ثقل

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ث-ق-ل18 sîga, 41 mücavir kök, 26 ayet, 19 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.خففاثَّاقَلْتُمْحملمُثْقَلُونَحببثقلذررنفروزنثَقِيلًاسألأَثْقَلَتْأَثْقَالَهُمْعزبمِثْقَالَسحبأرض

KökSîga 18Ayet 26Sure 19Mücavir 41

▶ Ağı aç (3B)

ثقل

ث - ق - ل

KÖK
  • 28 geçiş
  • 26 ayet
  • 18 sîga
  • 12 sözlük

Terazinin karşı kefesine konan taş demektir. Bir şeyin üzerine bastırmak için konan ağırlık, yük demektir. Himl hayvan yükü, vizr insan yükü demektir.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(12)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Terazinin karşı kefesine konan taş demektir. Bir şeyin üzerine bastırmak için konan ağırlık, yük demektir. Himl hayvan yükü, vizr insan yükü demektir.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR964 harf
القاف والثاء واللام معهما ث ق ل، ل ث ق، ق ث ل مستعملات ثقل: ثَقُلَ ثِقَلاً فهو ثقيلٌ، والثِّقَلُ: رحجان الثَّقيلِ. والثَّقَلٌ: متاع المسافر وحشمه، وجمعه أثقالٌ. والأثقالُ: الآثام. وامرأة ثَقالٌ أي ذات مآكم وكفل. والمِثقال وزن معلوم قدره. ومِثقال الشيء: ميزانه من مثله. والثُقْلَةُ: نعسة غالبة. واثْقَلَتِ المرأة فهي مُثقِلٌ، قال الله عز وجل: "فلما أثقَلَتْ... ". والمُثْقَلُ: الذي حمل فوق طاقته،
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR994 harf
الثِقْلُ: واحد الأَثْقالِ، مثل حِمْلٍ وأحمالٍ. ومنه قولهم: أعطه ثِقْلَهُ، أي وزنَه. وقوله تعالى: "وأخرجَتِ الأرضُ أَثْقالَها". قالوا: أجساد بني آدم. والثِقَلُ: ضدّ الخفّة. تقول منه: ثَقُلَ الشيءُ ثِقَلاً، فهو ثَقيلٌ. والثَقَلُ، بالتحريك متاعُ المسافر وحَشَمُهُ. والثَقَلانِ: الإنسُ والجنُّ. ويقال أيضاً: وجدت ثَقَلَةً في جسدي، أي ثِقْلاً وفُتوراً. وثَقِلَةُ القومِ، بكسر القاف: أَثْقَالُهُمْ. يقال:
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR5.922 harf
ق ث ل قثل ، ثقل ، لثق ، لقث : ( مستعملة ) . ثقل : روي عن النبي ( صلى الله عليه وسلم ) أنَّه قال في مرضه الذي مات فيه : ( إني تارِكٌ فيكم الثَّقَلَين : كتابَ الله وعِتْرتي ، ولن يفترقا حتى يرِدَا عليَّ الحوضَ ) ، فسَّر النبيُّ ( صلى الله عليه وسلم ) الثَّقَلين فجعلهما كتاب الله جلّ وعزّ وعِترته عليه السلام ؛ وقد فسّرت العِتْرة فيما تقدّم وهم جماعةُ عشيرته الأدْنَوْن . وقال أبو العباس أحمد بن يحيى
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR1.790 harf
(باب الثاء والقاف وما يثلثهما) (ثقل) الثاء والقاف واللام أصلٌ واحدٌ يتفرَّع منه كلماتٌ متقاربة، وهو ضِدّ الخِفّة، ولذلك سُمِّيَ الجنُّ والإنس الثَّقَلَين، لكثرة العدد. وأثقال الأرض كنوزُها، في قوله تعالى: ﴿وَأَخْرَجَتِ الأَرْضُ أَثْقَالَهَا﴾ [الزلزلة 2]، ويقال هي أجسادُ بني آدمَ. قال الله تعالى: ﴿وَتَحْمِلُ أَثْقَالَكُمْ﴾ [النحل 7]، أي أجسادَكم. وقالت الخنساء: أَبَعْدَ ابنِ عمرٍو مِنْ آلِ الشّريـ
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR2.238 harf
- الثقل والخفة متقابلان، فكل ما يترجح على ما يوزن به أو يقدر به يقال: هو ثقيل، وأصله في الأجسام ثم يقال في المعاني، نحو: أثقله الغرم والوزر. قال الله تعالى: ﴿أم تسألهم أجرا فهم من مغرم مثقلون﴾ [الطور/40]، والثقيل في الإنسان يستعمل تارة في الذم، وهو أكثر في التعارف، وتارة في المدح نحو قول الشاعر: *تخف الأرض إذا ما زلت عنها**وتبقى ما بقيت بها ثقيلا* *حللت بمستقر العز منها**فتمنع جانبيها أن تميلا*
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR1.156 harf
ث ق ل ثقل الشيء ثقلاً وثقل الحمل على ظهره وأثقله الحمل ورجل مثقل‏:‏ حمل فوق طاقته‏.‏ وحملت الدابة ثقلها والدواب أثقالها اي أحمالها‏.‏ ولفلان ثقل كثيـر أي متـاع وحشـم‏.‏ وارتحلـوا بثقلهـم وأثقالهم وثقلتهـم بكسـر القـاف‏.‏ وكـان رسـول اللـه صلـى اللـه عليـه وسلـم مبعوثـاً إلـى الثقليـن‏.‏ وأثقلـت الحامل وامرأة مثقل‏.‏ وتثاقل عن الأمر‏.‏ وأثاقل إلى الدنيا‏:‏ أخلد إليها‏.‏ ووطئه وطأة
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR8.495 harf
الثِّقَل: نقيض الخِفَّة. والثِّقَل: مصدر الثَّقِيل، تقول: ثَقُل الشيءُ ثِقَلاً وثَقَالة، فهو ثَقِيل، والجمع ثِقالٌ. والثِّقَل: رجحان الثَّقِيل. والثِّقْل: الحِمْل الثَّقِيل، والجمع أَثْقال مثل حِمْل وأَحمال. وقوله تعالى: وأَخرجت الأَرض أَثقالها؛ أَثْقَالُها: كنوزُها ومَوْتَاها؛ قال الفراء: لَفَظَتْ ما فيها من ذهب أَو فضة أَو ميت، وقيل: معناه أَخرجت موتاها، قالوا: أَثقالُها أَجسادُ بني آدم، وقيل:
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR492 harf
* ث ق ل * * الثِقْلُ * واحد * الأَثْقالِ * كحمل وأحمال ومنه قولهم أعطاه ثقله أي وزنه وقوله تعالى ﴿وأخرجت الأرض أثقالها﴾ قالوا أجساد بني آدم و * الثِقّلَ * ضد الخفة وقد * ثَقُلَ * الشيء بالضم فهو * ثَقِيلٌ * و * الثَّقَلُ * بفتحتين متاع المسافر وحشمه و * الثَّقَلانِ * الإنس والجن و * التَّثْقيلُ * ضد التخفيف وقد * أثْقَلَهُ * الحمل وأثْقَلَتِ المرأة فهي * مُثْقِلٌ * أي ثقل حملها في بطنها كأثمر
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR5.397 harf
الثقل، كعنب: ضد الخفة قال الراغب: وهما متقابلان، فكل ما يترجح على ما يوزن به أو يقدر به، يقال: هو ثقيل، وأصله في الأجسام، ثم يقال في المعاني، نحو: أثقله الغرم والوزر، قال الله تعالى: أم تسألهم أجرا فهم من مغرم مثقلون . ثقل الشيء ككرم ثقلا كصغر صغرا وثقالة ككرامة فهو ثقيل وثقال، كسحاب وغراب، ج: ثقال بالكسر وثقل بالضم. وشاهد الثقال قوله تعالى: أنفروا خفافا وثقالا . والثقل، محركة: متاع المسافر
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR16.660 harf
ثَقُلَ 1 ثَقُلَ ثقل , aor. ثَقُلَ , inf. n. ثِقَلٌ (S, Msb, K, &c.) and ثِقْلٌ, a contraction of the former, (Msb,) and ثَقَالَةٌ, (K, TA, in the CK ثِقالَة, but) like كَرَامَةٌ, (TA,) It (a thing, S, Msb) was, or became, heavy, weighty, or ponderous. (S, K.) [See ثِقَلٌ, below.] ― -b2- See also 4. ― -b3- [(assumed tropical:) It was, or became, heavy, weighty, or preponderant, ideally.] فَأَمَّا
Maddenin bağlantısı

