جحم

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ج-ح-م5 sîga, 13 mücavir kök, 26 ayet, 18 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.أولأييرسلالْجَحِيمَوقيجَحِيمٍالْجَحِيمِجحمصحبغفروَجَحِيمًاصليعذبسويرأيكفر

KökSîga 5Ayet 26Sure 18Mücavir 13

▶ Ağı aç (3B)

جحم

ج - ح - م

KÖK
  • 26 geçiş
  • 26 ayet
  • 5 sîga
  • 13 sözlük

Cehennem tuğlanın pişirildiği fırındır. Ha nın he ye dönüşmesi ile cehm’ de yemeğin pişirildiği fırın anlamındadır. Cehm, cahm ile akraba bir kelimedir Cehennem toprağı pişirmek, seramik fırını demektir. “Cahim” etin, meyvenin, mısırın kızartıldığı ateş demektir. Cehennem, yemeklerin pişirildiği fırın demektir. Cahim ise kızartıldığı fırının adıdır. Cehennem ve cehim dünyada terbiye olmamış insanların ahirette terbiye edilerek cennete girebilmeleri için yükseltildikleri yerdir.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(13)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Cehennem tuğlanın pişirildiği fırındır. Ha nın he ye dönüşmesi ile cehm’ de yemeğin pişirildiği fırın anlamındadır. Cehm, cahm ile akraba bir kelimedir Cehennem toprağı pişirmek, seramik fırını demektir. “Cahim” etin, meyvenin, mısırın kızartıldığı ateş demektir. Cehennem, yemeklerin pişirildiği fırın demektir. Cahim ise kızartıldığı fırının adıdır. Cehennem ve cehim dünyada terbiye olmamış insanların ahirette terbiye edilerek cennete girebilmeleri için yükseltildikleri yerdir.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR2.305 harf
باب الحاء الجيم والميم معهما ح ج م، ج ح م، ج م ح، ح م ج، م ح ج مستعملات حجم: الحِجامة: حِرْفُة الحاجِم وهو الحجّام، والحَجْمُ فعله. والمِحْجَمة: قاورة. والمَحْجَم: مَوضعة من العُنُق. والحُجُومُ: اسمٌ للقُبل. والإِحجام: النُّكُوص عن الشّيء هَيبةً. والحِجام: شيءٌ يُجعل في خَطْم البَعير كي لا يعَضَّ، بَعيرٌ مَحْجُوم. والحَجْمُ: كفُّكُ إنساناً عن أمْرٍ يُريده. والحَجْم: وجدانُك شيئاً تحت ثَوْبٍ،
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR485 harf
الجَحيمُ: اسمٌ من أسماء النار. وكلُّ نارٍ عظيمةٍ في مَهْواةٍ فهي جَحيمٌ، من قوله تعالى: "قالوا ابنُوا لَهُ بُنْياناً فألْقوهُ في الجَحيم". والجاحِمُ: المكان الشديد الحرّ. قال الأعشى: والموتُ جاحِمُ والجَحْمَةُ: العين بلغة حِمْيَرَ. وجَحَمَ الرجل: فتح عينيه كالشاخص والعينُ جاحِمَةٌ. وجَحَّمَني بعينيه تَجْحِيماً: أَحَدَّ إليَّ النظر. والأَجْحَمُ: الشديد حمرةِ العين مع سَعَتها؛ والمرأة جَحْماءُ.
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR6.646 harf
