شجر

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ش-ج-رالصيغ: ١٨ · الجذور المجاورة: ٤٠ · الآيات: ٢٦ · السور: ١٩؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».وسوسشطنالشَّجَرَةَأصلوقدشَجَرَةًشَجَرٍقربشجرشَجَرَكلمزقمالشَّجَرِنبتكَشَجَرَةٍبركأدمالشَّجَرَةِأكلبدي

الجذرالصيغ ١٨الآيات ٢٦السور ١٩المجاورة ٤٠

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

شجر

ش - ج - ر

جذر
  • الورود: ٢٧
  • الآيات: ٢٦
  • الصيغ: ١٨
  • المعاجم: ١٢

معناه في القرآن: Ağaç

ملاحظاتي

المعاجم(١٢)

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٣٬٧٠٠
باب الجيم والشين والراء معهما ش ج ر، ج ش ر، ش ر ج، ج ر ش مستعملات شجر: يقال لمجتمع الشَّجَرِ: شَجراءُ. والمَشجَرَةُ: أرض تنبت الشَّجَر الكثير، وقلَّ ما يقال: الأرض شَجيرة، وماء شَجير. وهذه أشجَرُ من هذه أب أكثر شَجَراً. والشَّجَرُ أصناف، فأما جِلُّ الشَّجَر فعِظامُه وما بقي على الشِّتاء، وأمّا دِقٌّ الشَّجَر فصنفانِ، أحدهما تبقى له وأرُومةٌ في الأرض في الشتاء، ويُنبتٌ في الربيع، وما يَنبت من
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٬٤٧٢
الشَجَرُ والشَجَرَةُ. ما كان على ساقٍ من نبات الأرض. وأرضٌ شَجيرَةٌ وشَجْراءُ، أي كثيرة الأَشْجارِ. ووادٍ شَجيرٌ، ولا يقال وادٍ أَشْجَرُ. وواحد الشَجْراءِ شَجَرَةٌ. وقال سيبويه: الشَجْراءُ واحدٌ وجمعٌ، وكذلك القَصْباءُ، والطَرْفاءُ والحَلْفاءُ. والمَشْجَرَةُ: موضعُ الأَشْجارِ. وأرضٌ مَشْجَرَةٌ. وهذه الأَرْضُ أَشْجَرُ من هذه، أي أكثر شَجَراً. والمِشْجَرُ بكسر الميم: المِشْجَبُ. قال الأصمعيّ:
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١١٬٢٥٩
ج ش ر جشر ، جرش ، شجر ، شرج : مستعملة . جشر : ( أبو عبيد عن الأصمعي ) : بَعِيرٌ مَجْشُورٌ : به سُعَالٌ جافٌّ . وقال غيرُه : جُشِرَ فهو مَجْشُورٌ ، وجَشِرَ يَجْشَرُ جَشَراً ، وهي الجُشْرَةُ . قال حُجْرٌ : رُبَّ همَ جَشِمْتُه في هواكُمْ وبَعِيرٍ مُنَفَّهٍ مَجْشُورِ ( أبو عبيد عن الأصمعي ) : جَشَرَ الصُّبْحُ يجْشُرُ جُشُوراً إذا انْفَلَقَ . قال : واصْطَبحْتُ الجاشِرِيّةَ وهي الشَّرْبةُ التي مع
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٥٬٤٨٣
(باب الشين والجيم وما يثلثهما) (شجذ) الشين والجيم والذال كلمةٌ واحدة. يقال أشْجَذَت السماء، إِذا سَكَنَ مطرُها، قال امرؤُ القيس: تُظهِرُ الوَدَّ إِذا ما أَشْجَذَتْ *** وتُواريهِ إذا ما تَشْتكِرْ([1])قال ابن دريد([2]): "الوَدّ: جبلٌ معروف. وتشتكر: يشتدُّ مطرُها، من قولهم اشتكر الضَّرعُ، إِذا امتلأَ لَبَناً". وأَمَّا نُسختي مِن كتاب العين للخليل، ففيها أنَّ الشّين والجيم والذال مهمل، فلا أدرِي
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٩٠٩
- الشجر من النبات: ما له ساق، يقال: شجرة وشجر، نحو: ثمرة وثمر. قال تعالى: ﴿إذ يبايعونك تحت الشجرة﴾ [الفتح/18]، وقال: ﴿أأنتم أنشأتم شجرتها﴾ [الواقعة/72]، وقال: ﴿والنجم والشجر﴾ [الرحمن/6]، ﴿لآكلون من شجر من زقوم﴾ [الواقعة/52]، ﴿إن شجرة الزقوم﴾ [الدخان/43]. وواد شجير: كثير الشجر، وهذا الوادي أشجر من ذلك، والشجار والمشاجرة، والتشاجر: المنازعة. قال تعالى: ﴿حتى يحكموك فيما شجربينهم﴾ [النساء/ 65].
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٦١٩
ش ج ر واد شجير وأرض شجرة‏:‏ كثيرة الشجر وهذه الأرض أشجر من هذه‏.‏ وكنا في الشجـراء وهي الجشر الملتف كالأجمة‏.‏ وقد شاجر المال إذا فنى البقل فصار إلى الشجر يرعاه‏.‏ وبعير مشاجر‏.‏ واشتجر القوم وتشاجروا‏:‏ اختلفوا وبينهم مشاجرة وشجر ما بينهم‏.‏ وبات مرتفقاً ومشتجـراً‏:‏ مـن شجـر الفـم وهـو مفتحـه‏.‏ والضـاد من الحروف الشجرية‏.‏ وشجرته بالرمح‏:‏ طعنته وتشاجروا بالرماح‏.‏ وفلان شجير وشطير‏:‏
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٩٬٧٠٥
الشَّجَرَة الواحدة تجمع على الشَّجَر والشَّجَرَات والأَشْجارِ، والمُجْتَمِعُ الكثيرُ منه في مَنْبِتِه: شَجْرَاءُ. الشَّجَر والشَّجَر من النبات: ما قام على ساق؛ وقيل: الشَّجَر كل ما سما بنفسه، دَقَّ أَو جلَّ، قاوَمَ الشِّتاءَ أَو عَجَزَ عنه، والواحدة من كل ذلك شَجَرَة وشِجَرَة، وقالوا شِيَرَةٌ فأَبدلوا، فإِمَّا أَن يكون على لغة من قال شِجَرَة، وإِمَّا أَن تكون الكسرة لمجاورتها الياء؛ قال:
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٦٢٠
* ش ج ر * * الشَّجَرُ * و * الشَّجَرَةُ * ما كان على ساق من بنات الأرض وأرض * شَجِيرةٌ * و * شَجْرَاءُ * بوزن صحراء أي كثيرة * الأَشْجَارِ * وواد * شَجِيرٌ * ولا يقال واد أشجر وواحد * الشَّجْرَاءِ * شجرة لم يأت من الجمع على هذا المثال إلا أحرف يسيرة شجرة وشجراء وقصبة وقصباء وطرفة وطرفاء وحلفة وحلفاء وقال الأصمعي واحد الحلفاء حَلِفة بكسر اللام وقال سيبويه كل واحد من هذه الأربعة واحد وجمع و *
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ١٠٬٨٦٦
الشجر، محركة، والشجر، بكسر ففتح، في لغة بني سليم، قاله الدينوري، والشجراء، كجبل وعنب وصحراء، كذلك الشير، بالياء، كعنب، أبدلوا الجيم ياء إما أن تكون على لغة من قال شجر، وإما أن تكون الكسرة لمجاورتها الياء، قال: تحسبه بين الأكام شيره. وقالوا في تصغيرها: شييرة، وهذا كما يقلبون الياء جيما في قولهم: أنا تميمج، أي تميمي، وكما روى عن ابن مسعود: على كل غنج يريد غنى، هكذا حكاه أبو حنيفة
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٦٬٥١٩
شَجْرٌ 1 شَجْرٌ ذ is an inf. n. of شَجَرَ, and signifies The being, or becoming, intricate, complicated, perplexed, confused, or intricately intermixed; as also ↓ اِشْتِجَارٌ. (TA.) You say, شَجَرَ الأَمْرُ بَيْنَهُمْ, (Msb, K,) aor. شَجُرَ , inf. n. شَجْرٌ (Msb, TA) and شُجُورٌ, (K, TA,) The affair, or case, was, or became, complicated, intricate, or confused, so as to be a subject of
رابط المدخل

