عهد

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ع-ه-دالصيغ: ٢٧ · الجذور المجاورة: ٦٧ · الآيات: ٣٦ · السور: ١٧؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».عندبيعبِعَهْدِهِوَعَهْدِهِمْالْعَهْدَعهدوفينقضبِعَهْدِيتموثقعَهِدَحبب

الجذرالصيغ ٢٧الآيات ٣٦السور ١٧المجاورة ٦٧

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

عهد

ع - ه - د

جذر
  • الورود: ٤٦
  • الآيات: ٣٦
  • الصيغ: ٢٧
  • المعاجم: ١٢

معناه في القرآن: Söz

ملاحظاتي

المعاجم(١٢)

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٢٬٠٣٠
باب العين و الهاء والدال )ع ه د، ع ده، د ه ع مستعملات( عهد: العَهْدُ: الوَصِيِّةُ والتقَدُّمُ إلى صاحبك بشيء، ومنه اشتُقَّ العَهْدُ الذي يكتب لِلْوُلاةِ، ويُجْمَعُ على عُهودٍ. وقد عَهِدَ إليه يَعْهَدُ عَهْداً. والعَهْدُ: المَوْثِق وجمعُه عُهُود. والعَهْدُ: الالْتِقاءُ والإلمامُ الإلتقاءُ والإلمامُ يقال: مالي عَهْدٌ بكذا، وإنَّه لقريبُ العَهْد بهِ. والعَهْدُ: المنزلُ الذي لا يكادُ القوم إذا
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٬٥٠٠
العَهْدُ: الأمانُ، واليمينُ، والموثقُ، والذمّةُ، والحِفاظُ، والوصيةُ. وقد عَهِدْتُ إليه، أي أوصيته. ومنه اشتُقَّ العَهْدُ الذي يكتب للوُلاةِ. وتقول: عليَّ عَهْدُ الله لأفعلنَّ كذا. وفي الأمرِ عُهْدَةٌ، بالضم، أي لم يُحْكَم بعد. وفي عقله عُهْدَةٌ، أي ضعفٌ. وقولهم لا عُهْدَةَ، أي لا رَجعةَ. يقال: أبيعك المَلَسى لا عُهْدَةَ، أي يَتَمَلَّسُ وينفلتُ فلا يرجع إليَّ. والعُهْدَةُ: كتابُ الشراءِ. ويقال:
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٥٬٢٨٣
باب العين والهاء مع الدال عهد ، عده ، هدع ، دهدع استعمل من وجوهه : عهد ، عده ، هدع ، دهدع عهد : وفي الحديث أن عجوزاً زارت النبي ( صلى الله عليه وسلم ) بالمدينة ، فأقبل عليها وتخفَّى بها ، فعاتّبتْهُ عائشةُ في إقباله عليها فقال : ( إنها كانت تأتينا أزمانَ خديجة ، وإنَّ حُسْنَ العهد من الإيمان ) . قال أبو عبيد : العهد في أشياء مختلفة : فمنها الحِفاظ ورعاية الحرمة ، وهو هذا الذي في هذا الحديث . قال
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ١٤٬٣٤٣
(باب العين والهاء وما يثلثهما) (عهب) العين والهاء والباء كلمةٌ واحدة إن صحَّت. قال الخليل: العَيْهَب: الضَّعيف من الرِّجال عن طلب الوِتْر. قال الشاعر([1]) : حللت به وِتْرِي وأدركتُ ثُؤْرَتي *** إذا ما تناسى ذَحْلهُ كلُّ عَيهبِ([2]) فأمّا الذي يُروَى عن الشَّيباني: كانَ ذلك على *عِهِبَّى فلانٍ، أي في زمانه. وأنشد: عهدي بسَلمَى وهي لم تَزَوَّجِ *** على عِهِبَّى عيشِها المخرفَجِ([3]) فقد قيل،
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ١٬٤٧٢
- العهد: حفظ الشيء ومراعاته حالا بعد حال، وسمي الموثق الذي يلزم مراعاته عهدا. قال: ﴿وأوفوا بالعهد إن العهد كان مسئولا﴾ [الإسراء/34]، أي: أوفوا بحفظ الأيمان، قال: ﴿لا ينال عهدي الظالمين﴾ [البقرة/124]، أي: لا أجعل عهدي لمن كان ظالما، قال: ﴿ومن أوفى بعهده من الله﴾ [التوبة/ 111]. وعهد فلان إلى فلان يعهد (انظر: الأفعال 1/306)، أي: ألقى إليه العهد وأوصاه بحفظه، قال: ﴿ولقد عهدنا إلى آدم﴾ [طه/115]، {ألم
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٩٧٧
ع ه د عهد إليه‏.‏ واستعهد منه إذا وصّاه وشرط عليه‏.‏ والرجل العهد‏:‏ المحب للولايات والعهود‏.‏ قال جرير‏:‏ وما استعهد الأقوام من زوج حرّة من الناس إلا منك أو من محارب وقال الكميت‏:‏ نام المهلب عنها في إمارته حتى مضت سنة لم يقضها العهد وبينهما عهد أي موثق ومالي عهدٌ بكذا وإنه لقريب العهد به‏.‏ وهذا عهيدك أي معاهدك‏.‏ قال نصر بن سيّار‏:‏ وللترك أوفى من نزار بعهدها فلا يأمننّ الغدر يوماً
