دأب

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: د-أ-بالصيغ: ٤ · الجذور المجاورة: ٣٧ · الآيات: ٦ · السور: ٥؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».سنهدَأَبًادَائِبَيْنِسبعدأبذنبفرعونكَدَأْبِزرعدَأْبِثمودقبلشددعاد

الجذرالصيغ ٤الآيات ٦السور ٥المجاورة ٣٧

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

دأب

د - أ - ب

جذر
  • الورود: ٦
  • الآيات: ٦
  • الصيغ: ٤
  • المعاجم: ١٢

De’b (hemze) : Dabbe yürüyen hayvandır. Davar da buradan türemiştir. Deebe fiil olarak davarları süratle sürmek demektir.المزيد ›

تشمل هذه الصفحة أيضًا الكتابات: دءب

ملاحظاتي

المعاجم(١٢)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

De’b (hemze) : Dabbe yürüyen hayvandır. Davar da buradan türemiştir. Deebe fiil olarak davarları süratle sürmek demektir.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٢٬٨٩٣
باب الدال والباء و و ء ي معهما د ب أ، ب د و، ب د أ، ب ي د، أ ب د، د أ ب، أ د ب، و ب د مستعملات دباً: الدُّبّاء: القَرْع والواحدة دُبّاءةٌ. وفي الحديث عن النبيِّ صلّى اللهُ عليه وسَلَّم أنَّه نَهَى عن الدُّباءِ والحَنْتَم والنَّقير، وهي أوعيةٌ كانوا ينتبذون فيها وضَرِيَتْ فكان النَّبيذُ يغلي فيها سريعاً ويُسكِرُ فنَهاهم عن الانتِباذ فيها، ثم رخَّصَ -عليه الصلاة والسلام- في الانتِباذ فيها بشرط أن
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٢٢٣
دأب فلان في عمله، أي جدَّ وتعِب، دأباً ودُؤوباً، فهو دائبُ. وأَدْأَبْتُهُ أنا. والدائبانِ: الليلُ والنهارُ. والدّأْبُ: العادةُ والشّأْنُ، وقد يُحَرَّكُ. قال الفراء: أصله من دَأَبْتُ، إلاّ أن العرب حَوَّلَتْ معناه إلى الشأن.
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٢٬٦١٦
(باب الدال والألف وما يثلثهما) وقد يقع فيه المهموز والألف المنقلبة. وقد ذكرنا المهموزَ لأنَّ سائرَ ذلك من المعتلّ مذكورٌ في أبوابه.‏ (دأب) الدال والهمزة والباء أصلٌ واحد يدلُّ على ملازَمةٍ ودوام. فالدأبُ: العادةُ والشّأن. قال الفرّاء: الدأْب، أصله من دَأبْتُ، إلاّ أنّ العربَ حوّلت معناه إلى الشّأن. ودأَبَ الرّجُل في عمله، إذا جَدَّ. وأدْأبْتهُ أنا إدآباً. والدائِبان: اللّيلُ والنَّهار.‏ (دأث)
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٢١٠
- الدأب: إدامة السير، دأب في السير دأبا. قال تعالى: ﴿وسخر لكم الشمس والقمر دائبين﴾ [إبراهيم/33]، والدأب: العادة المستمرة دائما على حالة، قال تعالى: ﴿كدأب آل فرعون﴾ [آل عمران/11]، أي: كعادتهم التي يستمرون عليها.
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٤٢٩
د أ ب دأب الرجـل في عمله‏:‏ اجتهد فيه‏.‏ ودأبت الدابة في سيرها دأباً ودأباً ودءوباً‏.‏ وعن عاصم ‏"‏ تزرعون سبع سنين دأباً ‏"‏‏.‏ ودابة دائبة‏.‏ وأدأب نفسه وأجيره ودابته‏.‏ وفعل ذلك دائباً‏.‏ ومن المجاز‏:‏ هذا دأبك أي شأنك وعملك‏.‏ ‏"‏ كدأب آل فرعون ‏"‏ والليـل والنهـار يدأبـان فـي اعتقابهمـا ‏"‏ وسخـر الشمس والقمر دائبين ‏"‏ ويقال للملوين‏:‏ الدائبان‏.‏ وتقول‏:‏ قلبك شاب وفوداك شائبان
