صدر

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ص-د-رالصيغ: ١٦ · الجذور المجاورة: ٦١ · الآيات: ٤٣ · السور: ٣١؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».علمبديصُدُورِكُمْخفيصُدُورِهِمْصدرشرحذوالصُّدُورُقلبصَدْرَهُضيقحوجصُدُورُهُمْحرج

الجذرالصيغ ١٦الآيات ٤٣السور ٣١المجاورة ٦١

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

صدر

ص - د - ر

جذر
  • الورود: ٤٦
  • الآيات: ٤٣
  • الصيغ: ١٦
  • المعاجم: ١٣

Okun ön yarısına denir. Sonraları “baş” kelimesi olarak kullanılmıştır. Kur’an’daki “sadırda bulunan kalp” o zamanki biyoloji bilgisinin eksikliği nedeniyle göğüs anlamında kullanılmıştır. Sadr, boynun üst kısmı anlamına gelen “baş” demektir. Re’s ise başın saçlı olan kısmıdır. Biz “baş” olarak tercüme edeceğiz.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(١٣)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Okun ön yarısına denir. Sonraları “baş” kelimesi olarak kullanılmıştır. Kur’an’daki “sadırda bulunan kalp” o zamanki biyoloji bilgisinin eksikliği nedeniyle göğüs anlamında kullanılmıştır. Sadr, boynun üst kısmı anlamına gelen “baş” demektir. Re’s ise başın saçlı olan kısmıdır. Biz “baş” olarak tercüme edeceğiz.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٢٬٨٦٤
باب الصاد والدال والراء معهما ص د ر، ر ص د، ص ر د، د ر ص مستعملات صدر: الصَّدْرُ: أعلى مُقَدَّمِ كُلِّ شيءٍ، وصَدْرُ القَناةِ أعلاها، وصَدْرُ الأمر أوَّلُه. وصُدْرةُ الاِنسانِ: ما أَشَرفَ من أعلى صَدْره. والصِّدارُ: ثَوبٌ رأسُه كالمِقْنَعَةِ، وأسفلُه يُغَشِّي الصَّدْر والمَنْكِبَيْنِ تَلْبَسُه النِّساءُ. والتصدير: حَبْلٌ يُصَدَّرُ به البعير اذا جَرَّ حِمْلَه الى خَلف، فالحَبْلُ اسمه التصدير،
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٬٥٣٧
الصَدْرُ: واحد الصُدورِ، وهو مذكر. وإنَّما قال الأعشى: ويَشْرَقُ القول الذي قد أَذَعْـتَـهُكما شَرِقَتْ صَدْرُ القَناةِ من الدَمِ فأنَّثَه على المعنى لأنَّ صدر القناة من القناة. وصَدْرُ كلِّ شيء: أوّله. وصَدْرُ السهم: ما جاز من وسطه إلى مستدَقِّه وسمِّي بذلك لأنه المتقدِّم إذا رُمِيَ. والصَدْرُ: الطائفة من الشيء. والصُدْرَةُ من الإنسان: ما أشرف من أعلى صَدْرِهِ، ومنه الصُدْرَةُ التي تلبس.
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١١٬٥٧٠
ص د ر صدر ، صرد ، رصد ، درص استعمل من وجوهها : صدر ، صرد ، رصد ، درص . صدر : قال ابن المظفّر : الصَّدْرُ : أعْلى مقدَّم كلّ شيء قال : وصَدْرُ القَناة : أعْلاها . وصَدْرُ الأمر أوّله . قال : والصُّدْرةُ من الإنسان : ما أشرَفَ من أَعْلى صَدْرِه . قلتُ : ومن هذا قول امرأة طائيَّةٍ كانت تحتَ امرىء القيس ففَرِكَتْه وقالت : إني ما علمتُك إلاّ ثقيلَ الصُّدْرة ، سريع الهِراقة ، بطيءَ الإفاقة . وقال أحمد
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٦٬٤٢٤
(باب الصاد والدال وما يثلثهما) (صدر) الصاد والدال والرَّاء أصلان صحيحان، أحدُهما يدلُّ على خلاف الوِرْد، والآخر صَدْر الإنسان وغيره. فالأوّلُ قولُهم: صَدَرَ عن الماءِ، وصَدَرَ عن البِلاد، إذا كان وَرَدَها ثمَّ شَخَصَ عنها. وقال الأَحْمَر([1]): يقال صَدَرْتُ عن البِلادِ صَدَراً، وهو الاسم، فإن أردْتَ المصدر جزمت الدَّال. وأنشد: وليلةٍ قد جَعَلْتُ الصُّبْحُ موعدَها *** صَدْرَ المطيَّة حتَّى
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ١٬١٧٤
- الصدر: الجارحة. قال تعالى: ﴿رب أشرح لي صدري﴾ [طه/25]، وجمعه: صدور. قال: ﴿وحصل ما في الصدور﴾ [العاديات/10]، ﴿ولكن تعمى القلوب التي في الصدور﴾ [الحج/46]، ثم استعير لمقدم الشيء كصدر القناة، وصدر المجلس، والكتاب، والكلام، وصدره أصاب صدره، أو قصد قصده نحو: ظهره، وكتفه، ومنه قيل: رجل مصدور: يشكو صدره، وإذا عدي صدر ب (عن) اقتضى الانصراف، تقول: صدرت الإبل عن الماء صدرا، وقيل: الصدر، قال: {يومئذ يصدر
