شرك

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ش-ر-كالصيغ: ٦٢ · الجذور المجاورة: ١٦٨ · الآيات: ١٤٣ · السور: ٤٤؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».شيأمللشركحنفألهالْمُشْرِكِينَأَشْرَكُواعلوحرمقول

الجذرالصيغ ٦٢الآيات ١٤٣السور ٤٤المجاورة ١٦٨

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

شرك

ش - ر - ك

جذر
  • الورود: ١٦٨
  • الآيات: ١٤٣
  • الصيغ: ٦٢
  • المعاجم: ١٣

Tasma kayış demektir. Ortak olmak birbirine bağlanmak manasi taşıdığı için ortaklığa şirk denmektedir. İşrak ise birini başka birine ortak saymak demektir.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(١٣)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Tasma kayış demektir. Ortak olmak birbirine bağlanmak manasi taşıdığı için ortaklığa şirk denmektedir. İşrak ise birini başka birine ortak saymak demektir.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٢٬٨٩٠
الكاف والشين والراء معهما ك ش ر، ك ر ش، ش ك ر، ش ر ك، ر ش ك مستعملات كشر: الكَشْرُ: بدو الأسنان عند التبسم، ويقال في غير ضحك، كَشَرَ عن أسنانه إذا أبداها. قال المتلمس: إن شر الناس من يَكْشِرُ لي حين ألقاه وإن غبت شتـم وقال: وإن من الإخوان إخوان كِشْرةٍ وإخوان كيف الحال والبال كله الكِشْرة في هذا البيت خلف من المكاشرة، لأن الفِعلةَ تجيء في مصدر فاعل، تقول: هاجر هِجرةً، وعاشر عِشرةً، وإنما
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٬٠٦٩
الشَريكُ يجمع على شُرَكاءَ وأَشْراكٍ والمرأةُ شَريكَةٌ، والنساءُ شَرائِكٌ. وشارَكتُ فلاناً: صرتُ شَريكَهُ. واشْتَرَكْنا وتَشارَكْنا في كذا. وشَرِكْتُهُ في البيع والميراثِ أَشْرَكُهُ شِرْكَةً، والاسم الشِرْكُ. قال الجعدي: وشارَكْنا قُرَيْشاً في تُقاهـاوفي أَحْسابِها شِرْكَ العِنانِ والجمع أَشْراكٌ. قال لبيد: تطيرُ عَدائِدُ الأَشْراكِ شَفْعاًووِتْراً والزَعامَةُ لِلْغُـلامِ قال الأصمعي:
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١١٬٥٢٦
ك ش ر كشر ، كرش ، شكر ، شرك ، رشك : مستعملة . كشر : قال الليثُ : الكَشْرُ : بُدوُّ الأسنَان عند التَّبسُّم ، وأنشد : إِنَّ منَ الإخوَانِ إخوَانَ كِشْرَةٍ واخوانَ كيفَ الحالُ والحال كلُّهُ قال : والفِعْلةُ تجيءُ في مصدرِ فاعل . تقول : هاجرَ هِجرةً وعاشر عِشرةً . قال : وإنما يكونُ هذا التأسيسِ فيما يدخل الإفتعالُ على تفاعلا جميعاً . قال : وزعمَ أَبو الدُّقيشِ : أن الكَاشِرَ ضربٌ من البُضْع . يقال :
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ١٤٬١٨٢
(باب الشين والراء وما يثلثهما) (شرز) الشين والراء والزّاء أصلٌ يدلُّ على خلافِ الخَير، في جميع فروعهِ: من هلاك، ومنازَعة وغير ذلك. ومن ذلك قول العرب للعدوّ: أَشْرزَه الله، أي أهلكَه. ورماه بِشَرْزةٍ، أي مَهلكة. ويقال إنَّ المشارَزة كالمصاحبة والمنازعة. والمشارِز: الرجل السيِّئ الخلُق، الشَّديد الخَلْق. ومن الباب : أَشْرزت [الشيء([1])]، إِذا قطعتَه فلم تصلْه. (شرس) الشين والراء والسين أصلٌ قريبٌ
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٢٬٦٣٥
- الشركة والمشاركة: خلط الملكين، وقيل: هو أن يوجد شيء لاثنين فصاعدا؛ عينا كان ذلك الشيء، أو معنى، كمشاركة الإنسان والفرس في الحيوانية، ومشاركة فرس وفرس في الكمتة، والدهمة، يقال: شركته، وشاركته، وتشاركوا، واشتركوا، وأشركته في كذا. قال تعالى: ﴿وأشركه في أمري﴾ [طه/32]، وفي الحديث: (اللهم أشركنا في دعاء الصالحين) (جاء بمعناه عند الترمذي: (اللهم ما قصر عنه رأيي، ولم تبلغه نيتي، ولم تبلغه مسألتي من خير
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٥٠٩
