فرعون

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ف-ر-عالصيغ: ٦ · الجذور المجاورة: ٨٢ · الآيات: ٦٧ · السور: ٢٧؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».سومذبحدأبيَافِرْعَوْنُفرعونملأهامانوَفِرْعَوْنُفِرْعَوْنَقوموَفِرْعَوْنَأولوتد

الجذرالصيغ ٦الآيات ٦٧السور ٢٧المجاورة ٨٢

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

فرعون

ف - ر - ع

جذر
  • الورود: ٧٤
  • الآيات: ٦٧
  • الصيغ: ٦
  • المعاجم: ٠

معناه في القرآن: Firavun

ملاحظاتي

المعاجم(٠)

لا توجد مداخل معجمية لهذا الجذر.

الصيغ(٦)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٨٢ (الإجمالي: ٢٤١)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. ملأ

    الآيات المشتركة: ١١ · “Mil” doldurulmuş çuval, “mülle” doldurulup ağzı dikilen…

  2. هامان

    الآيات المشتركة: ٦ · Ve Haman

  3. موسى

    الآيات المشتركة: ١٥ · Musa

  4. أول

    الآيات المشتركة: ١٣ · Alet kaldıraç demektir

  5. دأب

    الآيات المشتركة: ٣ · De’b (hemze) : Dabbe yürüyen hayvandır

  6. سحر

    الآيات المشتركة: ٦ · Kesilmiş koyunun akciğeri demektir

  7. قوم

    الآيات المشتركة: ١٨ · Hayvanların ön ayaklarına denir

  8. ذبح

    الآيات المشتركة: ٣ · Zebih kesilmiş hayvan demektir

  9. بنو

    الآيات المشتركة: ٨ · Oğullar

  10. جيب

    الآيات المشتركة: ٢ · Cevb bir şeyi yerleştirmek için açılan kuyu, çukur demetir

  11. صرح

    الآيات المشتركة: ٢ · Kente hakim yüksek yerdir

  12. وتد

    الآيات المشتركة: ٢ · Kazık demektir

الآيات التي ورد فيها(٦٧)

  1. وَإِذْ نَجَّيْنَاكُمْ مِنْ آلِ فِرْعَوْنَ يَسُومُونَكُمْ سُوءَ الْعَذَابِ يُذَبِّحُونَ أَبْنَاءَكُمْ وَيَسْتَحْيُونَ نِسَاءَكُمْ وَفِي ذَلِكُمْ بَلَاءٌ مِنْ رَبِّكُمْ عَظِيمٌ

    Firavun

  2. وَإِذْ فَرَقْنَا بِكُمُ الْبَحْرَ فَأَنْجَيْنَاكُمْ وَأَغْرَقْنَا آلَ فِرْعَوْنَ وَأَنْتُمْ تَنْظُرُونَ

    Firavun

  3. كَدَأْبِ آلِ فِرْعَوْنَ وَالَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا فَأَخَذَهُمُ اللَّهُ بِذُنُوبِهِمْ وَاللَّهُ شَدِيدُ الْعِقَابِ

    Firavun

  4. ثُمَّ بَعَثْنَا مِنْ بَعْدِهِمْ مُوسَى بِآيَاتِنَا إِلَى فِرْعَوْنَ وَمَلَئِهِ فَظَلَمُوا بِهَا فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِينَ

    Firavun

  5. قَالَ الْمَلَأُ مِنْ قَوْمِ فِرْعَوْنَ إِنَّ هَذَا لَسَاحِرٌ عَلِيمٌ

    Firavun

  6. وَجَاءَ السَّحَرَةُ فِرْعَوْنَ قَالُوا إِنَّ لَنَا لَأَجْرًا إِنْ كُنَّا نَحْنُ الْغَالِبِينَ

    Firavun

  7. وَقَالَ الْمَلَأُ مِنْ قَوْمِ فِرْعَوْنَ أَتَذَرُ مُوسَى وَقَوْمَهُ لِيُفْسِدُوا فِي الْأَرْضِ وَيَذَرَكَ وَآلِهَتَكَ …

