جلد

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ج-ل-د12 sîga, 72 mücavir kök, 9 ayet, 6 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.لينجَلْدَةًجُلُودُكُمْجلدوَالْجُلُودُشهدجُلُودِجَلْدَةٍصوفجُلُودُهُمْجُلُودُقشعرأثثرمي

KökSîga 12Ayet 9Sure 6Mücavir 72

▶ Ağı aç (3B)

جلد

ج - ل - د

KÖK
  • 13 geçiş
  • 9 ayet
  • 12 sîga
  • 13 sözlük

Culud deri demektir.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(13)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Culud deri demektir.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR2.545 harf
باب الجيم والدال واللام معهما ج د ل، د ج ل، د ل ج، ج ل د مستعملات جدل: رجل جَدلٌ مجِدالٌ أي خصمٌ مِخصام، والفعلُ جادَل يُجادَله مُجادَلةً. وجَدَلتُه جدلاً، مجزومٌ، فاتجَدَلَ صريعاً، وأكثر ما يقال: جَدَّلته تجديلاً أي صَرَ عتُه، ويقال للذَّكَرِ العَرِدِ: أنه لجدرٌ جَدِلٌ. وجُدُول الإنسان: قصب اليدين والرَّجلين. وإنسانُ مَجدول الخلق أي لطيف القصب. وجَديلُ: النّاقةِ: زمامُها إذا كان مَجدُول
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR1.297 harf
الجِلْدُ: واحد الجُلودِ. والجِلْدَةُ أخصُّ منه. وتَجْليدُ الجَزورِ مثل سلخِ الشاةِ. يقال: جَلَّدَ جَزورَوُ؛ وقلّما يقال: سَلَخَ. وفرسٌ مُجَلَّدٌ، إذا كان لا يجزع من الضرب. وجَلَدَهُ الحَدَّ جَلْداً، أي ضربه وأصاب جِلْدَهُ؛ كقولك: رَأَسَهُ وبَطَنَهُ. والمِجْلَدُ: قطعةٌ من جِلْدٍ تكون في يد النائحة تلطِم به وجهَها. والجَلَدُ: جِلْدٌ حُوار يُسْلَخُ فيُلبَس حُواراً آخر لتشَمَّه أمُّ المسلوخ
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR10.122 harf
باب الجيم والدال مع اللام جدل ، جلد ، دجل ، دلج : مستعملة . جدل : الجَدْلُ : شِدَةُ الفَتْلِ . يقال : إنه لَحَسنُ الأَرْمِ وَحَسَنُ الجَدْل إذا كان حَسَنَ أسر الخَلْق . وجَدَلْتُ الحَبْلَ جَدْلاً إذا شَدَدتَ فتله ، ومنه قيل لِزِمَامِ الناقة : الجَدِيل . ( أبو عبيد ) : الجَدْلاَءُ والمَجْدُولةُ من الدروع : نحو الموضونة ، وهي المنسُوجةُ . قال الحطيئة : جَدلاءَ مُحْكَمَةٍ من نَسجِ سلاَّمِ قال الليث
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR10.715 harf
(باب الجيم واللام وما يثلثهما) (جلم) الجيم واللام والميم أصلان: أحدهما القَطْع، والآخر جمْع الشيء. فالأوّل جلَمْتُ السَّنَام قطعتُه. والجَلَم معروفٌ، وبه يُقطَع أو يجَزُّ. والآخر قولهم: أخذت الشيء بجَلَمَتِه أي كلّه. وجَلمةُ الشاة([1]) مسلوخَتُها إذا ذهبَتْ منها أكارِعُها وفُصُولها. ويقال إنّ الجِلام الجِدَاءُ في قول الأعشى: سَوَاهِمُ جُِذْعانُها كالجِلاَ *** مِ قَدْ أقْرَحَ القَوْدُ منها
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR1.025 harf