ثَقُلَ 1 ثَقُلَ ثقل , aor. ثَقُلَ , inf. n. ثِقَلٌ (S, Msb, K, &c.) and ثِقْلٌ, a contraction of the former, (Msb,) and ثَقَالَةٌ, (K, TA, in the CK ثِقالَة, but) like كَرَامَةٌ, (TA,) It (a thing, S, Msb) was, or became, heavy, weighty, or ponderous. (S, K.) [See ثِقَلٌ, below.] ― -b2- See also 4. ― -b3- [(assumed tropical:) It was, or became, heavy, weighty, or preponderant, ideally.] فَأَمَّا مَنْ ثَقُلَتْ مَوَازِينُهُ, in the Kur ci. 5, means (assumed tropical:) And as to him whose good deeds shall be preponderant. (Bd, Jel.) [See also Kur vii. 7 and xxiii. 104.] ― -b4- [(assumed tropical:) It was, or became, heavy, or weighty, as meaning onerous, burdensome, oppressive, afflictive, grievous, or troublesome.] You say, ثَقُلَ القَوْلُ (tropical:) The saying was [heavy, or weighty, &c.; or] unpleasant to be heard. (TA.) And it is said in the Kur vii. 186, ثَقُلَتْ فِى السَّمٰوَاتِ وَالأَرْضِ (assumed tropical:) It (the time of the resurrection) will be momentous, or formidable, [in the heavens and on the earth, or] to the inhabitants of the heavens and the earth, (Bd, Jel,) to the angels and men and genii; app. alluding to the wisdom shown in concealing it: (Bd:) or it means the knowledge thereof [is difficult]: (Ibn-'Arafeh, TA:) or it is occult, or hidden. (Kt, TA.) [ثَقُلَ is also said of a word, and of a sound, meaning (assumed tropical:) It was heavy, or not easy, of utterance; or heavy to the ear: see 2. And of an affair, or action, meaning (assumed tropical:) It was afflictive, grievous, troublesome, or difficult. In these and similar senses, it is trans. by means of عَلَى: you say, ثَقُلَ عَلَيْهِ (assumed tropical:) It was, or became, heavy, weighty, onerous, &c., to him. In like manner also it is said of food, meaning (assumed tropical:) It was, or became, heavy to the stomach; difficult of digestion.] You say also, ثَقُلَ سَمْعُهُ (tropical:) [His hearing was, or became, heavy; or] his hearing partially went. (K, TA.) ― -b5- (tropical:) He (a man) was, or became, heavy in sickness, or disease: [and in like manner, in his sleep:] the verb is thus, with damm to the ق; though said in the K to be ثَقِلَ, like فَرِحَ, as meaning his disease became violent; (Fet-h el-Bلree, TA;) not improbably through error or inadvertence. (MF.) ― -b6- [(assumed tropical:) He was, or became, heavy, slow, sluggish, indolent, lazy, dull, torpid, or drowsy; wanting in alacrity, activity, agility, animation, spirit, or intelligence; stupid.] You say, يَثْقُلُ عَنْ قُبُولِ مَا يُلْقَى اـِلَيْهِ (assumed tropical:) [He is averse from receiving, or accepting, or admitting, or is slow to receive, &c., what is said to him]. (TA.) ― -b7- Also, said of the عَرْفَج, and of the ثُمَام, (tropical:) Its shoots became luxuriant, or succulent, or sappy. (K, TA.) -A2- ثَقَلَهُ, (JK, S, K,) بِيَدِهِ, (K,) aor. ثَقُلَ , (TA,) inf. n. ثَقْلٌ, (K,) He tried the weight of it, (JK, S, K,) namely, a thing, (K,) or a sheep or goat, (S,) by lifting it [with his hand] to see if it were heavy or light. (S, TA.) ― -b2- ثَقَلَ الشَّىْءُ الشَّىْءَ فِى الوَزْنِ, aor. and inf. n. as above, (S,) The thing surpassed the thing in weight; outweighed it. (PS.) ― -b3- See also 2.

ثقّلهُ 2 ثقّلهُ ثقل ثقله ثقلة , inf. n. تَثْقِيلٌ, He, or it, made it, or him, ثَقِيل [i. e. heavy, properly and tropically]: (K:) تثقيل is the contr. of تَخْفِيفٌ; (S;) and signifies the making heavy in weight [&c.]; as also ثَقْلٌ [inf. n. of ↓ ثَقَلَهُ]. (KL.) ― -b2- [Hence, (assumed tropical:) He made it (a word or a sound) heavy, or not easy, of utterance; or heavy to the ear: and particularly a word by uttering hemzeh with its true, or proper, sound, which is commonly termed تَحْقِيقُ الهَمْزَةِ, and opposed to تَخْفِيفُهَا; and by making a single consonant double; and by making a quiescent consonant movent: often occurring in these senses in lexicons and grammars: opposed to خَفَّفَهُ.]