    Firavun

  8. وَلَقَدْ أَخَذْنَا آلَ فِرْعَوْنَ بِالسِّنِينَ وَنَقْصٍ مِنَ الثَّمَرَاتِ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ

    Firavun

  9. وَإِذْ أَنْجَيْنَاكُمْ مِنْ آلِ فِرْعَوْنَ يَسُومُونَكُمْ سُوءَ الْعَذَابِ يُقَتِّلُونَ أَبْنَاءَكُمْ وَيَسْتَحْيُونَ نِسَاءَكُمْ وَفِي ذَلِكُمْ بَلَاءٌ مِنْ رَبِّكُمْ عَظِيمٌ

    Firavun

  10. كَدَأْبِ آلِ فِرْعَوْنَ وَالَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ كَفَرُوا بِآيَاتِ اللَّهِ فَأَخَذَهُمُ اللَّهُ بِذُنُوبِهِمْ إِنَّ اللَّهَ قَوِيٌّ شَدِيدُ الْعِقَابِ

    Firavun

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökفرعون
YapıBeşli / Özel ad (A'cemî unvan ve şahıs adı)
Özel DurumGayr-ı munsarıf, Arapçalaşmış yabancı kökenli (muarreb) unvan
Bağlamsal Yakın Köklerطغي, جبر, ملك, كبر
Zıt Kökعدل
Çekirdek Özet 1Eski Mısır monarşi sarayı üzerinden mutlak güç, tepeye tırmanma ve boyun eğmez büyüklük iddiası
Çekirdek Özet 2Kur'an'da kibrin, sahte rablik iddiasının, toplumu fırkalara bölerek köleleştirmenin ve siyasi tiranlığın mutlak sembolü
Çekirdek Özet 3İlahi otoriteye alternatif üretmeye çalışan, bürokrasi ve sermaye ittifakıyla ayakta duran çöküşe mahkûm otokratik nizam
Kritik Hata Riskiİsmi yalnızca tarihsel bir Antik Mısır figürüne indirgeyerek temsil ettiği evrensel zulüm ve tahakküm mekanizmasını gözden kaçırmak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
فرAyrılma, yarılma, yukarı fırlama, tepeye çıkma ve sınırları aşarak yayılma (فرع, فرد, فرق)عYükselme, boy atma ve en üst noktaya ulaşma anlamı somutlaşarak ağacın en yüksek dalı ve kavmin reisi anlamına dönüşmüştür.
فرعDal budak salma, yukarı doğru uzanma, üstünlük kurmaو, نArap morfolojisinde büyüklük, aşırılık ve zorbalık bildiren ek unsurlarla kelime, kendi sınırını aşarak azgınlaşan ve tanrılık taslayan tiran şahsiyeti adlandırmaya uyarlanmıştır.

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
فAğız; söz, açıklık, kenarİlan edilen iddia, kibre dayalı emir buyurma ve sınır tanımaz buyurgan söz kudreti
رİnsan başı; baş, ilk, üstEn tepede yer alma, liderlik, kendini her şeyin üstünde görme ve kibirle baş kaldırma
عGöz; görme, bilme, kaynakDenetleme iddiası, toplumu gözetim altında tutarak mutlak iktidar odağı haline gelme
وÇengel, çadır kazığı; bağlama, ekleme, tutturmaİktidarı sağlamlaştırma, kitleleri zorla sisteme eklemleme ve kazıklar üzerinde durma arzusu
نFiliz, yılan, balık; süreklilik, çoğalma, canlılıkGücün devamlılığı iddiası, canlıları dilediğince yaşatma ve öldürme yanılsaması
فرعونSöz ve baş olma gücüyle gözetim kurup iktidarını mutlaklaştıran azgın yapıKendi sözünü en üst yasa kılan, toplumu göz hapsine alan ve baskı aygıtlarıyla tahakkümünü sabitleyen tiranlık hareketi