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ١١٬١٣٦
قال الله تعالى: وأَوفوا بالعهد إِن العهدَ كان مسؤولاً؛ قال الزجاج: قال بعضهم: ما أَدري ما العهد، وقال غيره: العَهْدُ كل ما عُوهِدَ اللَّهُ عليه، وكلُّ ما بين العبادِ من المواثِيقِ، فهو عَهْدٌ. وأَمْرُ اليتيم من العهدِ، وكذلك كلُّ ما أَمَرَ الله به في هذه الآيات ونَهى عنه. وفي حديث الدُّعاءِ: وأَنا على عَهْدِكَ ووَعْدِكَ ما استَطَعْتُ أَي أَنا مُقِيمٌ على ما عاهَدْتُك عليه من الإِيمان بك والإِقرار
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٦٩٥
* ع ه د * * العَهْدُ * الأمان واليمين والموثق والذمة والحِفاظ والوصية و * عَهِدَ * إليه من باب فَهِم أي أوصاه ومنه اشتق * العَهْدُ * الذي يُكتب للولاة وتقول علي عهد الله لأفعلن كذا و * العُهْدَةُ * كتاب الشراء وهي أيضا الدَّرك و * العَهْدُ * و * المَعْهَدُ * المنزل الذي لا يزال القوم إذا انتأوا عنه رجعوا إليه والمَعْهد أيضا الموضع الذي كُنت تعهد به شيئا و * المَعْهُودُ * الذي عُهد وعُرف و *
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٨٬٦١٤
العهد: الوصية والأمر، قال الله عز وجل: ألم أعهد إليكم يا بني آدم ، وكذا قوله تعالى وعهدنا إلى إبراهيم وإسماعيل ، وقال البيضاوي، أي أمرناهما، لكون التوصية بطريق الأمر. وقال شيخنا: وجعل بعضهم العهد بمعنى الموثق، إلا إذا عدي بإلى، فهو حينئذ بمعنى الوصية. قلت: وفي حديث علي، كرم الله وجهه. عهد إلي النبي الامي صلى الله عليه وسلم ، أي أوصى. والعهد: التقدم إلى المرء في الشيء. والعهد الموثق، واليمين
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩بلا ترجمةالحروف: ١٩٬٥٠٩
عَهِدَ اـِلَيْهِ 1 عَهِدَ اـِلَيْهِ ذ , (S, A, &c.,) aor. عَهَدَ , (Msb,) inf. n. عَهْدٌ, (TA,) He enjoined, charged, bade, ordered, or commanded, him; (S, A, Mgh, O, Msb, K, TA;) as also مِنْهُ ↓ استعهد. (A.) One says, عَهِدْتُ اـِلَيْهِ بِالأَمْرِ I enjoined him, or charged him, &c., to do the thing. (Msb.) And it is said in the Kur [xxxvi. 60], أَلَمْ أَعْهَدْ اـِلَيْكُمْ يَا بَنِى آدَمَ أَنْ
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٢٬٣٨٨
عَهِدَ عَهِدَ A ( n. ac. عَهْد 1 ) a. [ Ila ], Enjoined, charged, bade to. b. [ Ila ], Stipulated with; made a covenant with; bequeathed, left by will to. c. [ Ila & Fī ], Conferred, bestowed upon; guaranteed, secured to. d. [ acc. & Bi ], Met, saw, visited at. e. Knew, believed. f. Was mindful, heedful of, kept faithfully; respected, reverenced. عَاْهَدَ عَاْهَدَ III , a. Visited;
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيبلا ترجمةالحروف: ٤٥٬٤٧٩
عهد عَهِدَ - يَعْهَدُ - عَهْد - عَاهَدَ - يُعَاهِدُ عَهِدَ - يَعْهَدُ + كائن + كائناً أو شيئاً أو أمراً: يضع عنده شيئاً لحفظه ورعايته: يجعله في عهدته ومسؤوليته وتبعيته: يكون مسؤولاً عنه فيملكه ملكية تبع واختصاص وحراسة، دون ملك الملك أو ملك الأمر عَهِدَ - يَعْهَدُ + كائن + شيئاً + عند كائن: يضعه عنده لحفظه ورعايته عَهِدَ - يَعْهَدُ + كائن +
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٢٧)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٦٧ (الإجمالي: ٢٠٤)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. وفي

