma, sınır çekme ve hususi bir alana çekilme; nitekim aynı çekirdeği taşıyan وحد teklik ve ayrışmayı, وحش ise insanlardan uzaklaşıp tenhaya çekilmeyi ifade ederيTecrit ve tenhalık hareketine yönelim, doğrudan temas ve akışkanlık kazandırarak bilginin iki taraf arasında başkalarının erişemeyeceği korunaklı ve hızlı bir hat üzerinden iletilmesini sağlamıştır

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
وÇengel, çadır kazığıİki nokta arasında bağ kurma, tutturma, mesaj ile muhatabı birbirine ekleme
حÇit, duvarDışarıya karşı çevirme, koruma, yabancı bakış ve müdahalelerden yalıtma
يEl ve kolİşi doğrudan yapma, uzanma, gücü ve tasarrufu muhataba bizzat ulaştırma
وحيDış etkilere karşı yalıtılmış korunaklı bir alandan (çit), iki kutup arasında kopmaz bir bağ kurarak (çengel), doğrudan ve aracısız bir kudretle muhataba tesir ve bilgi ulaştırma (el/kol)

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamTaş gibi sert bir yüzeye çizgi veya işaret kazımak (kitâbet); başkalarının duymayacağı şekilde son derece hızlı fısıldamak, kaş-göz veya el ile işaretleşmek
Cahiliye şiiri kullanımıLebîd b. Rebîa el-Âmirî muallakasında sel yataklarının açığa çıkardığı yurt kalıntılarını taşlara kazınmış yazılara benzeterek şöyle der: فَمَدَافِعُ الرَّيَّانِ عُرِّيَ رَسْمُهَا / خَلَقاً كَمَا ضَمِنَ الوُحِيَّ سِلامُهَا
Erken Arapça kullanımRu'be b. el-Accâc takdir ve yazma anlamında kökü şiirinde kullanmıştır: لِقَدَرٍ كَانَ وَحَاهُ الْوَاحِي; ayrıca Zekeriya peygamberin kavmine konuşmaksızın işaretle haber vermesi bu kullanımın en yalın erken tanığıdır

Kaynak Kitâbü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Dîvânu Lebîd b. Rebîa.

Sami etimolojik katman

Sami dillerinde وحي kökü, temel olarak gizli, hızlı ve doğrudan iletişim, işaret etme ve yazılı belge bırakma semantik ekseninde yer alır. Epigrafik Güney Arapçada (Saba dili) w-ḥ-y kökü bir şeyi bildirmek, vasiyet etmek, yazılı kayıt veya belge bırakmak anlamlarıyla belgelenmiştir. Kuzeybatı Sami dillerinde (İbranice ve Ârâmîce) vahiy kavramı için ağırlıklı olarak açığa çıkarma ve görünme kökleri (İbranice g-l-h / g-l-y) ya da peygamberlik bildirim kökleri (n-b-ʾ) öne çıkarken, Arapça kökün özgünlüğü sürat, gizlilik ve doğrudan fısıltı/işaret nüansını bünyesinde meczetmesindedir. Bu katmanda kök, fiziksel olarak taşa nakşedilen silinmez yazıdan zihne ve kalbe nakşedilen ilahi buyruğa doğru anlam genişlemesine uğramıştır.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques, Beeston Sabaic Dictionary.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönTaşa yazma, fısıltı, el-kol işareti ve süratSomut yazma ve fısıltılı işaret anlamından soyut zihinsel/kalbî kavrayışa ve oradan peygamberî hitaba evrilmiştirKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiGüney Sami (Sabaean) w-ḥ-yYazıt bırakma, ferman ve emir bildirme bağlamında doğrudan eş kökenlidirGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiBelirgin fark tespit edilmediAfro-Asyatik ailenin diğer kollarında güvenilir ve doğrudan fonetik eşdeğer tespit edilememiştirMuhtemel

