علن

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ع-ل-نالصيغ: ٦ · الجذور المجاورة: ٦٢ · الآيات: ١٦ · السور: ١٢؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».وَعَلَانِيَةًنُعْلِنُأَعْلَنْتُمْعلنأَعْلَنْتُسرريُعْلِنُونَعلمصدرخبأدرأ

الجذرالصيغ ٦الآيات ١٦السور ١٢المجاورة ٦٢

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

علن

ع - ل - ن

جذر
  • الورود: ١٦
  • الآيات: ١٦
  • الصيغ: ٦
  • المعاجم: ١٣

“A’ren” mahallenin orta yeri, evler arası avlu demektir. Ra, le ye dönüşmüş ve “i’lan” etmek ortaya çıkarmak ve herkese duyurmak demektir.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(١٣)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

“A’ren” mahallenin orta yeri, evler arası avlu demektir. Ra, le ye dönüşmüş ve “i’lan” etmek ortaya çıkarmak ve herkese duyurmak demektir.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٢٬٠١٤
باب العين واللاّم والنّون معهما ع ل ن، ل ع ن، ن ل ع مستعملات علن: عَلَنَ الأمرُ يَعْلُنُ عُلُوناً وعَلانِيَةً، أي: شاع وظهر. وأعلنته إعلاناً. قال: قد كنت وَعَّزْت إلى عَلاءِ في السِّرِّ والإعْلانِ والنَّجاءِ ويقال للرّجُل: استسرّ ثم استعلَنَ. لا يقال: أعلن إلاّ للأمر والكلام، وأمّا استعلن فقد يجوز في كلّ ذلك. واعْتلَنَ الأمر، أي: اشتهر. ويقولون: استعلِنْ يا رجل، أي: أَظْهِرْ. والعِلان:
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٨٣
العَلانيَةُ: خلاف السرّ. يقال: عَلَنَ الأمرُ يَعْلُنُ عُلوناً. وعَلِنَ الأمر بالكسر يَعْلَنُ عَلَناً. وأعْلَنْتُهُ أنا، إذا أظهرته. والعِلانُ: المُعالَنَةُ. ورجلٌ عُلَنَةٌ: يبوح بسره.
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٥٬٥٥١
باب العين واللام مع النون علن ، لعن ، نعل : مستعملة . علن : يقال : عَلِن الأمر يَعْلَن عَلناً ، وعَلَن يَعْلُن إذا شاع وظهر . وأعلنته أنا إعلاناً . وقال الليث : أعلن الأمرُ إذا اشتهر . قال : وتقول : يا رجل استعلِنْ أي أظهِرْهُ . قال : والعِلاَن : المعالنة إذا أعلن كل واحد لصاحبه ما في نفسه . وأنشد : وكفّي عن أذى الجيران نفسي وإعلاني لمن يبغي عِلاني والعَلاَنية على مثال الكراهية والفراهية : ظهور
رابط المدخل