ح ج م حجم ، حمج ، جحم ، جمح ، مجح ، محج : ( مستعملات ) . حجم : قال الليث : الحَجْم : فِعلُ الحاجم ، وهو الحَجَّام ، وفعله وحرفته الحِجامة . وفي الحديث : ( أفْطَرَ الحاجمُ والمَحْجومُ ) . والمِحْجَمة : قارورتُه ، وتطرح الهاء فيقال : مِحْجَم وجمعه مَحاجمُ . وقال زهير : ولم يُهريقوا بينهم مِلْءَ مِحْجَم والمَحْجَم من العنق : موضع المِحْجمة ، وقال غيره : أصل الحَجْم المَصُّ ، وقيل للحاجم حَجَّام
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR6.009 harf
(باب الجيم والحاء وما يثلثهما) (جحد) الجيم والحاء والدال أصلٌ يدلُّ على قِلّة الخير. يُقال عامٌ جَحِدٌ قليل المطر. ورجل جَحِْدٌ فقير، وقد جَحِدَ وأَجْحَدَ. قال ابن دُريد: والجَحْد من كلِّ شيءٍ القِلّة. قال الشاعر: * ولَنْ يَرَى ما عاش إلاّ جَحْدا * وقال الشيباني:[أجحَدَ الرّجلُ وجحدا إذا أنفَضَ وذهبَ مالُه. وأنشد للفرزدق([1])]: وبيضاء من أهل المدينة لم تذق *** بَئِيساً ولم تتبعْ حُمُولَةَ
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR143 harf
- الجحمة: شدة تأجج النار، ومنه: الجحيم، وجحم وجهه من شدة الغضب، استعارة من جحمه النار، وذلك من ثوران حرارة القلب، وجحمتا الأسد: عيناه لتوقدهما.
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR230 harf
ج ح م نار جاحمة‏:‏ شديدة الحر مضطرمة ومكان جاحم ومنه قيل لعيني الأسد‏:‏ جحمتاه تـزران لتوقدهما‏.‏ ومن المجاز‏:‏ اصطلى فلان بجاحم الحربفبرد أي فتر وسكنت حفيظته‏.‏ قال‏:‏ الباغي الحرب يسعى نحوها ترعاً حتى إذا ذاق منها جاحماً بردا
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR2.946 harf
أَجْحَم عنه: كَفَّ كأَحْجَم. وأَحْجَم الرجلَ: دَنا أَن يُهْلِكَه.والجحيمُ: اسم من أَسماء النار. وكلُّ نارٍ عظيمة في مَهْواةٍ فهي جَحِيمٌ، من قوله تعالى: قالوا ابْنُوا له بُنْياناً فأَلْقُوه في الجحيم. ابن سيده: الجحيمُ النارُ الشديدة التأَجُّج كما أَجَّجوا نارَ إبراهيم النبيِّ، على نبينا وعليه الصلاة والسلام، فهي تَجْحَمُ جُحوماً أي توقَّد توقُّداً، وكذلك الجَحْمةُ والجُحْمةُ؛ قال ساعدة بن جؤية:
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR170 harf
* ج ح م * * الجَحِيمُ * اسم من أسماء النار وكل نار عظيمة في مهواة فهي جحيم من قوله تعالى ﴿قالوا ابنوا له بنيانا فألقوه في الجحيم﴾ و * أجْحَمَ * عن الشيء كف عنه مثل أجحم
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR4.346 harf
| | ( أَجْحَمَ عَنْهُ ) إِجْحاماً : ( كَفَّ ) ، | كَأَحْجَمَ ، بتقديم الحاء . وقال | شيخُنا : كلاهما من الأَضْدادِ | يستعملان بمعنَى تَقَدَّم وبمعنى تَأَخَّر . | | ( و ) أَجْحَم ( فُلاناً : دَنَا أنْ يُهْلِكَهُ ) . | | ( و الجَحِيمُ ) / ، كَأَمِيرٍ : اسمٌ من | أسماء النارِ ، وقيل : هي ( النَّارُ | الشَّدِيدةُ التَّأَجُّجِ ) كما أَجَّجُوا نارَ | إبراهيمَ على نبِّينا وعليه أفضلُ | الصَّلاة
Maddenin bağlantısı