شَجْرٌ 1 شَجْرٌ ذ is an inf. n. of شَجَرَ, and signifies The being, or becoming, intricate, complicated, perplexed, confused, or intricately intermixed; as also ↓ اِشْتِجَارٌ. (TA.) You say, شَجَرَ الأَمْرُ بَيْنَهُمْ, (Msb, K,) aor. شَجُرَ , inf. n. شَجْرٌ (Msb, TA) and شُجُورٌ, (K, TA,) The affair, or case, was, or became, complicated, intricate, or confused, so as to be a subject of disagreement, or difference, between them; syn. اِضْطَرَبَ; (Msb;) and so شَجَرَ بَيْنَهُمْ [in which الأَمْرُ is understood]; syn. اِخْتَلَفَ: (S:) it was, or became, an occasion of contention, or dispute, or of disagreement, or difference, between them. (K, TA.) فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ, in the Kur iv. 68, means Respecting that which hath become complicated, or intricate, or confused, [so as to be a subject of disagreement, or difference,] between them: and hence the word شَجَرٌ, [“ trees, ” and “ shrubs, ”] because of the intermixing, or confusion, of the branches: (Bd:) or respecting the disagreement, or difference, that has happened between them. (Zj, Mgh.) And it is said in a trad., اـِيَّاكُمْ وَمَا شَجَرَ بَيْنَ أَصْحَابِى Avoid ye the disagreement, or difference, that hath occurred among my companions. (TA.) -A2- شَجَرَهُ, (K,) aor. شَجُرَ , (TA,) inf. n. شَجْرٌ, He tied it; namely, a thing. (K.) ― -b2- شَجَرَهُ بِالرُّمْحِ He thrust, or pierced, him with the spear, (S, A, K, TA,) so that it stuck fast in him. (TA.) ― -b3- شَجَرَهُ عَنْهُ, (S, A, K,) aor. شَجُرَ , (TA,) inf. n. شَجْرٌ, (S,) He, or it, averted, or diverted, him, from it; (S, A, K;) namely, an affair: (K:) he removed, or put away, (TS, K,) him, (K,) or it, (TS,) from it: (TS, K:) he withheld, or debarred, and repelled, him from it. (K.) You say, مَا شَجَرَكَ عَنْهُ What has averted thee, or diverted thee, from it? (S, A.) ― -b4- شَجَرَ البَيْتَ, (S, K,) aor. and inf. n. as above, (TA,) He propped up the بيت [or tent] with a pole. (S, K, TA. [In some copies of the K, بِعُودٍ is erroneously put for بِعَمُودٍ.]) In like manner شَجَرْتُهُ is said of anything as meaning I propped it up with a pole or the like. (TA.) And شَجَرَ الشَّجَرَةَ, (T, K, TA,) and النَّبَاتَ, (T, TA,) inf. n. as above, (TA,) He raised the hanging branches of the tree, or shrub, (T, K, TA,) and of the plant. (T, TA.) And شَجَرَ الثَّوْبَ He raised the garment, it having gone down. (T, TA.) And شُجِرَ, inf. n. as above, is said of anything as meaning It was raised, upraised, uplifted, or elevated. (TA.) ― -b5- شَجَرَ فَاهُ He opened his mouth (A, K, * TA) with a stick, or a piece of wood, (A, TA,) by inserting this into the part of the mouth called its شَجْر, (TA,) فَأَوْجَرَهُ [and then put, or poured, medicine, or water, &c., into his mouth]. (A, TA.) And شَجَرَ الدَّابَّةَ, (TS, K, TA,) aor. and inf. n. as above; or, accord. to one relation of a trad. in which it occurs, ↓ اِشْتَجَرَهَا بِلِجَامِهَا; (TA;) He made the beast to open its mouth by jerking its bridle to curb it. (TS, K, TA.) ― -b6- And شَجَرَ الشَّىْءَ He threw the thing upon the مِشْجَر [q. v.], (S, K,) i. e. the مِشْجَب. (S.) -A3- شَجِرَ, aor. شَجَرَ , i. q. كَثُرَ جَمْعُهُ [app. meaning Its aggregate became large in quantity; or it became much in the aggregate]: (TS, K, TA:) but accord. to As, [it seems to signify it became collected together, and then scattered, or dispersed, by something: for he says that] ↓ شَجِرٌ [its reg. part. n.] is applied to anything collected together, and then scattered, or dispersed, by something (TA.)