باب العين واللام مع النون علن ، لعن ، نعل : مستعملة . علن : يقال : عَلِن الأمر يَعْلَن عَلناً ، وعَلَن يَعْلُن إذا شاع وظهر . وأعلنته أنا إعلاناً . وقال الليث : أعلن الأمرُ إذا اشتهر . قال : وتقول : يا رجل استعلِنْ أي أظهِرْهُ . قال : والعِلاَن : المعالنة إذا أعلن كل واحد لصاحبه ما في نفسه . وأنشد : وكفّي عن أذى الجيران نفسي وإعلاني لمن يبغي عِلاني والعَلاَنية على مثال الكراهية والفراهية : ظهور الأمر . لعن : قال الله جلّ وعزّ ) بَل لَّعَنَهُمُ اللَّهُ بِكُفْرِهِمْ ) ( البَقَرَة : 88 ) قال أهل اللغة : لعنهم الله أي أبعدهم الله . واللعن : الإبعاد . وقال الشَّماخ : ذعرتُ به القطا ونفيتُ عنه مقام الذئب كالرجل اللَعِين أراد : مقام الذئب اللعين الطريد كالرجل . ويقال : أراد : مقام الذئب الذي هو كالرجل اللعين ، وهو المنفيّ . والرجل اللعين لا يزال منتبِذاً عن الناس ، شبَّه الذئب به . وكلّ من لعنه الله فقد أبعده عن رحمته واستحقّ العذاب فصار هالكاً . وقال الليث : اللعن : التعذيب . قال : واللَعِين : المشتوم المسبوب ولعنه الله أي عذّبه . قال : واللعنة في القرآن : العذاب . قال : واللعين : ما يُتَّخذ في المزارع كهيئة خَيَال يُذْعَر منه السباع والطيور . وقال غيره : اللعن : الطرد والإبعاد . ومن أبعده الله لم تلحقه رحمته وخُلّد في العذاب . والمُلاعنة بين الزوجين إذا قذف الرجل امرأته أو رماها برجل أنه زنى بها فالإمام يلاعِن بينهما . ويبدأ بالرجل ويقفه حتى يقول : أشهد بالله أنها زنت بفلان وإنه لصادق فيما رماها به . فإذا قال ذلك أربع مرات قال في الخامسة : وعليه لعنة الله إن كان من الكاذبين فيما رماها به . ثم تقام المرأة فتقول أيضاً أربع مرات : أشهد بالله أنه لمن الكاذبين فيما رماني به من الزنى ، ثم تقول في الخامسة : وعليها غضب الله إن كان من الصادقين . فإذا فرغَتْ من ذلك بانت منه ولم تحِلّ له أبداً . وإ كانت حاملاً فجاءت بولد فهو ولدها ولا يلحق بالزوج ؛ لأن السُنَّة نفته عنه ، سمّي ذلك كله لِعَاناً لقول الزوج : عليه لعنة الله إن كان من الكاذبين ، وقول المرأة : عليها غضب الله إن كان من الصادقين . وجائز أن يقال للزوجين إذا فعلا ذلك : قد تلاعنا ولاعنا والْتَعَنا . وجائز أن يقال للزوج : قد التعن ولم تلتعن المرأة ، وقد التعنت هي ولم يلتعن الرجل . ورجل لُعَنة إذا كان يكثر لَعْن الناس . ورجل لُعْنة إذا كان الناس يلعنونه لشرارته . والأول فاعل وهو اللُّعَنة ، والثاني مفعول وهو اللُّعْنة . وكانت العرب تحيّي ملوكها في الجاهلية بأن تقول للملك : أبيتَ اللَّعْن ، ومعناه : أبيت أيها الملِك أن تأتي أمراً تُلْعَن عليه . وسمعْتُ العرب تقول : فلان يتلاعن علينا إذا كان يتماجن ولا يرتدع عن سوء ويفعل ما يستحق به اللعن . وقال الليث : التلاعن كالتشاتم في اللفظ ، غير أن التشاتم يستعمل في وقوع فعل كل واحد منهما بصاحبه . والتلاعن ربما استعمل في فعل أحدهما . ورجل ملعَّن إذا كان يُلعَن كثيراً . وقال الليث : الملعَّن : المعذَّب ، وبيت زهير يدلُّ على غير ما قال الليث ، وهو قوله : ومرهَّق الضِيفان يحمد في الْ لأْواء غير ملعَّن القِدر أراد قِدْره لا تلْعن لأنه يُكثر لحمها وشحمها . وفي الحديث : ( اتّقوا الملاعن وأعِدّوا النُبَل ) . والملاعن : جَوَادّ الطريق وظلال الشجر ينزلها الناس