ش ر ك شركتـه فيـه أشركـه وشاركتـه واشتركـوا وتشاركـوا وهـو شريكي وهم شركائي ولي فيه شركة وشرك وأشركه في الأمر‏.‏ وأشرك بالله تعالى وهو من أهل الشرك‏.‏ وطريق مشترك‏.‏ مـا إن يكـاد يخليهم لوجهتهم تخالـج الأمـر إن الأمـر مشترك ورأيت فلاناً مشتركاً إذا كان يحدث نفسه كالموسوس‏.‏ ونصب الصائد الشركة والشرك والأشراك‏.‏ وشرك النعل وأصلحوا شكر نعالكم‏.‏ ومن المجاز‏:‏ مضوا على شراك واضح‏.‏ وقال
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٨٬٠٨١
الشِّرْكَةُ والشَّرِكة سواء: مخالطة الشريكين. يقال: اشترَكنا بمعنى تَشارَكنا، وقد اشترك الرجلان وتَشارَكا وشارَك أَحدُهما الآخر؛ فأَما قوله: عَلى كُلِّ نَهْدِ العَصْرَيَيْنِ مُقَلِّصٌ وجَرْداءَ يَأْبى رَبُّها أَن يُشارَكا فمعناه أَنه يغزو على فرسه ولا يدفعه إلى غيره، ويُشارَك يعني يشاركه في الغنيمة. والشَّريكُ: المُشارِك. والشِّرْكُ: كالشَّريك؛ قال المُسَيِّب أَو غيره: شِرْكاً بماء الذَّوْبِ
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٥٣٥
* ش ر ك * جمع * الشَّرِيكِ شُرَكاءُ * و * أشْرَاكٌ * مثل شريف وشرفاء وأشراف والمرأة * شَرِيكةٌ * والنساء * شَرائِكُ * و * شاركَهُ * صار شريكه و * اشْتَركا * في كذا و * تَشاركا * و * شَرِكةُ * في البيع والميراث يشركه مثل علِمه يعلمه * شَرِكَةً * والاسم * الشِّرْكُ * وجمعه * أشْراكٌ * كشبر وأشبار و * الشِّرْكُ * أيضا الكفر وقد * أشْرَك * بالله فهو * مُشْرِكٌ * وقوله تعالى ﴿وأشركه في أمري﴾ أي
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٧٬٧٩٨
الشرك والشركة، بكسرهما وضم الثاني بمعنى واد، وهو مخالطة الشريكين، قال شيخنا: هذه عبارة قلقة قاصرة، والمعروف أن كلا منهما يفتح فكسر، وبكسر أو فتح فسكون، ثلاث لغات حكاها غير واحد من أعلام اللغة، كإسماعيل بن هبة الله على ألفاظ المهذب، وابن سيده في المحكم، وابن القطاع، وشراح الفصيح، وغيرهم، وهذا الضم الذي ذكره في الثاني غير معروف، فتأمل. قلت: الضم في الثاني لغة فاشية في الشام، لا يكاد,ن ينطقون
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٦٬٥١١
شَرِكَهُ فِيهِ 1 شَرِكَهُ فِيهِ ذ , aor. شَرَكَ , inf. n. شِرْكَةٌ (S, Mgh, * Msb, K) and شَرِكَةٌ, the former a contraction of the latter, but the more usual, (Msb,) and شِرْكٌ (Mgh, Msb) and شَرِكٌ, the former of these two a contraction of the latter, but the more usual, (Msb,) or شِرْكٌ [q. v. infrà] is a simple subst., (S, K,) [He shared, participated, or partook, with him in it;] he was, or
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٬٦٣٥
شَرِكَ شَرِكَ A ( n. ac. شِرْك 2 , شِرْكَة 2t ) a. [ acc. & Fī ], Shared, participated, partook with, was sharer, a partner with.... in. b. ( n. ac. شَرَك 4 ), Had its strap broken ( sandal ). شَرَّكَ شَرَّكَ II , a. Put a strap &c. to. b. Had shares, investments. شَاْرَكَ شَاْرَكَ III , a. see I (a) . أَشْرَكَ أَشْرَكَ IV a. [ acc. & Fī ], Made a sharer, partner in; admitted into.
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ٦٣٬٧١٢
شرك شَرِكَ - يَشْرَكُ - شِرْك - شَرِيْك - شُرَكاء - أَشْرَكَ - يُشْرِكُ - مُشْرِك - مُشْرِكِيْن - شَارَك - يُشَارِكُ شَرِكَ - يَشْرَكُ + كائنٌ + كائناً + في أمر أو في ملك شيء: جعل له جزءاَ من حق ملك الأمر أو ملك الملك، وذلك على شيء كان يملك كامل هذا الحق عليه شِرْك: على وزن " فـِعـْل" اسم فعل بمعنى مفعول من " شَرِكَ - يَشْرَكُ ": جزء من حق
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٦٢)

