مري

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: م-ر-يالصيغ: ١١ · الجذور المجاورة: ٧٣ · الآيات: ١٩ · السور: ١٦؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».رببزولسدسمِرَاءًالْمُمْتَرِينَمريحققفَتَمَارَوْاتَمْتَرُنَّسوعأَفَتُمَارُونَهُمِرْيَةٍكونكتبشفق

الجذرالصيغ ١١الآيات ١٩السور ١٦المجاورة ٧٣

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

مري

م - ر - ي

جذر
  • الورود: ٢٠
  • الآيات: ١٩
  • الصيغ: ١١
  • المعاجم: ١١

مري Eskimiş elbise. مريم “Meryem” “mer’e”ye “m” harfinin eklenmesi ile oluşan bir kelime olup kişilik anlamında olan “mer’”ın teşdididir.المزيد ›

تشمل هذه الصفحة أيضًا الكتابات: مرى

ملاحظاتي

المعاجم(١١)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

مري Eskimiş elbise. مريم “Meryem” “mer’e”ye “m” harfinin eklenmesi ile oluşan bir kelime olup kişilik anlamında olan “mer’”ın teşdididir.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٦٬٩٢٢
باب الرّاء والميم و و ا ي ء معهما ر و م، و ر م، م و ر، ر م ي، ر ي م، م ر ي، م ي ر، ي م ر، ر أ م، أ ر م، م أ ر، أ م ر، م ر أ مستعملات روم: الرَّوْمُ: طَلَبُ الشَّيْءِ. والمَرامُ: المَطْلَبُ. رام يروم روماً ومراما: طَلَبَ. ورم: الوَرَمُ: مَعروفٌ، وقد وَرِمَ يَرِم وَرَمأ فهو وارمٌ. ومَوْرِمُ الأضراس: أصول مَنابتها. مور: المَوْرُ: المَوْجُ.. والمَوْزُ: مصدر مار يمور، وهو الشّيء يَتَرَدَّدُ في
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٧٥٦
المدخل: مرىمَرَيْتُ الناقة مَرْياً، إذا مسحتَ ضرعها ليدرّ. وأمْرَتِ الناقةُ، أي درَّ لبنُها. والمَرِيُّ على فَعيلٍ: الناقة الكثيرة اللبن. ويقال: هي التي تدرُّ على المسح، والجمع مَرايا. ومَرَيْتُ الفرس، إذا استخرجت ما عنده من الجري بسوطٍ أو غيره. والاسم المِرْيَةُ بالكسر وقد تضم. ومرى الفرس بيديه، إذا حرَّكهما على الأرض كالعابث. والريحُ تَمْري السحابَ وتَمْتَريهِ، أي تستدرُّه. ومَراهُ حقّه، أي جَحَده.
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠بلا ترجمةالحروف: ٣٣٬٠١٤
ر م ( وايء ) أمر ، رمى ، رام ، ريم ، مري ، مار ، مور ، مرأ ، أرم ، مرو ، ورم . رمى : اللَّيث : رَمَى يَرْمِي رَمْياً ، فهو رامٍ ؛ وقال الله تعالى : ( وَمَا رَمَيْتَ إِذْ رَمَيْتَ وَلَاكِنَّ اللَّهَ رَمَى ) ( الأنفال : 17 ) . قال أبو إسحاق : ليس هذا نَفْي رَمْي النبيّ ( صلى الله عليه وسلم ) ولكنّ العرب خُوطبت بما تَعْقل . ويُروى أنّ النبيّ ( صلى الله عليه وسلم ) قال لأبي بكر : ناوِلْني كَفّاً مِن
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٩٬٦٠٢
(باب الميم والراء وما يثلثهما) (مرز) الميم والراء والزاء أصلٌ يدلُّ على تقطيع شيءٍ وخَدْشه. ومرَزَتِ المرأةُ العجينَ: قطّعته، وكلُّ قطعةٍ مَرْزَةٌ. ويقولون في القياس على هذا: امتَرزَ عِرْضَه، إذا نال منه. ومَرز جِلدَه: خَدَشَه. (مرس) الميم والراء والسين أصلٌ صحيح يدلُّ على مُضامَّةِ شيءٍ لشيءٍ بشِدّةٍ وقُوّة. منه المَرَس: الحَبْل، سمِّيَ لتمرُّسِ قُواهُ بعضِها ببعض، والجمع أمراس ومَرِسَ الحبلُ
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٤٧٥