نُهي أن يُتغَوّط تحتها فيتأذَّى السابلةُ بأقذارها ويلعنون مَن جلس للغائط عليها . وقال شمر : أقرأنا ابن الأعرابي لعنترة : هل تُبْلغَنِّي دارها شَدنيَّةٌ لعِنت بمحروم الشراب مصرَّم وفسّره فقال : سُبَّت بذلك فقيل : أخزاها الله فما لها دَرّ ولا بها لَبَن . قال : ورواه أبو عدنان عن الأصمعي : لعنت لمحروم الشراب . وقال يريد بقوله : بمحروم الشراب أي قُذفت بضَرْع لا لبن فيه مصرّم . وقال الفراء : اللعن : المَسْخ أيضاً ؛ قال الله تعالى : ( أَوْ نَلْعَنَهُمْ كَمَا لَعَنَّآ أَصْحَابَ السَّبْتِ ) ( النِّساء : 47 ) أي نمسخهم . قال : واللعين : المُخْزَى المهلَك أيضاً . وفي الحديث : ( لا يكون المؤمن لعَّاناً ) أي لا يكون كثير اللعن للناس . نعل : أبو العباس عن سَلَمة عن الفرّاء قال : النِعَال : الأرَضون الصِلاب . وأنشد : قوم إذا اخضرّت نعالهم يتناهقون تناهُق الحُمُر قال أبو العباس : ومنه الحديث الذي جاء : ( إذا ابتلت النعال فالصلاة في الرحال ) يقول : إذا مُطرت الأرضون الصِلاب فتزلَّفت بمن يمشي فيها فصَلُّوا في منازلكم ، ولا عليكم ألاَّ تشهدوا الصلاة في مساجد الجماعات . وقال الليث : النَعْل : ما جعلته وِقَاية من الأرض . قال : ويقال : نَعِل يَنْعَل وانتعل إذا لبِس النعل . قال : والتنعيل : تنعيلك حافر البرذَوْن بطَبَق من حديد يقيه الحجارة . وكذلك تنعيل خُفّ البعير بالجِلْد لئلا يَحْفى . ويوصف حافر حمار الوحش فيقال : ناعل لصلابته . ورجل ناعل : ذو نعْل . فإذا قلت : منتعل فمعناه : لابس نعلاً . وامرأة ناعلة . ومن أمثالهم : أطِرِّي فإنك ناعلة أراد : أدِلّي على المشي فإنك غليظة القدمين غير محتاجة إلى النَعْلين . وقد ذكرت اختلاف الناس في تفسيره في كتاب الطاء . ويقال : أنعل فلان دابَّته إنعالاً فهو مُنْعَل والنَعْل من جَفْن السيف الحديدةُ التي في أسفل قِرابه . أبو عبيدة : من وَضَح الفرس الإنعال ، وهو أن يحيط البياضُ بما فوق الحافر ما دام في موضع الرُسْغ ، يقال : فرس مُنْعَل . وقال أبو خَيْرة : هو بياض يَمُس حوافرَه دون أشاعره . وقال أبو عمرو : النَعْل : حديدة المِكْرَب ، وبعضهم يسمّيه السِنّ . أبو عبيد عن الأصمعيّ : النَعْل : العَقَب الذي يُلْبَس ظهر السِّيَة من القوس . قال : وإذا قُطِعت الوَدِيَّة من أمّها بِكَرَبها قيل : ودِيَّة منعَّلة . أبو زيد يقال : رماه بالمُنْعَلات أي بالدواهي وتركت بينهم المُنعَلات . ابن السكيت عن الأصمعيّ : النَّعل : الذليل من الرجال وأنشد : ولم أكن دارِجة ونَعْلا ويقال : انتعل فلان الرَمْضاء إذا سار فيها حافياً . وانتعلت المطِيُّ ظِلالَها إذا عَقَل الظلُّ نصفَ النهار ؛ ومنه قول الراجز : وانتَعَل الظلَّ فكان جوربا ويروى : وانتُعِل الظلُّ . وانتعل الرجلُ إذا ركب صِلاَب الأرض وحِرَارها ومنه قول الشاعر : في كل إنى قضاه الليل ينتعل شمر عن ابن الأعرابيّ : النعل من الأرض والخُفُّ والكُرَاعُ والضِلَع كل هذه لا تكون إلا من الحَرَّة فالنعل منها شبيهة بالنعل فيها ارتفاع وصلابة . والخُفّ أطول من النعل ، والكُرَاع أطول من الخُفّ ، والضِلَع أطول من الكُرَاع ، وهي ملتوية كأنها ضِلَع . وأنشدنا : فِدًى لامرىء والنعل بيني وبينه شفى غيم نفسي من وجوه الحواثر النعل : نعل الجبل ، والغَيْم : الوِتْر والذَحْل ، وأصله العطش . والحواثر من عبد القيس .