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ١٬٠٩٣
ص د ر صدروا عن الماء صدوراً وصدراً‏.‏ ‏"‏ وتركتهم على مثل ليلة الصدر ‏"‏‏.‏ وأصدرتهم عنه‏.‏ وتصادروا‏.‏ وليست المحد الصدار‏.‏ وأخضل الدمع صدارها وهو ثوب تغطّى به الرأس والصدر‏.‏ وشد البعير بالتصدير وهو حبل يشد في صدره‏.‏ قال ذو الرمة‏:‏ يكاد من التصدير ينسل كلما ترنم أو مس العمامة راكبه وأسد مصدر‏:‏ شديد الصدر‏.‏ ورجل أصدر مصدر‏:‏ مشرف الصدرة قويّ الصدر والصدرة‏:‏ أعلى الصدر‏.‏ وضربته
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ١١٬٠٣٠
الصَّدْر: أَعلى مقدَّم كل شيء وأَوَّله، حتى إِنهم ليقولون: صَدْر النهار والليل، وصَدْر الشتاء والصيف وما أَشبه ذلك مذكّراً؛ فأَما قول الأَعشى: وتَشْرَقُ بالقَوْل الذي قد أَذَعْتَه، كما شَرِقَتْ صَدْر القَناة من الدَّمِ قال ابن سيده: فإِن شئت قلت أَنث لأَنه أَراد القناة، وإِن شئت قلت إِن صَدْر القَناة قَناة؛ وعليه قوله: مَشَيْنَ كما اهْتَزَّت رِماح، تَسَفَّهَتْ أَعالِيها مَرُّ الرِّياح النَّواسِم
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٥٥٣
* ص د ر * * الصَّدْرُ * واحد * الصُدُورِ * وهو مذكر وإنما قال الأعشى % كما شرِقت صدر القناة من الدم % حملا على المعنى لأن صدر القناة من القناة وهو كقولهم ذهبت بعض أصابعه لأنهم يُؤنثون الاسم المضاف إلى المؤنث و * صَدْرُ * كل شيء أوله و * المَصْدُورُ * الذي يشتكي صدره و * الصَّدَرُ * بفتح الدال الاسم من قولك * صَدَرَ * عن الماء وعن البلاد من باب نصر ودخل و * أصْدَرَهُ فَصَدَرَ * أي رجعه فرجع
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٨٬٣٦٨
الصدر: أعلى مقدم كل شيء وأوله، حتى أنهم ليقولون: صدر النهار والليل، وصدر الشتاء والصيف وما أشبه ذلك، ويقولون: أخذ الأمر بصدره، أي بأووله، والأمور بصدورها، وهو مجاز. وكل ما واجهك صدر، ومنه صدر الإنسان. من المجاز: رصفت صدر السهم: الصدر من السهم: ما جا و ز من وسطه إلى مستدقه، وهو الذي يلي النصل إذا رمي به، وسمي بذلك لأنه المتقدم إذا رمي. وقيل: صدر السهم: ما فوق نصفه إلى المراش، وعليه اقتصر الزمخشري.
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩بلا ترجمةالحروف: ٢٣٬٨٦٦
صَدَرَ 1 صَدَرَ ذ , (S, M, A, Msb, K,) aor. صَدُرَ (S, M, Msb, K) and صَدِرَ , (K,) inf. n. صَدْرٌ (S, M, A, Msb, K) and صُدُورٌ (A, TA) and مَصْدَرٌ (M, K) and مَزْدَرٌ because of the similarity [of the letters ص and ز], (M,) He returned, went back; (S, M, A, Msb, K;) and went, or turned, away; (Msb;) from (عَنْ) water, (S, M, A,) and a country, (S, M,) or a place, (Msb,) and (assumed tropical:)
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٢٬٢٦٦
صَدَرَ صَدَرَ I , U ( n. ac. صَدْر 1 , مَصْدَر 17 ) a. [ 'An ], Returned, came back from. b. ( n. ac. صُدُوْر 27 ), Occurred, happened, took place. c. U ( n. ac. صُدُوْر 27 ) [ 'An ], Came, proceeded, emanated, resulted from; issued, originated from; was derived from. d. [ Ila ], Went to, came to. e. Struck, hit in the chest, breast. صَدَّرَ صَدَّرَ II , a. Walked first, led ( horse
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ٣٥٬١٩٩
صدر صَدَرَ - يَصْدُرُ - صَدْر - صُدُوْر - أَصْدَرَ - يُصْدِرُ صَدَرَ - يَصْدُرُ + كائن + عن مكان أو شيء: يتحرك منطلقاً مغادراً مكاناً أقام فيه بشكل مؤقت: يبدأ بالخروج من مكان أقام فيه بشكل مؤقت صَدْر: على وزن " فـَعل" من " صَدَرَ - يَصْدُرُ ": اسم مكان أو آلة: المكان الذي يصدر منه كائن: المكان الذي تتحرك منه كائنات منطلقة مغادرة، وبذلك يكون "
رابط المدخل