المدخل: مرى- المرية: التردد في الأمر، وهو أخص من الشك. قال تعالى: ﴿ولا يزال الذين كفروا في مرية منه﴾ [الحج/55]، ﴿فلا تك في مرية مما يعبد هؤلاء﴾ [هود/109]، ﴿فلا تكن في مرية من لقائه﴾ [السجدة/23]، ﴿ألا إنهم في مرية من لقاء ربهم﴾ [فصلت/54] والامتراء والمماراة: المحاجة فيما فيه مرية. قال تعالى: ﴿قول الحق الذي فيه يمترون﴾ [مريم/34]، ﴿بما كانوا فيه يمترون﴾ [الحجر/63]، ﴿أفتمارونه على ما يرى﴾ [النجم/12]، {فلا تمار
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ١٬٠٥٩
م ر ي مريت الناقة وأمريتها‏:‏ حلبتها فأمرت وناقة مريٌّ‏:‏ درور وأخذت مرية الناقة وهي ما حلب منها‏.‏ ومرى في الأمر وامترى وتمارى وما فيه مريةٌ‏:‏ شك‏.‏ ومن المجاز‏:‏ قرع مروته‏.‏ قال أبو ذؤيب‏:‏ حتى كأني للحوادث مروة بصفا المشرق كل يوم تقرع والمرو‏:‏ حجارة بيض رقاق‏.‏ والريح تمري السحاب وتمتريه وتستمريه‏:‏ تستدرّه‏.‏ وبالشكر تمترى النعم‏.‏ وتقول‏:‏ ما زلت أعيش بأحاليب درّك وأستمري أخلاف
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٥٩٦
* م ر ي * * مَرُؤَ * الطعام صار * مَرِيئاً * وبابه ظرُف و * مَرِئَ * أيضا بالكسر و * مَرَأَهُ * الطعام من باب قطع وبعضهم يقول * أَمْرَأَهُ * و * مَرِئَ * الطعام استمرأَه و * المُرُوءَةُ * الإنسانية ولك أن تُشدد و * مَرِئُ * الجزور والشاة مجرى الطعام والشراب وهو مُتصل بالحُلقوم و * المَرْءُ * الرجل تقول هذا مَرْءٌ صالح وضم الميم لغة فيه وهما * مَرْءانِ * ولا يُجمع وهذه * مَرْأَةٌ * و * مَرَةٌ *
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٨٬٣٤٨
: ( ي ( *!مَرَى النَّاقَةَ *!يَمْريها ) *!مَرْياً : ( مَسَحَ ضَرْعَها ) لتَدُرَّ . ( *!وأَمْرَتْ هي : دَرَّ لَبَنُها ، وهي *!المُرْيَةُ ) ، أَي ما حُلِبَ منها ؛ ( بالكسْرِ والضم ) ، الضمُّ أَعْلَى ، عن ابنِ سِيدَه . قالَ سِيْبَوَيْه : وقالوا : حَلَبتها *!مِرْيَةً ، لا تريدُ فِعْلاً ولكنَّكَ تريدُ نَحْواً من الدِّرَّةِ . وفي الصِّحاح : قالَ ثَعْلَب : وأَمَّا مِرْيَةُ الناقَةِ فليسَ فيه إلاَّ
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٨٥٥
المدخل: مرىالرِّيحُ تَمْرِى السَّحَابَ 1 الرِّيحُ تَمْرِى السَّحَابَ ذ and ↓ تَمْتَرِيهِ The wind draws forth the clouds. (M, TA.) See an ex. in a verse cited voce عَزْلَآءُ. مَارَاهُ 3 مَارَاهُ ذ , inf. n. مُمَارَاةٌ and مِرَآءٌ, i. q. جَادَلَهُ; (S, K; *) He disputed with him, or did so obstinately, &c.: (TA:) it is only in opposing [what has been said; not in commencing a disputation]. (Msb.)
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٬٥٤٨
مَرَى مَرَى I ( n. ac. مَرْي 1 ), a. Pressed; squeezed. b. Extracted. c. Urged on ( animal ). d. Scraped the ground. e. Denied ( debt ). f. Gave to. g. see VIII (e) مَاْرَيَ مَاْرَيَ III , a. Disputed, debated with. b. Doubted, questioned. أَمْرَيَ أَمْرَيَ IV , a. Gave its milk ( animal ). b. see I (a) . تَمَرَّيَ تَمَرَّيَ V a. [ Bi ], Adorned, decked himself with.
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(١١)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٧٣ (الإجمالي: ١٠٥)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. حقق