| | ( أَجْحَمَ عَنْهُ ) إِجْحاماً : ( كَفَّ ) ، | كَأَحْجَمَ ، بتقديم الحاء . وقال | شيخُنا : كلاهما من الأَضْدادِ | يستعملان بمعنَى تَقَدَّم وبمعنى تَأَخَّر . | | ( و ) أَجْحَم ( فُلاناً : دَنَا أنْ يُهْلِكَهُ ) . | | ( و الجَحِيمُ ) / ، كَأَمِيرٍ : اسمٌ من | أسماء النارِ ، وقيل : هي ( النَّارُ | الشَّدِيدةُ التَّأَجُّجِ ) كما أَجَّجُوا نارَ | إبراهيمَ على نبِّينا وعليه أفضلُ | الصَّلاة والسَّلام . ( و ) قيل : ( كُلُّ نارٍ | بعضُها فَوْقَ بَعْضٍ ) جَحِيمٌ ، | ( كالجَحْمَةِ ) ، بالفتح ، ( ويُضَمُّ ) ، | وجمعُ الأخير جُحَمٌ ، كَصُرَدٍ ، قال | ساعدةُ : |

| % ( إِنْ تَأْتِهِ في نَهارِ الصَّيْفِ لا تَرَهُ % | | إِلَّا يُجَمِّحُ ما يَصْلَى من الجُحَمِ ) % | ( وكُلُّ نارٍ عَظِيمَةٍ في مَهْواةٍ ) فهي | جَحِيمٌ من قوله تعالى : ! 2 < قالوا ابنوا له بنيانا فألقوه في الجحيم > 2 ! . | | ( و ) الجَحِيمُ : ( المَكانُ الشَّدِيدُ | الحَرِّ ، كالجاحِمِ ) ، قال الأَعْشَى : | % ( يُعِدُّونَ للهَيْجاءِ قَبْلَ لِقائها % | غَداةَ احْتضارِ البَأْسِ والمَوْتُ جاحِمُ ) % | | ( وَجَحَمَها كَمَنَعَها : أَوْقدها ، | فَجَحُمَت ) هي ( كَكَرُمَتْ ، جُحُوماً ) | بالضم : عَظُمَتْ ، ( وَجَحِمَ ، كَفَرِحَ ) | هكذا في النُّسخ ، والصواب : | جَحِمَتْ كَفَرِحَ ، ( جَحَماً ) بالتَّحْريك ، | ( وَجَحْماً ) بالفتح ، ( وجُحُوماً ) | بالضم : ( اضْطَرَمَتْ ) وَتَوَقَّدَتْ وَكَثُرَ | جَمرُها ولَهَبُها . | | ( والجاحِمُ : الجَمْرُ الشَّدِيدُ | الاشْتِعالِ ) . | | ( و ) الجاحِمُ ( مِنَ الحَرْبِ : | مُعْظَمها ) ، وقيل : ضِيقُها ، ( و ) | قيل : ( شِدَّةُ القَتْلِ في مَعْرَكَتِها ) ، | وفي بعض الأُصول في مُعْتَرَكِها ، | قال : | % ( والحَرْبُ لا يَبْقَى لِجاحِمِها % | التَّخَيُّلُ والمِراحُ ) % | | ويقال : اصْطَلَى بجاحِمِ الحَرْب ، | وهو مجازٌ ، وقال : | % ( حَتَّى إذا ذاقَ مِنْها جاحِماً بَرَدَا % ) % | أي : فَتَرَ وَسَكَنَتْ حَفِيظَتُه . | | ( و ) الجُحام ، ( كَغُرابٍ : داءٌ في | العَيْنِ ) يُصيب الإنْسانَ فَتَرِمُ ، ( أو في | رُؤوسِ الكِلابِ ) فيُكْوَى منه بين | عَيْنَيْها ، وفي الحديث : كان | لِمَيْمَونَةَ كَلْبٌ يُقال له مِسْمارٌ فَأَخَذَهُ |

| داءٌ يقال له الجُحامُ فقالَت : وارَحْمَتا | لِمسْمارٍ تَعْنِي كَلْبَها . | | ( و ) الجَحَّامُ ، ( كَشَدَّادٍ : البَخِيلُ ) ، | مأخوذٌ من جاحِمِ الحَرْب ؛ وهو | ضِيقُها وَشِدَّتُها . | | ( و ) الجُحَمُ ، ( كَصُرَدٍ : طائرٌ ) . | | ( و ) الجُحُمُ ، ( كَعُنُقٍ : القَلِيلُ | الحِياءِ ) ، عن ابن الأعرابيّ . | | ( وَجَحَّمَنِي بِعَيْنِه ) ، وفي الصِّحاح : | بعينيه ( تَجْحِيماً ) ، أي : ( اسْتَثْبَتَ في | نَظَرِهِ لا تَطْرِفُ عَيْنُه ) ، قال : | % ( كَأَنَّ عَيْنَيْه إذا ما جَحَّما % ) % | % ( عينا أتانٍ تَبْتَغِي أَنْ تُرْطَما % ) % | | ( أَوْ أَحَدَّ النَّظَرَ ) إليَّ ، نقله | الجوهريُّ . ( وَعيْنٌ جاحِمَةٌ ) ؛ أي : | ( شاخِصَةٌ ) . | | ( والأَجْحَمُ ) من الناس : ( الشَّدِيدُ | حُمْرَة العَيْنَيْن مع سَعَتِهِما وهي | جَحْماءُ ، ج جُحُمٌ ) وجَحْمَى ، | ( كَكُتُبِ وسَكْرَى ) كِلاهُما جمعان | للجَحْماء . | | ( والجَوْحَمُ ) : الوَرْدُ الأَحْمَر ، | والأَعْرَفُ ( الحَوْجَمُ ) بتقديم الحاء ، | نقله ابنُ سِيدَه . | | ( وَأَجْحَمُ بنَ دَنْدَنَةَ ) الخُزاعِيّ ، | وفي بعض الأصول زندية : ( أَحَدُ | رِجالاتِهِم ) ، وهو زَوْجُ بِنْت هِشام | ابن عَبْد مَنافٍ . | | ( وَتَجَحَّمَ ) تَجَحُّمّا : ( تَحَرَّق | حِرْصاً وَبُخْلاً ) ، مأخوذٌ من جاحِمِ | الحَرْب . | | ( و ) تَجَحَّمَ أيضاً : ( تَضايَقَ ) ، وهو | أيضاً من جاحِمِ الحَرْب . | | ( والجَحْمَةُ : العَيْن ) بِلُغَةِ حِمْيَر ، | وَيُنْشَد : |