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٢٩٬٨٥٦
(باب العين واللام وما يثلثهما) (علم) العين واللام والميم أصلٌ صحيح واحد، يدلُّ على أثَرٍ بالشيء يتميَّزُ به عن غيره. من ذلك العَلامة، وهي معروفة. يقال: عَلَّمت على الشيء علامة. ويقال: أعلم الفارس، إذا كانت له علامةٌ في الحرب. وخرج فلانٌ مُعْلِماً بكذا. والعَلَم: الراية، والجمع أعلام. والعلم: الجَبَل، وكلُّ شيءٍ يكون مَعْلَماً: خلاف المَجْهَل. وجمع العلَم أعلامٌ أيضاً. قالت الخنساء: وإنَّ صخراً
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٢٨٣
- العلانية: ضد السر، وأكثر ما يقال ذلك في المعاني دون الأعيان، يقال: علن كذا، وأعلنته أنا. قال تعالى: ﴿أعلنت لهم وأسررت لهم إسرارا﴾ [نوح/ 9]، أي: سرا وعلانية. وقال: ﴿ما تكن صدورهم وما يعلنون﴾ [القصص/ 69]. وعلوان الكتاب يصح أن يكون من: علن اعتبارا بظهور المعنى الذي فيه لا بظهور ذاته.
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٢٧٧
ع ل ن قد استسرّ أمره ثم علن علناً وعلانيةً واستعلن وهملان بغضه لك مستعلن‏.‏ قال النابغة‏:‏ أباك امرؤ مستعلن لي بغضه له من عدوٍّ مثل ذلك شافع قرين آخر معه وأمره عالن‏:‏ ظاهر وأسرّ أمره وأعلنه وعالن به علاناً ومعالنةً‏.‏ قال‏:‏ وكفّي عن أذى الجيران نفسي وإعلاني لمن يبغي علاني
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ١٬٣٦٨
العِلانُ والمُعالَنة والإِعْلانُ: المُجاهرة. عَلَن الأَمْرُ يَعْلُنُ عُلُوناً ويَعْلِنُ وعَلِنَ يَعْلَنُ عَلَناً وعَلانية فيهما إذا شاع وظهر، واعْتَلَنَ؛ وعَلَّنه وأَعْلَنه وأَعْلَن به؛ وأَنشد ثعلب: حتى يَشُكَّ وُشاةٌ قد رَمَوْك بنا، وأَعْلَنُوا بك فينا أَيَّ إِعْلانِ وفي حديث المُلاعنة: تلك امرأَة أَعْلَنَتْ؛ الإِعْلانُ في الأَصل: إِظهار الشيء، والمراد به أَنها كانت قد أَظهرت الفاحشة. وفي حديث
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ١٣٥
* ع ل ن * * العَلاَنِيَةُ * ضد السر يقال * عَلِنَ * الأمر من باب دخل وطرب و * عُلْوانُ * الكتاب عنوانه وقد * عَلْوَنَ * الكتاب أي عنونه
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٢٬١٩٤
( عَلَنَ الأَمْرُ ، كنَصَرَ وضَرَبَ وكَرُمَ وفَرِحَ ) ، يَعْلُنُ ( عَلَناً ) ، بالتَّحريكِ مَصْدَر الأخيرِ ، ( وعَلانيَةً ) مَصْدَرُ الثلاثَةِ ، ففيه لَفٌّ ونَشْرٌ غيرُ مرتَّبٍ ؛ ( واعْتَلَنَ : ظَهَرَ ) وفشا . ( وأَعْلَنْتُه و ) أعْلَنْتُ ( به وعَلَّنْتُه ) ، بالتّشدِيدِ : ) ( أَظْهَرْتُهُ ) ، وأَنْشَدَ ثَعْلَب : حتى يَشُكَّ وُشاةٌ قد رَمَوْك بناوأَعْلَنُوا بك فينا أَيَّ إعْلانِوفي حدِيثِ
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٤٬٩٦٨
عَلَنَ الأَمْرُ 1 عَلَنَ الأَمْرُ ذ , aor. عَلُنَ (S, Msb, K) and عَلِنَ ; (K;) and عَلُنَ, aor. عَلُنَ ; (K;) and عَلِنَ, aor. عَلَنَ ; (ISk, S, Msb, K;) inf. n. عُلُونٌ, which is of the first; (S, Msb;) and عَلَنٌ, (ISk, S, Msb, K, TA, [app., accord. to the CK, عَلْنٌ, but this is wrong,]) which is of the last; (ISk, S, Msb, TA;) and عَلَانِيَةٌ, (K, TA,) which is of the three; (TA;) or this
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٬٠٢١
عَلَُنَ عَلَُنَ I , U ( n. ac. عَلْن 1 , عُلُوْن 27 , عَلَانِيَة ), a. Became public, known; transpired. b. see IV (b) . عَلِنَ عَلِنَ A ( n. ac. عَلَن 4 ), a. see supra (a) . عَلَّنَ عَلَّنَ II , a. see IV (b) . عَاْلَنَ عَاْلَنَ III a. [ acc. & Bi ], Showed openly to. b. Showed, disclosed, revealed, divulged, told, communicated to. أَعْلَنَ أَعْلَنَ IV a. [ acc. & Bi or Ila ],
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ٦٬٦٧٣
علن عَلَنَ - يَعْلُنُ - عَلانِيَة - أَعْلَنَ - يُعْلِنُ عَلَنَ - يَعْلُنُ + الأمر: يصير الأمر علناً: تظهر وتبدو للآخرين المعلومات المتعلقة بأمر أو شيء وتصير في متناول سمعهم وأبصارهم عَلانِيَة: على وزن " فـَعالية" اسم فعل مبالغة للهيئة والحال من " عَلَنَ - يَعْلُنُ ": بشكل علني أَعْلَنَ - يُعْلِنُ: ضد أَسَرَّ وأخفى: على وزن " أفعل " من "
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٦)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٦٢ (الإجمالي: ٨٦)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. سرر