الجذور المجاورةالمجاورة: ١٦٨ (الإجمالي: ٤١٨)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. حنف

    الآيات المشتركة: ٩ · Hanif eğildiği zaman kırılmayan yaş çalıdır

  2. أله

    الآيات المشتركة: ٨٥ · Lah bir şeyi kapatmak için üstüne örtülen örtü demektir

  3. دعو

    الآيات المشتركة: ٢١ · Deav : Dua, gel gel anlamına kalkan eller demektir

  4. علو

    الآيات المشتركة: ١٣ · “A’leve” kökünden fiilin ismi olmuş ve “gel !” anlamındadır

  5. زعم

    الآيات المشتركة: ٧ · Ganimetten ve kollektif olarak elde edilen maldan…

  6. وحد

    الآيات المشتركة: ١٦ · وَحْدَهُ kelimesi aslında منفرداً anlamındadır ve marifeye…

  7. حرم

    الآيات المشتركة: ١١ · Hiram keçe demektir

  8. شيأ

    الآيات المشتركة: ٢٧ · Şey

  9. إبراهيم

    الآيات المشتركة: ٩ · İbrahim

  10. كون

    الآيات المشتركة: ٤٨ · Kevn, tepe demektir

  11. ملل

    الآيات المشتركة: ٥ · İnanç

  12. قول

    الآيات المشتركة: ٥٤ · Birlikte bir iş yapan kimselere, belli bir sesle kumanda…

الآيات التي ورد فيها(١٤٣)

صفحة الصيغة: الْمُشْرِكِينَ
  1. مَا يَوَدُّ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ وَلَا الْمُشْرِكِينَ أَنْ يُنَزَّلَ عَلَيْكُمْ مِنْ خَيْرٍ مِنْ رَبِّكُمْ وَاللَّهُ …

    Ortak edenler

  2. وَقَالُوا كُونُوا هُودًا أَوْ نَصَارَى تَهْتَدُوا قُلْ بَلْ مِلَّةَ إِبْرَاهِيمَ حَنِيفًا وَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ

    Ortak edenler

  3. … مُؤْمِنَةٌ خَيْرٌ مِنْ مُشْرِكَةٍ وَلَوْ أَعْجَبَتْكُمْ وَلَا تُنْكِحُوا الْمُشْرِكِينَ حَتَّى يُؤْمِنُوا وَلَعَبْدٌ مُؤْمِنٌ خَيْرٌ مِنْ مُشْرِكٍ وَلَوْ …