صدر صَدَرَ - يَصْدُرُ - صَدْر - صُدُوْر - أَصْدَرَ - يُصْدِرُ صَدَرَ - يَصْدُرُ + كائن + عن مكان أو شيء: يتحرك منطلقاً مغادراً مكاناً أقام فيه بشكل مؤقت: يبدأ بالخروج من مكان أقام فيه بشكل مؤقت صَدْر: على وزن " فـَعل" من " صَدَرَ - يَصْدُرُ ": اسم مكان أو آلة: المكان الذي يصدر منه كائن: المكان الذي تتحرك منه كائنات منطلقة مغادرة، وبذلك يكون " الصدر": المكان أو الزمان الذي يمثل نقطة الانطلاق وعندما يكون " الصدر" اسم آلة: فهو يدل على العضو أو الآلة التي تُطْلِق وتُصْدِر الأشياء وتُخْرِجها والصدر: اصطلاحاً هو العضو المعروف من جسد الإنسان: ويبدو أنه سمي بذلك لأنه الآلة أو المكان الذي تَصْدُرُ منه أصوات الكلام والزفير، وأيضاً تَصْدُرُ منه الإرادة والأفكار، لكونه وعاء القلب النفسي صُدُوْر: جمع " صَدْر " أَصْدَرَ - يُصْدِرُ: على وزن " أفعلَ" من" صَدَرَ - يَصْدُرُ ": جعله "يَصْدُر": دفعه للخروج والذهاب والرحيل ﴿قَالَتَا لَا نَسْقِي حَتَّى يُصْدِرَ الرِّعَاءُ﴾: حتى يُصْدِرَ الرِّعَاءُ ماشيتهم عائدين واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ "الذهاب ومغادرة موقع الإقامة متوجهاً إلى مكان آخر مع إرادة البقاء فيه مدة قصيرة"، وهي: ظَعَنَ - يَظْعَنُ، رَحَلَ - يَرْحَلُ، نَفَرَ - يَنْفِرُ، ذَهَبَ - يَذْهَبُ، غَدَا - يَغْدُوْ، صَدَرَ - يَصْدُرُ يَصْدُرُ ﴿يَوْمَئِذٍ يَصْدُرُ النَّاسُ أَشْتَاتًا لِيُرَوْا أَعْمَالَهُمْ(6)﴾ الزلزلة يُصْدِرَ ﴿وَلَمَّا وَرَدَ مَاءَ مَدْيَنَ وَجَدَ عَلَيْهِ أُمَّةً مِنْ النَّاسِ يَسْقُونَ وَوَجَدَ مِنْ دُونِهِمْ امْرَأتَيْنِ تَذُودَانِ قَالَ مَا خَطْبُكُمَا قَالَتَا لَا نَسْقِي حَتَّى يُصْدِرَ الرِّعَاءُ وَأَبُونَا شَيْخٌ كَبِيرٌ(23)﴾ القصص الصدر - الصدور: وظائف الصدر 1 - انشراح الصدر (الراحة والسور) ﴿ألم نشرح لك صدرك (1) ووضعنا عنك وزرك (2) الذي أنقض ظهرك (3)﴾ الشرح ﴿قال رب اشرح لي صدري (25)﴾ طه ﴿فمن يرد الله أن يهديه يشرح صدره للإسلام ومن يرد أن يضله يجعل صدره ضيقا حرجا كأنما يصعد في السماء كذلك يجعل الله الرجس على الذين لا يؤمنون (125)﴾ الأنعام ﴿أفمن شرح الله صدره للإسلام فهو على نور من ربه فويل للقاسية قلوبهم من ذكر الله أولئك في ضلال مبين (22)﴾ الزمر ﴿من كفر بالله من بعد إيمانه إلا من أكره وقلبه مطمئن بالإيمان ولكن من شرح بالكفر صدرا فعليهم غضب من الله ولهم عذاب عظيم (106)﴾ النحل و ضيق الصدر (التكدر) ﴿ويضيق صدري ولا ينطلق لساني فأرسل إلى هارون (13) ولهم علي ذنب فأخاف أن يقتلوني (14)﴾ الشعراء ﴿فلعلك تارك بعض ما يوحى إليك وضائق به صدرك أن يقولوا لولا أنزل عليه كنز أو جاء معه ملك إنما أنت نذير والله على كل شيء وكيل (12)﴾ هود ﴿ولقد نعلم أنك يضيق صدرك بما يقولون (97)﴾ الحجر 2 - القبول والرضى والحرج أوعدم القبول ﴿كتاب أنزل إليك فلا يكن في صدرك حرج منه لتنذر به وذكرى للمؤمنين (2)﴾ الأعراف ﴿فمن يرد الله أن يهديه يشرح صدره للإسلام ومن يرد أن يضله يجعل صدره ضيقا حرجا كأنما يصعد في السماء كذلك يجعل الله الرجس على الذين لا يؤمنون (125)﴾ الأنعام 3 - البغض والغل والغيظ ﴿يا أيها الذين آمنوا لا تتخذوا بطانة من دونكم لا يألونكم خبالا ودوا ما عنتم قد بدت البغضاء من أفواههم وما تخفي صدورهم أكبر قد بينا لكم الآيات إن كنتم تعقلون (118)﴾ آل عمران ﴿ونزعنا ما في صدورهم من غل تجري من تحتهم الأنهار وقالوا الحمد لله الذي هدانا لهذا وما كنا لنهتدي لولا أن هدانا الله