اثقلهُ 4 اثقلهُ أثقل أثقله اثقله اثقلة ثقل He, or it, (a load, S, or a thing, Msb,) [burdened him: or] burdened him heavily: (K:) or beyond his power; overburdened him. (JK, Msb, TA. *) ― -b2- (assumed tropical:) In the latter sense, said also of a debt: and of sickness, or a disease: (JK:) or, said of sickness, or a disease, and of sleep, and of meanness, or sordidness, (tropical:) it [burdened him,] overcame him, and rendered him heavy. (K, * TA, * TK.) -A2- اثقلت, said of a woman, She became gravid; her burden became heavy in her belly: (S:) or she had a burden, (Akh, S, and Bd in vii. 189,) by reason of the greatness of the child in her belly: (Bd, Jel:) or her pregnancy became apparent, or manifest; as also ↓ ثَقُلَتْ. (K.)

6 تَثَاْقَلَ [تثاقل عَلَى شَىْءٍ He pressed heavily, or bore his weight, upon a thing: see مُتَثَاقِلٌ.] ― -b2- تثاقلوا (assumed tropical:) [They were heavy, sluggish, or spiritless:] they did not rise and hasten to the fight when commanded to do so. (IDrd, K.) And تثاقل اـِلَى الأَرْضِ, (S and K in art. ارض, &c.,) and اِثَّاقَلَ الى الرض, the former being the original form of the verb, (Bd and Jel in ix. 38,) (assumed tropical:) He was, or became, heavy, slow, or sluggish, (Bd, Jel,) averse from warring against the unbelievers, (Jel,) and inclining to the earth, or ground; (Bd, Jel;) or propending thereto. (Bd.) And اِثَّاقَلَ اـِلَى الدُّنْيَا (assumed tropical:) He propended to the present world. (TA.) And تثاقل عَنْهُ (assumed tropical:) He was heavy, or sluggish, and held back from it. (K.)

استثقلهُ 10 استثقلهُ أستثقله استثقله استثقلة ٱستثقل ٱستثقله contr. of اِسْتَخَفَّهُ; (S and K and TA in art. خف;) He deemed it, or him, ثَقِيل [i. e. heavy, properly and tropically]. (TA in that art.) ― -b2- [Hence, (assumed tropical:) He deemed it (a word or a sound) heavy, or not easy, of utterance; or heavy to the ear: often occurring in this sense in lexicons and grammars.] ― -b3- اُسْتُثْقِلَ نَوْمًا (assumed tropical:) [He was overcome, and rendered heavy, by sleep: and in like manner, مَرَضًا, by sickness or disease: and لُؤْمًا, by meanness or sordidness: see its pass. part. n., below]. (JK.)

ثِقْلٌ ثِقْلٌ ثقل Weight: or a weight: syn. وَزْنٌ: (S, Msb, KL:) pl. أَثْقَالٌ. (S.) So in the phrase أَعْطِهِ ثِقْلَهُ [Give thou him his, or its, weight]. (S, Msb.) See also مِثْقَالٌ. You say also, أَلْقَى عَلَيْهِ ثِقْلَهُ or ↓ ثِقَلَهُ [He threw upon him his weight: see مِثْقَالٌ, last sentence: and see جِرْمٌ]. (S in art. اوق &c., accord. to different copies.) ― -b2- And A load, or burden: (KL:) or a heavy load or burden: pl. as above. (K.) وَتَحْمِلُ أَثْقَالَكُمْ, in the Kur xvi. 7, means And they carry your loads, or burdens; (Bd;) or your heavy loads or burdens. (TA.) ― -b3- أَثْقَالٌ (as pl. of ثِقْلٌ, K, or of ↓ ثَقَلٌ, Bd) also signifies (tropical:) The treasures, or buried treasures, of the earth: and its dead, or corpses. (K, TA, and Bd and Jel in xcix. 2.) ― -b4- Also (as pl. of ثِقْلٌ, K) (tropical:) Sins. (JK, K.) So in the saying in the Kur [xxix. 12], وَلَيَحْمِلُنَّ أَثْقَالَهُمْ وَأَثْقَالًا مَعَ أَثْقَالِهِمْ (tropical:) [And they shall assuredly bear their sins, and sins (of others whom they have seduced) with their sins]. (TA.)

ثَقَلٌ ثَقَلٌ ثقل A thing, or things, that a man has with him, of such things as burden him: (Ham p. 295:) [and particularly] the household-goods, or furniture and utensils, (El-Fلrلbee, JK, S, Mgh, Msb, K, Ham ubi suprà, and Bd in xcix. 2,) and (accord. to El-Fلrلbee, Msb) the household and kindred and party, or domestics, or servants, (JK, S, Mgh, Msb, K, and Ham,) of a man, (Ham,) or of a traveller: (JK, S, Mgh, Msb, K:) [or the travelling-apparatus and baggage and train, of a man:] pl. أَثْقَالٌ; (JK, S, Mgh, Msb, K; *) with which ↓ ثَقِلَةٌ is syn., (JK, S, K,) as are also ↓ ثَقَلَةٌ and ↓ ثِقْلَةٌ and ↓ ثَقْلَةٌ and ↓ ثِقَلَةٌ; (K;) as meaning all the household-goods or furniture and utensils of persons going on a journey. (S, K.) ― -b2- See also ثِقْلٌ. ― -b3- (assumed tropical:) The requisites and apparatus, instruments, tools, or the like, of a man: (Ham ubi suprà:) as, for instance, (tropical:) the books and writing-reeds of the learned man: every craftsman has what is thus termed. (TA.) By the saying كِلَا ثَقَلَيْنَا طَامِعٌ بِغَنِيمَةٍ the author thereof, Iyلs Et-Tل-ee, means Each of our two armies, the possessors of the ثَقَلَانِ [or apparatus, or weapons, &c., of war, is longing for spoil]: or an army may be termed ثَقَلٌ because it is heavy in assault. (Ham ubi suprà.) ― -b4- Anything held in high estimation, in much request, and preserved with care. (K, TA.) Hence the trad., اـِنِّى تَارِكٌ فِيكُمُ الثَّقَلَيْنِ كِتَابَ اللّٰهِ وَعِتْرَتِى [Verily I am leaving among you the two objects of high estimation and of care, the Book of God, and my kindred, or near kindred]: (K:) or they are thus called because of the heaviness of acting in the manner required by them: (Th, TA:) or as being likened to the requisites and apparatus, instruments, tools, or the like, of a man. (Ham ubi suprà.) ― -b5- Also Eggs of the ostrich; because he who takes them rejoices in them, and they are food. (TA.) ― -b6- الثَّقَلَانِ Mankind and the jinn or genii; (S, Msb, K;) because, by the discrimination that they possess, they excel other animate beings. (TA.) It may also mean The Arabs and the foreigners: or mankind and other animate beings. (Ham ubi suprà.)