- الجلد: قشر البدن، وجمعه جلود. قال الله تعالى: ﴿كلما نضجت جلودهم بدلناهم جلودا غيرها﴾ [النساء/56]، وقوله تعالى: ﴿الله نزل أحسن الحديث كتابا متشابها مثاني تقشعر منه جلود الذين يخشون ربهم ثم تلين جلودهم وقلوبهم إلى ذكر الله﴾ [الزمر/23]. والجلود عبارة عن الأبدان، والقلوب عن النفوس. وقوله عز وجل: ﴿حتى إذا ما جاؤوها شهد عليهم وسمعهم وأبصارهم وجلودهم بما كانوا يعملون﴾ [فصلت/20]، {وقالوا لجلودهم لم
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR570 harf
ج ل د جلـده بالسيـاط‏.‏ وجلـد الكتـاب‏:‏ ألبسـه الجلـد‏.‏ وجلـد البعيـر‏:‏ كشطه عنه‏.‏ وأريد دابة من دواب رجلك وكسوة من ثياب جلدك‏.‏ وجالدوهم بالسيـوف‏:‏ ضاربوهـم‏.‏ واستحـر بينهـم الجلـاد والمجالدة وتجالدوا واجتلدوا‏.‏ وجلدت به الأرض‏:‏ صرعته‏:‏ قال العباس بن مرداس‏:‏ إذا حملت سلاحي فوق مشرفة مـن الجيـاد تـردى العيـر مجلـودا وجلـدت الـأرض‏:‏ مـن الجليـد وأرض مجلودة‏.‏ وهو عظيم الأجلاد
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR10.519 harf
الجِلْدُ والجَلَد: الـمَسْك من جميع الحيوان مثل شِبْه وشَبَه؛ الأَخيرة عن ابن الأَعرابي، حكاها ابن السكيت عنه؛ قال: وليست بالمشهورة، والجمع أَجلاد وجُلود والجِلْدَة أَخص من الجلد؛ وأَما قول عبد مناف بن ربع الهذلي: إِذا تَجاوَبَ نَوْحٌ قامتا معه، ضرباً أَليماً بِسِبْتٍ يَلْعَجُ الجِلِدا فإِنما كسر اللام ضرورة لأَن للشاعر أَن يحرك الساكن في القافية بحركة ما قبله؛ كما قال: علَّمنا إِخوانُنا بنو
Maddenin bağlantısı

الجِلْدُ والجَلَد: الـمَسْك من جميع الحيوان مثل شِبْه وشَبَه؛ الأَخيرة عن ابن الأَعرابي، حكاها ابن السكيت عنه؛ قال: وليست بالمشهورة، والجمع أَجلاد وجُلود والجِلْدَة أَخص من الجلد؛ وأَما قول عبد مناف بن ربع الهذلي: إِذا تَجاوَبَ نَوْحٌ قامتا معه، ضرباً أَليماً بِسِبْتٍ يَلْعَجُ الجِلِدا فإِنما كسر اللام ضرورة لأَن للشاعر أَن يحرك الساكن في القافية بحركة ما قبله؛ كما قال: علَّمنا إِخوانُنا بنو عَجِلْ شُربَ النبيذ، واعتقالاً بالرِّجِلْ. وكان ابن الأَعرابي يرويه بالفتح ويقول: الجِلْد والجَلَد مِثْلُ مِثْلٍ ومَثَلٍ وشِبْه وشَبَه؛ قال ابن السكيت: وهذا لا يُعرف، وقوله تعالى ذاكراً لأَهل النار: حين تشهد عليهم جوارحهم وقالوا لجلُودهم؛ قيل: معناه لفروجهم كنى عنها بالجُلود؛ قال ابن سيده: وعندي أَن الجلود هنا مُسوكهم التي تباشر المعاصي؛ وقال الفرّاءُ: الجِلْدُ ههنا الذكر كنى الله عز وجل عنه بالجلد كما قال عز وجل: أَو جاءَ أَحد منكم من الغائط؛ والغائط: الصحراء، والمراد من ذلك: أَو قضى أَحد منكم حاجته. والجِلْدة: الطائفة من الجِلْد. وأَجلاد الإِنسان وتَجالِيده: جماعة شخصه؛ وقيل: جسمه وبدنه وذلك لأَن الجلد محيط بهما؛ قال الأَسود بن يعفر:أَما تَرَيْني قد فَنِيتُ، وغاضني ما نِيلَ من بَصَري، ومن أَجْلادي؟ غاضني: نقصني. ويقال: فلان عظيم الأَجْلاد والتجاليد إِذا كان ضخماً قوي الأَعضاءِ والجسم، وجمع الأَجلاد أَجالد وهي الأَجسام والأَشخاص. ويقال: فلان عظيم الأَجلاد وضئيل الأَجلاد، وما أَشبه أَجلادَه بأَجلادِ أَبيه أَي شخصه وجسمه؛ وفي حديث القسامة أَنه استحلف خمسة نفر فدخل رجل من غيرهم فقال: ردُّوا الإِيمان على أَجالِدِهم أَي عليهم أَنفسهم، وكذلك التجاليد؛ وقال الشاعر: يَنْبي، تَجالِيدي وأَقتادَها، ناوٍ كرأْسِ الفَدَنِ المُؤيَدِ وفي حديث ابن سيرين: كان أَبو مسعود تُشْبه تجاليدُه تجاليدَ عمر أَي جسمُه جسمَه. وفي الحديث: قوم من جِلْدتنا أَي من أَنفسنا وعشريتنا؛ وقول الأَعشى: وبَيْداءَ تَحْسَبُ آرامَها رجالَ إِيادٍ بأَجلادِها قال الأَزهري: هكذا رواه الأَصمعي، قال: ويقال ما أَشبه أَجلادَه بأَجلاد أَبيه أَي شخصه بشخوصهم أَي بأَنفسهم، ومن رواه بأَجيادها أَراد الجودياء بالفارسية الكساءَ. وعظم مُجَلَّد: لم يبق عليه إِلا الجلد؛ قال: أَقول لِحَرْفٍ أَذْهَبَ السَّيْرُ نَحْضَها، فلم يُبْق منها غير عظم مُجَلَّد: خِدي بي ابتلاكِ اللَّهُ بالشَّوْقِ والهَوَى، وشاقَكِ تَحْنانُ الحَمام المُغَرِّدِ وجَلَّدَ الجزور: نزع عنها جلدها كما تسلخ الشاة، وخص بعضهم به البعير. التهذيب: التجليد للإِبل بمنزلة السلخ للشاءِ. وتجليد الجزور مثل سلخ الشاة؛ يقال جَلَّدَ جزوره، وقلما يقال: سلخ. ابن الأَعرابي: أَحزرت (* قوله «أحزرت» كذا بالأصل بحاء فراء مهملتين بينهما معجمة، وفي شرح القاموس أجرزت بمعجمتين بينهما مهملة.) الضأْن وحَلَقْتُ المعزى وجلَّدت الجمل، لا تقول العرب غير ذلك. والجَلَدُ: أَن يُسلَخَ جلد البعير أَو غيره من الدواب فيُلْبَسَه غيره من الدواب؛ قال العجاج يصف أَسداً: كأَنه في جَلَدٍ مُرَفَّل والجَلَد: جِلْد البوّ يحشى ثُماماً ويخيل به للناقة فتحسبه ولدها إِذا شمته فترأَم بذلك على ولد غيرها. غيره: الجَلَد أَن يسلخ جِلْد الحوار ثم يحشى ثماماً أَو غيره من الشجر وتعطف عليه أُمه فترأَمه. الجوهري: الجَلَد جِلْد حوار يسلخ فيلبس حواراً آخر لتشمه أُم المسلوخ فترأَمه؛ قال العجاج: وقد أَراني للغَواني مِصْيَدا مُلاوَةً، كأَنَّ فوقي جَلَدا أَي يرأَمنني ويعطفن عليَّ كما ترأَم الناقة الجَلَدَ. وجلَّد البوَّ: أَلبسه الجِلْد. التهذيب: الجِلْد غشاءُ جسد الحيوان، ويقال: جِلْدة العين. والمِجْلدة: قطعة من جِلْد تمسكها النائحة بيدها وتلْطِم بها وجهها وخدها، والجمع مجاليد؛ عن كراع؛ قال ابن سيده: وعندي أَن المجاليد جمع مِجلاد لأَن مِفْعلاً ومِفْعالاً يعتقبان على هذا النحو كثيراً. التهذيب: ويقال لميلاء النائحة مِجْلَد، وجمعه مجالد؛ قال أَبو عبيد: وهي خرق تمسكها النوائح إِذا نحنَ بأَيديهنّ؛ وقال عدي بن زيد: إِذا ما تكرّهْتَ الخليقةَ لامْرئٍ، فلا تَغْشَها، واجْلِدْ سِواها بِمِجْلَد أَي خذ طريقاً غير طريقها ومذهباً آخر عنها، واضرب في الأَرض