تَشْجِيرُ النَّخْلِ 2 تَشْجِيرُ النَّخْلِ ذ i. q. تَشْخِيرُهُ, (K,) The laying of the racemes of the palm-trees upon the branches, lest they should break: (K in art. شخر:) this is done when the fruit is much in quantity, and the racemes are large, and one fears for the heart of the tree, and for the base, or lower part, of the raceme. (TA in the present art.)

شاجر المَالُ 3 شاجر المَالُ ذ The cattle pastured upon شَجَر [i. e. trees, or shrubs], (ISk, S, A, K,) having consumed the herbs and leguminous plants. (ISk, S, A. *) ― -b2- شاجر فُلَانٌ فُلَانًا, (K,) inf. n. مُشَاجَرَةٌ (S,) Such a one contended, disputed, or litigated, with such a one. (S, * K, TA.)

اشجرت الأَرْضُ 4 اشجرت الأَرْضُ ذ The land produced شَجَر [i. e. trees, or shrubs]. (K.)

6 تَشَاْجَرَ see 8, in three places.

7 اـِنْشَجَرَ see 8, in two places, and see 7 in art. سجر.

اشتجر 8 اشتجر ذ It was, or became, knit, or connected, together, one part with another; as also اِشْتَبَكَ: it was, or became, commingled, one part amid, or within, another; (TA;) and so ↓ تشاجر: (Ham p. 161:) it was, or became, intricate, complicated, perplexed, confused, or intricately intermixed. (TA: see 1, first sentence.) It is said in a trad., relating to conflict and faction (فِتْنَة), يَشْتَجِرُونَ فِيهَا اشْتِجَارَ أَطْبَاقِ الرَّأْسِ They become knit together therein, like the knitting together of the bones of the head that interjoin, one with another, one entering into another: or the meaning is, they disagree, or differ, one with another. (TA.) You say, اشتجروا بِرِمَاحِهِمْ (TA) and بِهَا ↓ تشاجروا (S, A, Msb, TA) They became knit together, or commingled, one with another, [in conflict,] with their spears: (TA:) or they thrust, or pierced, one another with their spears. (S, A, Mgh, Msb, TA.) And اشتجروا (Zj, S, A, Msb, K) and ↓ تشاجروا (Zj, S, A, Mgh, K) They became commingled, or confused, or embroiled, disagreeing, or differing: (Zj, TA:) they contended, or disputed, together; (S, A, Mgh, Msb;) or disagreed, or differed. (S, * A, * Mgh, Msb, * K.) ― -b2- Also He preceded, outwent, or outstripped; (K, * TA;) and so ↓ انشجر. (K.) ― -b3- And, said of sleep, It withdrew, or kept aloof, from one; (K, * TA;) as also ↓ انشجر. (K.) -A2- Also (S, K) said of a man, (S,) He put his hand beneath his شَجْر, against the part beneath his chin: (S:) or he put his hand beneath his chin and leaned upon his elbow, (K, TA,) not laying his side upon the bed. (TA.) ― -b2- [And, said of a horse, He was bridled, reined, or curbed: (Freytag, from the Deewلn of the Hudhalees:) or perhaps the verb in this sense is in the passive form:] -A3- see 1, last sentence but two.

شَجْرٌ شَجْرٌ ذ A discordant, or complicated, or confused, affair, or case. (O, K.) -A2- Also The part, of a رَحْل [or camel's saddle], that is between the كَرَّانِ, (K, TA, [this word erroneously written in the CK with ز,]) which are the قَادِمَة and the آخِرَة, (TA in art. شخر,) [i. e. the شَرْخَانِ,] the كَرّ being what conjoins the ظَلِفَتَانِ [in the fore part of the saddle and in like manner in the hinder part]: the part between the كَرَّانِ is also called the شَخْر. (TA in the present art. [It is there said that this part is also called the شَرْخ as well as the شَخْر: but this is a mistake.]) ― -b2- And The chin: (As, O, K:) or (TA, in the K “ and, ”) the place of opening (مَفْرَج, [as in the K voce شِينٌ,] in the K here erroneously written مَخْرَج, the meaning being مَفْتَح,) of the mouth: (K, * TA:) or the part between the two lower jaws: (AA, S, K:) or the hinder part of the mouth: or the side of the mouth, where the upper and lower lips unite: or what has opened of the part where the mouth closes [when medicine or the like is put into it]; expl. by مَا انْفَتَحَ مِنْ مُنْطَبَقِ الفَمِ: or the place of meeting of the لِهْزِمَتَانِ [q. v., a word variously explained]: (K:) or the part where the two sides of the lower jaw unite, beneath the hair that grows between the lower lip and the chin: and, in a horse, the part between the upper, main, portions of the two sides of the lower jaw: (TA:) pl. [of pauc.] أَشْجَارٌ and [of mult.] شُجُورٌ and شِجَارٌ. (K.)