لقد جاءت رسل ربنا بالحق ونودوا أن تلكم الجنة أورثتموها بما كنتم تعملون (43)﴾ الأعراف ﴿ونزعنا ما في صدورهم من غل إخوانا على سرر متقابلين (47)﴾ الحجر ﴿ها أنتم أولاء تحبونهم ولا يحبونكم وتؤمنون بالكتاب كله وإذا لقوكم قالوا آمنا وإذا خلوا عضوا عليكم الأنامل من الغيظ قل موتوا بغيظكم إن الله عليم بذات الصدور (119)﴾ آل عمران و التشفي والشفاء والراحة ( من والغل والبغض والغيظ ) قاتلوهم يعذبهم الله بأيديكم ويخزهم وينصركم عليهم ويشف صدور قوم مؤمنين (14) } التوبة ﴿يا أيها الناس قد جاءتكم موعظة من ربكم وشفاء لما في الصدور وهدى ورحمة للمؤمنين (57)﴾ يونس 4 - الرهبة ﴿لأنتم أشد رهبة في صدورهم من الله ذلك بأنهم قوم لا يفقهون (13)﴾ الحشر ﴿أو خلقا مما يكبر في صدوركم فسيقولون من يعيدنا قل الذي فطركم أول مرة فسينغضون إليك رءوسهم ويقولون متى هو قل عسى أن يكون قريبا (51)﴾ الإسراء ﴿إذ يريكهم الله في منامك قليلا ولو أراكهم كثيرا لفشلتم ولتنازعتم في الأمر ولكن الله سلم إنه عليم بذات الصدور(43)﴾ الأنفال والاطمئنان ﴿ثم أنزل عليكم من بعد الغم أمنة نعاسا يغشى طائفة منكم وطائفة قد أهمتهم أنفسهم يظنون بالله غير الحق ظن الجاهلية يقولون هل لنا من الأمر من شيء قل إن الأمر كله لله يخفون في أنفسهم ما لا يبدون لك يقولون لو كان لنا من الأمر شيء ما قتلنا ها هنا قل لو كنتم في بيوتكم لبرز الذين كتب عليهم القتل إلى مضاجعهم وليبتلي الله ما في صدوركم وليمحص ما في قلوبكم والله عليم بذات الصدور (154)﴾ آل عمران 5 - الشك والتردد - بالاعتقاد ﴿ومن الناس من يقول آمنا بالله فإذا أوذي في الله جعل فتنة الناس كعذاب الله ولئن جاء نصر من ربك ليقولن إنا كنا معكم أوليس الله بأعلم بما في صدور العالمين (10)﴾ العنكبوت - بالولاء ﴿إلا الذين يصلون إلى قوم بينكم وبينهم ميثاق أو جاءوكم حصرت صدورهم أن يقاتلوكم أو يقاتلوا قومهم ولو شاء الله لسلطهم عليكم فلقاتلوكم فإن اعتزلوكم فلم يقاتلوكم وألقوا إليكم السلم فما جعل الله لكم عليهم سبيلا (90)﴾ النساء واليقين وعدم التردد - بالاعتقاد : * بالإيمان﴿بل هو آيات بينات في صدور الذين أوتوا العلم وما يجحد بآياتنا إلا الظالمون (49)﴾ العنكبوت * بالكفر ﴿ومن كفر فلا يحزنك كفره إلينا مرجعهم فننبئهم بما عملوا إن الله عليم بذات الصدور (23)﴾ لقمان ﴿إن تكفروا فإن الله غني عنكم ولا يرضى لعباده الكفر وإن تشكروا يرضه لكم ولا تزر وازرة وزر أخرى ثم إلى ربكم مرجعكم فينبئكم بما كنتم تعملونإنه عليم بذات الصدور (7)﴾ الزمر - بالولاء : * للمؤمنين انقياد تام ﴿واذكروا نعمة الله عليكم وميثاقه الذي واثقكم به إذ قلتم سمعنا وأطعنا واتقوا الله إن الله عليم بذات الصدور (7)﴾ المائدة * للكفار : كبر تام ما هم ببالغيه ﴿إن الذين يجادلون في آيات الله بغير سلطان أتاهم إن في صدورهم إلا كبر ما هم ببالغيه فاستعذ بالله إنه هو السميع البصير (56)﴾ غافر 6 - الحاجة والشح والشهوة الخفية ﴿الله الذي جعل لكم الأنعام لتركبوا منها ومنها تأكلون (79) ولكم فيها منافع ولتبلغوا عليها حاجة في صدوركموعليها وعلى الفلك تحملون (80)﴾ غافر ﴿يعلم خائنة الأعين وما تخفي الصدور (19)﴾ غافر وعدم الحاجة ، والإيثار ( عدم الشح ) ﴿والذين تبوءوا الدار والإيمان من قبلهم يحبون من هاجر إليهم ولا يجدون في صدورهم حاجة مما أوتوا ويؤثرون على أنفسهم ولو كان بهم خصاصة ومن يوق شح نفسه فأولئك هم المفلحون (9)﴾ الحشر 7- إخفاء وإسرار ، وإبداء وإعلان القول والمشاعر { وأسروا قولكم أو اجه