    الآيات المشتركة: ٩ · “Vefyü” düzlük yerde oluşan tümsek yer veya tepecikler…

  2. نقض

    الآيات المشتركة: ٥ · “Nukaz” birbirinden kopmuş iplik parçalarıdır

  3. عند

    الآيات المشتركة: ٧ · “Anid“ yulara gelmeyen devedir

  4. يتم

    الآيات المشتركة: ٣ · Tek başına bulunan ağaç ve cevher demektir

  5. شري

    الآيات المشتركة: ٣ · Satın aldılar

  6. نكث

    الآيات المشتركة: ٢ · Bozulmuş iptir

  7. وثق

    الآيات المشتركة: ٣ · Anlaşma

  8. رعي

    الآيات المشتركة: ٢ · Otlak yerdir

  9. وصل

    الآيات المشتركة: ٢ · Birleştirirler

  10. مول

    الآيات المشتركة: ٤ · Onların malları

  11. بيع

    الآيات المشتركة: ٢ · Bey’a elin bilekten sonraki kısmıdır

  12. حبب

    الآيات المشتركة: ٤ · Habbe حَبَّ tane demektir (Tahıl tanesi)

الآيات التي ورد فيها(٣٦)

  1. إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَأَيْمَانِهِمْ ثَمَنًا قَلِيلًا أُولَئِكَ لَا خَلَاقَ لَهُمْ …

    Sözü

  2. الَّذِينَ يُوفُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَلَا يَنْقُضُونَ الْمِيثَاقَ

    Sözü

  3. وَأَوْفُوا بِعَهْدِ اللَّهِ إِذَا عَاهَدْتُمْ وَلَا تَنْقُضُوا الْأَيْمَانَ بَعْدَ تَوْكِيدِهَا وَقَدْ جَعَلْتُمُ اللَّهَ عَلَيْكُمْ كَفِيلًا إِنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ مَا تَفْعَلُونَ

    Sözü

  4. وَلَا تَشْتَرُوا بِعَهْدِ اللَّهِ ثَمَنًا قَلِيلًا إِنَّمَا عِنْدَ اللَّهِ هُوَ خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ

    Sözü

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökعهد
YapıÜçlü kök
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerعقد, وثق, وعد
Zıt Kökنقض
Çekirdek Özet 1Bir şeyi sürekli gözetmek, halden hale takip etmek ve terk etmeyip periyodik olarak yoklamak
Çekirdek Özet 2Allah ile insan veya insanlar arası süreklilik ve sadakat gerektiren bağlayıcı taahhüt
Çekirdek Özet 3Zaman içinde yenilenen, gözetilmeyi ve karşılıklı sorumluluğu şart koşan ahit düzeni
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca tek seferlik kuru bir söze veya hukuki imzaya indirgeyip sürekli gözetim ve sadakat boyutunu yok saymak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
عهSürekli temas, yumuşak bağlanma veya kalıcılık arayışı; nitekim aynı çekirdeği paylaşan عهن kökünde boyanmış yünün lif lif birbirine tutunması ve esnekliği mevcutturدKapı, giriş ve sınır bildiren harfin eklenmesiyle soyut temas ve tutunma eylemi, belirli sınırlara, kurallara ve bağlayıcı bir eşiğe oturtularak kurumsal ve hukuki bir gözetime dönüştürülmüştür