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٢٬٠٤٦
الدَّأْبُ: العادَة والـمُلازَمَة. يقال: ما زال ذلك دِينَكَ ودَأْبَكَ، ودَيْدَنَكَ ودَيْدَبُونَكَ، كلُّه من العادَة. دَأَبَ فلانٌ في عَمَلِه أَي جَدَّ وتَعِبَ، يَدْأَبُ دَأْباً ودَأَباً ودُؤُوباً، فهو دَئِبٌ؛ قال الراجز: راحَتْ كما راحَ أَبو رِئَالِ، قَاهِي الفُؤَادِ، دَئِبُ الإِجْفالِ وفي الصحاح: فهو دائب؛ وأَنشد هذا الرجَزَ: دائبُ الاجْفالِ. وأَدْأَبَ غيره، وكلُّ ما أَدَمْتَه فقد أَدْأَبْتَه.
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ١٦٦
* د أ ب * * دَأَبَ * في عمله جد وتعب وبابه قطع وخضع فهو * دَائِبٌ * بالألف لا غير و * الدَّائِبانِ * الليل والنهار و * الدَّأْبُ * بسكون الهمزة العادة والشأن وقد يحرك
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٢٬٩٩٤
دأب فلان في عمله كمنع يدأب دأبا بالسكون ويحرك ودؤوبا بالضم إذا جد وتعب، فهو دئب كفرح، وفي الصحاح فهو دائب، وأنشد قول الراجز بالوجهين: راحت كما راح أبو رئال قاهي الفؤاد دئب الإجفال ودائب الإجفال وأدأبه: أحوجه إلى الدؤوب، عن ابن الأعرابي وأنشد: إذا توافوا أدبوا أخاهم أراد أدأبوا فخفف، لأنه لم يكن الهمز لغة الراجز، وليس ذلك لضرورة شعر، لأنه لو همز لكان الجزء أتم. وأدأب
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٣٬٣٥٧
دَأَبَ 1 دَأَبَ ذ , (T, S, M, &c.,) aor. دَاََ , (T, M, A, K,) inf. n. دَأْبٌ (T, S, M, A, K) and دَأَبٌ (T, M, A, K) and دُؤُوبٌ, (T, S, M, A, K,) He strove, laboured, toiled, or exerted himself; (T, S, A, K;) and wearied himself, or became wearied; (S, A, K;) in his work, (S, A, K,) or in a thing, (T,) and in a journey or journeying; (T, A;) in which last case, دَأَبَتْ is said of a she-camel,
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٤١٢
المدخل: دءبدَأَب دَأَب A ( n. ac. دَأْب [ 1 ] , دَأَب [ 4 ] , دُؤُوْب دُؤُوْب [ 27 ] ) a. [ Fī ], Toiled at, applied himself to diligently, kept on at. أَدْءَبَ أَدْءَبَ IV , a. Made to toil at. دَأْب دَأْب [ 1 ] , ( pl. أَدْءُب 16 ), a. Custom, manner, habit. b. State, condition, case. دَئِب دَئِب [ 5 ], a. see 21 . دَائِب دَائِب [ 21 ], a. Striving, toiling. الدَائِبَان الدَائِبَان a. The
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ٩٬٦٧٣
المدخل: دءبدءب دَأَبَ - يَدْأَبُ - دَأْب - دَأْبَاً - دائِب - دائِبَيْن دأَبَ - يـَدْأَبُ + الأمر أو الكائن + في أمر أوعلى أمر أو لأمر: لزمه وظل يفعله: يقوم بعمله باستمرار وبجهد وبنشاط ومن غير توقف أو استراحة دَأْب: اسم فعل " دَأَبَ - يَدْأَبُ ": العمل الدؤوب والجهد والنشاط، وهو كذلك ما يكون بفعل " دَأَبَ - يَدْأَبُ ": حصيلة العمل الدؤوب: حصيلة جهد
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٤)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٣٧ (الإجمالي: ٤٦)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. ذنب