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamEski Mısır dilinde monarşi sarayını ve büyük hanedanlık yapısını ifade eden unvan; Arap dilcilerine göre ise azgınlık, kibrin zirvesi ve zorbalıkla başkalarını sindirme eylemi
Cahiliye şiiri kullanımıUmeyye b. Ebi's-Salt şiirlerinde Mûsâ kıssası bağlamında denizde boğulan kibirli hükümdar olarak zikredilmiş, erken Arap muhayyilesinde haddi aşan zalim iktidarın timsali olarak yer bulmuştur.
Erken Arapça kullanımArapçada türetilmiş bir kök gibi kullanılarak haddi aşan, kibre kapılıp başkalarına boyun eğdirmeyen her zorba için tefer'ane fiili türetilmiştir.

المصدر Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha, Tāj al-ʿArūs ve Umeyye b. Ebi's-Salt Divanı.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça فرعون lafzı, kökeni itibarıyla Afro-Asyatik dil ailesinin Mısır koluna ait olup doğrudan Eski Mısırca pr-ꜥꜣ (büyük ev, saray) terkibinden türemiştir. Bu unvan, Yeni Krallık döneminden itibaren yalnızca saray binasını değil, bizzat hükümdarın şahsını tanımlayan monarşik bir lakap haline gelmiştir. Batı Sami dillerine fonetik uyarlamayla giren kelime, İbranicede Par‘ōh (פַּרְעֹה), Ârâmîce ve Süryanicede Pēr‘ōn (ܦܪܥܘܢ) biçimlerini almıştır. Arapçaya nûn ilavesiyle Süryanice üzerinden veya doğrudan Sami ses uyumu kurallarıyla aktarılmış, kök yapısı Arapçadaki فرع (yükselmek, üstün olmak) fiiliyle anlamsal bir fonetik örtüşme kurarak azgınlık ve büyüklük ifade eden bir kalıba bürünmüştür.

درجة الثقة Kesin

المصدر Brown-Driver-Briggs, HALOT, Payne Smith ve Arthur Jeffery (The Foreign Vocabulary of the Qur'an).

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönفرع kökünden fa'levn vezninde türetimArap dilcileri kelimeyi a'cemî kabul etmekle birlikte, azgınlık ve baş olma manası taşıyan tefer'un köküyle eşleştirmiştir.Güçlü
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice Par‘ōh, Süryanice Pēr‘ōnİbranicede hükümdar unvanı, Süryanicede ise nûn ekiyle tiranlık ve kibrin şahıslaşmış biçimi olarak yer alır.Kesin
Daha geniş dilsel ilişkiEski Mısırca pr-ꜥꜣ (büyük ev / kraliyet sarayı)Krallık makamını ifade eden mimari metoniminin zamanla hükümdarın mutlak şahsiyetine dönüşmesi.Kesin

المصدر Arthur Jeffery, Wilhelm Gesenius Hebrew and Chaldee Lexicon, Lisān al-ʿArab.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
فرعونAnlamlıHaddi aşan hükümdar, tiranEski Mısır monarşi unvanı ve Kur'an'da azgınlığın sembol ismiKur'an'da geçer

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
فرعونMerkezSiyasi-dini tiranlık ve tanrılık iddiasıKibir, bürokrasi, sermaye ve orduyu birleştirerek mutlak tanrılık taslayan şahıslaşmış otoriteKur'an'da en çok zikredilen zalim yönetici arketipi
طغيKomşuSınırı aşma, azgınlaşmaHaddi aşmanın fiili ve ahlaki boyutu; her firavun bir tağidirSuyun kabarması gibi insanın haddini aşması
جبرKomşuZorbalık, baskı, buyurganlıkGüç kullanarak başkalarını iradesiz kılma ve tepeden inme tahakkümKendini düzeltilemez ve vazgeçilmez görme hali
ملكKomşuSiyasi mülkiyet ve hükümdarlıkMeşru veya gayrimeşru idari yetki; firavunluk bunun yozlaşmış halidirYönetme ve malik olma konumu
كبرKomşuBüyüklük taslama, istikbarKendini hakikatin ve diğer insanların üstünde konumlandırma cüretiİçsel bir büyüklük vehminin dışa vurumu
عدلZıtDenge, hakkaniyet, adaleti ikame etmeHer şeyi yerli yerine koyma, kula kulluğu reddedip ilahi nizama teslim olmaZulmün ve tekelci tahakkümün tam karşıtı