    الآيات المشتركة: ١٢ · Serer üstüne oturulan kanepe türü divandır

  2. علم

    الآيات المشتركة: ١١ · Dağın sivri noktası demektir

  3. خفي

    الآيات المشتركة: ٤ · Hafy, Sık ağaçlı yerdir

  4. صدر

    الآيات المشتركة: ٤ · Okun ön yarısına denir

  5. نفق

    الآيات المشتركة: ٤ · İki yüzlüler

  6. كنن

    الآيات المشتركة: ٢ · Okların konduğu kap demektir

  7. خبأ

    الآيات المشتركة: ١ · Hibe başakta eki veya buğday danesinin bulunduğu yer…

  8. صلو

    الآيات المشتركة: ٣ · Namaz

  9. رزق

    الآيات المشتركة: ٣ · Üzüm demektir

  10. حزن

    الآيات المشتركة: ٢ · “Huzal (he, ze)” zayıf hayvan, semizin zıddı demektir

  11. بور

    الآيات المشتركة: ١ · Bair işlenmemiş toprak, kır demektir

  12. درأ

    الآيات المشتركة: ١ · Dür inci demektir

الآيات التي ورد فيها(١٦)

  1. أَوَلَا يَعْلَمُونَ أَنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ مَا يُسِرُّونَ وَمَا يُعْلِنُونَ

    Açığa çıkarırlar

  2. أَلَا إِنَّهُمْ يَثْنُونَ صُدُورَهُمْ لِيَسْتَخْفُوا مِنْهُ أَلَا حِينَ يَسْتَغْشُونَ ثِيَابَهُمْ يَعْلَمُ مَا يُسِرُّونَ وَمَا يُعْلِنُونَ إِنَّهُ عَلِيمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ

    Açığa çıkarırlar

  3. لَا جَرَمَ أَنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ مَا يُسِرُّونَ وَمَا يُعْلِنُونَ إِنَّهُ لَا يُحِبُّ الْمُسْتَكْبِرِينَ

    Açığa çıkarırlar

  4. وَإِنَّ رَبَّكَ لَيَعْلَمُ مَا تُكِنُّ صُدُورُهُمْ وَمَا يُعْلِنُونَ

    Açığa çıkarırlar

  5. وَرَبُّكَ يَعْلَمُ مَا تُكِنُّ صُدُورُهُمْ وَمَا يُعْلِنُونَ

    Açığa çıkarırlar

  6. فَلَا يَحْزُنْكَ قَوْلُهُمْ إِنَّا نَعْلَمُ مَا يُسِرُّونَ وَمَا يُعْلِنُونَ

    Açığa çıkarırlar

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökعلن
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerجهر, ظهر, بدو
Zıt Kökسرر
Çekirdek Özet 1Gizli, saklı veya örtük olan bir halin, sözün yahut fiilin herkesin idrak edebileceği şekilde yayılması, görünür kılınması ve aleniyet kazanması
Çekirdek Özet 2İnsanın iç dünyasında tuttuğu niyetlerin, fısıltıların ve gizli amellerin zıddı olarak açıkça sergilenen amelleri ve Allah'ın her iki alana da kuşatıcı tanıklığını bildirme
Çekirdek Özet 3Toplumsal alanda hukuki, ahlaki ve akdi muamelelerin şeffaflık, denetlenebilirlik ve açık tanıklık zeminine oturtulması
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca yüksek sesle söz söylemek veya gösteriş yapmakla sınırlandırıp, nesnelerin zatından ziyade anlamların, bağların ve hallerin kamusal alanda bilinirleşmesi boyutunu gözden kaçırmak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
علYükselme, üstte olma, belirginleşme ve açığa çıkma; bu çekirdek علو kökünde fiziki ve manevi yükseklik, علم kökünde bilginin zihinde belirip yükselmesi, علق kökünde bir yere tutunup askıda asılı kalarak görünür olma anlamını taşırنÇekirdeğin taşıdığı yükselme ve belirginleşme hareketine süreklilik, intişar ve kamusal alana yayılma boyutu katarak durumun herkesçe bilinir ve saklanamaz hale gelmesini sağlamıştır