| % ( أيا جَحْمَتا بَكِّي عَلَى أُمّ عامِر % | أَكِيلَةِ قِلَّوْبٍ بِإِحدَى المَذانِبِ ) % | | هكذا في الصحاح ، وقال ابنُ | بَرّي : وصَوابُه بما قَبْله وما بَعْدَه : | % ( أُتِيحَ لها القِلَّوْبُ من أَرْضِ قَرْقَرَى % | وقد يَجْلُبُ الشَّرَّ البَعِيدَ الجَوالِبُ ) % | % ( فيا جَحْمَتِي بَكِّي على أُمِّ مالِكٍ % | أَكِيلَةِ قِلِّيبٍ بِبعْض المَذانِبِ ) % | % ( فَلَمْ يُبْقِ منها غَيْرَ نِصْفِ عِجانِها % | وَشَنْتُرَةٍ منها وإِحْدَى الذَّوائِبِ ) % | | وقال غَيْرُه : جَحْمَتا الأَسَدِ : عَيْناهُ | بِلُغَةِ حِمْيَر ، وقالَ ابنُ سِيدَه : بِلُغَةِ | اليَمَنِ خاصَّة ، وقالَ الأَزْهَريّ : بَكُلِّ | لُغَةٍ . | | ( وجَحَم ) الرجلُ عَيْنَه ، ( كَمَنَعَ : | فَتَحَها كالشاخِصِ ، والعَيْنُ | جاحِمَةٌ ) ، كما في الصحاح . | | [ ] وَمِمّا يُسْتَدرَكُ عَلَيه : | جاحِمُ النارِ : تَوَقُّدُها والتِهابُها . | والجَحِيمُ من أَسْماءِ النار ، أعاذنا | الله تَعالَى منها . | | وتَجاحَم ، تَحَرَّق حِرْصاً وَبُخْلاً . | | وَرَوى المُنْذِرِيّ عن أبي طالِبٍ : هو | يَتَجاحَمُ عَلَيْنا ، أي : يَتَضايَق . | | والجاحِمَةُ : النارُ . | | وأجْحَم العَيْنَ : جاحَمَها . | | وَإِبْراهيمُ بن أبي الجَحِيم ، | كَأَمِيرٍ : مُحّدِّث . |

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR3.560 harf
جحُمَتِ النَّارُ 1 جحُمَتِ النَّارُ , aor. جَحُمَ , inf. n. جُحُومٌ; and جَحِمَت, aor. جَحَمَ , inf. n. جَحْمٌ and جَحَمٌ [accord. to the CK جُحْمٌ] and جُحُومٌ; The fire burned, burned up, burned brightly or fiercely, blazed, or flamed; (K, TA;) and had many live coals, and much flame: (TA in explanation of the latter verb; and so the former or the latter is explained in a copy of the S, in
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR324 harf
جَحَمَ جَحَمَ A ( n. ac. جَحْم 1 ), a. Kindled, lit. b. see II . جَحِمَ جَحِمَ A ( n. ac. جَحَم 4 , جُحُوْم 27 ) جَحُمَ U ( n. ac. جَحْم 1 ) a. Burned, blazed. جَحَّمَ جَحَّمَ II a. [ Bi ], Glared at. تَجَحَّمَ تَجَحَّمَ V , a. Was tormented. جَحِيْم جَحِيْم 25 , a. Blazing fire. b. [ art. ], Hell-fire, hell.
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR12.464 harf
جحم جَحِمَ - يَجْحَمُ (جَحَمَ - يَجْحَمُ) - جَحِيْم جَحِمَ - يَجْحَمُ (جَحَمَ - يَجْحَمُ) + الكائن أو الشيء أو الأمر، وخاصة للنار: عَظُمت وتأَجَّجَتْ واضْطَرمَتْ وكثُر جَمْرُها ولَهَبُها وتَوقُّدها جَحِيْم - الجحيم: على وزن " فـَعيل" اسم فاعل مبالغة صفة مشبهة من"جَحَمَ - يَجْحَمُ": صفة نوع من أنواع النار، متأجج ومضطرم وملتهب بشدة في
Tamamını oku

Sîgalar(5)

Mücavir kökler13 mücavir (87 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. صحب

    6 ortak ayet · Sahafe sahifa üzerine yazı yazılmış veya şekil çizilmiş…

  2. صلي

    4 ortak ayet · Ona yaslanırlar

  3. برز

    2 ortak ayet · Bariz çıkıntı demektir

  4. سوي

    2 ortak ayet · Seviye: Engebesiz düz yerdir

  5. وقي

    3 ortak ayet · Takva kelimesindeki ilk te harfi vavdan dönüşmüştür, vav…

  6. كذب

    3 ortak ayet · Kizb, kumaşın boyanmasında kullanılan bir çeşit boya…

  7. رأي

    3 ortak ayet · Raye bir yere konmuş, oranın özelliğini gösteren işaret…

  8. أول

    2 ortak ayet · Alet kaldıraç demektir

  9. عذب

    3 ortak ayet · Su yosunudur

  10. غفر

    2 ortak ayet · Ğafere, Hefere kelimesi ile akrabadır

  11. أيي

    4 ortak ayet · Evye kuş yuvası demektir

  12. كفر

    3 ortak ayet · Hufre, çukur demektir

Geçtiği ayetler(26)