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaفرعونMütekebbir, haddi aşan hükümdarHem tarihsel Mısır kralı hem de azgınlaşan her despot yönetici için isimleşmiştir.Kesin
LatincePharao, TyrannusMısır hükümdarı, tiranPharao hanedan unvanını, tyrannus ise keyfi ve zalim güç kullanımını karşılar.Kesin
İngilizcePharaoh, Despot, AutocratFiravun, mutlakiyetçi despotSiyasi literatürde sınırsız yetki kullanan ve halkı ezen monarkı ifade eder.Güçlü
AlmancaPharao, GewaltherrscherFiravun, zorba yöneticiHukuk ve ahlak tanımayan, gücünü mutlaklaştıran hükümdar karşılığıdır.Güçlü
FransızcaPharaon, TyranFiravun, tiranHalkın haklarını gasp eden, kendini kanun üstü gören otokratik figür.Güçlü

المصدر Oxford English Dictionary, Lewis & Short Latin Dictionary, Duden Deutsches Universalwörterbuch.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
Şahıs olarak zikriHz. Mûsâ'nın tarihsel muhatabı olan Mısır hükümdarıMûsâ ve Hârûn'un tebliğ için gönderildiği somut monark bağlamı (A'râf 7:104, Tâhâ 20:24)
Uluhiyet ve rububiyet iddiasıKendini mutlak tasarruf ve terbiye edici güç ilan eden sahte rabToplum üzerinde tanrılık taslama ve yükseklenme bağlamı (Nâziât 79:24, Kasas 28:38)
Siyasi ve bürokratik zulüm odağıHalkı sınıflara bölen, soykırım uygulayan kolektif oligarşiHâmân ve Kârûn ile kurulan koalisyon ve toplum mühendisliği bağlamı (Kasas 28:4, Mü'min 40:24)
İbretlik helak ve bedensel akıbetDenizde boğularak sonradan gelenlere ibret kılınan cesetKibrin sonunu ve ilahi adaletin tecellisini gösteren kıyam ve helak bağlamı (Yûnus 10:92, İsrâ 17:103)
Âl-i Fir'avn terkibiFiravun'un hanedanı, ideolojisi ve onun peşinden giden avanesiFiravunist sistemin suç ortakları ve ortak azaba uğrayan kitleler bağlamı (Bakara 2:49, Âl-i İmrân 3:11)

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamYeis hali imanı (İmân-ı Ye's) ve küfr-i inâdîBoğulma esnasındaki imanın makbul olup olmadığı ve sahte ilahlık iddiasının ontolojik küfür niteliğiTevhidin mutlak zıddı olan rububiyet iddiası
FıkıhZâlim yöneticiye itaat sınırları ve istiz'âf haliZalim idare altında yaşayan müstaz'afların hakları ve tuğyana karşı meşru direnme fıkhıHaram olan tahakküme rıza göstermeme ilkesi
TefsirKıssanın evrensel mesajı ve tarihsel şahsiyetin kimliğiFiravun'un Kur'an'daki fonksiyonel temsiliyeti; Âl-i Fir'avn yapısının sosyolojik tahliliŞahıstan zihniyete ve zulüm nizamına geçiş
HadisÜmmetin tiranları ve zorbalık arketipiEbû Cehil'in "bu ümmetin Firavun'u" olarak vasfedilmesi ve zalim yöneticilerden sakındırmaHer çağda zuhur edebilecek tiranlık zihniyeti