Kaynak David Cohen, Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
وحيAnlamlıGizli ve hızlı bildirim, işaret, yazıBilgiyi başkalarından gizleyerek süratle aktarma; vahiyHedef kök; Kur'an'da geçer
ويحAnlamlıAcıma, şefkat ve sakındırma ünlemiSevgiyle karışık hayıflanma veya uyarı bildiren edatKur'an'da geçmez
حويAnlamlıKuşatmak, toplamak, içine almakBir şeyi koruma altına alıp sınırları içine çekmeKur'an'da geçer
حيوAnlamlıYaşamak, diri olmakBüyüme, canlılık, hareket ve can sahibi olma haliKur'an'da geçmez
يوحAnlamlıGüneş, aydınlık, ışıkGüneşin kendisi veya ufukta doğuş ânındaki parlaklığıKur'an'da geçmez
يحوKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
وحيMerkezGizli, süratli ve kesin aktarımBilginin üçüncü şahıslardan gizlenerek doğrudan ve şüphesiz şekilde muhatabın idrakine nakşedilmesiVahiy ve doğrudan işaret
لهمKomşuZihne doğma, sezgiVahiydeki kesinlik ve bağlayıcılık olmaksızın kalpte beliren öznel eğilim ve sezgiİlham
نبأKomşuÖnemli haber vermeGizlilik ve aktarım tarzından ziyade haberin büyüklüğü ve içeriğinin ehemmiyetini bildirmeNebe'
نزلKomşuYüksekten indirmeMesajın dikey bir eksende, makamdan muhataba intikal sürecini ifade etmeİnzal ve tenzil
رسلKomşuElçi göndermeMesajın bir aracı vasıtasıyla kamusal alana tebliğ edilmek üzere yola çıkarılmasıİrsâl ve risalet
كتمZıtSaklamak, gizleyip iletmemekBilgiyi bilinçli olarak saklayarak muhatabına ulaştırmayı engelleme ve karanlıkta bırakmaKetm

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaوحيGizli ve süratli bildirimMesajın mahremiyet, doğrudanlık, kesinlik ve ilahi otorite ile aktarımıKesin
LatinceRevelatio, inspiratioAçığa çıkarma, içine üflemeRevelatio örtüyü kaldırmayı; inspiratio nefes/ruh üflemeyi öne çıkarır; Arapçadaki gizlilik ve sürat nüansı kısmen dışarıda kalırGüçlü
İngilizceRevelation, inspiration, divine promptingVahiy, esin, doğrudan yönlendirmeRevelation teolojik açığa çıkışı, inspiration zihinsel esini karşılar; fısıltı ve süratli işaret boyutu kaybolurGüçlü
AlmancaOffenbarung, EingebungAçığa vurma, kalbe doğuşOffenbarung aleni hale getirmeyi vurgularken kökteki gizli iletişim yönünü zıt bir perspektiften kurarGüçlü
FransızcaRévélation, insufflationVahiy, içine aktarmaRévélation gizemin görünür kılınmasını, insufflation ise içe ilham edilmesini bildirirGüçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Lalande Vocabulaire technique et critique de la philosophie.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
أَوْحَيْنَا / نُوحِيPeygamberlere bağlayıcı ilahi bildirimŞeriat, kitap ve gayb haberlerinin peygamberlere ulaştırılması bağlamı (Nisâ 4:163, Yûsuf 12:109)
أَوْحَىٰ رَبُّكَ إِلَى النَّحْلِFıtrî sevk ve tekvînî ilhamCanlıların yaratılış gayelerine uygun hareket etmelerini sağlayan kozmik yönlendirme (Nahl 16:68)
وَأَوْحَىٰ فِي كُلِّ سَمَاءٍ أَمْرَهَاKozmik nizam ve yaratılış emriGöklerin ve tabiat nizamının kanunlarının belirlenmesi ve tanzimi bağlamı (Fussilet 41:12, Zilzâl 99:5)
فَأَوْحَىٰ إِلَيْهِمْKonuşmaksızın işaretle anlatmaZekeriya'nın oruçluyken kavmine tesbih etmelerini kaş-göz veya el işaretiyle bildirmesi (Meryem 19:11)
يُوحِي بَعْضُهُمْ إِلَىٰ بَعْضٍŞeytanî fısıltı ve ayartmaİnsan ve cin şeytanlarının bâtılı süsleyerek birbirlerinin kalbine vesvese vermesi bağlamı (En'âm 6:112)
وَأَوْحَيْنَا إِلَىٰ أُمِّ مُوسَىٰKalbe atılan kesin ve güven verici sezgiPeygamber olmayan sâlih kimselerin zihnine lütfedilen korunma ve yön bulma ilhamı (Kasas 28:7)

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamKelamullah ve nübüvvet ispatıVahyin mahiyeti, peygamberin beşerî algısı ile ilahi hitap arasındaki münasebet ve vahyin lafız-mana bütünlüğüDoğrudan, şüphesiz ve korunmuş aşkın bilgi kaynağı
FıkıhŞer'î delillerin aslı (Kitap ve Sünnet)Vahy-i metlüvv (Kur'an) ile vahy-i gayr-i metlüvv (Sünnet) ayrımı; ahkâmın sübut ve bağlayıcılık derecesiHukuki norm koyucu, mutlak otoriteye sahip ilahi irade beyanı
TefsirNüzul ortamı ve hitap türleriŞûrâ suresi 51. ayette zikredilen ilahi hitabın üç tarzı (kalbe doğrudan vahy, perde arkasından hitap, elçi melek gönderme)Çok katmanlı, duruma göre vasıtalı veya vasıtasız ilahi iletişim kanalı
HadisVahyin gelişi ve nüzul halleriPeygamber'in vahiy ânında hissettiği çıngırak sesi benzeri ağırlık, terleme ve cismani hallerFiziksel olarak tecrübe edilen, dış kaynaklı ve sarsıcı nesnel aktarım

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniVarlık ve insan tasarımıKurucu ilahi rehberlikAşkın hakikatin insana iletilmesiDinin epistemolojik zeminini kurarak insanın aşkın alemle bağını sağlarKesin
İlmiBilgi teorisiAşkın ve gaybî aksiyomAkıl ve duyuların ötesini aydınlatmaAklın ve deneyin ulaşamayacağı metafizik ve ahlaki ilkeleri vazederKesin
SiyasiMeşruiyet ve adalet ilkesiNihai şer'î sınır ve anayasaİktidarı ilahi ilkelere bağlamaSiyasi erkin keyfîliğini önleyen, ilahi adalet ilkelerine dayalı üst normGüçlü
İktisadiMülkiyet ve dağıtım hukukuAhlaki ve hukuki ölçüSömürüyü engelleme ve infak nizamıİktisadi ilişkileri helal-haram sınırlarıyla tanzim eden üst denetim kaynağıGüçlü

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerKriptografik doğrudan veri iletimi (şifrelenmiş tünelleme)Bilginin üçüncü tarafların araya girmesine, gürültüye ve müdahaleye kapalı güvenli bir kanal üzerinden kaynaktan hedefe doğrudan ve bozulmadan aktarılması süreciGüçlü
Beşeri bilimlerKarizmatik otorite ve içselleştirilmiş normatif bildirimDışsal bir baskı veya pazarlık olmaksızın, kaynağın meşruiyeti sebebiyle özne tarafından mutlak bir kesinlik ve teslimiyetle kabul edilen kurucu iletişimMuhtemel

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiVahyi rasyonelleştirme çabasıyla salt peygamberin derin tefekküründen, sosyo-tarihsel bilincinden doğan dâhiyane bir iç aydınlanmaya ya da edebî ilhama indirgemek
Kur'an içi daha geniş anlamKur'an'da kök sadece peygamberlere gelen lafzî vahiyle sınırlı kalmayıp arıya, göklere, yere, meleklere ve insan kalbine yönelik fıtrî ve tekvînî bütün doğrudan yönlendirmeleri kapsar
Yanlış anlamanın doğuracağı hataVahiy salt içsel sezgiye indirgendiğinde objektif ve bağlayıcı şeriat ortadan kalkar; sadece metne hapsedilip tekvînî boyutu dışlandığında ise evren ile vahiy arasındaki ontolojik birlik kopar

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın kendi mahiyetini, ontolojik kaynağını ve meşruiyet zeminini tanımladığı anahtar kavramdır; Allah ile alem ve insan arasındaki bilgi akışının adıdır
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Peygamberliğin ispatı, nüzul süreci ve vahyin keyfiyetini anlatan ayetlerde (Şûrâ 42:51-52, Necm 53:4-10) ve fıtrî/kozmik düzeni açıklayan tekvînî ayetlerde (Nahl 16:68, Fussilet 41:12)
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Kur'an'ın bir insan sözü, şair hezeyanı, kâhin kehaneti veya şeytani vesvese olduğu iddialarını reddederek bilginin kaynağındaki masumiyeti, gizli ve korunmuş niteliği teminat altına alır

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamBaşkalarının duyup görmesine kapalı, son derece hızlı ve doğrudan bir işaret, fısıltı veya sert bir zemin üzerine kazınmış yazı.
  • Soyut anlamAşkın bir otoriteden muhatabın şuuruna, aracılı veya aracısız biçimde, şüpheye yer bırakmayacak kesinlikte aktarılan korunaklı bilgi ve emir.
  • Sistematik karşılıkEpistemolojide aşkın ve sarsılmaz hakikat kaynağı; teolojide Allah'ın yaratılış ve hidayet üzerindeki mutlak tanzim ve bildirim iradesi.
  • LaTeX modeliS→δt→0κM  ⟹  ΔI=0
  • LaTeX açıklaması

Modelde S aşkın bilgi kaynağını, M ise bu bilgiyi doğrudan alan muhatabın idrakini temsil eder. κ parametresi bilginin dış müdahalelere ve gürültüye karşı korunaklı, yalıtılmış (kriptografik/mahrem) bir kanal üzerinden aktarıldığını; δt→0 ifadesi vahyin doğasındaki anîlik, sürat ve doğrudanlığı;   ⟹  ΔI=0 ise aktarılan bilgide hiçbir bozulma, eksilme veya şüphe sapmasının meydana gelmediğini sembolize eder.

Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: و