Sîga sayfası: الْجَحِيمِ
  1. إِنَّا أَرْسَلْنَاكَ بِالْحَقِّ بَشِيرًا وَنَذِيرًا وَلَا تُسْأَلُ عَنْ أَصْحَابِ الْجَحِيمِ

    Şiddetli yanıcıŞüphesiz ki biz seni müjdeleyici ve korkutucu olarak hak ile gönderdik. Cehennem ashabından sen mes’ul olacak değilsin.

  2. وَالَّذِينَ كَفَرُوا وَكَذَّبُوا بِآيَاتِنَا أُولَئِكَ أَصْحَابُ الْجَحِيمِ

    Şiddetli yanıcıKüfür edenler ve ayetlerimizi tekzib edenler, işte onlar, cehennem yaranıdırlar.

  3. وَالَّذِينَ كَفَرُوا وَكَذَّبُوا بِآيَاتِنَا أُولَئِكَ أَصْحَابُ الْجَحِيمِ

    Şiddetli yanıcıKüfredip de ayetlerimizi yalanlayanlar, işte onlar, cehennem ashabıdırlar.

  4. مَا كَانَ لِلنَّبِيِّ وَالَّذِينَ آمَنُوا أَنْ يَسْتَغْفِرُوا لِلْمُشْرِكِينَ وَلَوْ كَانُوا أُولِي قُرْبَى مِنْ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُمْ أَصْحَابُ الْجَحِيمِ

    Şiddetli yanıcıCehennem ashabı oldukları muhakkak meydana çıktıktan sonra, akraba bile olsalar, müşrikler için mağfiret dilemek peygambere ve mü’minlere yaraşmaz.

  5. وَالَّذِينَ سَعَوْا فِي آيَاتِنَا مُعَاجِزِينَ أُولَئِكَ أَصْحَابُ الْجَحِيمِ

    Şiddetli yanıcıAyetlerimizi tartışarak bozmaya uğraşanlar ise; işte onlar, cehennem ashabıdır.

  6. مِنْ دُونِ اللَّهِ فَاهْدُوهُمْ إِلَى صِرَاطِ الْجَحِيمِ

    Şiddetli yanıcıAllah’tan başka. Ve onları cehennem yoluna götürün.

  7. فَاطَّلَعَ فَرَآهُ فِي سَوَاءِ الْجَحِيمِ

    Şiddetli yanıcıBir bakar ve onu cehennemin ortasında görmüştür.

  8. إِنَّهَا شَجَرَةٌ تَخْرُجُ فِي أَصْلِ الْجَحِيمِ

    Şiddetli yanıcıO, cehennemin dibinde çıkan bir ağaçtır.

  9. ثُمَّ إِنَّ مَرْجِعَهُمْ لَإِلَى الْجَحِيمِ

    Şiddetli yanıcıSonra onların dönüşü muhakkak, yine cehennemedir.

  10. قَالُوا ابْنُوا لَهُ بُنْيَانًا فَأَلْقُوهُ فِي الْجَحِيمِ

    Şiddetli yanıcıHaydin; dediler, onun için bir bina yapın da onu alevli ateşe atın.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökجحم
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerنور, شعل, لهب, سعر
Zıt Kökبرد
Çekirdek Özet 1Bir çukurda veya kapalı alanda yakılarak alevleri üst üste yığılan, harareti ve tutuşması şiddetli ateş
Çekirdek Özet 2İnkârcı ve azgınların içine atıldığı, katmanlı, kuşatıcı ve son derece şiddetli azap ateşi
Çekirdek Özet 3Isının ve yoğunluğun dışarı kaçamayıp kendi içinde katlanarak maksimum yıkıcılığa ulaştığı kapalı sistem
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca sıradan bir alev veya genel cehennem adı sanarak, çukurlaşmış alanda hapsedilen ve katlanan şiddetli termal yoğunluk vasfını gözden kaçırmak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
جحÇekip koparma, kazıma, sınırlama ve açığa çıkarma hareketini ifade eder; جحد kökünde hakkı bile bile koparıp inkâr etme durumunda görülür.مKatılan mim harfi toplanma, birikme ve kuşatılma boyutu katarak çekirdeğin sert ve keskin eylemini kendi içine hapsolmuş, yığılmış ve alev alev kaynayan şiddetli bir termal odağa dönüştürmüştür.