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
عGözGörme, gözetleme, idrak etme, doğrudan şahit olma ve kaynağın açığa çıkması
لÇoban değneği, üvendireYöneltme, hareket ettirme, bağ kurma ve bir amaca doğru sevk etme
نFiliz, yılan, balıkSüreklilik, çoğalma, yayılma, hareket halinde genişleme ve canlılık
علنGöz önünde yönelerek yayılmaGizli veya içte kalmış olan bir durumun gözün görebileceği alana doğru yönlendirilmesi ve orada sürekli bir intişarla herkesin şahitliğine açık hale getirilmesi hareketidir

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir işin, durumun veya haberin gizlilik perdesinden çıkarak topluluk arasında yayılması, gözle görülür ve bilinir hale gelmesi; haberin şüyu bulması
Cahiliye şiiri kullanımıNâbiğa ez-Zübyânî düşmanlığın saklanmayıp açıkça sergilenmesini anlatırken kökü şöyle kullanır: أباك امرؤ مستعلن لي بغضه / له من عدوٍّ مثل ذلك شافع
Erken Arapça kullanımKarşılıklı içindekini dökmek ve açık davranmak anlamında şu beyitte geçer: وكَفِّي عن أَذَى الجِيرانِ نَفْسِي / وإِعْلاني لمن يَبْغِي عِلاني

المصدر Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Asās al-Balāgha.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça kök علن, genel olarak içte veya gizlide olan bir durumun dışarı vurulması, yayılması ve ifşa edilmesi semantik dairesinde yer alır. Klasik Arap dilcileri kökün birincil fiziksel anlamını bir haberin veya niyetin saklanamaz hale gelip yayılması olarak tarif etmiştir. Erken dönem Sami dillerinde bu kök doğrudan aynı üçlü biçimle her zaman tespit edilememekle birlikte, عل ikili tabanından gelişen yükseklik, öne çıkma ve üstte belirmeyle doğrudan ilintilidir. Kuzeybatı Sami dillerinde (özellikle İbranice ve Aramice/Süryanice) aleniyet kavramı daha çok görünür olma, gün ışığına çıkma ve bilinme ekseninde başka köklerle karşılansa da, علن kökünün Arapça içinde kazandığı mana, bir şeyin gizlilikten çıkıp aleniyet kazanması, herkesçe bilinmesi ve saklı bir tarafının kalmamasıdır. Ragıb el-İsfahânî'nin de işaret ettiği üzere bu kök çoğunlukla somut cisimlerin kendisinden ziyade mana ve niteliklerin, söz ve niyetlerin açığa çıkmasında yoğunlaşmıştır.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs, David Cohen, Lisān al-ʿArab, el-Müfredât.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönعل ikili kökünden türeyerek mana ve durumların açığa çıkıp yayılmasıKök, gizlilik zıddı olarak bir bilginin veya fiilin kamusal idrake sunulmasını ve yayılmasını ifade ederKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiعل kökündeki yükseklik ve üstte beliriş tabanıyla semantik akrabalıkBelirginleşme ve üst düzeye çıkma anlamı Sami kök matrisindeki yüksekte olma çekirdeğiyle örtüşürGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik dış halkalarda doğrudan düzenli üçlü morfolojik eşdeğer tespit edilmemiştirVeri bulunamadı

المصدر Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
علنAnlamlıAçığa çıkma, yayılmaBir haberin, niyetin veya fiilin gizlilikten kurtulup bilinir hale gelmesiHedef kök; Kur'an'da geçer
عنلKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez; sözlüklerde mühmel kabul edilir
لعنAnlamlıKovma, uzaklaştırmaHayırdan ve rahmetten mahrum bırakarak uzaklaştırma, hor görmeKur'an'da geçer; zıt ve dışlayıcı yönelim
لنعKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez; Arap dilinde mühmeldir
نعلAnlamlıAyakkabı, yere basan tabanİnsanın ayağını veya binek hayvanının tırnağını korumak için altına geçirilen nesneKur'an'da geçer; zeminle temas ve örtme
نلعAnlamlıZayıflık, gevşeklikBir nesnenin veya bedenin gevşemesi ve kuvvetini yitirmesi haliKur'an'da geçmez; Kitābü'l-ʿAyn müsta'mel kaydeder