    Ortak edenler

  4. مَا كَانَ إِبْرَاهِيمُ يَهُودِيًّا وَلَا نَصْرَانِيًّا وَلَكِنْ كَانَ حَنِيفًا مُسْلِمًا وَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ

    Ortak edenler

  5. قُلْ صَدَقَ اللَّهُ فَاتَّبِعُوا مِلَّةَ إِبْرَاهِيمَ حَنِيفًا وَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ

    Ortak edenler

  6. قُلْ أَغَيْرَ اللَّهِ أَتَّخِذُ وَلِيًّا فَاطِرِ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ وَهُوَ يُطْعِمُ وَلَا يُطْعَمُ قُلْ إِنِّي أُمِرْتُ أَنْ أَكُونَ أَوَّلَ مَنْ أَسْلَمَ وَلَا تَكُونَنَّ مِنَ الْمُشْرِكِينَ

    Ortak edenler

  7. إِنِّي وَجَّهْتُ وَجْهِيَ لِلَّذِي فَطَرَ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضَ حَنِيفًا وَمَا أَنَا مِنَ الْمُشْرِكِينَ

    Ortak edenler

  8. اتَّبِعْ مَا أُوحِيَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ وَأَعْرِضْ عَنِ الْمُشْرِكِينَ

    Ortak edenler

  9. وَكَذَلِكَ زَيَّنَ لِكَثِيرٍ مِنَ الْمُشْرِكِينَ قَتْلَ أَوْلَادِهِمْ شُرَكَاؤُهُمْ لِيُرْدُوهُمْ وَلِيَلْبِسُوا عَلَيْهِمْ دِينَهُمْ وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ مَا فَعَلُوهُ فَذَرْهُمْ وَمَا يَفْتَرُونَ

    Ortak edenler

  10. قُلْ إِنَّنِي هَدَانِي رَبِّي إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ دِينًا قِيَمًا مِلَّةَ إِبْرَاهِيمَ حَنِيفًا وَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ

    Ortak edenler

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökشرك
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerخلط, قسم, حزب
Zıt Kökفرد
Çekirdek Özet 1İki veya daha çok unsurun tek bir hat, bağ, mülk veya tasarruf alanında birleşerek teklik ve bağımsızlığı ortadan kaldırması, av bağı veya pabuç şeridi gibi bağlayıcı hat
Çekirdek Özet 2Allah’a ait mutlak egemenlik, yaratma, hüküm koyma ve ibadet alanına başka varlıkları paydaş kılarak tevhid bütünlüğünü parçalama
Çekirdek Özet 3Yetki, mülkiyet ve ontolojik aidiyetin bölünmesi; meşru sivil alanda adil sözleşme ve ortaklık iken, aşkın ilahi alanda varoluşsal sapma ve en büyük zulüm
Kritik Hata RiskiŞirk kavramını yalnızca putlara tapınma gibi ilkel bir tarihsel ritüele indirgeyip, yetki, itaat, hüküm ve sevgi ortaklığını kökün anlam çerçevesi dışında bırakmak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
شرYayılma, ayrılma, yarılma, boylu boyunca uzanma ve açığa çıkma; nitekim شرح yarmak ve açmak, شرع yolu açmak ve suya giden açık yol belirlemek, شرق ışığın yayılması, شري yayılma ve satım akdi köklerinde bu hareket görülür.كHarfin temsil ettiği tutma, bağlama ve kavrama işleviyle, yayılan ve uzanan doğrusal hattı bir şerit, bağ veya hisse haline getirerek iki tarafı birbirine raptetmiş, bölünmüş payları tek bir nesne üzerinde müşterek kılmıştır.

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
شDişIsırma, kesme, parçalama, nesneyi bölümlere veya paylara ayırma işlevi
رİnsan başıBaş, yöneliş, öncelik, belirleyici ilke ve hiyerarşik tepe noktası
كAvuç içiKavrama, tutma, içine alma, mülkiyet ve tasarruf altına alma
شركPaylara ayrılan tasarruf alanının kavranarak bağlanmasıBağımsız olan bir alanın başat otoritesini bölerek, birden çok elin veya unsurun aynı tasarruf alanını kavraması ve birbirine düğümlenmesi hareketini betimler.