ثِقَلٌ ثِقَلٌ ثقل Heaviness; weight, or weightiness; ponderousness; gravity; contr. of خِفَّةٌ: (S, K, and Er-Rلghib:) and preponderance: in its primary acceptation, relating to corporeal objects: then, to ideal objects. (Er-Rلghib, TA. [See ثَقُلَ, throughout.]) See also ثِقْلٌ. ― -b2- فِى أُذُنِهِ ثِقَلٌ (tropical:) [In his ear is a heaviness, or dulness,] is said of him whose hearing is not good; as though he were averse from receiving, or accepting, or admitting, or slow to receive, &c., what is said to him. (TA.)

ثَقْلَةٌ ثَقْلَةٌ ثقل ثقله ثقلة : see ثَقَلٌ. ― -b2- Also (assumed tropical:) A fit of drowsiness, or of slumber, that overcomes one: (JK, M, K:) and (tropical:) a heaviness experienced in the chest, (K, TA,) or in the body, (TA,) from food: as also ↓ ثَقَلَةٌ: (K, TA:) or the former, or ↓ the latter, (accord. to different copies of the S,) (assumed tropical:) a heaviness and languor in the body: (S:) and ↓ the latter, (assumed tropical:) a heaviness that is experienced on the heart. (JK.)

ثِقْلَةٌ ثِقْلَةٌ ثقل ثقله ثقلة : see ثَقَلٌ.

ثَقَلَةٌ ثَقَلَةٌ ثقل ثقله ثقلة : see ثَقَلٌ: ― -b2- and see ثَقْلَةٌ, in three places.

ثَقِلَةٌ ثَقِلَةٌ ثقل ثقله ثقلة : see ثَقَلٌ.

ثِقَلَةٌ ثِقَلَةٌ ثقل ثقله ثقلة : see ثَقَلٌ.

ثَقَالٌ ثَقَالٌ ثقال ثقيل : see ثَقِيلٌ, in two places. ― -b2- Also, applied to a woman, (JK, S, K,) Heavy; (S;) large in the hinder part, or posteriors: (JK, * S, * K, TA:) or heavy (K, TA) in an ideal sense. (TA.)

ثُقَالٌ ثُقَالٌ ثقال ثقيل : see ثَقِيلٌ.

ثَقِيلٌ ثَقِيلٌ ثقيل part. n. of ثَقُلَ; (S, Msb, K;) Heavy, weighty, or ponderous: (S, K, and Er-Rلghib:) and so in relation to another thing; preponderant: primarily applied to a corporeal thing: (Er-Rلghib, TA:) and ↓ ثَقَالٌ and ↓ ثُقَالٌ signify the same: (K:) pl. ثِقَالٌ and ثُقْلٌ and ثُقَلَآءُ [which last, however, seems to be applied only to rational beings, agreeably with analogy]. (K.) ― -b2- [Like its verb,] it is also applied to an ideal thing. (Er-Rلghib, TA.) [Thus it signifies (assumed tropical:) Heavy, or weighty, in the sense of onerous, burdensome, oppressive, afflictive, grievous, or troublesome: momentous, or formidable: difficult: heavy, or not easy, of utterance; or heavy to the ear; applied to a word and a sound; and particularly to a word in which a single consonant is made double, and to one in which a quiescent consonant is made movent, like ↓ مُثَقَّلٌ: heavy to the stomach; difficult of digestion: heavy applied to the hearing: see the verb.] قَوْلًا ثَقِيلًا, in the Kur [lxxiii. 5], means (assumed tropical:) A heavy, or weighty, saying. (TA.) النُّونُ الثَّقِيلَةُ means (assumed tropical:) [The heavy-sounding ن; as in يَفْعَلَنَّ &c.;] the contr. of الخَفِيفَةُ. (TA in art. خف.) ― -b3- It is also applied to a man, (JK,) meaning (tropical:) [Heavy in sickness, or disease; or] suffering a violent disease: (K:) [and (assumed tropical:) heavy, slow, sluggish, indolent, lazy, dull, torpid, or drowsy; wanting in alacrity, activity, agility, animation, spirit, or intelligence; stupid:] and so is ↓ مُسْتَثْقَلٌ: (JK:) which also means, particularly, (assumed tropical:) overcome, and rendered heavy, by sleep (نَوْمًا), (JK, * K, * TK,) and by sickness or disease (مَرَضًا), and by meanness or sordidness (لُؤْمًا). (K.) ثِقَالُ النَّاسِ [expressly said in the TA to be with kesr, but in the CK, erroneously, ثُقال,] and ثُقَلَآءُ الناس mean (assumed tropical:) Those men whose company is disliked; (K;) whom others deem heavy: each is pl. of ثَقِيلٌ. (TA.) One says, أَنْتَ ثَقِيلٌ عَلَى جُلَسَائِكَ (assumed tropical:) [Thou art heavy, or dull, or unwelcome, to thy companions with whom thou sittest]. (TA.) And (to him who is ثَقِيل, TA in art. نسم,) مَا أَنْتَ اـِلَّا ثَقِيلُ الظِّلِّ بَارِدُ النَّسِيمِ (assumed tropical:) [Thou art no other than one who casts a gloom upon others, and chills them: lit., heavy of shade, or shadow; cold of breeze]. (TA.) ثَقِيلٌ, applied to a man, is mostly used in dispraise: but sometimes, in praise: (Er-Rلghib, TA:) used in praise, it signifies (assumed tropical:) Grave, staid, steady, sedate, or calm. (Kull.) Applied to a horse, (assumed tropical:) Slow; (Kull;) and so ↓ ثَقَالٌ applied to a camel; (K;) a meaning also assigned to ثَفَالٌ, with ف; (TA;) and ↓ مُثْقَلٌ, applied to a horse or the like. (JK.) اِنْفِرُوا خِفَافًا وَثِقَالًا, in the Kur [ix. 41], means (assumed tropical:) [Go ye forth to fight] prompt and not prompt: (Katلdeh, Bd, Jel, TA:) or whether moving be easy to you or difficult: (Bd, * TA:) or riding and walking: or lightly armed and heavily armed: or healthy and sick: (Bd:) or strong and weak: (Jel:) or rich and poor: (Jel, TA:) or young and old. (TA.)