    الآيات المشتركة: ٧ · Hokka, devlere yemin dağıtıldığı kaptır

  2. سوع

    الآيات المشتركة: ٣ · “Sığa(sad)” kalıba dökülmüş şeydir

  3. ربب

    الآيات المشتركة: ٨ · Ribve, tümsek demektir

  4. كون

    الآيات المشتركة: ٩ · Kevn, tepe demektir

  5. عقم

    الآيات المشتركة: ١ · عَقِيمٌ: kısır anlamındadır ancak hastalığa bağlı…

  6. كلب

    الآيات المشتركة: ١ · Onların köpeği

  7. كتب

    الآيات المشتركة: ٤ · Derinin deri ile dikildiği sırım, iptir

  8. بطش

    الآيات المشتركة: ١ · Betee elle kavrayarak vurup yakalamak, çarpmak anlamlarına…

  9. خمس

    الآيات المشتركة: ١ · Hams : Beş kişilik topluluktur

  10. نقص

    الآيات المشتركة: ١ · “Nukade” çözülmüş ip demektir

  11. زول

    الآيات المشتركة: ١ · “Zeval” öğle vaktinde güneşin en yüksekte olduğu yer…

  12. شفق

    الآيات المشتركة: ١ · Akşam karanlığında gökte meydana gelen kızıl aydınlıktır

الآيات التي ورد فيها(١٩)

  1. … بِهِ مِنَ الْأَحْزَابِ فَالنَّارُ مَوْعِدُهُ فَلَا تَكُ فِي مِرْيَةٍ مِنْهُ إِنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّكَ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ …

    Şüphe

  2. فَلَا تَكُ فِي مِرْيَةٍ مِمَّا يَعْبُدُ هَؤُلَاءِ مَا يَعْبُدُونَ إِلَّا كَمَا يَعْبُدُ آبَاؤُهُمْ مِنْ قَبْلُ وَإِنَّا لَمُوَفُّوهُمْ نَصِيبَهُمْ غَيْرَ مَنْقُوصٍ

    Şüphe

  3. وَلَا يَزَالُ الَّذِينَ كَفَرُوا فِي مِرْيَةٍ مِنْهُ حَتَّى تَأْتِيَهُمُ السَّاعَةُ بَغْتَةً أَوْ يَأْتِيَهُمْ عَذَابُ يَوْمٍ عَقِيمٍ

    Şüphe

  4. وَلَقَدْ آتَيْنَا مُوسَى الْكِتَابَ فَلَا تَكُنْ فِي مِرْيَةٍ مِنْ لِقَائِهِ وَجَعَلْنَاهُ هُدًى لِبَنِي إِسْرَائِيلَ

    Şüphe

  5. أَلَا إِنَّهُمْ فِي مِرْيَةٍ مِنْ لِقَاءِ رَبِّهِمْ أَلَا إِنَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ مُحِيطٌ

    Şüphe

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökمري
YapıÜçlü kök
Özel DurumNakıs (üçüncü harfi illetli)
Bağlamsal Yakın Köklerشكك, ريب, جدل, ظنن
Zıt Kökيقن
Çekirdek Özet 1Sütü indirmek amacıyla memeyi sıvazlamak, çekip çıkarmak veya sert cisimleri birbirine sürterek zorlamak
Çekirdek Özet 2Gerçekliği apaçık olan bir konuda zihni kurcalayarak tereddüt üretmek veya gerçeği örtmek için inatla cedelleşmek
Çekirdek Özet 3Hakikati kabul etmek yerine delilleri sürekli yoklayıp kuşkuyu besleme ve çekişmeyi sürdürme tavrı
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca zihinsel ve masum bir tereddüt sanıp, kasıtlı bir direnç ve inatçı cedel boyutunu gözden kaçırmak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
مرBir şeyin üzerinden akıp geçmesi, sürtünme, sertlik, zorlanma veya acılık taşması; nitekim مرر (geçip gitmek, acı olmak), مرد (kabuğunu sıyırmak, dikbaşlılık etmek), مرج (birbirine karışıp dalgalanmak) ve مرض (bünyenin tabii dengeden sapıp zayıflaması) köklerinde sürtünme, geçiş ve sertlik baskındırيSürtünme ve zorlama hareketini bir nesneden (özellikle memeden) bir şeyi sıvazlayarak zorla akıtma, çekip çıkarma ve zihni sürekli kurcalayarak şüphe üretme yönünde özelleştirmiştir