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
علنMerkezAçığa çıkarma, aleniyetİçsel olan bir durumun veya bilginin herkesçe bilinir ve görünür hale getirilmesiNesnenin özünden çok niyet ve amelin kamusal alanda intişarı
جهر / جهرKomşuYüksek sesle söyleme, açık etmeجهر daha çok sesin ve işitmenin açık olması, duyulacak biçimde yüksek perdeden yapılmasıdırعلن sırrın kamusal bilgi haline gelmesi iken جهر duyusal algının doğrudan açık olmasıdır
ظهرKomşuGörünür olma, üstte olmaظهر kökünde fiziki üstünlük, arkadan yüzeye çıkma ve somut belirginlik esastırعلن özellikle manevi durumların ve niyetlerin şüyu bulmasıdır
بدوKomşuAniden belirme, zahir olmaبدو gizli olan bir şeyin ilk defa ortaya çıkması ve zihne yahut göze çarpmasıdırعلن saklanan bir halin yaygın ve kalıcı olarak bilinirleşmesidir
سررZıtGizleme, içte tutmaBilgiyi, ameli veya hissi başkalarının idrakinden saklayıp kalpte veya kapalı alanda tutmaAleniyetin doğrudan karşıtı olup gizliliği ve örtmeyi ifade eder

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaعلنAçığa çıkmak, yayılmakGizli bir bilginin veya durumun herkes tarafından bilinir hale getirilmesiKesin
Latincemanifestare, publicareAçığa çıkarmak, kamulaştırmakGizliyi kamuya açma yönünü karşılar; kökteki niyet ve amel karşıtlığı bağlamını eksik bırakırGüçlü
İngilizceto disclose, to make public, openlyAçığa vurmak, alenileştirmekKamusal duyurma ve gizlilikten çıkarma boyutunu karşılar; sır ile zıtlık vurgusu bağlama göre kurulurGüçlü
Almancaoffenbaren, öffentlich bekanntmachenAçığa vurmak, kamuya ilan etmekDurumun veya sözün kamuya açık hale gelmesini iyi verir; ahlaki niyet boyutunu kısmen dışarıda bırakırGüçlü
Fransızcadivulguer, manifester, ouvertementAçığa vurmak, açıkça yapmakBir bilginin yayılması ve görünür hale gelmesi yönünü karşılarGüçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Lisān al-ʿArab.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
يُعْلِنُونَ / تُعْلِنُونَGizlenen inanç, niyet ve hilelerin açığa vurulmasıİnsanın iç dünyasında sakladığı ile dışa vurduğunun Allah tarafından eksiksiz bilinmesi bağlamı (Bakara 2:77, Nahl 16:19, Neml 27:74)
وَعَلَانِيَةًAmellerin ve infakın açıkça, gizlenmeden yapılmasıHayrın hem gizli hem de açıkça ifa edilmesi, kullukta şeffaflık ve örneklik bağlamı (Bakara 2:274, Ra'd 13:22, İbrâhîm 14:31, Fâtır 35:29)
أَعْلَنْتُTebliğin açık, toplu ve ilan edilmiş şekilde yapılmasıNûh aleyhisselamın davetini gizli fısıltılardan sonra kamusal alanda yüksek sesle herkese duyurması bağlamı (Nûh 71:9)
أَعْلَنْتُمْDüşmana karşı sevgi besleyip bunu eyleme dökerek sırrı ifşa etmeMüminlerin gizli tutulması gereken stratejik hususları sevgi saikiyle açığa vurması bağlamı (Mümtehine 60:1)

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamAllah'ın ilim sıfatı ve nifak meselesiİnsanın gizlediği (sır) ile açığa vurduğunun (aleni) Allah'ın ilmi karşısında eşitliği; münafığın içiyle dışının çelişmesiBilginin insan için gizli-açık ayrımına tabi olması, Allah için ise mutlak surette açık bulunması
FıkıhHukuki tasarruflar, nikah, infak ve şahitlikİbadetlerin (infak gibi) açık mı gizli mi yapılmasının efdal olduğu; akitlerin şahitler huzurunda ilan edilmesi şartıKamusallık, aleniyet kazanma ve hukuki ispat zemini
TefsirSır-alaniyye karşıtlığı üzerinden kalbi hallerAyetlerdeki سرر ve علن zıtlığının psikolojik ve ahlaki tahlili; insanın çifte standardının çözümlenmesiZıt anlamlar üzerinden varoluşsal şeffaflık analizi
HadisŞeairin ilanı ve fıskın alenileşmesiNikahın ilan edilmesi emri ile günahın alenen işlenmesinin (mücahere) cezai ve ahlaki vebaliToplumsal normların korunması ve gizli günahın aleniyete dökülmesinin tahribatı