الصيغ(١٦)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٦١ (الإجمالي: ٢٣٨)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. شرح

    الآيات المشتركة: ٥ · “Şeriha” et dilimi demektir

  2. ذو

    الآيات المشتركة: ١٢ · Sahip

  3. علم

    الآيات المشتركة: ١٩ · Dağın sivri noktası demektir

  4. ضيق

    الآيات المشتركة: ٤ · Dar geçit, boğaz demektir

  5. خفي

    الآيات المشتركة: ٥ · Hafy, Sık ağaçlı yerdir

  6. علن

    الآيات المشتركة: ٤ · “A’ren” mahallenin orta yeri, evler arası avlu demektir

  7. حوج

    الآيات المشتركة: ٢ · Hace deve dikeni demektir

  8. سرر

    الآيات المشتركة: ٤ · Serer üstüne oturulan kanepe türü divandır

  9. نزع

    الآيات المشتركة: ٣ · Gerilmiş yay demektir

  10. شفي

    الآيات المشتركة: ٢ · Çukur, kuyu gibi yerlerin kenar kısmıdır

  11. بدي

    الآيات المشتركة: ٣ · Açığa çıkarırsınız

  12. حرج

    الآيات المشتركة: ٢ · Haric içiden geçilmesi zor ağaçlık yer demektir

الآيات التي ورد فيها(٤٣)

  1. … الْغَيْظِ قُلْ مُوتُوا بِغَيْظِكُمْ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ

    Kafalar

  2. … صُدُورِكُمْ وَلِيُمَحِّصَ مَا فِي قُلُوبِكُمْ وَاللَّهُ عَلِيمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ

    Kafalar

  3. وَاذْكُرُوا نِعْمَةَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَمِيثَاقَهُ الَّذِي وَاثَقَكُمْ بِهِ إِذْ قُلْتُمْ سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ

    Kafalar

  4. إِذْ يُرِيكَهُمُ اللَّهُ فِي مَنَامِكَ قَلِيلًا وَلَوْ أَرَاكَهُمْ كَثِيرًا لَفَشِلْتُمْ وَلَتَنَازَعْتُمْ فِي الْأَمْرِ وَلَكِنَّ اللَّهَ سَلَّمَ إِنَّهُ عَلِيمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ

    Kafalar

  5. يَاأَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاءَتْكُمْ مَوْعِظَةٌ مِنْ رَبِّكُمْ وَشِفَاءٌ لِمَا فِي الصُّدُورِ وَهُدًى وَرَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنِينَ

    Kafalar

  6. أَلَا إِنَّهُمْ يَثْنُونَ صُدُورَهُمْ لِيَسْتَخْفُوا مِنْهُ أَلَا حِينَ يَسْتَغْشُونَ ثِيَابَهُمْ يَعْلَمُ مَا يُسِرُّونَ وَمَا يُعْلِنُونَ إِنَّهُ عَلِيمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ

    Kafalar

  7. أَفَلَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَتَكُونَ لَهُمْ قُلُوبٌ يَعْقِلُونَ بِهَا أَوْ آذَانٌ يَسْمَعُونَ بِهَا فَإِنَّهَا لَا تَعْمَى الْأَبْصَارُ وَلَكِنْ تَعْمَى الْقُلُوبُ الَّتِي فِي الصُّدُورِ

    Kafalar

  8. وَمَنْ كَفَرَ فَلَا يَحْزُنْكَ كُفْرُهُ إِلَيْنَا مَرْجِعُهُمْ فَنُنَبِّئُهُمْ بِمَا عَمِلُوا إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ

    Kafalar

  9. إِنَّ اللَّهَ عَالِمُ غَيْبِ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ إِنَّهُ عَلِيمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ

    Kafalar

  10. … مَرْجِعُكُمْ فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ إِنَّهُ عَلِيمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ

    Kafalar

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökصدر
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerقلب, فؤاد, نحر
Zıt Kökورد
Çekirdek Özet 1Varlığın veya bedenin ön, üst ve yüzleşen cephesi; su kaynağından doymuş olarak ayrılıp geri dönme hareketi.
Çekirdek Özet 2İnsanın dış dünyayı göğüsleyen, niyet ve yönelişlerin toplanıp dışa vurulduğu iç cephesi; mahşerde amellerin sonucunu görmek üzere merkezden ayrılıp dağılma hali.
Çekirdek Özet 3Giriş ve kaynağa yöneliş (ورد) karşıtı olarak sistemden dışa akış, menşe olma, çıkış ve öncülük ilkesi.
Kritik Hata RiskiKavramı yalnızca fiziksel bir göğüs kemiğine veya kafatasına indirgeyerek, Kur'an'da bilincin dış dünyayla temas kurduğu ve niyetlerin mayalandığı dinamik ön cephe vasfını gözden kaçırmak.

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
صدKatılık, set çekme, engelleme, karşı durma, bir şeye yüz çevirip yönelme veya öne çıkmaرKökün taşıdığı karşı durma ve yüzleşme anlamına akışkanlık, öncülük ve kaynaktan ayrılarak dağılma dinamiği eklenmiş; böylece öne yönelen ilk cephe ve oradan dışa doğru yayılma anlamı meydana gelmiştir.

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
صOlta, bitki; yakalama, peşine düşme, sıkıştırmaBir amaca kilitlenme, öne doğru odaklanma ve yüzleşme hamlesini kurar.
دKapı; giriş, geçiş, hareketİçerisi ile dışarısı arasında bir geçiş alanı oluşturur; dışa açılmayı sağlar.
رİnsan başı; baş, ilk, üstEn önde ve üstte olma, başlangıç noktasını teşkil etme ve liderlik vasfını yükler.
صدرOdaklanarak kapıdan öne atılan ve başı çeken hareketBir yapının en önünde duran, dış dünyaya ilk kapıyı açan, olayları göğüsleyen ve oradan dışarıya doğru hareketi başlatan merkez.

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBedenin veya herhangi bir nesnenin ön, üst ve dışa bakan kısmı (göğüs bölgesi, mızrağın ucu); develerin su kaynağından içtikten sonra geri dönüp ayrılması (hilâfü'l-vird).
Cahiliye şiiri kullanımıA‘şâ bir beytinde kökü mızrağın uç kısmı için şöyle kullanır: وتَشْرَقُ بالقَوْل الذي قد أَذَعْتَه / كما شَرِقَتْ صَدْر القَناة من الدَّمِ
Erken Arapça kullanımZü’r-Rimme deveyi göğüs bağıyla (تصدير) bağlamayı zikreder; ayrıca su başından dönüşteki telaş ve ayrılışı ifade eden Arap darbımeselinde geçer: تركتهم على مثل ليلة الصدر

المصدر Kitābü’l-ʿAyn, Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha, Asās al-Balāgha.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Sami dilleri ailesinde صدر kökü düzen, sıra, öncelik ve kaynaktan dışa doğru sıralanma semantiğiyle doğrudan irtibatlıdır. Batı Sami dillerinden İbranicede sēder biçimi düzen, dizi, ayin sırası ve intizam anlamını taşırken; Süryanicede sdārā / sedrā kelimesi saf, sıra, sıralanmış birlik ve tertip edilmiş metin manalarına gelir. Arapçada bu kök bir yandan canlının veya nesnenin en önünde sıralanan, dışa karşı duran üst kısmını (göğüs ve ön cephe) ifade etmiş, diğer yandan da belirli bir sırayla su kaynağından ayrılarak dışarıya doğru dağılmayı (sudûr) simgelemiştir. Böylece kök, Proto-Sami düzeyindeki öncelikli düzen ve dizilim matrisinden, Arapçada somut bir organ cephesine ve kaynaktan neşet etme eylemine doğru özelleşmiştir.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs, HALOT, Payne Smith, David Cohen.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönصد çekirdeğinden türemeKatılık, yüzleşme ve karşı durma eyleminin üst ve ön bölgeye taşınarak dışa yayılması.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice ve Süryanice s-d-r köküSıra, dizi, öncelikli düzen ve saf tutma semantiğiyle ortak kökenden neşet etme.Güçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik ailenin diğer kollarında doğrulanmış doğrudan ses ve anlam denkliği tespit edilmedi.Veri bulunamadı