ثَاقِلٌ ثَاقِلٌ ثاقل A deenلr of full weight; (Z;) not deficient: (S, K:) pl. ثَوَاقِلُ. (S, Z, K.) ― -b2- أَصْبَحَ ثَاقِلًا (assumed tropical:) He became, or became in the morning, heavy by reason of sickness, or disease. (Aboo-Nasr, K, TA.)

أَثْقَلُ أَثْقَلُ ذ More [and most] heavy. (TA.)

مُثْقَلٌ مُثْقَلٌ مثقل Heavily burdened: (TA:) or burdened beyond his power; overburdened. (JK, TA.) ― -b2- (assumed tropical:) Weighed down, or oppressed, by sickness, or disease, (JK,) and by debt. (JK, Er-Rلghib.) ― -b3- See also ثَقِيلٌ.

مُثْقِلٌ مُثْقِلٌ مثقل , applied to a woman, Gravid; whose burden has become heavy in her belly: (S:) or whose pregnancy has become apparent, or manifest. (K.)

مُثَقَّلٌ مُثَقَّلٌ مثقل : see ثَقِيلٌ. ― -b2- Also (assumed tropical:) Ill received; disapproved; not rendered an object of love to hearts. (Ham p. 37.)

مُثَقَّلَةٌ مُثَقَّلَةٌ مثقل مثقله مثقلة A stone of marble; (JK;) a piece of marble by which a carpet is made heavy: (K:) by rule it should be with kesr to the ق. (TA.)

مِثْقَالٌ مِثْقَالٌ مثقال The weight (مِيزَان, JK, S, K, or وَزْن, Msb, TA, and Jel in iv. 44 and x. 62 and xxi. 48, or زِنَة, TA) of a thing, (JK, S, Msb, K,) of the like thereof (مِنْ مِثْلِهِ [but why this is added I do not see]); (S, Msb, K;) [i. e.] its equal in weight; (PS, and Bd in x. 62;) its quantity (مِقْدَار). (Bd in xxi. 48.) مَا يَعْزُبُ عَنْ رَبِّكَ مِنْ مِثْقَالِ ذَرَّةٍ, in the Kur x. 62, means There is not hidden from thy Lord aught of the weight of the smallest ant: (Jel:) or a thing equal in weight to a small ant; or to the motes that are seen in a ray of the sun that enters through an aperture. (Bd.) ― -b2- A thing with which one weights; as also ↓ ثِقْلٌ; i. e., any of the weights of the balance. (Er-Rلghib, TA.) ― -b3- A certain weight, of which the quantity is well known; (JK;) a dirhem and three sevenths of a dirhem; (Msb, and K in art. مك;) i. e., the seventh part of ten dirhems: (Msb:) or [a dirhem and a half; so in the present day; i. e.,] seventy-two sha'eerehs: (El-Karmلnee, TA:) or twenty keerلts. (Hidلyeh, TA.) ― -b4- [A certain coin;] i. q. دِينَارٌ, q. v.; (Msb in art. دنر;) a مِثْقَال of gold: pl. مَثَاقِيلُ. (S, K.) ― -b5- أَلْقَى عَلَيْهِ مَثَاقِيلَهُ He threw upon him his weight, or burden; syn. مَؤُونَتَهُ [perhaps meaning the burden of supporting him]. (Aboo-Nasr, S, K.) [See also ثِقْلٌ.]

مُتَثَاقِلٌ مُتَثَاقِلٌ متثاقل Bearing one's weight upon a thing: whence the saying, وَطِئَهُ وَطْأَةَ المُتَثَاقِلِ [He trod upon him, or it, with the tread of him who bears his weight, or presses heavily]. (TA.)

مُسْتَثْقَلٌ مُسْتَثْقَلٌ مستثقل : see ثَقِيلٌ.

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR29.032 harf
ثقل ثَقُلَ - يَثْقُلُ - ثَقَل - ثَقَلان - ثَقيْل- ثِقال - ثِقَل - أَثْقَال - مِثْقَال - أَثْقَلَ - يُثْقِلُ - مُثْقَل - مُثْقَلون - تَثَاقَلَ - يَتَثَاقَلُ ثَقُلَ - يَثْقُلُ + الكائن أو الشيء أو الأمر: يكون له ثقل: يكون له أثر وقوة ووزن جلي وبَيِّن وكبير يمكن تمييزه به عن غيره أقل منه قوة وقدرة ووزناً وأثرا ثَقُلَ - يَثْقُلُ + الكائن أو
Tamamını oku

Sîgalar(18)

Mücavir kökler41 mücavir (151 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. ذرر

    6 ortak ayet · Zerre toz demektir

  2. وزن

    4 ortak ayet · Terazi demektir

  3. خردل

    2 ortak ayet · Hardal bitkisi, hurda

  4. عزب

    2 ortak ayet · Meraya salınmış sahibinden uzak develer

  5. حمل

    4 ortak ayet · Haml: İple yüklenen yük demektir

  6. غرم

    2 ortak ayet · Ödenemeyecek borç

  7. سحب

    2 ortak ayet · Fışkıran sudur

  8. صغر

    2 ortak ayet · Küçük

  9. سأل

    4 ortak ayet · “Sehl” ova demektir

  10. نفر

    2 ortak ayet · Avcılıkta veya savunmada oluşturulmuş çatışma grubu, sonra…

  11. خفف

    2 ortak ayet · Huff : Devenin kopmuş toynağı demektir

  12. أرض

    7 ortak ayet · Hayvanların sırtına sema, alt tarafına ard denir

Geçtiği ayetler(26)

  1. إِنَّ اللَّهَ لَا يَظْلِمُ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ وَإِنْ تَكُ حَسَنَةً يُضَاعِفْهَا وَيُؤْتِ مِنْ لَدُنْهُ أَجْرًا عَظِيمًا

    Ağırlık birimiAllah; şüphesiz zerre kadar haksızlık yapmaz. Ama zerre kadar iyilik yapılsa onu kat kat artırır. Ve kendi katından büyük bir mükafaat verir.