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniKulun Allah karşısındaki konumuİhlas ve şeffaflıkİç ve dış tutarlılığını sağlamaDini hayatta insanın gizlediği niyet ile alenen sergilediği amelin aynı ihlas çizgisine gelmesi esastırKesin
İlmiBilginin üretimi ve paylaşımıBilimsel aleniyet ve şüyuDoğrulanabilirlik ve denetimHakikatin gizli tutulmayıp ehlinin ve kamunun istifadesine sunulması, dogmatizmin önlenmesiGüçlü
SiyasiYönetim ve karar alma süreçleriKamusal şeffaflıkHesap verebilirlikYönetimin kapalı kapılar ardında değil, açık beyan ve meşru ilanlarla toplumsal denetime açık kılınmasıGüçlü
İktisadiİnfak, ticaret ve mali işlemlerKayıtlılık ve açık dolaşımGüven ve teşvikİnfakın örnek olması için açık yapılması; iktisadi sözleşmelerin aleniyetle güvenceye alınmasıGüçlü

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerGizli değişkenlerin gözlemlenebilir duruma dönüşmesi (Observability)Fizik ve kontrol teorisinde bir sistemin iç durumlarının (gizli enerji, faz) dışarıdan ölçülebilir ve doğrudan gözlemlenebilir sinyallere dönüşmesi süreci kökün gizliden aleniyete geçiş hareketiyle tam bir yapısal eşleşme gösterirGüçlü
Beşeri bilimlerKamusallık ve aleniyet ilkesi (Publicity principle)Hukuk felsefesi ve siyaset sosyolojisinde kuralların, kararların ve normların herkesin erişimine açık biçimde ilan edilerek geçerlilik ve denetlenebilirlik kazanması durumuKesin

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiİlan ve aleniyet kavramını sadece medya araçlarıyla yapılan reklam, bülten veya yüksek sesli propaganda düzeyine indirgemek
Kur'an içi daha geniş anlamKur'an'da kök, insanın niyetlerinden amellerine, fısıltılarından toplumsal hareketlerine kadar içsel olan her şeyin dış dünyada karşılık bulmasını ve Allah'ın mutlak kuşatıcı ilmine konu olmasını ifade eder
Yanlış anlamanın doğuracağı hataİnfak ve davet ayetlerindeki aleniyeti sadece gösteriş veya şekilsel bir beyanat sayıp, ibadetin toplumsal model oluşturma ve şeffaflık boyutunu göz ardı etme yanılgısına düşmek

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın insan tasavvurunda iç dünya (sır) ile dış dünya (alaniyye) arasındaki bütünlüğü kavramak, nifak mekanizmasını deşifre etmek ve Allah'ın her iki alandaki eksiksiz ilmini kavramak için merkezi bir anahtardır
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?İnfak ahlakını bildiren ayetlerde (Bakara 2:274), peygamberlerin tebliğ metotlarını anlatan kıssalarda (Nûh 71:9) ve münafıkların psikolojisini tahlil eden ayetlerde (Neml 27:74) belirleyicidir
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Dindarlığın sadece kalbe sıkışmış bir niyetten ibaret olduğu veya tersine sadece dışsal bir gösteriş olduğu yanılgısını yıkarak, iç ile dışın ilahi gözetim altında birbirini tamamlaması gerektiğini gösterir

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamSaklı veya örtük bir durumun, sözün yahut halin sınırları aşarak herkesin idrakine açık bir şekilde ortaya çıkması ve yayılması.
  • Soyut anlamİçsel niyet ve sırların kamusal alanda bilinirleşmesi; nifak ve riyadan arınarak varoluşsal bir şeffaflığa kavuşulması.
  • Sistematik karşılıkDini, ahlaki ve hukuki tasarrufların denetlenebilirlik, açıklık ve şehadet zemininde kamusal bir kesinlik kazanması.
  • LaTeX modeliS→δA  ⟹  ∀x (x∈Ω  ⟹  O(x,A))
  • LaTeX açıklamasıModelde S içsel ve gizli durumu (sır), A ise aleniyet kazanmış açık hali temsil eder. δ operatörü gizliden açığa geçişi tetikleyen eylemdir. Ω toplumsal gözlemciler kümesini, O(x,A) ise kümedeki her x bireyinin bu A durumuna doğrudan şahit olabilme ve onu gözlemleyebilme fonksiyonunu ifade eder. Model, gizli olanın herkes tarafından idrak edilebilir bir açıklığa kavuşmasını simgeler.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ع