    الآيات المشتركة: ٣ · Zenb : Kuyruk demektir

  2. فرعون

    الآيات المشتركة: ٣ · Firavun

  3. أول

    الآيات المشتركة: ٣ · Alet kaldıraç demektir

  4. قبل

    الآيات المشتركة: ٣ · Önce

  5. عقب

    الآيات المشتركة: ٢ · Örümcektir, “a’kibe” yumru, “ka’b” da topuk demektir

  6. سنبل

    الآيات المشتركة: ١ · Başaklar

  7. شدد

    الآيات المشتركة: ٢ · Sicim bağıdır

  8. حصد

    الآيات المشتركة: ١ · Hasad: Biçilen ekin demektir

  9. زرع

    الآيات المشتركة: ١ · Ekin demektir

  10. أيي

    الآيات المشتركة: ٣ · Evye kuş yuvası demektir

  11. سنه

    الآيات المشتركة: ١ · Seneler

  12. عاد

    الآيات المشتركة: ١ · Âd

الآيات التي ورد فيها(٦)

  1. كَدَأْبِ آلِ فِرْعَوْنَ وَالَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا فَأَخَذَهُمُ اللَّهُ بِذُنُوبِهِمْ وَاللَّهُ شَدِيدُ الْعِقَابِ

    Ara vermemesi gibi

  2. كَدَأْبِ آلِ فِرْعَوْنَ وَالَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ كَفَرُوا بِآيَاتِ اللَّهِ فَأَخَذَهُمُ اللَّهُ بِذُنُوبِهِمْ إِنَّ اللَّهَ قَوِيٌّ شَدِيدُ الْعِقَابِ

    Ara vermemesi gibi

  3. كَدَأْبِ آلِ فِرْعَوْنَ وَالَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ كَذَّبُوا بِآيَاتِ رَبِّهِمْ فَأَهْلَكْنَاهُمْ بِذُنُوبِهِمْ وَأَغْرَقْنَا آلَ فِرْعَوْنَ وَكُلٌّ كَانُوا ظَالِمِينَ

    Ara vermemesi gibi

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökدأب
YapıÜçlü
Özel DurumHemzeli
Bağlamsal Yakın Köklerدوم, سنن, كدح
Zıt Kökفتر
Çekirdek Özet 1Bineği veya nefsi durup dinlenmeksizin, yorulana dek gayretle ve aralıksız sürmek
Çekirdek Özet 2Kesintisiz bir cehtle icra edilen iş ve bu süreklilikten doğan yerleşik âdet veya gidişat
Çekirdek Özet 3Amellerin kesintisiz tekrarıyla oluşan seciyenin ve kozmik düzenin kaçınılmaz kanuniyeti
Kritik Hata RiskiKavramı yalnızca durağan bir gelenek veya alışkanlık sayıp barındırdığı yorucu ceht ve dinamizmi yok saymak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
دأAralıksız hareket ettirme, seğirtme ve ardışık baskıyla peş peşe getirme dinamiği; nitekim دأل çevik ve aralıksız adımlarla yürümeyi, دأم ise dalgaların ve rüzgârların üst üste yığılarak peş peşe gelmesini ifade eder.بHareketi bir gaye doğrultusunda tutarlı kılma, bedensel gayretle bir işe bağlanma ve eylemi kalıcı bir alışkanlık veya sebat zeminine kavuşturma anlamı eklenmiştir.

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
دkapı; giriş, geçiş, hareketBir durumdan diğerine kararlı bir şekilde geçişi ve eyleme sürekli adım atışı imler.
أöküz başı; güç, öncülük, başlangıçEylemi sürdürmek için gereken boyun eğmez direnci, itici kuvveti ve cehti temsil eder.
بev, çadır; iç, barınma, içinde olmaHareketin sınırları belirli bir çerçeveye kavuşup yerleşik bir karaktere ve âdete dönüşmesini sağlar.
دأبİtici bir kuvvetle başlatılan ve ara vermeksizin yinelenen gayretin, zamanla kişinin içine yerleşen sarsılmaz bir karaktere veya nizamlı bir gidişata dönüşmesi hareketidir.