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
عGöz; görme, bilme, kaynakNesneyi veya muhatabı sürekli bakış altında tutma, gözlemleme ve farkında olma
هKollarını kaldırmış insan; dikkat çekme, nefes, canlılıkGözetilen şeyin canlı tutulması, her an diri bir dikkatle karşılanması ve yenilenmesi
دKapı; geçiş, hareket, sınırTakip ve dikkatin belirli bir sınır ve çerçeve içinde sabitlenmesi, taahhüt eşiği oluşturulması
عهدGözetilen ve diri tutulan sınırBir ilişkinin veya sorumluluğun sürekli göz önünde tutularak, diri bir dikkatle belirli sınırlar dahilinde korunması ve halden hale takip edilmesi hareketidir

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir yeri veya nesneyi aralıklarla ziyaret edip durumunu yoklamak; göçebelerin dönüp dolaşıp tekrar konakladıkları su veya yurt yeri (el-ma‘hed); kuraklıktan sonra peş peşe yağıp toprağın nemini koruyan ardışık yağmur (el-ahd).
Cahiliye şiiri kullanımıRu‘be b. el-Accâc beytinde terk edilmiş yurdun zaman içinde silinmeye yüz tutmuş ama hala dönüp gelinen izlerini tasvir ederken şöyle der: هل تعرف العهد المحيل أرسمه / عفت عوافيه وطال قدمه
Erken Arapça kullanımYöneticilere verilen talimatname ve görev belgesi için (el-ahd ile’l-vâlî) kullanımı; bir kimsenin birine belirli aralıklarla vasiyet ve tembihte bulunması; bir olaya yakın zaman önce şahit olmayı bildiren قريب العهد deyimi.

المصدر Maqāyīs al-Lugha, Kitābü’l-ʿAyn, Lisān al-ʿArab, Dīvânu Ru‘be.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça عهد kökü, merkezi Sami dillerinde özellikle ardışık takip, bilgi tazeleme ve gözetim alanı etrafında gelişmiş görünmektedir. Kuzeybatı Sami dillerinde (İbranice ve Ârâmîce) bu kök morfolojik olarak doğrudan aynı üçlü biçimle baskın bir antlaşma terimi olarak yer almaktan ziyade, bağlama ve ilişkilendirme alanındaki paralel yapılarla veya biliteral taban düzeyinde temas gösterir; nitekim İbranicede antlaşma anlamını berît kavramı üstlenmiştir. Arapçada kökün sergilediği özgün semantik yönelim, salt soyut bir ahitleşme değil, fiziksel bir gözetim, periyodik dönüş ve halden hale koruma (hıfz) karakteridir. Bu durum, kökün Arap çöl yaşantısında mevsimlik su kaynaklarının ve yurtların (ma‘hed) unutulmayıp düzenli olarak yoklanması pratiğinden doğup oradan hukuki ve ahlaki taahhüt düzeyine yükseldiğini göstermektedir.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, HALOT, Lane’s Lexicon, David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques).

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönZiyaret edilen menzil ve ardışık yağmurFiziksel olarak bir yere dönüp durma ve bir şeyi gözden kaçırmama anlamından hukuki taahhüde geçişKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiGüney ve Merkezi Sami alanıSözleşme ve sadakat bağlamlarının kabileler arası güven ve eman sistemleriyle paralel gelişimiGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik bağlantılarVeri bulunamadıVeri bulunamadı

المصدر Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Dictionnaire des racines sémitiques.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
عهدAnlamlıGözetmek, taahhüt etmekBir şeyi halden hale takip edip korumak, sözleşmekHedef kök; Kur'an'da geçer
عدهAnlamlıAşmak, tecavüz etmek, yönelmekBir sınırdan öteye geçmek veya bir durumdan başkasına atlamakعدو ile fonetik akrabadır; Kur'an'da geçmez
هعدKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilir
هدعKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilir
دعهAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıKullanım dışı bırakılmış veya tespit edilmemiştirKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilir
دهعAnlamlıHızlı gitmek, dolup taşmakSuyun veya devenin süratle ve dolgun bir akışla yol almasıNadir kullanım; Kur'an'da geçmez