  2. وَنَضَعُ الْمَوَازِينَ الْقِسْطَ لِيَوْمِ الْقِيَامَةِ فَلَا تُظْلَمُ نَفْسٌ شَيْئًا وَإِنْ كَانَ مِثْقَالَ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ أَتَيْنَا بِهَا وَكَفَى بِنَا حَاسِبِينَ

    Ağırlık birimiBiz; kıyamet günü adalet terazilerini kurarız. Hiç kimse hiç bir şeyle haksızlığa uğratılmaz. Hardal tanesi kadar bile olsa yapılanı ortaya koyarız. Hesab görenler olarak da Biz, yeteriz.

  3. يَابُنَيَّ إِنَّهَا إِنْ تَكُ مِثْقَالَ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ فَتَكُنْ فِي صَخْرَةٍ أَوْ فِي السَّمَوَاتِ أَوْ فِي الْأَرْضِ يَأْتِ بِهَا اللَّهُ إِنَّ اللَّهَ لَطِيفٌ خَبِيرٌ

    Ağırlık birimiOğulcuğum; işlediğin şey bir hardal tanesi kadar da olsa, bir kayanın içinde veya göklerde, yahut yerin derinliklerinde de bulunsa, Allah onu getirir. Muhakkak ki Allah; Latif’tir, Habir’dir.

  4. قُلِ ادْعُوا الَّذِينَ زَعَمْتُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ لَا يَمْلِكُونَ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ فِي السَّمَوَاتِ وَلَا فِي الْأَرْضِ وَمَا لَهُمْ فِيهِمَا مِنْ شِرْكٍ وَمَا لَهُ مِنْهُمْ مِنْ ظَهِيرٍ

    Ağırlık birimiDe ki: Allah’tan başka, taptıklarınızı çağıran. Onlar ne göklerde, ne de yerde zerre kadar bir şeye sahib değildirler. Ve onların bu ikisinde ortaklığı da yoktur. O’nun bunlardan hiçbir yardımcısı da yoktur.

  5. فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْرًا يَرَهُ

    Ağırlık birimiKim, zerre mikdarı hayır işlerse; onu görür.

  6. وَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ

    Ağırlık birimiKim de zerre mikdarı şer işlerse; onu görür.

Sîga sayfası: أَثْقَالَكُمْ
Sîga sayfası: أَثْقَالَهَا
Sîga sayfası: أَثْقَالَهُمْ
Sîga sayfası: أَثْقَالِهِمْ
Sîga sayfası: اثَّاقَلْتُمْ

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökثقل
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerحمل, وزر, وقر
Zıt Kökخفف
Çekirdek Özet 1Bir cismin veya yükün zemine doğru baskı yapması, terazide ağır basarak diğer kefeyi yukarı kaldırması
Çekirdek Özet 2Varlıkların taşıdığı sorumluluk, günah, bilgi ve hakikatin ontolojik ve ahlaki tartıda meydana getirdiği kesin yer çekimi
Çekirdek Özet 3Adaletin ve ilahi düzenin ölçülebilir, tartılabilir ve inkâr edilemez bir denge yasası üzerine kurulu olması
Kritik Hata RiskiKökün yalnızca fiziksel tartı veya soyut bir zorluk olarak anlaşılıp ahlaki ve ontolojik varoluş dengesinden koparılması

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
ثقBir nesnenin veya durumun yoğunlaşarak yüzeye, zemine veya hedefe odaklanmış bir tesir icra etmesiلTemas ve yerleşikliği ifade eden ل harfinin eklenmesiyle yoğunlaşan etkinin zemine yapışması, aşağı doğru çeken bir ağırlık ve tartı denkliği oluşturması sağlanmıştır; nitekim aynı çekirdekten gelen ثقب kökünde bu yoğunluk delip geçme, ثقف kökünde ise zihinsel olarak tam kavrama ve yakalama yönündedir.

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
ثİşaret, bağlama veya sınır imgesinin yoğunlaşmış türeviNesnenin bulunduğu konumda tutunmasını ve yoğunlaşarak sabit bir iz bırakmasını temsil eder; erken alfabedeki işaret imgesinin peltek varyantıdır.
قUfuktaki güneş veya iğne deliği; toplanma, büzülme, sınır noktasıDağınık unsurların tek bir kütlede yoğunlaşmasını, merkezkaç değil merkeze doğru büzülerek toplanmasını simgeler.
لÇoban değneği; yöneltme, raptetme, bağlamaHareketi belirli bir hedefe veya zemine yönlendirip oraya bağlayan, kontrol altına alan etkiyi simgeler.
ثقلYoğunlaşmış kütlenin zemine yönelerek oturmasıParçaların bir merkezde toplanıp yoğunlaşarak (ق) zemine doğru yapışması ve orayı belirgin biçimde etkileyerek aşağı çekmesi (ل) hareketini topluca resmeder.

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir cisme veya hayvana taşıyabileceğinden fazla yük yüklenmesi, terazinin bir kefesinin ağır basması, devenin veya yolcunun yükünün ağırlığı sebebiyle hareket kabiliyetinin yavaşlaması.
Cahiliye şiiri kullanımıEl-Hansâ mersiyesinde ve Züheyr b. Ebî Sülmâ divanında geçer. Züheyr b. Ebî Sülmâ beytinde kökü yeryüzünün vakar ve ağırlığı bağlamında överek şöyle kullanmıştır: تَخِفُّ الأَرْضُ إِذَا مَا زِلْتَ عَنْهَا / وَتَبْقَى مَا بَقِيتَ بِهَا ثَقِيلَا
Erken Arapça kullanımYolculuk kafilesinin temel ev ve barınma eşyasına, yüklerine ve geride kalan aile efradına eş-şekal الثَّقَل denmiştir. Ayrıca bedendeki aşırı uyku veya uyuşukluk haline sükle ثُقْلَة denilerek hareketin yavaşlaması tasvir edilmiştir.

Kaynak Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Dīwānu Zuhayr b. Abī Sulmā.

Sami etimolojik katman

Sami dilleri ailesinde ثقل kökü, düzenli ses denklikleriyle korunan en köklü tartı ve kıymet çekirdeklerinden biridir. Arapçadaki peltek ث sesi, Kuzeybatı Sami dillerinde düzenli olarak ש (şîn) sesine, Doğu Sami kolunda ise š sesine dönüşür. Kök, Akadcada tartmak, bedelini gümüşle tartarak ödemek anlamındaki šaqālu fiili ve ağırlık birimi olan šiqlu kelimesiyle doğrudan soydaştır. İbranicede šāqal שָׁקַל biçiminde bir nesneyi tartmak, bedelini tartarak ödemek fiili olarak korunmuş; buradan da meşhur ağırlık ve para birimi šeqel שֶׁקֶל türemiştir. Batı ve Doğu Süryanicede kök ses denkliklerine uygun olarak tqīl veya teqal ܬܩܠ biçiminde görünür ve terazide tartmak, ağır basmak anlamlarını korur (Aramice Daniel kitabındaki menê menê teqêl u-farsîn ibaresinde geçen teqêl tartıldın ve hafif bulundun manasındadır). Dolayısıyla kök, Sami dünyasında rastgele bir yükü değil; doğrudan doğruya terazinin kefesine konulan, değeri tartılarak belirlenen ve yer çekimi kanunuyla bağlanan ölçü ve ağırlık birimini ifade eder.