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
مSuAkışkanlık, sıvılık, sürekli hareket ve içten dışa taşma
رİnsan başıBaş, zihin, ilk hareket noktası ve iradi yöneliş
يEl ve kolDokunma, sıvazlama, çekme, manipüle etme ve fiili müdahale
مريAkışkan olanı elle sıvazlayıp zihinsel bir müdahaleyle çekip çıkarma hareketiElin memeyi sıvazlayarak sütü indirmesi gibi, zihnin bir konuyu sürekli kurcalayarak oradan kuşku ve çekişme sağması

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamSütü sağılsın veya insin diye devenin memesini elle sıvazlamak, ovuşturmak; rüzgarın buluttan yağmuru sağıp akıtması
Cahiliye şiiri kullanımıEbû Züeyb el-Hüzelî beytinde kökün sertlik ve sürtünme aslından gelen çakmak taşı manasını şöyle zikreder: حَتَّى كَأَنِّي لِلْحَوَادِثِ مَرْوَةٌ / بِصَفَا المُشَرَّقِ كُلَّ حِينٍ تُقْرَعُ
Erken Arapça kullanımSavaşın şiddetini ve zorlanışını tasvir etmek üzere sağılan bereketli bir deveye benzetilmesi: إِذَا مَا مَرِيُّ الحَرْبِ قَلَّ غِزَارُهَا

المصدر Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Asās al-Balāgha.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Batı ve Güney Sami dillerinde kök, sıvazlama, sürtme, ovalama ve bir şeyi zorlayarak çekip çıkarma temelinde temsil edilir. İbranice ve Aramice/Süryanice katmanlarında sürtünme, direnç gösterme ve başkaldırma anlamları taşıyan formlarla fonetik ve anlamsal örtüşmeler mevcuttur (örneğin İbranice mrh kökünün isyan etmek, direnmek, sürtüşmek anlamları). Arapçada kök iki somut eksende kristalleşmiştir: Birincisi memenin sıvazlanarak sütünün indirilmesi ve akıtılması, ikincisi ise kıvılcım çıkaran sert çakmak taşının birbirine vurulup sürtülmesidir. Bu fiziksel zemin, Arap dilinin kavramsal gelişiminde iki zihinsel tavra aktarılmıştır: Delilleri zorlayarak şüphe üretmek veya hasmını alt etmek için sözü karşılıklı sürterek cedelleşmek.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, Maqāyīs al-Lugha.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönSıvazlamak, süt indirmek, taş vurmakSürtünme ve zorlayarak çıkarma hareketinden zihni kurcalama ve cedele geçişKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice mrh ve Süryanice formlarKarşı koyma, inatlaşma, sürtüşme ve çekişme anlamlarıyla ortak semantik tabakaGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik sürtünme/ovalama çekirdeğiCisimleri birbirine sürterek tepki veya kıvılcım çıkarma temel eylemiMuhtemel

المصدر Brown-Driver-Briggs, David Cohen, Lisān al-ʿArab.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
مريAnlamlıSıvazlamak, sağmak, şüphelenmekMemeyi sıvazlayarak süt sağmak; zihni kurcalayarak şüphe ve cedel üretmekHedef kök; Kur'an'da geçer
ميرAnlamlıErzak getirmek, tedarik etmekTopluluğa yiyecek ve zahire taşımak, ihtiyaç temin etmekKur'an'da geçer; sıvazlayıp getirme ile akraba
رميAnlamlıAtmak, fırlatmak, itham etmekBir cismi veya sözü hedefe doğru hızla savurmakKur'an'da geçer; ters dizilimle dışa fırlatma
ريمAnlamlıFazlalık olmak, ayrılmakBir yerde kalmak veya bir şeyden fazlalık kalması, zeval bulmakKur'an'da geçmez
يمرAnlamlıDeniz canlısı, bir tür hayvanKlasik kaynaklarda av hayvanı veya deniz canlısı adı olarak geçerKur'an'da geçmez; kullanımı çok nadirdir
يرمKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıArap dilinde kullanılmayan bir harf dizilimidirKur'an'da geçmez