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
عهدMerkezSürekli gözetilen taahhütSözün zamana yayılarak halden hale takip edilmesi ve korunmasıHem ilahi hem beşeri ilişkide gözetim ve sadakati kapsar
عقدKomşuDüğümlemek, bağlamakİki ucu birbirine bağlayıp çözülmez hale getirme vurgusu öndedirHukuki bağın sağlamlığına ve şekline odaklanır
وثقKomşuSağlamlaştırmak, pekiştirmekGüven ve sarsılmaz teminat oluşturma niteliği belirgindirKarşılıklı emniyet ve bağlayıcı teminata dayanır
وعدKomşuGeleceğe dönük söz vermeİleriye dönük bir vaatte bulunma veya bir eylemi üstlenme bildirirSürekli gözetimden ziyade vadenin dolması esastır
نقضZıtBozmak, çözmekBir yapıyı, bükülmüş ipi veya bağı lif lif ayırıp iptal etmekAhdi ve taahhüdü ortadan kaldırıp bağı koparma eylemidir

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaعهدSürekli gözetilen bağlayıcı taahhütSorumluluğun zamana yayılarak titizlikle takip edilmesini ve korunmasını bildirirKesin
LatinceFoedus, PactumAntlaşma, sözleşme, paktHukuki ve siyasi mutabakatı iyi karşılar ancak içsel gözetim nüansı dışarıda kalırGüçlü
İngilizceCovenant, Solemn pledgeAhit, kutsal sözleşme, bağlayıcı taahhütCovenant kelimesi teolojik derinliği ve sürekliliği tam olarak karşılarGüçlü
AlmancaBund, VerpflichtungAhit, bağlayıcı taahhütBund kavramı birliktelik ve sadakat bağını yansıtırGüçlü
FransızcaAlliance, Pacteİttifak, pakt, ahitTaraflar arasındaki sürekli bağı ve teolojik ittifakı ifade ederGüçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Webster’s Third New International Dictionary.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
Fıtrat ve tevhid ahdiYaratılışta insanın Rabbine verdiği asli bağlılık taahhüdüİnsanın varoluşsal yükümlülüğü ve fıtrî sorumluluğu bağlamında (A‘râf 7:172, Yâsîn 36:60)
Şeriat ve vahiy emirleriAllah’ın kullarına yüklediği ilahi emirler, nehiyler ve helal-haram sınırlarıVahyin yüklediği sorumlulukları gözetme ve koruma bağlamında (Bakara 2:27, Bakara 2:80, Ra‘d 13:20)
Toplumsal ve siyasi antlaşmalarMüminler ile diğer topluluklar veya bireyler arasında yapılan bağlayıcı sözleşmelerBarış, emân, ticaret ve karşılıklı ilişkilerin hukuki çerçevesi bağlamında (Tevbe 9:1, Tevbe 9:4, Enfâl 8:56)
Karşılıklı sadakat ve ahlaki sözMüminlerin kendi aralarında veya Allah’a karşı verdikleri özel adak ve sözlerMüminlerin vasıfları, emanete riayet ve cihada sebat bağlamında (Mü’minûn 23:8, Ahzâb 33:23, İsrâ 17:34)
Peygamberlere verilen özel görevAllah’ın elçilerine tebliğ, arınma ve ibadet mekânlarını koruma hususundaki buyruğuİbrahim ve diğer elçilerin risalet ve inşa sorumluluğu bağlamında (Bakara 2:125, Tâhâ 20:115)

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamMîsak ve fıtrat doktriniBezm-i elestteki ahdin ontolojik ve ahlaki bağlayıcılığı, insanın sorumluluk temeliİnsanın doğuştan Allah’ı tanıma ve tevhide sadık kalma mecburiyeti
FıkıhSözleşmeler hukuku ve muâhedâtGayrimüslimlerle yapılan barış ve emân sözleşmeleri (ehl-i ahd/muâhed), akitlerin ifasıTaahhütlerin bağlayıcılığı ve hıyanetin haramlığı
TefsirAhdin kapsamı ve çeşitleriAyetlerdeki ahdin genel emirleri mi yoksa özel sözleşmeleri mi ifade ettiğiBütün ilahi tekliflerin ve beşeri sözlerin gözetilmesi gereken birer ahit olduğu
HadisMuâhedin hakları ve emanMüslümanların himayesindeki bir ahit sahibini haksız yere öldürmenin vebaliAhde vefasızlığın ve gadir yapmanın nifak alameti sayılması