شَجَرٌ شَجَرٌ ذ (S, A, Mgh, Msb, K, &c.) and ↓ شِجَرٌ and شِيَرٌ, (K,) in which last the ج is changed into ى, like as the ى is changed into ج, as in غَنِجٌّ, originally غَنِىٌّ, or, accord. to IJ, the ى in شِيَرٌ is not changed from ج because it remains ى in the dim., in which, where it so changed, it should be changed back into ج, whereas the dim. of شِيَرَةٌ is said to be شُيَيْرَةٌ and شِيَيْرَةٌ, and because it has kesr instead of fet-h to the ش, [whence it appears that IJ knew not شِجَرٌ,] (TA,) [as coll. gen. ns., Trees; and shrubs, or bushes; which latter are also called, for distinction, دِقُّ الشَّجَرِ; and sometimes applied to plants in general; and, as a gen. n., sometimes meaning the tree, &c.;] the kind of plant that has a trunk, or stem: (S, A, K:) or the kind that has a hard trunk, or stem, (Mgh, Msb,) like the نَخْل &c.: (Msb:) or such as produces seed, and does not come to an end in its year: (Mgh:) or such as rises, or rises high, of itself, whether slender or large, and whether it withstand the winter or lack strength to do so: (K:) called شَجَرٌ from شَجَرَ, because of the intermixing, or confusion, of the branches: (Bd in iv. 68, and TA: *) n. un. with ة, (Msb, K,) i. e. شَجَرَةٌ (S, Mgh, Msb, TA) and ↓ شِجَرَةٌ and شِيَرَةٌ: (TA:) the pl. [of شَجَرٌ] is أَشْجَارٌ (S, Msb) and [of شَجَرَةٌ] شَجَرَاتٌ (Msb, TA) and [of شِيَرَةٌ] شِيَرَاتٌ: (TA:) ↓ شَجْرَآءُ also signifies the same as شَجَرٌ: (K:) or it is a pl. [or rather a quasi-pl. n.] of شَجَرَةٌ; a pl. [or quasi-pl. n.] of which there are few other instances; قَصْبَآءُ of قَصَبَةٌ, and طَرْفَآءُ of طَرَفَةٌ, and حَلْفَآءُ of حَلَفَةٌ; or, accord. to As, the sing. [or n. un.] of حلفآءُ is حَلِفَةٌ: and accord. to Sb, شَجْرَآءُ is sing. and pl., and so are قَصْبَآءُ and طَرْفَآءُ and حَلْفَآءُ: (S:) or شَجْرَآءُ signifies tangled, or luxuriant, or abundant and dense, شَجَر: (A:) or a collection of شَجَر. (TA.) ― -b2- شَجَرَةُ البَقِّ &c.: see in arts. بق &c. ― -b3- In the saying in a trad., that the شَجَرَة and the صَخْرَة are of, or from, Paradise, by the former is said to be meant The grape-vine: or the tree beneath which allegiance was sworn to the Prophet; and which, it is said, was a شَمُرَة [or gum-acacia-tree]: (TA:) and by the latter, the صخرة [or rock] of Jerusalem. (TA in art. صخر, q. v.) ― -b4- By الشَّجَرَةُ الطَّيِّبَةُ, mentioned in the Kur in xiv. 29, is said to be meant The palm-tree: or a certain tree in Paradise: and by الشَّجَرَةُ الخَبِيثَةُ, in the next verse but one, the colocynth, and the كَشُوث: [see art. خبث:] or each may have a more general application. (Bd in xiv. 31.) And الشَّجَرَةُ المَلْعُونَةُ, mentioned in the Kur xvii. 62, means The tree called الزَّقُّوم: and some explain it as meaning the Devil: and Aboo-Jahl: and El-Hakam Ibn-Abi-l-'As. (Bd.) ― -b5- شَجَرَةٌ also signifies (tropical:) The stock, or origin, of a man: (O, TA:) [hence,] one says, هُوَ مِنْ شَجَرَةٍ طَيِّبَةٍ (tropical:) [He is of a good stock or origin]; and مِنْ شَجَرَةِ النُّبُوَّةِ (tropical:) [of the prophetic stock, meaning of the stock of the Prophet]. (A.) [And (assumed tropical:) A genealogical tree; a pedigree.] ― -b6- Also, (CK,) or ↓ شَجْرَةٌ, (O, and K accord. to the TA, [but probably thus in the TA only because found to be so in the O,]) (assumed tropical:) A small speck, or speckle, on the chin of a boy: (O, K:) on the authority of IAar. (TA.) ― -b7- And one says, مَا أَحْسَنَ شَجَرَةَ ضَرْعِهَا, (so in my copy of the A, and accord. to the CK,) or ضرعها ↓ شَجْرَةَ, (O, and so accord. to the text of the K as given in the TA, [but Z has, in the A, distinguished the phrase as tropical, and hence it seems that he held the former reading to be the right,]) (tropical:) How goodly are the shape, (A,) or the size, (O, K,) and the appearance, of her udder! (A, O, K:) or the veins and skin and flesh thereof! referring to a she-camel. (O, K.)

شَجِرٌ شَجِرٌ ذ : see 1, last sentence: -A2- and its fem., with ة, see voce شَجِيرٌ.

شِجَرٌ شِجَرٌ ذ ; and its n. un., with ة: see شَجَرٌ.

شَجْرَةٌ شَجْرَةٌ ذ : see شَجَرٌ, last two sentences.

شَجْرَآءُ شَجْرَآءُ ذ , as a quasi-pl. n.: see شَجَرٌ. -A2- Also fem. of أَشْجَرُ as syn. with شَجِيرٌ.

الحُرُوفُ الشَّجْرِيَّةُ الحُرُوفُ الشَّجْرِيَّةُ ذ [The letters of which the شَجْر is the place of utterance; (in the CK, الشَّجَرِيَّةُ;)] the letters ج and ش and ض. (K.)

شَجَارٌ شَجَارٌ ذ : see مِشْجَرٌ, in two places.

شِجَارٌ شِجَارٌ ذ : see مِشْجَرٌ, in four places. ― -b2- Also The wood of a well, (S, K, KL,) by means of which the bucket is drawn out therefrom: (KL:) pl. شُجُرٌ: (S:) this pl. occurs in a verse, accord. to J; but the right reading in that instance is سُجُل, as is shown by the rhyme of the poem. (Sgh, TA.) ― -b3- Also [A wooden bar of a door;] a piece of wood which is put behind a door; called in Pers. مَتَرْس, (S, K, TA,) written by Az مَتَّرْس. (TA.) ― -b4- And A piece of wood with which a couch-frame (سَرِير) is repaired, by its being affixed as a ضَبَّة [q. v.], (S, K,) beneath it. (S.) ― -b5- And A piece of wood which is put in the mouth of a kid, to prevent its sucking. (TS, K.) ― -b6- And A certain brand, or mark made with a hot iron, upon camels. (S, K.)