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
مريMerkezKuşku, kurcalama ve çekişmeDelilleri kurcalayarak zorla şüphe üretme ve inatla tartışmaSütü sıvazlar gibi kuşkuyu kaşıma
شككKomşuİki şey arasında kararsız kalmaEşit iki ihtimal arasında zihnin delinmesi ve düğümlenememesiPasif ve yalın tereddüt hali
ريبKomşuHuzursuzluk ve töhmet şüphesiİnsanın içine kaygı, güvensizlik ve rahatsızlık veren şüpheKalbi sarsan ve tedirgin eden şüphe
جدلKomşuKarşılıklı tartışma ve münakaşaFikri olarak hasmını alt etmek için sözü bükme ve çekişmeTartışmanın lafzi ve kurgusal boyutu
ظننKomşuZayıf veya baskın ihtimale dayalı bilgiKesin bilgiye ulaşmadan kanaat belirtmeİhtimali bilgiye dönüştürme eğilimi
يقنZıtKesinlik ve durulmaTereddüt ve dalgalanmanın bitip hakikatin zihinde sabitlenmesiSuyun durulup dibinin görünmesi gibi kesinlik

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaمريKuşku üretmek, çekişmekMemeyi sıvazlar gibi konuyu kurcalayıp şüphe ve inatçı cedel sağmaKesin
LatinceHaesitare, disputareTereddüt etmek, çekişmekKararsız kalıp takılmayı ve sözlü münakaşayı verir; süt sağma metaforunu içermezGüçlü
İngilizceTo dispute, to cavil, doubtKuşkulanmak, kılı kırk yarmak, çekişmekCavil kelimesi hakikate karşı boş yere itiraz üretme nüansını iyi karşılarGüçlü
AlmancaZweifeln, befehden, streitenŞüphe etmek, çekişmekZihinsel ikilemi ve inatçı tartışmayı karşılar; içsel kurcalama boyutu zayıftırGüçlü
FransızcaContester, tergiverser, douterİtiraz etmek, ayak diremek, kuşkulanmakGerçeği kabul etmeyip lafı uzatma ve tereddüt gösterme durumunu anlatırGüçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Wörterbuch, Lane’s Lexicon.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
مِرْيَةٍApaçık hakikat karşısında yapay şüphe üretmekVahiy, diriliş ve Allah'a kavuşma gibi açık gerçekler karşısında sergilenen tereddüt (Hûd 11:17, Secde 32:23, Fussilet 41:54)
الْمُمْتَرِينَDelil geldikten sonra kuşkuya kapılanlarKıble değişimi, Hz. İsa’nın durumu veya vahyin sıhhati hususunda tereddüde sürüklenenler (Bakara 2:147, Âl-i İmrân 3:60, En'âm 6:114)
تَمْتَرُونَ / يَمْتَرُونَİnkarcıların hakikat karşısında ayak direyip şüphelenmesiYaratılış, kıyamet ve azap tehditleri karşısında inanmamak için bahane arama (En'âm 6:2, Meryem 19:34, Dühân 44:50)
مِرَاءً / تُمَارِBoş, mesnetsiz ve inatçı bir cedele girişmekAshâb-ı Kehf’in sayısı gibi teferruat meselelerde delilsiz tartışma yürütmek (Kehf 18:22)
أَفَتُمَارُونَهُ / تَتَمَارَىGözle görülen açık gerçeği inkâr için çekişmekPeygamberin bizzat müşahede ettiği vahyi inkâr etmek veya Rabbin nimetleri hakkında tartışmak (Necm 53:12, Necm 53:55)
فَتَمَارَوْاUyarı ve tehditleri hafife alıp şüpheyle savuşturmakLût kavminin peygamberin açık uyarılarını alaya alıp kuşkuyla tartışması (Kamer 54:36)