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamPabuç bağı veya tasması anlamına gelen şirak, avcının hayvanı yakalamak için yere yaydığı uzatılmış tuzak ipleri ve çöl yolunda ayak izlerinin üst üste binmesiyle oluşan belirgin iz hattı
Cahiliye şiiri kullanımıLebîd bin Rebîa divanında av veya miras paylaşımındaki ortakların hisselerini anlatırken bu kökü çoğul olarak kullanmıştır: تَطيرُ عَدائدُ الأشْراكِ شَفْعاً / ووِتْراً، والزَّعامَةُ للغُلامِ
Erken Arapça kullanımErken dönem hukuki ve idari metinlerde bir mal veya arazide birden fazla kişinin pay sahibi olması durumu ile nalinlerin şeritlerinin onarılması anlamında şerrekte’n-na‘l şeklinde kullanılmıştır.

المصدر Lisânü’l-Arab, Kitâbü’l-ʿAyn, Maqāyīsü’l-Luğa.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Sami dil ailesinde شرك kökü, özellikle Güney-Batı Sami kolunda ve klasik Arapçada mülkiyet, eylem veya yetkide ortaklık kurma, birbirine bağlanma ve bir nesneyi paydaşlar arasında bölüştürme ekseninde zengin bir semantik çekirdek oluşturur. Erken Batı Sami ve İbranice katmanında doğrudan kök denkliği sınırlı olmakla birlikte, kavramsal açıdan bağlanma, ağ kurma ve tuzak anlamları semantik ağda kendini gösterir. Arapçada kökün sergilediği çift veçhe (fiziksel bağ/şerit ve soyut hisse ortaklığı), kökün ilksel olarak nesneleri birbirine rapteden bir bağlama aracından tasarruf yetkisinin birden fazla özneye paylaştırılmasına doğru evrildiğini belgeler.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs, Cohen Dictionnaire des racines sémitiques, Lane's Lexicon.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönŞirâk (pabuç bağı) ve şerek (tuzak ipi) somut adlarından fiil türetimiFiziksel olarak birleştiren ve bağlayan şeritten, iki veya daha çok kişinin hakta birbirine bağlanmasına geçişKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiArapça ve Güney Sami lehçelerinde ortaklık ve müşterek mülkiyetKuzey-Batı Sami dillerinde tuzak ve bağ anlam alanıyla kesişen tematik paralelliklerGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıBelirgin bir Afroasyatik dış bağ tespit edilmediVeri bulunamadı

المصدر Maqāyīsü’l-Luğa, Lisânü’l-Arab.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
شركAnlamlıOrtaklık, bağ, paydaşlıkİki veya daha çok unsurun tek bir şeyde pay sahibi olmasıHedef kök; Kur'an'da geçer
شكرAnlamlıNimeti açığa vurma, karşılık vermeVerilen iyiliği itiraf edip dolup taşma, övgüyle mukabele etmeKur'an'da geçer; ortaklığı reddeden tevhidi şükürle ilişkilidir
رشكAnlamlıHafiflik, zarafet, okun tüyleriOkun arkasına takılan tüy ve bedenin çevik olmasıKur'an'da geçmez
ركشKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bağımsız anlamlı bir kullanımı kayıtlı değildirKur'an'da geçmez
كشرAnlamlıDiş gösterme, sırıtmaTebessüm ederken veya tehdit amacıyla dişleri açığa çıkarmaKur'an'da geçmez
كرşAnlamlıToplanma, büzülme, mideİşkembeyi ve dağınık unsurların bir yere yığılıp toplanmasını ifade ederKur'an'da geçmez