وَادٍ شَجِيرٌ وَادٍ شَجِيرٌ ذ , and ↓ أَشْجَرُ, (K,) or the former, (S, A,) but not the latter, (S,) and ↓ مُشْجِرٌ; (K;) and أَرْضٌ شَجِيرَةٌ, (S, TA,) and ↓ شَجِرَةٌ, (A, K,) and ↓ شَجْرَآءُ, (S, Msb, K,) and ↓ مَشْجَرَةٌ; (AHn, S, * K;) A valley, and a land, abounding with شَجَر or أَشْجَار [i. e. trees, or shrubs]. (S, A, Msb, K.) ― -b2- شَجِيرٌ also signifies Strange, or a stranger; applied to a man, (S, A, K,) and to a camel. (S, K.) ― -b3- And An arrow that is used in the game called المَيْسِر, thrown among arrows not from its kind of tree: (S, K:) or one that is borrowed, and from the winning of which [on former occasions] one augurs good. (TA.) ― -b4- Also Bad, corrupt, or disapproved. (Kr, K.) ― -b5- And A companion: (M, K:) or a friend: (A:) pl. شُجَرَآءُ. (M, TA.) ― -b6- And A sword. (K.)

شَجَارَةٌ شَجَارَةٌ ذ : see مِشْجَرٌ.

شَوَاجِرُ شَوَاجِرُ ذ [pl. of شَاجِرَةٌ fem. of شَاجِرٌ]: see مُشْتَجِرٌ. ― -b2- Also Withholding, or debarring, and diverting, things. (TA.) You say, شَجَرَتْنِى عَنْهُ شَوَاجِرُ [Withholding, or debarring, or diverting, things withheld, or debarred, or diverted, me from it]. (S.)

أَشْجَرُ أَشْجَرُ ذ ; and its fem., شَجْرَآءُ: see شَجِيرٌ. ― -b2- Also (K) Containing more شَجَر [i. e. trees, or shrubs]: (S, K:) so in the saying, هٰذِهِ الأَرْضُ أَشْجَرُ مِنْ هٰذِهِ [This land is one containing more trees than this]. (S, K. *) It has no known verb. (TA.)

مَشْجَرٌ مَشْجَرٌ ذ (S, K, TA) [and] ↓ مَشْجَرَةٌ (Mgh, Msb) A place (S, Mgh, Msb, K) of growth (Mgh, K) of شَجَر or أَشْجَار [i. e. trees, or shrubs]: (S, Mgh, Msb, K:) or, as some say, the former signifies many شَجَر. (TA.) ― -b2- The former also signifies A place of مُشَاجَرَة [i. e. contending, disputing, or litigating]: pl. مَشَاجِرُ: and, some say, it is an inf. n. (Har p. 473.) ― -b3- See also مِشْجَرٌ, in two places.

مُشْجِرٌ مُشْجِرٌ ذ : see شَجِيرٌ. ― -b2- You say also أَرْضٌ مُشْجِرَةٌ meaning A land giving growth to شَجَر [i. e. trees, or shrubs]. (TA. [See also مَشْجَرٌ.])

مِشْجَرٌ مِشْجَرٌ ذ i. q. مِشْجَبٌ [i. e. A thing composed of pieces of wood, or sticks, the heads of which are bound together, and the feet parted asunder, upon which clothes &c. are put]: (S:) or pieces of wood, or sticks, tied together, like the مِشْجَب, upon which articles of furniture, or utensils, are put: (M, Msb:) pl. مَشَاجِرُ. (M, TA.) ― -b2- And hence, (M,) The wood, (K,) or pieces of wood, (M,) of the [kind of camel-vehicle for women called] هَوْدَج; (M, K;) as also ↓ مَشْجَرٌ and ↓ شِجَارٌ and ↓ شَجَارٌ: (L, K:) n. un. مَشْجَرَةٌ and ↓ شَجَارَةٌ: (TA:) or a vehicle used by women, smaller than the هَوْدَج, having the head uncovered; (AA, K, * TA;) as also ↓ مَشْجَرٌ and ↓ شِجَارٌ and ↓ شَجَارٌ: (K:) accord. to Lth, ↓ شِجَارٌ signifies the wood [or frame-work] of the هودج, which when covered becomes a هودج: (TA:) As says that مَشَاجِرُ signifies the pieces of wood of a هودج: AA, that it signifies vehicles smaller than هَوَادِج, having the heads uncovered; also called سُجُرٌ, of which the sing. is ↓ شِجَارٌ. (S.)

مَشْجَرَةٌ مَشْجَرَةٌ ذ : see شَجِيرٌ: ― -b2- and see also مَشْجَرٌ.

مُشَجَّرٌ مُشَجَّرٌ ذ Figured work (TA) having the form of شَجَر [i. e. trees, or shrubs]: (K, * TA:) and silk brocade (دِيبَاج) figured with the forms of شَجَر. (S, K.)

مُشْتَجَرُ الرِّمَاحِ مُشْتَجَرُ الرِّمَاحِ ذ [The place of the commingling of spears; or of the thrusting, or piercing, therewith]. (Ham p. 161.)

مُشْتَجِرٌ مُشْتَجِرٌ ذ and ↓ مُتَشَاجِرٌ Commingled [and confused]: you say رِمَاحٌ مُشْتَجِٰرَةٌ and ↓ مُتَشَاجِرَةٌ and ↓ شَوَاجِرُ Spears commingled and confused. (TA.)

مُتَشَاجِرٌ مُتَشَاجِرٌ ذ : see what next precedes, in two places.

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٬٦٢٤
شَجَرَ شَجَرَ U ( n. ac. شَجْر 1 ) a. [ acc. & 'An ], Diverted from; withheld, hindered from; averted, estranged from. b. Supported, propped up; raised, lifted; forced open ( mouth ). c. Put on a stand ( clothes ). d. ( n. ac. شَجْر 1 , شُجُوْر 27 ), Was in dispute ( affair ). شَجِرَ شَجِرَ A ( n. ac. شَجَر 4 ), a. Was numerous. شَجَّرَ شَجَّرَ II , a. Became woody. b. Propped up.
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ٣٣٬٧٣٠
شجر شَجِرَ - يَشْجَرُ - شَجَرَة - شَجَر شَجِرَ - يَشْجَرُ + كائن أو شيء: يتشعب ويتفرق إلى فروع وأغصان كثيرة متشابكة: ينمو ويكبر ويتعقد ويتشابك كالشجرة شَجَرَة: على وزن " فـَعـَلة ": اسم فعل بمعنى مفعول من " شَجِرَ - يَشْجَرُ ": الشيء الذي تفرع إلى فروع كثيرة متشابكة: وهو اصطلاحاً: النبات المعروف، الذي يتكون من جذر وساق وفروع، بما في ذلك الشجر
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(١٨)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٤٠ (الإجمالي: ١٧٢)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. زقم