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİman ve şüphe diyalektiğiİmanın mahiyetinde şüphenin varlığı; hakikati bilmesine rağmen nefsi sebeplerle kuşku üretmenin imana aykırılığıDelille sabit olan konuda inatçı kuşku üretmenin küfür ve nifakla ilişkisi
FıkıhHüküm istinbatında cedelHakkı ortaya çıkarmayan, sırf hasmı susturmaya yönelik zararlı münazara ve cedelin (mira) yasaklanmasıHak arayışından kopuk, nefsi tatmine dönük inatçı çekişme yasağı
TefsirKur'an'ın şüphe kavramlarıŞekk, reyb ve mirye arasındaki farklar; miryenin bilhassa mucize ve beyyineden sonra gelen şüpheyi anlatmasıAçık delilden sonra gelen tereddüdün kasıtlı bir direnç oluşu
HadisAhlak ve tartışma adabıHaklı dahi olsa çekişmeyi (mira) terk eden kimseye cennette köşk vadedilmesiKibri besleyen ve kalbi katılaştıran lüzumsuz tartışma

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniVahiy ve akideKasıtlı kuşku ve inatİmanı engellemeAçık ayet ve mucizelere rağmen teslim olmayıp mazeret arama tavrıKesin
İlmiMetodoloji ve epistemolojiSofistik cedel ve vesveseBilgiyi aşındırmaSağlam aksiyomları kabul etmeyip delilleri boş yere hırpalamaGüçlü
SiyasiHukuk ve meşruiyetSürekli itiraz ve nizaDüzeni felce uğratmaOrtak mutabakat zeminini inatçı tartışmalarla baltalamaGüçlü
İktisadiAkitler ve ticaretSözleşmede belirsizlik kaşımaGüveni zedelemeAçık maddeleri sürekli tartışmaya açarak edimleri geciktirmeMuhtemel

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerGürültü enjeksiyonu ve sürtünme kaybıKararlı bir sinyal akışına dışarıdan yapay gürültü eklenerek verinin bozulması veya mekanik sürtünmeyle enerjinin tükenmesiGüçlü
Beşeri bilimlerKasıtlı şüphecilik ve sofizmSosyal uzlaşma ve hakikat arayışını kılı kırk yaran itirazlarla kilitleten epistemolojik dirençGüçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü yalnızca bireyin elinde olmadan zihnine gelen tabii bir tereddüt, masum bir kararsızlık veya nötr bir skeptisizm olarak okumak
Kur'an içi daha geniş anlamKur'an'da kök, apaçık deliller geldikten sonra bile gerçeği örtmek için kasten kaşınan kuşku, inatçı cedelleşme ve gerçeğe teslim olmama eylemidir
Yanlış anlamanın doğuracağı hataKökün taşıdığı ahlaki ve iradi sorumluluk yok sayılır; böylece inkarcıların kasıtlı çekişme ve direnişleri masum bir kafa karışıklığı olarak yorumlanır

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın hakikat telakkisinde inançsızlığın yalnızca delil yetersizliğinden değil, delili sürekli kurcalayarak şüphe devşiren iradi bir inattan kaynaklandığını gösterir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Hz. İsa'nın doğumu ve tabiatı hakkındaki tartışmalarda, kıyamet ve ahiret uyarısı içeren ayetlerde ve peygamberlerin getirdiği apaçık mucizelere karşı sergilenen inkarcı tepkilerde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Kuşkunun her zaman pasif bir bilgi eksikliği olduğu yanılgısını düzeltir; insanın gerçeği bildiği halde onunla cedelleşerek şüpheyi nasıl bilinçli bir kalkan haline getirdiğini açığa çıkarır.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamDevenin memesini sıvazlayarak sütünün indirilmesi ve akıtılması; sert cisimlerin sürtünerek kıvılcım veya tepki vermeye zorlanması.
  • Soyut anlamOrtada açık ve kesin bir delil varken, zihni kurcalayıp zorlayarak kuşku üretmek ve hakikati kabul etmemek için inatçı bir cedelleşmeye girişmek.
  • Sistematik karşılıkEpistemik kesinlik zeminini suni itirazlarla aşındıran, teslimiyeti geciktirmek veya engellemek için üretilen kurcalayıcı şüphe ve münakaşa mekanizması.
  • LaTeX modeliM(H)=H∖{x∣f(x,p)→δ}  ⟹  Δ>0
  • LaTeX açıklamasıFormülde H apaçık hakikat kümesini temsil eder. M operatörü kökün temel eylemi olan kurcalama ve sürtmeyi gösterir. Hakikatin delili olan p karşısında birey, x unsurlarını yapay bir f fonksiyonuyla manipüle edip zorlayarak δ tereddütlerini türetir. Bunun sonucunda ortaya çıkan Δ>0 değeri, hakikatin duruluğunu bozan yapay şüphe ve çekişme miktarını ifade eder.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: م