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
شركMerkezOrtaklık ve paydaşlıkYetki veya mülkte teklik durumunu bozarak birden çok özneye hisse tanımaBir şeyin bütününde pay sahibi olma
خلطKomşuKarışım ve iç içe geçmeMaddi veya manevi unsurların ayırt edilemeyecek şekilde birleşmesiBirbirine geçme esastır, hisse tayini zorunlu değildir
قسمKomşuPaylaştırma ve taksimBir bütünü parçalara ayırarak taraflara bağımsız paylar vermeŞirkte mülkiyet müşterektir, kısmette ise paylar ayrışır
حزبKomşuKümelenme ve taraftarlıkOrtak bir fikir veya menfaat etrafında toplanan kapalı grupToplumsal dayanışma ve hizipleşme boyutu öne çıkar
فردZıtTeklik, yalnızlık ve benzersizlikHerhangi bir ortak, denk veya paydaştan tamamen arınmış olmaMutlak bağımsızlık ve bölünmez teklik hali

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaشركOrtaklık, bağ, paydaşlıkMülk veya yetkide tekliği ortadan kaldıran katılımKesin
LatinceSocietas, participatioPaydaşlık, katılmaHukuki ve toplumsal ortaklığı karşılar, teolojik sapma boyutunu dışarıda bırakırGüçlü
İngilizceAssociation, partnership, polytheismOrtaklık, şirk, çoktanrıcılıkHukuki ortaklığı ve teolojik çoktanrıcılığı ayrı ayrı karşılar, kökün semantik birliğini tek kelimede veremezGüçlü
AlmancaTeilhabe, Partnerschaft, GötzendienstPay alma, ortaklık, putperestlikSosyal ve hukuki iştiraki iyi verir, teolojik şirk boyutunu putperestliğe indirgeme riski taşırGüçlü
FransızcaAssociation, partage, polythéismeBirliktelik, paylaşım, şirkSözleşmeli iştirak ve paydaşlığı kapsar, ilahi egemenliğin bölünmesi nüansını dolaylı içerirGüçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Robert Dictionnaire.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
شُرَكَاءَ / الْمُشْرِكِينَUluhiyette, rububiyette ve ibadette Allah’a denk tutulan varlıklarTevhid mücadelesi ve sahte ilahların yetkisizliğinin açıklandığı bağlamlar (En'âm 6:137, A'râf 7:190)
أَشْرِكْهُ فِي أَمْرِيGörevde, risalette ve idari sorumlulukta meşru yardımlaşma ve paydaşlıkHz. Musa'nın Hz. Harun için risalet yüküne ortak kılınması talebi (Tâhâ 20:32)
فَهُمْ شُرَكَاءُ فِي الثُّلُثِMiras hukukunda mali paydaşlık ve hak sahipliğiKelale durumunda anne bir kardeşlerin mirasta eşit hak sahibi olması (Nisâ 4:12)
شُرَكَاءُ مُتَشَاكِسُونَİnsanlar arası çatışmalı kölelik ve otorite bölünmesiÇoklu otoritenin insan psikolojisi ve düzen üzerindeki yıkıcı etkisini gösteren temsil (Zümer 39:29)
مُشْتَرِكُونَCezada ve akıbette müştereklikAhirette zalimlerin ve saptırıcıların azapta eşit şekilde pay sahibi olması (Zuhruf 43:39)

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamUluhiyet ve sıfatlar bahsiŞirkin mahiyeti, zatında, sıfatlarında ve fiillerinde Allah'a denk koşmanın imkansızlığı, büyük ve küçük şirk ayrımıTevhidin mutlak zıddı, bağışlanmayan en temel ontolojik inkar
FıkıhMuamelat ve miras hukukuŞirket akitleri (inan, müfâvada, vücûh), mülkiyet paydaşlığı, kurban ve mirasta hisse ortaklığının sınırlarıMülkiyetin ve kâr-zarar sorumluluğunun meşru şekilde bölüşülmesi
TefsirMekkî ve Medenî ayetlerin mukayesesiMüşriklerin Allah'ı inkar etmeyip aracı varlıkları şefaatçi ve ortak saymaları gerçeğiAracılık kurumu yoluyla ilahi yetkilerin gasp edilmesi
HadisAhlak ve niyet bahisleriRiyânın küçük şirk olarak tanımlanması ve ibadete Allah rızası dışında niyet katılması tartışmasıAmelin ihlasını bozan gizli ortaklık ve niyet parçalanması