المصدر Maqāyīs al-Lugha, Gesenius Hebrew and Chaldee Lexicon, HALOT.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
صدرAnlamlıÖn cephe, göğüs; kaynaktan ayrılışBir şeyin ilk ve ön kısmı; sudan geri dönüp dağılma.Hedef kök; Kur'an'da geçer
صردAnlamlıKatıksız soğuk, delip geçmeŞiddetli soğuk; okun avı delip karşıya geçmesi; saf ve katışıksız olma.Kur'an'da geçmez
دصرKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir.Kur'an'da geçmez
درصAnlamlıKüçük hayvan yavrusu, saklanmaFare veya kertenkele yavrusu; küçük deliklere sığınma.Kur'an'da geçmez
رصدAnlamlıGözetleme, pusu kurma, beklemeYolu ve hedefi dikkatle izleyip kollama; geçit yerinde durma.Kalb ve yöneliş ilişkisi; Kur'an'da geçer
ردصKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir.Kur'an'da geçmez

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
صدرMerkezÖn cephe, iç alan, kaynaklanışVarlığın dış dünyaya açılan ön yüzeyi ve oradan neşet eden eylemler.Hem bedensel ön cepheyi hem de kaynaktan dönüşü kuşatır.
قلبKomşuİçsel öz, karar ve idrak merkeziصدر, duyguların ilk ulaştığı geniş ön alanı simgelerken; قلب onun derininde dönüp duran karar merkezidir.Sadr kalbin mahfazası ve vitrini konumundadır.
فؤادKomşuHissiyat ve teessür odağıصدر dış dünyaya göğüs geren genel iç hacimdir; فؤاد ise heyecan ve acıyla tutuşan hassas idrak noktasıdır.Sadr daha kapsayıcı ve yapısal, fuâd daha dinamik ve duyarlıdır.
نحرKomşuÜst göğüs, boğaz çukuruصدر bütün göğüs kafesini ve ön kısmı kapsarken; نحر yalnızca boynun göğüsle birleştiği kurban boğazlama noktasıdır.Anatomik olarak daha dar ve özel bir kesiti anlatır.
وردZıtKaynağa varış, suya girişصدر kaynaktan doyup ayrılmayı ve dışa dağılmayı anlatırken; ورد kaynağa doğru inmeyi ve girişi anlatır.Giriş ve çıkış hareketinin tam zıt kutuplarıdır.

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaصدرÖn cephe, göğüs, sudûrBedenin ön kısmı, iç niyetlerin mahalli ve kaynaktan ayrılıp çıkma hali.Kesin
Latincepectus, origoGöğüs, yürek; köken, çıkışPectus içsel hislerin barındığı göğsü; origo ise kaynaktan neşet etme ve başlama yönünü karşılar.Güçlü
İngilizcechest, bosom, emanation, issueGöğüs, bağır; yayılma, çıkışChest fiziksel yapıyı, bosom duygusal iç dünyayı, emanation ve issue ise kaynaktan sudûr etmeyi verir.Güçlü
AlmancaBrust, Ursprung, AusgehenGöğüs, bağır; köken; çıkışBrust insanın duygu cephesini, Ursprung menşei, Ausgehen ise kaynaktan ayrılıp yayılmayı karşılar.Güçlü
Fransızcapoitrine, sein, émanationGöğüs; bağır; sudûr, fışkırmaPoitrine ve sein içsel alanı, émanation bir merkezden türeyip dışarı doğru yönelmeyi ifade eder.Güçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Oxford English Dictionary, Duden Deutsches Universalwörterbuch.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
صُدُور / صُدُورِهِمْSırların, niyetlerin ve kinin gizlendiği iç cepheİnsanın içinde sakladığı duyguların, hasedin ve niyetlerin Allah tarafından bilinmesi bağlamı (Âl-i İmrân 3:118, 3:119; Hûd 11:5; el-Âdiyât 100:10).
صَدْر / صَدْرُكَRuhi ferahlık veya sıkıntı ve daralma alanıİslâm'a açılma, peygamberin risalet yüküyle daralması veya göğsün genişletilmesi bağlamı (el-En'âm 6:125; Tâhâ 20:25; el-İnşirâh 94:1).
يَصْدُرُHayvanların ve insanların su başından geri çekilmesiHz. Mûsâ kıssasında çobanların su çekip ayrılmasını bekleyen iki kadının durumu (el-Kasas 28:23).
يَصْدُرُMahşerde amellerin sonucunu görmek üzere kabirlerden dağılmaKıyamet günü insanların hesap vermek ve amellerini görmek üzere gruplar halinde çıkışı (ez-Zilzâl 99:6).