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBinek hayvanını mola vermeksizin, yorulup zahmet çekinceye kadar kesintisiz sürmek ve bir işte ter dökerek aralıksız çalışmak.
Cahiliye şiiri kullanımıErken dönem deve tasvirlerinde devenin veya yavrusunun durup dinlenmeksizin kaçışı ve seğirtmesi bu kökle anlatılır: راحَتْ كما راحَ أَبو رِئَالِ، قَاهِي الفُؤَادِ، دَئِبُ الإِجْفالِ
Erken Arapça kullanımBir kimsenin vazifesinde dinlenmeksizin sürekli gayret sarf etmesi (دَأَبَ فلانٌ في عَمَلِهِ إِذا جَدَّ وَتَعِبَ) ve hiç aksamadan birbirini izleyen gece ile gündüze ikili biçimde الدائبان denmesi.

المصدر Lisânü’l-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha, Kitābü’l-ʿAyn.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça دأب kökü, merkezi Sami dillerinde kesintisiz hareket, sebat, bir şeyin üzerine düşme ve yorulma semantik matrisi üzerinde gelişmiştir. Kökün ilk iki konsonantı olan dal ve hemze, vokalize edilmemiş veya zayıf konsonant barındıran Sami köklerinde seğirtme, itme ve sürme fiilleriyle fonetik akrabalık sergiler. İbranice ve Aramice katmanlarında kök doğrudan bu üçlü konsonant yapısıyla yaygın bir leksikal varlık göstermemekle birlikte, ritmik takip, sürükleme ve âdet edinme işlevleri fonetik dönüşümlerle karşılanır. Arapçada kök, göçebe yaşamının binek sürme eylemindeki aralıksız cehdi soyutlayarak ahlaki seciyeye, süreğen karakter yapısına ve astronomik ritme intikal ettirmiş, anlamı yüksek bir kavramsal yoğunluğa ulaştırmıştır.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Lane’s Lexicon, David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönدأب fiilinden türeyen isim ve sıfatlarFiziksel olarak hayvanı koşturup yormaktan, zihinsel ve ahlaki bir sebatla işi âdet ve karakter haline getirmeye geçiş.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiGüney ve Batı Sami eylem ve ritim kökleriAralıksız döngü, sürme ve alışkanlık bildiren bölgesel Sami morfemleriyle anlamsal örtüşme.Muhtemel
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik devinim ve süreklilik çekirdekleriBelirgin ve doğrulanabilir doğrudan bir dış alıntı tespit edilmemiş olup Afro-Asyatik düzlemde iç türetim karakteri baskındır.Zayıf

المصدر Lisânü’l-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
دأبAnlamlıSürekli çalışma, âdet, sebatBir ameli ara vermeksizin gayretle yürütmek ve huy edinmek.Hedef kök; Kur'an'da geçer.
دبأAnlamlıSu kabağı, yere yayılmaYere serilip yayılan su kabağı veya bundan yapılan testi.Kur'an'da geçmez.
أدبAnlamlıToplama, terbiye, ziyafetİnsanları güzel ahlak ve ziyafet sofrasında bir araya getirmek.Kur'an'da geçmez; hedef kökle sesdeş yönü vardır.
أبدAnlamlıSonsuzluk, kesintisizlik, yabani kalmaZamanın kesintiye uğramaksızın uzayıp gitmesi.Kur'an'da geçer; süreklilik bağlamında akrabadır.
بدأAnlamlıİlk olma, meydana çıkarmaBir şeyi ilk defa başlatmak ve varlık sahasına çıkarmak.Kur'an'da geçer; hedef kökün zıddı yönde başlangıç noktasıdır.
بأدKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu diziliş mühmel kabul edilmiştir.Veri bulunamadı

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
دأبMerkezKesintisiz gayret ve âdetİçinde yorulma, ceht ve aralıksız çaba barındıran süreklilik.Bir ameli hiç aksatmadan ve zahmetine katlanarak yürütmek.
دومKomşuZaman içi devamlılıkCehde ve yorgunluğa bakılmaksızın sadece zamansal süreyi bildirir.Bir durumun değişmeden varlığını sürdürmesi hali.
سننKomşuYol ve kural koymaBireysel cehtten ziyade nesnel, izlenebilir ve kurallı yol anlamına gelir.Toplumsal veya ilahi yasaların akış çizgisi.
كدحKomşuZahmetle çalışmaÂdet ve kozmik nizamdan ziyade ferdin hedefine varıncaya dek didinmesidir.Yorucu bir amaç için tüketilen fiziksel veya zihinsel çaba.
فترZıtGevşeme ve kesilmeSüregelen hareketin hızını kaybetmesi, duraksaması ve gevşemesidir.Canlılığın ve aralıksız yürüyüşün inkıtaya uğraması.