Güven Kesin

Kaynak Brown-Driver-Briggs Hebrew and English Lexicon, The Assyrian Dictionary of the Oriental Institute of the University of Chicago (CAD), Payne Smith Compendious Syriac Dictionary.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönثَقُلَ — يَثْقُلُ — ثِقَلHafifliğin zıddı olarak bir nesnenin hacim, yoğunluk veya kütlece yer çekimine galebe çalması, dengede diğer kefeyi bastırması.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiAkadca šaqālu, İbranice šāqal, Süryanice teqalKökün Sami ortak mirasında doğrudan tartı, terazide tartma, ağırlık birimi ve bu ağırlığın sağladığı ekonomik değer ile ilişkili olması.Kesin
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik ortak tartı/yoğunluk kökleriDoğu Afrika ve Berberi dillerinde yük ve yoğunluk belirten bazı temel morfemlerle fonetik benzerlikler kaydedilmişse de düzenli kurallar sınırlıdır.Muhtemel

Kaynak David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques, HALOT, CAD.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
ثقلAnlamlıAğırlık, tartıTerazide ağır basma, yük ve kütle yoğunluğu.Hedef kök; Kur'an'da geçer.
ثلقAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel sayılmıştır; Kur'an'da geçmez.
قثلAnlamlıToplayıp yığmakBir nesneyi bir araya getirip yığmak, bir şeyi kökünden kesip devirmek.Arapçada müsta‘meldir; Kur'an'da geçmez.
قلثAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik lügatlerde kullanım dışı (mühmel) kabul edilir; Kur'an'da geçmez.
لثقAnlamlıÇamur ve ıslaklığın yapışmasıSuyun toprağa karışarak çamur haline gelmesi ve yere basanın ayağına yapışıp ağırlık yapması.Arapçada müsta‘meldir; hedef kökle zemin ve ağırlık bağı vardır; Kur'an'da geçmez.
لقثAnlamlıÇabucak almak, kapmakBir şeyi hızla toplayıp almak veya bir sözü hemen kapıp nakletmek.Arapçada müsta‘meldir; Kur'an'da geçmez.

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
ثقلMerkezKütle, tartı ve sorumluluk ağırlığıTerazinin kefesinde aşağı basan, değeri veya sorumluluğu tayin eden kütlesel ve ontolojik ağırlıktır.Kendi doğasında veya tartıda ağır olan, hafifin karşıtı.
حملKomşuTaşınan yükTaşınan nesnenin kendisini veya taşınma eylemini anlatır; mutlaka yerçekimsel tartı fazlalığı ifade etmez.Bedende, sırtta veya binek üzerinde taşınan her türlü yük.
وزرKomşuSorumluluk ve vebal yüküİnsanın sırtına binen, taşınması sığınak veya kurtuluş aratan ahlaki ve cezai günah yüküdür.Suç, günah ve kaçınılmaz hukuki sorumluluk yükü.
وقرKomşuKulakta sağırlık, vakar ve içsel ağırlıkİçsel bir doluluk, yerleşiklik ve dışarıdan gelen sesi engelleyen ağırlıktır.Duyusal veya ahlaki derinlik ve sarsılmaz ağırlık.
خففZıtHafiflikTerazide yukarı kalkan, yer çekimi veya değer baskısı oluşturmayan, kolay hareket eden durum.Ağırlığın, yoğunluğun ve baskının bulunmaması hali.

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaثقلAğırlık, tartıda basmaMaddi ve manevi olarak hafifliğin zıddı olan her türlü ağırlık, kıymet ve mesuliyet.Kesin
LatinceGravitas, pondusAğırlık, ciddiyet, tartıGravitas hem fiziksel ağırlığı hem de devlet adamına özgü vakar ve ciddiyeti karşılar; kökün semantik genişlemesiyle örtüşür.Güçlü
İngilizceWeight, heaviness, gravityAğırlık, yerçekimi, ciddiyetWeight tartısal yükü, gravity ise hem yerçekimini hem de durumun vahametini karşılar; nesnel ve ahlaki boyutu birlikte verir.Kesin
AlmancaGewicht, SchwereAğırlık, yer çekimi, zorlukGewicht terazideki tartıyı ve önemi; Schwere ise taşınması güç olan fiziksel ve zihinsel yükü tam olarak karşılar.Kesin
FransızcaPoids, gravité, pesanteurAğırlık, ciddiyet, yer çekimi baskısıPoids nesnel tartıyı, pesanteur ise zemine doğru çeken fiziksel baskıyı ve hantallığı başarıyla aktarır.Kesin

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Collins Robert French Dictionary.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
مِثْقَالَEn küçük ölçü ve tartı birimiAmellerin ve zerrelerin ilahi adalette hesaba katılması bağlamında (Nisâ 4:40, Enbiyâ 21:47, Zilzâl 99:7-8).
ثَقُلَتْ مَوَازِينُهُTerazinin ağır gelmesi, salih amellerin üstünlüğüAhirette amel tartısının hakikate uygun olarak ağır basması ve kurtuluşa erme bağlamında (A'râf 7:8, Mü'minûn 23:102, Kâria 101:6).
أَثْقَالGünahlar, veballer veya yeryüzünün içindekilerİnsanların yüklendiği vebal ağırlıkları (Ankebût 29:13) veya kıyamette yerin kusacağı cesetler ve madenler bağlamında (Zilzâl 99:2).
قَوْلًا ثَقِيلًاVahyin taşıdığı azamet, sorumluluk ve bağlayıcılıkHz. Peygamber'e indirilen Kur'an vahyinin büyüklüğü ve manevi ağırlığı bağlamında (Müzzemmil 73:5).
الثَّقَلَانِSorumluluk taşıyan iki şuurlu varlık (İnsanlar ve Cinler)Mükellef olmaları ve yeryüzünde ağırlık teşkil etmeleri bağlamında (Rahmân 55:31).
اثَّاقَلْتُمْ إِلَى الْأَرْضِYere çakılıp kalmak, tembellik ve dünyaya meyilCihad veya sefere çağrıldığında bedenin ve nefsin hantallığına yenik düşme bağlamında (Tevbe 9:38).
سَحَابًا ثِقَالًاYağmur suyuyla dolup ağırlaşmış bulutlarRahmet yüklü bulutların su kütlesi taşıması ve yere hayat vermesi bağlamında (A'râf 7:57, Ra'd 13:12).