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniTevhid karşıtı sahte rububiyetSahte rab ve ilahKitlelerin vicdanını esir almaİnsanların hayat tarzını, ahlakını ve aidiyetini belirleme iddiası taşır.Kesin
İlmiHakikatin tekeli ve büyücülükİdeolojik bilgi tekeliAlgı yönetimi ve hakikati çarpıtmaSihirbazlar eliyle toplumsal algıyı manipüle eder, vahye dayalı ilmi susturmaya çalışır.Güçlü
SiyasiTotaliter otokrasi ve oligarşiHukuk tanımaz tiranlıkToplumu kamplara bölüp ezmeHalkı sınıflara (şiyaan) ayırarak zayıfları sindirir, muhaliflerin neslini yok eder.Kesin
İktisadiSömürü ve sermaye ittifakıTekelci mülkiyet düzeniZenginliği dar bir zümrede toplamaKârûn'un temsil ettiği azgın sermaye ile bürokratik elitin ittifakına dayanır.Güçlü

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerDoygunluk noktası ve kontrolsüz pozitif geri besleme (Runaway positive feedback)Bir sistemin kendi iç fren mekanizmalarını yok ederek sınırsız büyümesi ve kaçınılmaz olarak yapısal çöküşe (katastrofik kırılma) uğraması haliGüçlü
Beşeri bilimlerTotaliter tiranlık ve siyasi hubris sendromuGücün tek elde toplanmasıyla rasyonelliğini yitiren, hukuki denetimi tasfiye eden ve kendi sonunu hazırlayan narsist otokrasiKesin

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiFiravun kavramını yalnızca Milattan Önce yaşamış belirli bir Mısır hükümdarının arkeolojik ve biyografik hikâyesine hapsetmek
Kur'an içi daha geniş anlamÇağlar üstü bir zihniyet; gücü elinde toplayarak halkı bölen, bürokrasi ve sermayeyle tahakküm kuran, ilahi yasalara meydan okuyan her siyasi model
Yanlış anlamanın doğuracağı hataGünümüzdeki firavunane sistemleri, modern sahte ilahlık iddialarını ve bürokratik zulüm mekanizmalarını teşhis edemeyip kıssayı tesirsiz bir masala dönüştürmek

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'da en geniş yer tutan kıssanın merkezindeki karşıt kutuptur; tevhidin siyasi, ahlaki ve toplumsal hayattaki antitezini eksiksiz biçimde gösterir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Hz. Mûsâ kıssasının anlatıldığı Mekkî ve Medenî surelerde, müstaz'af-müstekbir mücadelesini işleyen ve zalim iktidarların helak yasasını bildiren ayetlerde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Zulmün yalnızca bireysel ahlaksızlıktan ibaret olmadığını; siyaset, sermaye, askeri güç ve bürokrasinin birleşmesiyle kurulan kurumsal bir mekanizma olduğunu gösterir.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamEski Mısır monarşisinin kraliyet sarayı ve halk üzerinde mutlak tahakküm kuran, piramitsel hiyerarşinin zirvesindeki hükümdar.
  • Soyut anlamİlahi denetimi reddederek kendi iradesini yegâne yasa kılan, kibre batmış ve toplumu fırkalara bölerek yöneten totaliter güç arketipi.
  • Sistematik karşılıkSiyasi erkin, bürokrasinin ve tekelci sermayenin ittifakıyla üretilen sahte rububiyet nizamı.
  • LaTeX modeliT(x)=lim⁡k→∞(S⋅B⋅KH)  ⟹  Ω
  • LaTeX açıklamasıFormülde T(x) tiranlık ve firavunlaşma fonksiyonunu gösterir; bu fonksiyon siyasi otorite (S), bürokrasi (B) ve tekelci sermayenin (K) çarpımıyla büyürken hukuki ve ilahi sınırların (H) sıfıra yaklaşmasıyla kibrin sınırsıza (k→∞) doğru tırmanmasını ifade eder; bu aşırı yüklenmenin kaçınılmaz sonucu ise sistemin katastrofik yıkımı ve helakidir (Ω).
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ف