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
جDeğnek, deve; taşıma, yol alma, toplamaEnerjinin ve yakıtın bir araya getirilmesi, yüklenmesi ve taşınarak bir merkezde yığılması
حÇit, duvar; çevirme, koruma, ayırmaIsının ve alevin etrafının kuşatılması, bir çukura veya duvara hapsedilerek dışarı yayılmasının önlenmesi
مSu; akış, çokluk, derinlikBiriken hararetin dalga dalga kabarması, kaynaması, akışkan bir yoğunlukla üst üste katlanması
جحمKuşatılmış ve yığılmış enerjinin dalgalanarak tutuşmasıYakıtı toplanmış ve etrafı çevrilmiş bir alanda alevlerin birbirine çarparak şiddetle yükselmesi ve tutuşması

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir çukura, derin oyuğa veya etrafı çevrili bir ocağa odun yığılarak yakılan, alevi ve közü üst üste binmiş son derece şiddetli, kavurucu ateş. Ayrıca aslanın alev gibi parlayan gözleri ve kor gibi kızarmış göz yuvası için de kullanılır.
Cahiliye şiiri kullanımıel-A‘şâ, savaştaki şiddetli çarpışmayı ve ölümün kızıştığı ânı tarif ederken kökü ateş metaforuyla kullanmıştır: يُعِدُّون للهيجاء قبلَ لِقائها / غَداةَ احتضارِ البأْسِ والموتُ جاحمُ
Erken Arapça kullanımHüzeyl kabilesinden Sâide b. Cüeyye, yaz sıcağında kor gibi yanan sıcaklığı şu şekilde ifade etmiştir: إنْ تأْتِه، في نَهار الصَّيْفِ، لا تَرَهُ / إلاَ يُجَمِّع ما يَصْلى من الجُحَمِ

Kaynak Maqāyīs al-Lugha, Kitābü’l-ʿAyn, Lisānü’l-Arab.

Sami etimolojik katman

Arapça جحم kökü, Afro-Asyatik dil ailesinin Güney Sami dalında ateşin şiddetle alevlenmesi, bir çukurdaki hararetin yoğunlaşması ve gözlerin kor gibi parlaması anlam alanıyla yerleşiktir. Kuzeybatı Sami dillerinde (İbranice ve Süryanice) doğrudan aynı fonetik dizilimle geniş bir türetim ailesi oluşturmaktan ziyade, Güney Arabistan (Himyerî) lehçesinde göz çukuru ve korlaşmış bakış anlamındaki kullanımlarla canlılığını korumuştur. Çevre Sami dillerinde ateş, cehennem ve derin çukur kavramları genellikle جهم veya هنم (Gehenna) kökleriyle temsil edilirken, Arapçada kökün hırıltılı boğaz harfi ile dudak harfini birleştiren yapısı, alevlerin bir مهواة (derin yarık/çukur) içinde üst üste yığılarak hava alıp gürlemesi biçimindeki fiziksel olguya tahsis edilmiştir.

Güven Güçlü

Kaynak Maqāyīs al-Lugha, Lisānü’l-Arab, David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques).

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönAteşin tutuşup gürlemesi, közün kızarması, çukurda biriken hararetAteşin bir mahalde sıkışarak şiddetlenmesi ve parıldayan göz yuvası anlamları iç türetimle birbirine bağlıdır.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiGüney Sami ve Himyerî katmanında göz ve parıltı; Gehenna hattıyla anlamsal örtüşmeİbranicedeki Ge-Hinnom vadisi (derin çukurda ateş yakılan yer) tasavvuru ile Arapçadaki derin çukurda yanan ateş nitelemesi semantik paralellik taşır.Güçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıSami ailesi dışında doğrulanabilir ve spekülatif olmayan doğrudan bir kök akrabalığı tespit edilmemiştir.Veri bulunamadı

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Maqāyīs al-Lugha.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
جحمAnlamlıŞiddetle tutuşmak, alevlenmekBir çukurda alev alev yanan, harareti üst üste yığılan ateş ve korlaşmış gözHedef köktür; Kur'an'da geçer.
جمحAnlamlıBaşına buyruk gitmek, gem almamakAtın veya insanın zaptedilemeyerek kontrolsüzce hedefine doğru fırlayıp koşmasıKur'an'da geçer (جحم köküyle enerjinin taşması ve dizginlenememesi bağlamında akrabadır).
حجمAnlamlıAğzını tıkamak, emmek, geride durmakBir şeyin önünü almak, hacamatla kan çekmek veya geri çekilmekKur'an'da geçmez; tutma ve hapsetme nüansı taşır.
حمجAnlamlıGözü yummak, gözü dikmekBakışı daraltarak veya gözlerini kısarak bir hedefe sabitlemekKur'an'da geçmez; göz bebeğinin odaklanması yönüyle ilintilidir.
مجحAnlamlıBöbürlenmek, kendini beğenmekİnsanın içindeki kibri dışarı vurması ve gururlanmasıKur'an'da geçmez; Arap dilinde seyrektir.
محجAnlamlıÇalkalamak, sıyırıp almakSütün yağını çıkarmak için tulumu kuvvetle çalkalamak veya deriyi soymakKur'an'da geçmez; fiziksel sürtünme ve çalkalama hareketidir.