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamMizan, mükellefiyet ve teklif-i mâ lâ yutâkAhirette amellerin mahiyetinin tartılıp tartılamayacağı, arazların cisimleştirilerek miyara tabi tutulması ve insanın sorumlu (sekaleyn) oluşunun ilahi hikmeti.Hakikat ve değerin mutlak adalette kütlesel bir gerçekliğe dönüşmesi.
FıkıhZekât ölçüleri, diyet miktarları ve borç yükü (miskal)Şer'î miskalin dirhem ve dinar cinsinden net altın ağırlığı olarak tespiti; borcun veya nafakanın şahsı ezmesi (müskal).Ölçülebilir, standart altın ağırlık birimi ve kişiyi acze düşüren mali yük.
TefsirAhiret sahneleri, arzın ağırlıklarını atması ve ağır sözKıyamette yerin ağırlıklarını dışarı atmasının kabirdekiler mi yoksa yer altı hazineleri mi olduğu; vahyin ağır söz oluşunun getirdiği ahkâm.Ontolojik dengenin sarsılması ve ilahi hitabın varlık üzerindeki ezici ciddiyeti.
HadisTerazide ağır gelen zikirler ve sekarat-ı mevt ağırlığıDile hafif fakat mizanda ağır gelen kelimeler (kelimetâni hafîfetâni...) ve ölüm anındaki bedensel ağırlık tasvirleri.Biçimsel kolaylığa karşılık hakiki varoluşsal kıymetin azameti.

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniVarlık mertebesi ve mükellefiyetMükellef varlık (es-Sekalân)Sorumluluğu yüklenme ve hesap vermeİnsan ve cin, varoluş alanında ahlaki bir kütleye sahip oldukları için ilahi emanetin ağırlığını taşırlar.Kesin
İlmiFiziksel ve ahlaki tartı yasasıMizan ve kıymet yoğunluğuNesneleri ve fiilleri hakiki değerine göre ayırmaDoğadaki yer çekimi ve kütle yoğunluğu gibi ahlakta da eylemlerin hakikate uygunluğu tartılır.Kesin
SiyasiDevlet yönetimi ve tebaa üzerindeki yükKamu mesuliyeti ve adil vergilendirmeYöneticinin keyfi vergi ve angaryalarla halkı ezmesini önlemeİktidarın halka taşıyamayacağı ağır mükellefiyetler (muğremun muskalûn) yüklememesi esastır.Güçlü
İktisadiMübadele aracı ve değer ölçüsüMiskal (standart kütle birimi)Enflasyondan arındırılmış reel değer standardı oluşturmaİktisadi mübadelede altının veya madenin zerre miktarı da olsa tartılarak hak kaybının engellenmesi.Kesin

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerKütle çekimi (gravitasyon) ve eylemsizlik kütlesi (m)Bir cismin kütlesi arttıkça uzay-zaman dokusunu daha fazla bükmesi ve hareket durumunu değiştirmeye karşı daha büyük direnç göstermesi, kökün yere doğru ağır basması ve gevşekliğe direnmesiyle tam bir izomorfizm gösterir.Kesin
Beşeri bilimlerKurumsal ve ahlaki sorumluluk (meşruiyet ağırlığı)Sosyolojide ve hukukta bir kararın veya kuralın toplum vicdanında bağlayıcı olması, onun ardındaki hakikat ve adalet kütlesinin ağırlığıyla orantılıdır; hafif ve temelsiz iddialar toplumsal yapıda tutunamaz.Güçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökün sadece zahiri bir tartı aletindeki gramaja veya taşınması zahmetli bir fiziksel yüke indirgenmesi; soyut ve ontolojik ağırlığın göz ardı edilmesi.
Kur'an içi daha geniş anlamKök; hakikatin, ilahi vahyin, ahlaki eylemin, bulutlardaki rahmet suyunun ve insanın kozmik sorumluluğunun varlık tabakasında meydana getirdiği gerçek ve silinmez yoğunluktur.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataMizanın sadece metaforik veya keyfi bir yargılama sanılması; amellerin varoluşsal bir gerçekliğe, tartılabilir bir kıymete sahip olduğunun unutularak dinin amelsiz bir temenniye dönüştürülmesi.

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın varlık ve ahlak anlayışının temeli adalettir ve adalet mizan (ölçü/denge) ile tecelli eder. ثقل kökü, bu terazinin hakiki dayanağı olan değer ve kütle kavramını inşa eder.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Ahiret hesaplaşmasını anlatan mizan ayetlerinde (A'râf 7:8-9, Kâria 101:6-9), vahyin azametini bildiren hitaplarda (Müzzemmil 73:5) ve zerre miktarı amelin zayi olmayacağını bildiren adalet ayetlerinde (Enbiyâ 21:47, Zilzâl 99:7-8).
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Amellerin ve niyetlerin havada kaybolup gideceği zannını düzeltir; her eylemin ontolojik bir ağırlığı (miskal) olduğunu ve ilahi sistemin hiçbir kütleyi göz ardı etmediğini ortaya koyar.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamBir cismin kütlesel yoğunluğu sebebiyle terazinin kefesini aşağı bastırması, binek veya zemin üzerinde çökertici bir baskı oluşturması.
  • Soyut anlamBir bilginin, emrin veya ahlaki eylemin varoluş düzeninde taşıdığı hakikat payı, bağlayıcılık gücü ve ontolojik kıymet.
  • Sistematik karşılıkAdalet sisteminde hiçbir şeyin rastgele silinmediği, her bir zerrenin hakiki ağırlığıyla hesap cetveline girdiği mizan nizamı.
  • LaTeX modeliΔW=∑i=1n(mi⋅vi)−θ
  • LaTeX açıklamasıFormülde mi her bir amelin ve eylemin hakikat kütlesini (miskal), vi bu amelin niyet ve ihlas katsayısını temsil eder. Çarpımların toplamı olan kefedeki ağırlık, ilahi adaletin kurtuluş ve hakkaniyet eşiği olan θ değerini aştığında (ΔW>0), terazide ağır basma durumu gerçekleşir ve ebedi kurtuluş (felâh) tecelli eder. Tersine değer sıfırın altında kaldığında hafiflik ve hüsran ortaya çıkar.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ث