    الآيات المشتركة: ٣ · Bir ağaç demektir

  2. نبت

    الآيات المشتركة: ٣ · Bitki

  3. وسوس

    الآيات المشتركة: ٢ · Fıs fıs etmek anlamındadır

  4. أدم

    الآيات المشتركة: ٣ · Edim dibalı deri demektir

  5. أصل

    الآيات المشتركة: ٢ · Bitki kökü demektir

  6. وقد

    الآيات المشتركة: ٢ · Onun yakıtı

  7. أكل

    الآيات المشتركة: ٤ · Ekel pas demektir

  8. نجم

    الآيات المشتركة: ٢ · Gezegen yıldızdır

  9. سكن

    الآيات المشتركة: ٣ · “Sikkin” bıçak demektir

  10. كلم

    الآيات المشتركة: ٣ · Kelime

  11. شطن

    الآيات المشتركة: ٣ · Şetan, kuyudan su çekilen uzun iptir

  12. بدي

    الآيات المشتركة: ٢ · Açığa çıkarırsınız

الآيات التي ورد فيها(٢٦)

  1. … مِنْ سَوْءَاتِهِمَا وَقَالَ مَا نَهَاكُمَا رَبُّكُمَا عَنْ هَذِهِ الشَّجَرَةِ إِلَّا أَنْ تَكُونَا مَلَكَيْنِ أَوْ تَكُونَا مِنَ الْخَالِدِينَ

    Ağaç

  2. … وَرَقِ الْجَنَّةِ وَنَادَاهُمَا رَبُّهُمَا أَلَمْ أَنْهَكُمَا عَنْ تِلْكُمَا الشَّجَرَةِ وَأَقُلْ لَكُمَا إِنَّ الشَّيْطَانَ لَكُمَا عَدُوٌّ مُبِينٌ

    Ağaç

  3. فَلَمَّا أَتَاهَا نُودِيَ مِنْ شَاطِئِ الْوَادِ الْأَيْمَنِ فِي الْبُقْعَةِ الْمُبَارَكَةِ مِنَ الشَّجَرَةِ أَنْ يَامُوسَى إِنِّي أَنَا اللَّهُ رَبُّ الْعَالَمِينَ

    Ağaç

  4. لَقَدْ رَضِيَ اللَّهُ عَنِ الْمُؤْمِنِينَ إِذْ يُبَايِعُونَكَ تَحْتَ الشَّجَرَةِ فَعَلِمَ مَا فِي قُلُوبِهِمْ فَأَنْزَلَ السَّكِينَةَ عَلَيْهِمْ وَأَثَابَهُمْ فَتْحًا قَرِيبًا

    Ağaç

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökشجر
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerنبت, فرع, حكم
Zıt Kökنجم
Çekirdek Özet 1Dik bir gövde üzerinde yükselme ve dalların birbirine girerek çatallanması
Çekirdek Özet 2Somut bitki gövdesi ve soyut düzlemde dallanıp karmaşıklaşan anlaşmazlıkların hakeme götürülmesi
Çekirdek Özet 3Bir merkezden türeyen çokluğun çatışma üretmeksizin ana gövdeye bağlanarak çözüme kavuşturulması
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca botanik bir bitki türüne indirgeyip çatallanma, iç içe geçme ve ihtilaf dinamizmini gözden kaçırmak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
شجYarma, kollara ayrılma, iç içe geçme ve açılma; nitekim شجج kafayı yarıp açmayı, شجن birbirine dolanmış dalları ve dolaşık dertleri, شجو ise boğaza takılıp tıkayan şeyi ifade ederرÇatallanma ve birbirine girme eylemine ر harfinin getirdiği dikey yükselme, baş verme ve yayılma dinamiği eklenmiş; böylece hareket hem dik bir gövdeye hem de yukarı doğru iç içe dallanan bir forma kavuşmuştur

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
شDişIsırma, parçalama, keskin hatlarla birden fazla kola ve çatala ayrılma hareketini temsil eder
جDeğnek, deveTaşıma, toparlama, dik durma ve bir gövde üzerinde yükü taşıyıp yükseltme gücünü ifade eder
رİnsan başıBaş verme, yukarı yönelme, en üst noktada dallanıp tepe tacı oluşturma fonksiyonunu gösterir
شجرSağlam bir gövde üzerinde yukarıya doğru yükselen, baş veren ve tepede keskin hatlarla birçok kola ayrılarak birbirine giren yapı

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamKökün ilk somut anlamı, kışın ayakta kalan sert bir gövdesi (sak) bulunan ve dalları birbirine giren ağaçtır. Bedevî dilinde ayrıca insanın çene kemiklerinin birleşip ayrıldığı ağız çatısına ve iki çene arasına şecrü’l-fem (شَجْر الفَم) denir.
Cahiliye şiiri kullanımıErken Arap şiirinde ve kabile dilinde kök, ağaçların birbirine dolanması yanında savaşta mızrakların birbirine çatılması (تشاجر بالرماح) ve develerin otların kurumasından sonra çalı ve ağaç yapraklarına yönelmesi anlamında kullanılmıştır. Lisānü’l-ʿArab’da şive farkını gösteren şu erken beyt zikredilir: تَحْسَبُه بين الأَكامِ شِيَرَهْ
Erken Arapça kullanımDevenin üzerindeki havut veya heydirenin birbirine çatılan ahşap çatısına (شجار الهودج) denilmiştir. Bir meselede sözlerin ve iddiaların birbirine dolanarak karmaşık hale gelmesine teşâcür (تشاجر) denilmiş; hadis rivayetinde de evlilik velayetinde anlaşmazlık çıkması durumu aynı kökle ifade edilmiştir: فإن اشتجروا فالسلطان ولي من لا ولي له