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaدأبÂdet, sürekli ceht, sebatYorucu bir eylemi kesintisiz sürdürerek karakter veya kanun haline getirmek.Kesin
Latinceassiduitas, consuetudoAralıksız çalışma, yerleşik alışkanlıkAssiduitas gayret ve aralıksız meşguliyeti verirken consuetudo yerleşik alışkanlık boyutunu karşılar.Güçlü
İngilizceassiduity, habitual practice, continuous exertionSebatkâr gayret, yerleşik gidişatAssiduity kökün barındırdığı yorucu ve aralıksız çalışma nüansını yansıtır.Güçlü
AlmancaBeharrlichkeit, stete GewohnheitSebat, aralıksız alışkanlıkHem iradi çalışmanın aralıksızlığını hem de oturmuş davranışı ifade eder.Güçlü
Fransızcaassiduité, coutume constanteKesintisiz çaba, kökleşmiş teamülEylemin duraksamadan icra edilişini ve teamül boyutunu karşılar.Güçlü

المصدر Lane’s Lexicon, Oxford Latin Dictionary.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
دَأَبًاAralıksız, yorulmaksızın ve planlı bir ceht ile ziraat etmekKıtlık öncesi yedi yıl boyunca kesintisiz üretim yapma emri; Yûsuf 12:47.
دَائِبَيْنِKendi yörüngesinde durup dinlenmeksizin, aksamadan dönen kozmik nizamGüneş ve ayın insanlığın istifadesine sunulan kusursuz ve kesintisiz hareketi; İbrâhîm 14:33.
كَدَأْبِKarakter haline gelmiş inkâr tutumu, yerleşik teamül ve müzmin gidişatFiravun hanedanı ve öncekilerin azaba müstahak olan değişmez şirk ve isyan tavrı; Âl-i İmrân 3:11, Enfâl 8:52, Enfâl 8:54.
دَأْبِGeçmiş toplumların helaki hak eden ısrarcı inkâr geleneğiNûh, Âd ve Semûd kavimlerinin kesintisiz şekilde sürdürdükleri peygamber düşmanlığı; Mü'min 40:31.

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamSünnetullah ve ilahi adaletFiravun ve benzeri kavimlerin helak edilmesinin keyfi değil, onların kökleşmiş dâbları (müzmin inkâr alışkanlıkları) neticesinde gerçekleştiği.Amel ile ceza arasındaki nedensellik ve ahlaki süreklilik.
FıkıhAmelde devamlılık ve örfHükme mesnet teşkil eden yerleşik örfün ve kesintisiz iktisadi faaliyetin niteliği.Kesintiye uğramayan, aksamayan pratik uygulama.
TefsirKıssa anlatımı ve kozmolojiYûsuf suresindeki iktisadi planlama ile kozmolojik ayetlerdeki güneş ve ayın hareket intizamı.Hem iradi üretimde hem kozmik nizamda aralıksız işleyiş.
Hadisİbadette itidal ve süreklilikResûlullah'ın amelde sürekliliği tavsiye ederken nefsi aşırı yıpratarak dâbe düşmekten (usanç doğuracak aşırı yüklenmeden) sakındırması.İbadetin az da olsa devamlı ve kökleşmiş olması ilkesi.