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniKul ile Yaratıcı ilişkisiFıtrî ve vahiy temelli kulluk misakıİnsanın varoluş gayesini sürekli canlı tutmakİnsan bu bağı her namazda ve amelinde yenileyerek gözetirKesin
İlmiBilgi ahlakı ve hakikat sadakatiHakikate ve metodolojiye bağlılık yeminiBilgiyi tahriften korumak ve emanet bilinciyle taşımakÂlimin bildiğiyle amel etmesi ve gerçeği gizlememesi bir ahittirGüçlü
SiyasiDevletlerarası ilişkiler ve toplumsal sözleşmeUluslararası barış antlaşması ve anayasal meşruiyetÇatışmayı durdurmak, hukuki güven ve istikrar tesis etmekSiyasi otoritenin meşruiyeti ve gayrimüslim tebaa ile bağlar ahitle yürürKesin
İktisadiTicari akitler ve borç ilişkileriİfa zorunluluğu ve işlem güvenliğiPiyasa belirsizliğini gidermek ve güven sermayesi üretmekSözleşmelere riayet edilmediğinde iktisadi çöküş ve niza doğarKesin

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerGeri beslemeli denetim döngüsü (Closed-loop feedback control)Sistemin çıktısının sürekli ölçülüp referans değerle karşılaştırılması ve durumun periyodik olarak düzeltilmesi gibi, kökün özündeki halden hale gözetim de sapmaları önleyen dinamik bir kontrol işlevi görürGüçlü
Beşeri bilimlerKurumsal güven ve toplumsal sözleşme (Social contract)Toplumu oluşturan bireylerin hak ve ödev dengesini tek seferlik bir metinle değil, kurumlar aracılığıyla her an yeniden teyit edip yaşatmaları kökün dinamik taahhüt yapısıyla tam örtüşürKesin

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiAhit kelimesini yalnızca tarihsel bir teolojik mitos (elest bezmi) veya salt kağıt üzerindeki resmi bir diplomatik belge olarak görmek; kökün içerdiği diri, sürekli ve pratik murakabe boyutunu unutmak
Kur'an içi daha geniş anlamİnsanın fıtratından başlayarak aklına, ahlakına, ailevi sorumluluklarına, ticari dürüstlüğüne ve uluslararası ilişkilerine kadar hayatın her anında Allah’ın murakabesi altında yaşama bilinci
Yanlış anlamanın doğuracağı hataAhit kavramı daraltıldığında, gündelik hayattaki sözler, iş ahlakı, emanetler ve sosyal sorumluluklar ahit kapsamı dışına çıkarılır; böylece din soyut bir inanç bildirisine dönüşür ve toplumsal güven tamamen çöker

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an’ın insan tasavvuru, başıboş bırakılmış bir varlık değil, ezelden ebede uzanan çok katmanlı bir taahhüt ağının öznesi olan insandır; din bütünüyle bu ahdin korunmasından ibarettir
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Müminlerin temel ahlaki vasıflarını bildiren ayetlerde (Mü’minûn, Meâric), müşriklerle ve Ehl-i Kitap ile yapılan antlaşmaların kurallarını koyan hukuk ayetlerinde (Tevbe, Bakara) ve fıtratı anlatan ayetlerde (A‘râf)
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Dindarlığı sadece bireysel ibadetlere hapseden, gayrimüslimlerle veya hasımlarla yapılan anlaşmalarda hileye kapı aralayan pragmatist anlayışı kökten reddeder; antlaşmaya sadakati imanın ayrılmaz şartı kılar

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamBelirli aralıklarla gidilip yoklanan konak yeri, kurak toprağı sürekli nemli tutan ardışık yağmur ve halden hale korunan bağ.
  • Soyut anlamİki taraf arasında kurulan, zamana yayılan, sürekli takip, gözetim ve sadakatle diri tutulması gereken bağlayıcı yükümlülük.
  • Sistematik karşılıkDinî, ahlakî, siyasî ve iktisadî düzeni ayakta tutan, bozulması sistemik iflasa yol açan temel güven ve taahhüt parametresi.
  • LaTeX modeliA(t)=∫t0t(P(τ)⋅G(τ)−B(τ))dτ
  • LaTeX açıklamasıFormülde A(t), sistemde zaman içinde canlı tutulan kümülatif ahit durumunu temsil eder. P(τ) verilen taahhüdün ve ilkenin mevcudiyetini, G(τ) bu taahhüdü zamana bağlı olarak sürekli denetleyen, yoklayan ve koruyan gözetim fonksiyonunu simgeler. B(τ) ise ahdi zedeleyen gevşeklik, ihlal veya taahhüdü bozma eğilimini gösterir. Ahdin geçerliliği ve diriliği, tek bir andaki söze değil, zaman boyunca (t0→t) kesintisiz bir gözetim çarpımıyla (P⋅G) beslenmesine bağlıdır.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ع