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniTevhid inancıUluhiyette ortak tanımaİlahlık vasıflarını parçalamaYaratma, dua ve mutlak itaatte Allah'tan başkasına pay çıkarma sapmasıKesin
İlmiHakikat araştırmasıÇoklu ve çelişkili nedensellikSistematik bütünlüğü bozmaOlguları tek ve tutarlı bir kanun yerine birbiriyle çatışan güçlere bağlama yanılgısıGüçlü
SiyasiEgemenlik ve otoriteParçalı otorite ve tiranlıkHukuk düzenini dağıtmaMeşru anayasal sınırları aşarak nihai egemenlikte ilahi buyruğa rakip otorite üretmeGüçlü
İktisadiMülkiyet ve üretimMeşru ortaklık ve adil bölüşümSermaye ve emeği birleştirmeTekelciliği engelleyerek zenginliğin adil sözleşmelerle toplum tabanına yayılmasıKesin

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerKümeler teorisinde kesişim kümesi veya çoklu vektör bileşkesiBirden çok bağımsız girdinin tek bir çıktı uzayında pay sahibi olması; sistem dinamiğinde tekli otoriter kaynak yerine dağıtık düğümlerin bulunmasıGüçlü
Beşeri bilimlerDağıtık hisseli mülkiyet ve çok merkezli güç ayrımıTekil otoritenin veya tekelci sermayenin sözleşmeye dayalı olarak çoklu aktörler arasında rasyonel ve hakkaniyetli dağılımıGüçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiŞirki sadece taştan ve tahtadan yapılmış putlara tapınmaktan ibaret görmek; modern dünyadaki ideolojik, siyasal ve seküler bağlılıkları bu kavramın kapsamı dışında bırakmak
Kur'an içi daha geniş anlamKur'an'da şirk, Allah'ın yaratıcılığını inkar etmekten ziyade, O'nun hükümranlığına, şeriatına, sevgisine ve nihai itaat alanına aracıları ve beşeri otoriteleri ortak kılmaktır
Yanlış anlamanın doğuracağı hataŞirkin sadece tarihsel bir kalıntı olduğu zannıyla, çağdaş insanın kendi hevasını, kurumlarını veya yöneticilerini mutlaklaştırmasını görememek ve tevhid bilincini salt bir soyutlamaya indirgemek

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın ana davası olan tevhidi tanımlayan negatif sınırı çizer; neyin tevhid olduğunu kavramak, neyin şirk olduğunun netleşmesine bağlıdır.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?İbadetin ve duanın yalnızca Allah'a hasredilmesini emreden ayetlerde, Mekkeli muhatapların itirazlarının ele alındığı bölümlerde ve miras gibi somut paylaşımları düzenleyen ahkam ayetlerinde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Müşriklerin ateist olduğu yanılgısını kökten düzeltir; onların Allah'ı kabul eden fakat araya şefaatçiler ve yetki ortakları koyan kimseler olduğunu gösterir.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamAyak bağı, pabuç tasması veya av tuzak ipi gibi iki nesneyi birbirine rapteden hat; bir nesne veya mülk üzerinde birden çok tarafın birleşmesi.
  • Soyut anlamTek bir otoriteye, kaynağa veya varlığa ait olan alanda başka unsurlara hak, pay, paydaşlık ve belirleyicilik tanıma.
  • Sistematik karşılıkMuvahhid bir sistemde tekil egemenliğin meşru kılınması; sosyal ve iktisadi boyutta ise adil sözleşmelerle hakların bölünerek paylaşılması.
  • LaTeX modeliS=∑i=1nwi⋅xiileΩ=1,∑i=1nwi>1  ⟹  Δ
  • LaTeX açıklamasıModelde tekil ve mutlak egemenlik alanı birim büyüklük olan Ω=1 ile temsil edilir. Sisteme dahil edilen paydaş unsurlar xi ve bu unsurlara atfedilen yetki ağırlıkları wi simgeleriyle gösterilmiştir. Eğer yetki paylarının toplamı tekil birimi aşarsa veya bölünürse sistemde tevhidi bütünlüğün kırılması ve ontolojik sapma durumu olan Δ ortaya çıkar.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ش