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniBireysel ve kolektif ahlakSeciyeleşmiş niyet ve amel sürekliliğiİmanı pratik bir sebatla korumakDinin talep ettiği istikamet, anlık coşkular değil kesintisiz bir kulluk cehdidir.Kesin
İlmiEvren tasavvuru ve doğa yasalarıKozmik döngüsel nizamYasaların sürekliliğini ve öngörülebilirliğini temin etmekGüneş ve ayın aksamayan hareketi, bilimsel araştırmanın ön şartı olan nedensellik zeminini kurar.Kesin
SiyasiYönetim ve iktidar ahlakıDespotik yönetim refleksiİktidarın baskıcı geleneğini ifşa etmekÂl-i Firavun dâbı, tiranlığın bireysel bir hata değil kurumsallaşmış bir inkâr mekanizması olduğunu gösterir.Güçlü
İktisadiÜretim ve kriz yönetimiDisiplinli ve aralıksız üretim süreciKıtlık riskini kesintisiz emekle bertaraf etmekYedi yıllık kesintisiz ziraat emri, kalkınmanın tesadüfe değil sürekli planlı emeğe dayandığını ortaya koyar.Kesin

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerSürekli fonksiyonlar ve dinamik kararlı halSistemin dış girdilerden bağımsız olarak kendi periyodunu aksatmadan ve sıçrama yapmadan (C1 süreklilikte) sürdürmesi; fizikteki korunumlu yörünge hareketi.Güçlü
Beşeri bilimlerKurumsallaşmış habitus ve eylemlilik sürekliliğiBireylerin veya toplumların farkında olmadan pratiklerini aynı kalıplar üzerinden sürekli olarak yeniden üretmesi ve bunu değişmez bir karaktere dönüştürmesi.Güçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKelimeyi sadece sıradan bir alışkanlık, geçmişten devralınan pasif bir gelenek veya durağan bir gelenek kalıntısı derekesine indirgemek.
Kur'an içi daha geniş anlamKelime hem insanın ter dökerek yürüttüğü planlı, aralıksız üretim cehdini hem gök cisimlerinin sarsılmaz kozmik intizamını hem de inkârcı sistemlerin kökleşmiş operasyonel reflekslerini kapsar.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataFiravun veya inkârcı kavimlerin tutumunun tesadüfi bir yanılgı sanılması; ayrıca kıtlığa karşı tavsiye edilen yedi yıllık üretimin arkasındaki disiplinli ve yorucu iradenin görmezden gelinmesi.

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Varlığın ve insan amellerinin anlık patlamalarla değil, aralıksız yinelenen süreçlerle inşa edildiğini; ahlaki veya inkâri duruşun bir süre sonra değişmez bir yasa (dâb) haline geldiğini kavramayı sağlar.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?İktisadi kriz yönetimini anlatan kıssa ayetlerinde, kevnî nizamı delil getiren ayetlerde ve geçmiş kavimlerin helak süreçlerini ahlaki süreklilikle açıklayan uyarılarda belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Helakin kavimlere haksız veya sebepsiz yere geldiği zannını çürütür; ilahi cezanın, onların kesintisiz ve kökleşmiş azgınlıklarının kaçınılmaz ontolojik bir meyvesi olduğunu gösterir.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamBinek hayvanını ya da bedeni dinlenmeksizin, yorulana kadar ardı ardına gayretle sürmek ve bir işte ter dökerek sebat etmek.
  • Soyut anlamBir amelin veya hareketin kesintisiz biçimde tekrarlanarak kişide fıtri bir karaktere, toplumlarda değişmez bir geleneğe, evrende ise sarsılmaz bir nizam kanununa dönüşmesi.
  • Sistematik karşılıkSürekli girdi sağlayan iradi veya kozmik ceht sürecinin, zaman ufkunda kaçınılmaz olarak kararlı bir yapısal çıktı ve ilahi yasaya uygun bir karşılık üretmesi.
  • LaTeX modeliS(t)=∫0tΦ(u) du  ⟹  lim⁡t→∞S(t)=Ω
  • LaTeX açıklamasıFormülde Φ(u) birim zamanda harcanan kesintisiz gayreti, cehti ve ameli temsil eder. İntegral operatörü, bu çabanın zaman (t) boyunca hiç duraksamadan ve aralıksız olarak birikimini gösterir. Biriken bu ameli durum S(t), zaman sonsuza yaklaştığında veya olgunluğa ulaştığında kaçınılmaz olarak Ω ile sembolize edilen yerleşik bir karaktere, sabit bir âdete, kozmik bir kanuniyete veya kesinleşmiş ilahi bir akıbete dönüşür.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: د