المصدر Lisānü’l-ʿArab, Maqāyīsü’l-Luğa, Kitābü’l-ʿAyn, el-Müfredât.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Sami dillerinde ağaç ve odunsu gövdeli bitkiler için yaygın olarak Batı Sami sahasında *ʿ-ṣ- (Arapça عضه, İbranice ʿēṣ, Ugaritçe ʿṣ) kökü kullanılırken; Arapça شجر kökü, bitkinin salt odunsu maddesine değil, dallanma, birbirine geçme ve çatallanma eylemine dayanan özgün bir morfo-semantik gelişim gösterir. Doğu ve Güney Sami dillerinde bu kök, birbirine dolanma, örgü yapma ve dallanma sahalarıyla semantik irtibat halindedir. Aramice ve Süryanice katmanında š-g-r kökü dolanmak, birbirine karışmak, tutuşup yayılmak anlam alanlarıyla yakınlık arz eder. Arapça bu kökte iki somut fiziksel ekseni birleştirmiştir: Birincisi dikey yükselip dallanan bitki (ağaç), ikincisi ise dalların iç içe girmesi gibi insanların iddia ve sözlerinin birbirine girmesi (ihtilaf ve dava). Bu semantik transfer, kökün hem botanik hem de hukuki-toplumsal terminolojide merkezi bir yere oturmasını sağlamıştır.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs, Payne Smith Syriac Lexicon, Maqāyīsü’l-Luğa.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönBirbirine girme (tedâhül) ve dikey yükselme (irtifâ)Kökün dallanıp budaklanan bitki ile çene kemiklerinin çatallandığı ağız açıklığını aynı kökte buluşturması iç semantik birliğin kanıtıdırKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiÇatallanma, örgüleşme ve dolanma matrisiAkraba dillerdeki yayılma ve sarmaşıklaşma semantiği Arapçada gövdeli ağaç ve mızrak çatışması biçiminde kristalleşmiştirGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik sahadaki çalı ve bitki kökleriÇöl ekolojisinde sert ve kışa dayanan gövdeli bitkiler ile yayılıcı çalılar arasındaki ayrıma işaret eden ortak leksikal tabakaMuhtemel

المصدر Maqāyīsü’l-Luğa, Lisānü’l-ʿArab, David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
شجرAnlamlıDallanıp yükselmek, birbirine girmekGövdeli ağaç, ihtilaf etmek, çene çatallanmasıHedef kök; Kur'an'da geçer
شرجAnlamlıBirbirine geçirmek, dikmek, bağlamakİki şeyi birbirine raptetmek, sepet örmek, su yarığıOrtak örgü ve geçişme çekirdeği; Kur'an'da geçmez
جشرAnlamlıDışarı çıkmak, yayılmakHayvanları gece gündüz merada açıkta bırakmakDallanıp dışarı yayılma ile mekânsal irtibat; Kur'an'da geçmez
جرشAnlamlıKabaca kırmak, sıyırmak, ufalamakDaneyi tam öğütmeyip iri parçalamakSertlik ve parçalama ilişkisi; Kur'an'da geçmez
رشجAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştirKur'an'da geçmez
رجشAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştirKur'an'da geçmez

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
شجرMerkezGövdeli bitki ve dallanmaKendi gövdesi üzerinde yükselen ve yukarıda kollara ayrılarak karmaşıklaşan yapıHem botanik varlığı hem de çözülmesi gereken çatallı ihtilafları içerir
نبتKomşuTopraktan çıkışGövdeli olsun veya olmasın yerden biten her türlü canlı için genel terimdirشجر ise yalnızca gövdesi dikilip dal budak salan sınıfa aittir
فرعKomşuDallanma ve türemeBir asıldan ayrılan tekil uzantıyı ve ikincil dereceyi gösterirشجر dalın kendisi değil, dalları üzerinde toplayan bütünsel organizmadır
حكمKomşuDüğümleme ve çözmeİhtilafı engelleyecek kesin hükmü koyma eylemidirشجر ihtilafın doğuşunu ve çatallanmasını ifade ederken حكم onun ilacıdır
نجمZıtGövdesiz bitkiSapı ve dik gövdesi olmayıp toprak yüzeyine yayılan nebatRahman 55:6'da doğrudan شجر kökünün zıddı olarak konumlandırılmıştır

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaشجرAğaç, dallanma, ihtilafGövde üzerinde yükselip dallara ayrılmayı ve sözlerin çatallanmasını bir arada tutarKesin
Latincearbor, ramus, controversiaAğaç, dal, çatışmaArbor salt botanik nesneyi, ramus dallanmayı, controversia ise ayrışmayı karşılar; tek kökte birleşmezGüçlü
İngilizcetree, branching, disputeAğaç, çatallanma, ihtilafTree ağacı adlandırır, ramification yapıyı açıklar, dispute çekişmeyi ifade ederGüçlü
AlmancaBaum, Verzweigung, StreitfallAğaç, dallanma, dava konusuBaum bitkiyi, Verzweigung iç içe geçen kolları, Streitfall ise hukuki uyuşmazlığı karşılarGüçlü
Fransızcaarbre, ramification, litigeAğaç, dallara ayrılma, uyuşmazlıkArbre somut nesneyi, ramification morfolojik dağılımı, litige ise mahkemeye taşınan ihtilafı verirGüçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Lane’s Lexicon.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
الشَّجَرَةِ / كَشَجَرَةٍSomut ağaç ve fıtrî düzenCennetteki yasak ağaç, secde eden ağaçlar ve misal olarak getirilen güzel/kötü ağaç bağlamı; Bakara 2:35, A‘râf 7:20, İbrâhîm 14:24, Rahmân 55:6
شَجَرَ بَيْنَهُمْAnlaşmazlık, dava ve çatışmaMüminlerin kendi aralarında ortaya çıkan karmaşık çekişmeleri Resûlullah’ın hakemliğine götürme zorunluluğu; Nisâ 4:65
شَجَرَةِ الزَّقُّومِCehennem azap unsuru ve fitneİnkârcıların karınlarını dolduracağı zakkum ağacı ve saptırıcı ceza metaforu; İsrâ 17:60, Sâffât 37:64, Duhân 44:43, Vâkı‘a 56:52
شَجَرَةٍ مُبَارَكَةٍTevhid, nur ve bereket kaynağıNe doğuya ne batıya ait olan bereketli zeytin ağacı ve ilahi vahyin tecelli ettiği mukaddes vadi; Nûr 24:35, Kasas 28:30
بَيْعَةِ الشَّجَرَةِSadakat ve ahit mekânıHudeybiye’de müminlerin Resûlullah’a bağlılık andı içtiği tarihsel ve simgesel ağaç; Feth 48:18