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
جحمMerkezKuşatılmış ve yığılmış şiddetli ateşBir çukura veya kapalı alana hapsedilerek katlanmış, son derece kızgın ve alevli ateşAteşin hem şiddetini hem de çukurumsu bir mekânda yığılmışlığını ifade eder.
سعرKomşuAteşi tutuşturmak ve parlatmakAteşin dışarıdan müdahaleyle körüklenmesi, kabartılması ve yayılmasıTutuşturma ve alevlendirme eylemine odaklanır.
لهبKomşuAteşin yalımı ve dumanı arınmış aleviAteşin havaya doğru yükselen parlak ve kızıl alev diliAteşin hacminden ziyade yükselen alev diline işaret eder.
شعلKomşuAteşin dağılması ve tutuşmasıAteşin bir maddeden diğerine sıçrayarak yayılması ve aydınlatmasıYangının veya alevin yayılma hareketini öne çıkarır.
نورKomşuAteşin aydınlatıcı yönüIsı ve yakıcılıktan ziyade görmeyi sağlayan aydınlık ve ışıkTermal yıkıcılığı değil idrak ve görme imkânını bildirir.
بردZıtSoğukluk ve hararetsizlikIsının, alevin ve yakıcılığın tamamen yok olması; serinlikAteşin ve kızışmışlığın bütünüyle sönümlenmesidir.

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaجحمŞiddetle yanan, katlanan alevBir çukurda alevleri birbirine karışan şiddetli ateş ve parıldayan gözKesin
Latincefornax, barathrum igneumFırın, alevli uçurum/çukurKuşatılmış termal alanı ve derin uçurumu karşılar; canlı alevin şiddetini kısmen dışarıda bırakır.Güçlü
İngilizceraging furnace, infernoKükreyen fırın, azap ateşiBüyük, hapsolmuş ve yıkıcı yangını karşılar; göz yuvasındaki odaklanma nüansını kapsamaz.Güçlü
AlmancaGlutofen, lodernde HölleKor fırını, alevli cehennemYığılmış harareti ve alevlenmeyi iyi açıklar; kapalı mekândaki katlanmayı yansıtır.Güçlü
Fransızcabrasier ardent, fournaiseKor yığını, alevli fırınYoğun köz ve kapanmış ısı alanını verir; çukur tasavvurunu tam olarak taşımaz.Güçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
الْجَحِيمِAhirette kâfirlerin atıldığı şiddetli azap ocağıAzgınların, inkârcıların ve nankörlerin cezalandırıldığı katıksız ateş bağlamı (Bakara 2:119, Müttaffifîn 83:16).
الْجَحِيمِİbrahim peygamberin içine atıldığı dünyevi devasa ateş çukuruNemrud ve kavminin yüksek bir yapı veya çukur inşa edip içine odun yığarak tutuşturdukları fiziksel ateş (Sâffât 37:97).
جَحِيمٍİnkârcıların içine yaslanıp girecekleri alevli zeminGünahkârların ve yalanlayıcıların ahiretteki varış yeri tasviri (Vâkıa 56:94, İnfitâr 82:14).
وَجَحِيمًاAhirette suçlular için hazırlanan çok katmanlı ağır azap unsuruKelepçeler, boğazı tıkayan yiyecekler ile birlikte zikredilen kuşatıcı şiddetli ateş (Müzzemmil 73:12).

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamAhiret azabı ve cehennemin tabakalarıCehennemin ebediliği, azabın şiddeti ve cehennem tabakaları arasında el-Cahîm'in hangi zümrelere tahsis edildiğiAteşin salt bir yakıcı unsur değil, ilahi adaletin tecelli ettiği en şiddetli ve katmerli termal ceza olması
FıkıhVeri bulunamadıHukuki hükümlerde terimleşmemiştir; ahiret tehdidi bağlamında dolaylı yer alır.Veri bulunamadı
TefsirKur'an'daki cehennem isimlerinin semantik ayrımıel-Cahîm lafzının sadece sıradan bir ateş mi yoksa çukurda alevleri birbirine çarpan özel bir ateş türü mü olduğuİbrahim'in atıldığı dünyevi ateş ile ahiretteki ateş arasındaki ortak fiziksel ve görsel nitelik (derinlik, yığılma, alevlenme)
HadisCehennem tasvirleri ve fitne uyarılarıAhirette getirilecek olan cehennemin dehşeti ve gözlerin öfkeden parlaması tasvirleriAlevin kızışması, hararetin en üst noktaya tırmanması ve dehşet verici bakış