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİman mahalli ve felsefî sudûr teorisiİmanın sadr ile kalb arasındaki ilişkisi ve varlığın ilk ilkeden neşet etmesi tartışması.İmanın dış etkilere ve şüpheye ilk muhatap olan savunma hattı olarak kavranması.
FıkıhTavâfü's-sadr (Veda tavafı)Hacıların Mekke'den ayrılmadan önce icra ettiği son tavafın fıkhi hükmü ve vakti.Mekke merkezinden memlekete dönüş, ayrılış ve ibadetin tamamlanması.
TefsirŞerh-i sadr ve ta'miyetü's-sudûrSadrın açılması (inşirâh) ve göğüslerdeki kalplerin körleşmesi ayetlerinin tevili.İdrakin dışa açılan vitrini ve ahlaki yönelişlerin toplanma sahası.
HadisSudûru'n-nâs ve amel defterlerinin açılmasıToplumun önde gelen liderleri (sudûr) ve içte gizlenenlerin kıyamette açığa çıkması rivayetleri.Sosyal öncülük ile niyetlerin dışa vurulması ekseninde anlam yoğunlaşması.

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniAhlak ve inanç cephesiİmanın dış kalkanıNefsi vesveselerden korumaKalbi muhafaza eden, ilahi mesaja göğüs geren veya inkârla daralan iç vitrin.Kesin
İlmiMantık ve epistemolojiMasdar / AksiyomBilginin neşet ettiği kaynakİkincil kuralların ve hükümlerin kendisinden türediği temel öncüller kümesi.Güçlü
SiyasiYönetim ve kamu idaresiSadaret / LiderlikTopluma öncülük etmeEn ön safta durarak toplumun yükünü üstlenme ve karar mercilerini yönetme.Güçlü
İktisadiÜretim ve ticaret akışıÇıktı / İhracat (Sudûr)Ürünün pazara dağıtımıÜretim merkezinde toplanan değerin tüketim alanlarına sevk edilerek yayılması.Muhtemel

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerVektör alanlarında diverjans ve kaynak (source / divergence)Bir hacmin içinden dışarıya doğru radyal olarak yayılan akışkan hareketi veya potansiyel alanın bir kaynaktan dışa doğru yayılımı.Güçlü
Beşeri bilimlerDışavurum ve ekspresyonizm (sosyo-psikolojik dışa aktarım)Bireyin iç dünyasında biriktirdiği gerilim, niyet ve tasavvurları dışsal davranışa veya toplumsal eyleme dönüştürme süreci.Güçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKavramı yalnızca fizyolojik göğüs kafesine hapsetmek veya akevler notundaki gibi yalnızca anatomik kafa/baş yapısına indirgeyerek dilsel mecazı koparmak.
Kur'an içi daha geniş anlamKök hem bilincin dış dünyayla karşılaştığı, daralıp genişleyen psişik ön cepheyi (sadr) hem de bir kaynaktan doyum alıp geri dönme ve dağılma hareketini (sudûr) bütünsel olarak içerir.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataGöğsün daralması veya genişletilmesi ifadeleri mekanik bir et-kemik operasyonu sanılır; sadrın iç ile dış arasındaki geçiş kapısı ve niyetlerin dışavurum alanı olma niteliği yok edilir.

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın insan psikolojisini (vesvese, kin, ferahlık, iman) ve kıyamet sahnesindeki büyük hareketliliği (kabirlerden fışkırırcasına çıkış) aynı merkezden dışa taşma dinamiğiyle açıklamasını sağlar.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?İnsanın niyet ve sorumluluğunu konu edinen ayetlerde (Âl-i İmrân, el-Hac, el-Âdiyât) ve peygamberlerin risalet yükünü taşırken yaşadıkları ruhsal dönüşümlerde (Tâhâ, el-İnşirâh).
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Kur'an'ın kalp ve göğüs kavramlarını ilkel bir anatomi bilgisiyle kullandığı iddiasını çürütür; sadrın bedensel ve zihinsel bütün yönelişlerin dışa açılan ön kapısı olduğunu gösterir.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamCanlının veya nesnenin ön ve üst cephesi, göğüs bölgesi; su kaynağından doymuş olarak geri dönüp ayrılma eylemi.
  • Soyut anlamİçsel duygu ve niyetlerin dış dünyayla yüzleştiği ilk eşik; bir merkezde olgunlaşan durumun dışa doğru yayılması ve öncülük etmesi.
  • Sistematik karşılıkSistemin girdi-çıktı dengesinde kaynağa yönelişten (ورد) sonraki dışa açılma, dağılma ve ürün verme (sudûr) fazı.
  • LaTeX modeliS=∇⋅V⃗Ω
  • LaTeX açıklaması

S, kökün temsil ettiği sadır ve sudûr fonksiyonudur. Ω, duyguların, niyetlerin veya kaynağın toplandığı iç hacmi; V⃗, bu hacimden dışarıya doğru yönelen akış alanını; ∇⋅, kapalı veya derin iç merkezden dış çepere doğru gerçekleşen yayılım ve diverjans hareketini sembolize eder. Model, içte birikenin ön cepheden dışa taşmasını ve merkezden ayrılış dinamiğini matematiksel olarak ifade eder.

النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ص