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamYasak ağaç ve şecere-i zakkumÂdem’in imtihan vesilesi olan ağacın mahiyeti ve cehennemdeki zakkumun fiziksel mi sembolik mi olduğu tartışmasıİmtihanın somutlaştığı sınır çizgisi ve ilahi adaletin tecelli vasıtası
FıkıhYargılama hukuku ve hakemlikNisâ 4:65 gereğince müminler arasında patlak veren ihtilafların (şecerat) şer‘î yargıya götürülüp içten teslimiyetle kabulüDava konusu olan karmaşık çekişmeler ve bağlayıcı hükmün otoritesi
TefsirTemsil ve teşbih ayetleriİbrâhîm suresindeki kelime-i tayyibenin kökü yerde dalları gökte olan bir ağaca (kelime-i tevhîd) benzetilmesiKökü sağlam (asl), dalları semaya uzanan üretken sistem
HadisBirlik, sadakat ve fitneSahâbîler arasında meydana gelen ihtilaflar için teşâcür lafzının kullanılması ve Hudeybiye biatının yapıldığı ağacın tevhid hassasiyetiyle anılmasıİhtilafın fitneye dönüşmeden ilahi hakemlikle yatıştırılması

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniTevhid ve şirk ayrımıAslî kök ve yan kollarİnanç sistemini besleyen merkezi gövdeTevhid kökü sabit dalları gökte bir ağaçtır; şirk ise köksüz, rüzgârda savrulan çürük yapıdırKesin
İlmiBilgi tasnifi ve metodolojiTaksonomik şecereBilgilerin bir asıldan dallara ayrılmasıUsûl ilmi ağacın gövdesi, fürû‘ ise bu gövdeden türeyen çatallı dallardırGüçlü
SiyasiYargı ve kamu otoritesiHukuki hakemlikÇatışan iradeleri merkezi otoritede birleştirmeKendi başına bırakıldığında çatışan taraflar (teşâcür), adil bir hakemin hükmüyle düzene girerKesin
İktisadiÜretim ve mülkiyet sermayesiKalıcı sermaye ve faizsiz getiriMevsimlik olmayan, kışın da ayakta kalan ana malKökü sabit sermaye (asl), her mevsim ürün veren dallar (semere) vasıtasıyla sürekli katma değer üretirGüçlü

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerGraf teorisinde ağaç veri yapısı ve fraktal dallanmaBir kök düğümden (root node) başlayıp döngü içermeksizin çatallanan ve her bir dalı ana gövdeye hiyerarşik bağlanan matematiksel modelKesin
Beşeri bilimlerÇatışma çözümü ve kurumsal hiyerarşi teorisiBireysel çıkarların birbirine girip tıkandığı noktada (ihtilaf), çatallanmayı yönetmek için tarafsız bir üst hakeme ihtiyaç duyulmasıGüçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü salt botanik bir bitki türüne (ağaç) indirgemek ve Nisâ 4:65'teki شَجَرَ بَيْنَهُمْ fiilini rastgele bir "ortaya çıkış" veya basit bir "anlaşmazlık" sanmak
Kur'an içi daha geniş anlamKök, dallanarak yükselen, dalları birbirine girdiği için karmaşıklaşan ve çözümü ancak köke/asla veya yetkili bir merkeze rücu etmekle mümkün olan dinamik bir süreçtir
Yanlış anlamanın doğuracağı hataToplumsal ihtilafların doğasını (dalların iç içe geçmesi gibi kaçınılmaz olduğunu) kavrayamamak; hakemliğin ve yargının yalnızca ceza değil, dolaşmış bağları çözme sanatı olduğunu gözden kaçırmak

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kök, kâinattaki organik nizam (ağaç) ile toplumsal hayattaki ilişkiler ağının (ihtilaf ve dava) aynı morfolojik mantıkla çalıştığını gösterir; hayat dallanıp budaklandıkça merkeze bağlılık hayati hale gelir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?İmanın kök ve meyve ilişkisiyle anlatıldığı temsil ayetlerinde (İbrâhîm 14:24-26), yargı ve imanın sıhhati şartının bağlandığı teşri ayetinde (Nisâ 4:65) ve cennet imtihanının başlangıcında (Bakara 2:35).
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Çatışmanın mutlak bir yok oluş değil, fıtrî dallanmanın kontrolsüz kalmasından kaynaklandığını; adaletin ise dalları kesmek değil, onları adil bir gövdeye bağlamak olduğunu anlamayı sağlar.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamKışın ayakta kalan sert bir gövde üzerinde yükselerek tepe noktasında birbirine giren çoklu dallar meydana getiren ağaç ve insanın iki çene kemiğinin çatallandığı ağız boşluğu.
  • Soyut anlamBir asıldan çıkan fikir, iddia veya çıkarların çoklu kollara ayrılarak karmaşık bir örgü oluşturması; bu örgü içinde tarafların birbirine dolaşması ve ihtilaf hali.
  • Sistematik karşılıkÇatallanan çokluğun (dalların) ana gövdeye (merkeze/hakeme) tabi kılınarak kaosun düzene dönüştürüldüğü hiyerarşik yargı ve idare modeli.
  • LaTeX modeliT=(V,E)iler∈V  ⟹  ∀vi∈V, ∃! p(r,vi)
  • LaTeX açıklamasıModelde T dallanan sistemi (şecere/ağaç yapısını), V ihtilaf eden tarafları veya dallanma noktalarını (düğümleri), E taraflar arasındaki ilişkileri ve bağıntıları (kenarları), r ise meşru merkezi otoriteyi, kökü veya adil hakemi (root node) temsil eder. Formül, sistemde ortaya çıkan her bir çatallanmanın (vi) merkeze (r) bağlanan tek ve kesin bir yolla (p) çözüme kavuşturulduğunu, böylece döngüsel kaosun (şitâcâr) hiyerarşik ve adil bir düzene bağlandığını matematiksel olarak simgeler.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ش