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniAhiret adaleti ve cezaKatmerli azap ocağıAzgınlığın ve zulmün mutlak karşılığıİlahi sınırları çiğneyip haddi aşanların hapsedildiği, dışarıya kaçış imkânı vermeyen en yüksek yoğunluklu ceza ortamı.Kesin
İlmiTermodinamik ve kapalı sistemlerHapsedilmiş yüksek enerji odağıIsının birikerek yıkıcı basınca dönüşmesiEnerjinin serbestçe yayılamayıp kapalı bir hacimde sürekli beslenerek maksimum tahrip gücüne ulaşması süreci.Güçlü
SiyasiOtoriter baskı ve zulüm düzeniNemrudî yakıcı fırınMuhalif hakikati yok etme aygıtıSiyasi tiranlığın, hakkı savunan peygambere karşı kurduğu devasa yok edici güç düzeneği (Sâffât 37:97).Kesin
İktisadiVeri bulunamadıVeri bulunamadıVeri bulunamadıKökün doğrudan iktisadi bir işlevi ve terimsel karşılığı bulunmamaktadır.Veri bulunamadı

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerSüperkritik kapalı reaktör / Termodinamik tuzakAçık havaya tahliye edilemeyen ısının, sınırlandırılmış bir hacim içinde katlanarak sıcaklık ve basıncı kritik eşiğin üzerine çıkarması olgusu.Güçlü
Beşeri bilimlerKlostrofobik kriz / Toplumsal patlama ocağıBireyin veya kitlelerin maruz kaldığı baskının tahliye kanalı bulamayarak kendi içinde birikip şiddetli bir öfke ve çatışma patlamasına dönüşmesi.Muhtemel

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiجحم lafzını sıradan, genel ve soyut bir «cehennem» eşanlamlısı kabul edip, kelimenin taşıdığı «kapalı veya çukur alanda yığılmış, alevleri üst üste binen şiddetli hararet» fiziksel tabanını unutmak.
Kur'an içi daha geniş anlamKur'an'da bu kök, sadece metafizik bir mekân adı değil; dünyada İbrahim peygamber için yakılan fırın benzeri devasa ateşi (Sâffât 37:97) de niteleyen, ısının ve alevin azami yoğunluğa ulaştığı nesnel bir durumu ifade eder.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataKur'an'ın cehennem tasvirlerindeki harika dilsel çeşitliliği ve her ismin işaret ettiği farklı azap biçimlerini (örneğin alev dili, yakıcı rüzgâr, ezici çukur) tekdüzeleştirerek metnin somut tasvir gücünü ve belagatini zayıflatmak.

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'da ceza kavramının salt soyut bir tehdit olmadığını, son derece somut, fiziksel karşılıkları bulunan ve harareti bizzat kuşatan bir mekanizmayla tasvir edildiğini gösterir. İbrahim peygamber kıssasıyla ahiret sahneleri arasındaki anlamsal köprüyü kurar.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Özellikle Mekkî surelerdeki hesap, tartı ve ceza sahnelerinde (Tekâsür 102:6, İnfitâr 82:14) ve İbrahim peygamberin ateşe atılma teşebbüsünü anlatan ayetlerde (Sâffât 37:97) belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Azap mekânlarının rastgele adlandırıldığı zannını düzeltir; «cahîm» kelimesinin, alevin bir çukurda/yapıda sıkışıp kendi üzerine katlanmasını ifade eden hususi yapısını ortaya koyarak tasvirin dakikliğini kanıtlar.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamSınırlandırılmış, çukurlaşmış veya etrafı çevrilmiş bir alana yakıt yığılması sonucu alevleri üst üste binen, harareti dışarı kaçamayan son derece şiddetli ateş.
  • Soyut anlamBirikmiş bir enerjinin veya ilahi gazabın tahliye edilmeksizin hedefi bütünüyle kuşatarak maksimum şiddette tecelli etmesi.
  • Sistematik karşılıkIsı, basınç ve azabın kendi içine kapalı bir geometride katlanarak yıkıcılığın en yüksek dereceye ulaştığı ceza sistemi.
  • LaTeX modeliJ=lim⁡V→V0∫0tQ(t)V dt  ⟹  T≫Tc
  • LaTeX açıklamasıModelde Q(t), kapalı alana sürekli beslenen ısı enerjisini; V, ısının hapsedildiği hacmi; V0, enerjinin kaçamayacağı minimum kritik sınır hacmini temsil eder. Hacim daralıp enerji biriktikçe ortamın sıcaklığı (T), kritik eşiği (Tc) fersah fersah aşarak nihai yıkım ve tutuşma durumunu (J, el-Cahîm) meydana getirir.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ج