لسواها. والجَلْد: مصدر جَلَده بالسوط يَجْلِدُه جَلْداً ضربه. وامرأَة جَلِيد وجليدة؛ كلتاهما عن اللحياني، أَي مجلودة من نسوة جَلْدى وجلائد؛ قال ابن سيده: وعندي أَن جَلْدى جمع جَليد، وجلائد جمع جليدة. وجَلَدَه الحدّ جلداً أَي ضربه وأَصاب جِلْده كقولك رأَسَه وبَطَنَه. وفرس مُجَلَّد: لا يجزع من ضرب السوط. وجَلَدْتُ به الأَرضَ أَي صرعته. وجَلَد به الأَرض: ضربها. وفي الحديث: أَن رجلاً طَلَبَ إِلى النبي، صلى الله عليه وسلم، أَن يُصَلِّي معه بالليل فأَطال النبي، صلى الله عليه وسلم، في الصلاة فجُلِدَ بالرجل نوماً أَي سقط من شدة النوم. يقال: جُلِدَ به أَي رُميَ إِلى الأَرض؛ ومنه حديث الزبير: كنت أَتشدّد فيُجلَدُ بي أَي يغلبني النوم حتى أَقع. ويقال: جَلَدْته بالسيف والسوط جَلْداً إِذا ضربت جِلْدَه. والمُجالَدَة: المبالطة، وتجالد القوم بالسيوف واجْتَلدوا. وفي الحديث: فنظر إِلى مُجْتَلَدِ القوم فقال: الآن حَمِيَ الوَطِيسُ، أَي إِلى موضع الجِلاد، وهو الضرب بالسيف في القتال. وفي حديث أَبي هريرة في بعض الروايات: أَيُّما رجُلٍ من المسلمين سَبَبْتُه أَو لعنته أَو جَلَدُّه، هكذا رواه بإِدغام التاءِ في الدال، وهي لغة. وجالَدْناهم بالسيوف مُجالدة وجِلاداً: ضاربناهم. وجَلَدَتْه الحية: لدغته، وخص بعضهم به الأَسود من الحيات، قالوا: والأَسود يَجْلِدُ بذنبه. والجَلَد: القوة والشدة. وفي حديث الطواف: لِيَرى المشركون جَلَدَهم؛ الجَلَد القوّة والصبر؛ ومنه حديث عمر: كان أَخْوفَ جَلْداً أَي قوياً في نفسه وجسده. والجَلَدُ: الصلابة والجَلادة؛ تقول منه: جَلُد الرجل، بالضم، فهو جَلْد جَلِيد وبَيِّنُ الجَلَدِ والجَلادَة والجُلودة. والمَجْلود، وهو مصدر: مثل المحلوف والمعقول؛ قال الشاعر: واصبِر فإِنَّ أَخا المَجْلودِ من صَبَرا قال: وربما قالوا رجل جَضْد، يجعلون اللام مع الجيم ضاداً إِذا سكنت. وقوم جُلْد وجُلَداءُ وأَجلاد وجِلاد، وقد جَلُدَ جَلادَة وجُلودة، والاسم الجَلَدُ والجُلودُ. والتَّجَلُّد: تكلف الجَلادة. وتَجَلَّدَ: أَظهر الجَلَدَ؛ وقوله: وكيف تَجَلُّدُ الأَقوامِ عنه، ولم يُقْتَلْ به الثَّأْرُ المُنِيم؟ عداه بعن لأَن فيه معنى تصبر. أَبو عمرو: أَحْرَجْتُهُ لكذا وكذا وأَوْجَيْتُهُ وأَجْلَدْتُه وأَدْمَغْتُهُ وأَدْغَمْتُه إِذا أَحوجته إِليه. والجَلَد: الغليظ من الأَرض. والجَلَد: الأَرض الصُّلْبَة؛ قال النابغة: إِلاَّ الأَواريَ لأْياً ما أُبَيِّنُها، والنُّؤيُ كالحوض بالمظلومةِ الجَلَدِ وكذلك الأَجْلَد؛ قال جرير: أَجالتْ عليهنَّ الروامِسُ بَعْدَنا دُقاقَ الحصى، من كلِّ سَهْلٍ، وأَجْلَدا وفي حديث الهجرة: حتى إِذا كنا بأَرض جَلْدة أَي صُلْبة؛ ومنه حديث سراقة: وحل بي فرسي وإِني لفي جَلَد من الأَرض. وأَرض جَلَد: صلبة مستوية المتن غليظة، والجمع أَجلاد؛ قاله أَبو حنيفة: أَرض جَلَدٌ، بفتح اللام، وجَلْدة، بتسكين اللام، وقال مرة: هي الأَجالد، واحدها جَلَد؛ قال ذو الرمة:فلما تَقَضَّى ذاك من ذاك، واكتَسَت مُلاءً من الآلِ المِتانُ الأَجالِدُ الليث: هذه أَرض جَلْدَة ومكان جَلَدَةٌ (* قوله «ومكان جلدة» كذا بالأصل وعبارة شرح القاموس؛ وقال الليث هذه أرض جلدة وجلدة ومكان جلد.) ومكان جَلَد، والجمع الجلَدات. والجلاد من النخل: الغزيرة، وقيل هي التي لا تبالي بالجَدْب؛ قال سويد بن الصامت الأَنصاري: أَدِينُ وما دَيْني عليكم بِمَغْرَم، ولكن على الجُرْدِ الجِلادِ القَراوِح قال ابن سيده: كذا رواه أَبو حنيفة، قال: ورواه ابن قتيبة على الشم، واحدتها جَلْدَة. والجِلادُ من النخل: الكبار الصِّلاب، وفي حديث عليّ، كرَّم الله تعالى وجهه: كنت أَدْلُوا بتَمْرة اشترطها جَلْدة؛ الجَلْدة، بالفتح والكسر: هي اليابسة اللحاءِ الجيدة. وتمرة جَلْدَة: صُلْبة مكتنزة؛ وأَنشد: وكنتُ، إِذا ما قُرِّب الزادُ، مولَعاً بكلّ كُمَيْتٍ جَلْدَةٍ لم تُوَسَّفِ والجِلادُ من الإِبِلِ: الغزيرات اللبن، وهي المَجاليد، وقيل: الجِلادُ التي لا لبن لها ولا نِتاح؛ قال: وحارَدَتِ النُّكْدُ الجِلادُ، ولم يكنْ لِعُقْبَةَ قِدْرُ المسْتَعير بن مُعْقِب والجَلَد: الكبار من النوق التي لا أَولاد لها ولا أَلبان، الواحدة بالهاءِ؛ قال محمد بن المكرم: قوله لا أَولاد لها الظاهر منه أَن غرضه لا أَولاد لها صغار تدر عليها، ولا يدخل في ذلك الأَولاد الكبار، والله أَعلم. والجَلْد، بالتسكين: واحدة الجِلاد وهي أَدسم الإِبل لبناً. وناقة جَلْدة: مِدْرار؛ عن ثعلب، والمعروف أَنها الصلبة الشديدة. وناقة جَلْدة ونوق جَلَدات، وهي القوية على العمل والسير. ويقال للناقة الناجية: جَلْدَة وإِنها لذات مَجْلود أَي فيها جَلادَة؛ وأَنشد: من اللواتي إِذا لانَتْ عريكَتُها، يَبْقى لها بعدَها أَلٌّ ومَجْلود قال أَبو الدقيش: يعني بقية جلدها. والجَلَد من الغنم والإِبِل: التي لا أَولاد لها ولا أَلبان لها كأَنه اسم للجمع؛ وقيل: إِذا مات ولد الشاة فهي جَلَدٌ وجمعها جِلاد وجَلَدَة، وجمعها جَلَد؛ وقيل: الجَلَدُ والجلَدة الشاة التي يموت ولدها حين تضعه. الفراء: إِذا ولدت الشاة فمات ولدها فهي شاة جَلَد، ويقال لها أَيضاً جَلَدَة، وجمع جَلَدَة جَلَد وجَلَدات. وشاة جَلَدة إِذا لم يكن لها لبن ولا ولد. والجَلَد من الإِبل: الكبار التي لا صغار فيها؛ قال: تَواكَلَها الأَزْمانُ حتى أَجاءَها إِلى جَلَدٍ منها قليلِ الأَسافِل قال الفراء: الجَلَدُ من الإِبل التي لا أَولاد معها فتصبر على الحر والبرد؛ قال الأَزهري: الجَلَد التي لا أَلبان لها وقد ولى عنها أَولادها، ويدخل في الجَلَدِ بنات اللبون فما فوقها من السن، ويجمع الجَلَدَ أَجْلادٌ وأَجاليدُ، ويدخل فيها المخاض والعشار والحيال فإِذا وضعت أَولادها زال عنها اسم الجَلَدِ وقيل لها العشار واللقاح، وناقة جَلْدة: لا تُبالي البرد؛ قال رؤبة: ولم يُدِرُّوا جَلْدَةً بِرْعِيسا وقال العجاج: كأَنَّ جَلْداتِ المِخاضِ الأُبَّال، يَنْضَحْنَ في حَمْأَتِهِ بالأَبوال، من صفرة الماءِ وعهد محتال أَي متغير من قولك حال عن العهد أَي تغير عنه. ويقال: جَلَدات المخاض شدادها وصلابها. والجَليد: ما يسقط من السماءِ على الأَرض من الندى فيجمد. وأَرض مَجْلُودة: أَصابها الجليد. وجُلِدَتِ الأَرضُ من الجَلِيد، وأُجْلِد الناسُ وجَلِدَ البَقْلُ، ويقال في الصّقِيعَ والضَّريب مِثْله. والجليد: ما جَمَد من الماء وسقط على الأَرض من الصقيع فجمد. الجوهري: الجليد الضَّريب والسَّقيطُ، وهو ندى يسقط من السماء فيَجْمُد على الأَرض. وفي الحديث: حُسْنُ الخُلُق يُذيبُ الخطايا كما تُذيبُ الشمس الجليدَ؛ هو الماء الجامد من البرد. وإِنه ليُجْلَدُ بكل خير أَي يُظَن به، ورواه أَبو حاتم يُجْلَذُ، بالذال المعجمة. وفي حديث الشافعي: كان مُجالد يُجْلَد أَي كان يتهم ويرمى بالكذب فكأَنه وضع الظن موضع التهمة. واجْتَلَد ما في الإِناء: شربه كله. أَبو زيد: حملت الإِناء فاجتلدته واجْتَلَدْتُ ما فيه إِذا شربت كل ما فيه. سلمة: القُلْفَة والقَلَفَة والرُّغْلَة والرَّغَلَة والغُرْلَة (* قوله «والغرلة» كذا بالأصل والمناسب حذفه كما هو ظاهر.) والجُلْدَة: كله الغُرْلة؛ قال الفرزدق: مِنْ آلِ حَوْرانَ، لم تَمْسَسْ أُيورَهُمُ مُوسَى، فَتُطْلِعْ عليها يابِسَ الْجُلَد قال: وقد ذكر الأُرْلَة؛ قال: ولا أَدري بالراء أَو بالدال كله الغرلة؛ قال: وهو عندي بالراء. والمُجلَّدُ: مقدار من الحمل معلوم المكيلة والوزن. وصرحت بِجِلْدان وجِلْداء؛ يقال ذلك في الأَمر إِذا بان. وقال اللحياني: صرحت بِجِلْدان أَي بِجدٍّ. وبنو جَلْد: حيّ. وجَلْدٌ وجُلَيْدٌ ومُجالِدٌ: أَسماء؛ قال: نَكَهْتُ مُجالداً وشَمِمْتُ منه كَريح الكلب، مات قَريبَ عَهْدِ فقلت له: متى استَحْدَثْتَ هذا؟ فقال: أَصابني في جَوْفِ مَهْدِي وجَلُود: موضع بأَفْريقيَّة؛ ومنه: فلان الجَلوديّ، بفتح الجيم، هو منسوب إِلى جَلود قرية من قرى أَفريقية، ولا تقل الجُلودي، بضم الجيم، والعامة تقول الجُلُودي. وبعير مُجْلَنْدٌ: صلب شديد. وجْلَنْدى: اسم رجل؛ وقوله: وجْلَنْداء في عُمان مقيما (قوله «وجلنداء إلخ» كذا في الأصل بهذا الضبط. وفي القاموس وجلنداء، بضم أَوله وفتح ثانيه ممدودة وبضم ثانيه مقصورة: اسم ملك عمان، ووهم الجوهري فقصره مع فتح ثانيه، قال الأعشى وجلنداء اهـ بل سيأتي للمؤلف في جلند نقلاً عن ابن دريد انه يمد ويقصر.) إِنما مده للضرورة، وقد روي: وجْلَنْدى لَدى عُمانَ مُقيما الجوهري: وجُلَنْدى، بضم الجيم مقصور، اسم ملك عمان.

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR493 harf
* ج ل د * * الجَلَدُ * بفتحتين لغة في الجلد عن بن الأعرابي كشبة وشبة ومثل ومثل وأنكره بن السكيت و * جَلَّدَ * جزوره * تَجْلِيداً * وهو كسلخ الشاة وقلما يقال سلخ الجزور و * جَلَدَهُ * ضربه وبابه ضرب و * الجَلَدُ * بفتحتين الصلابة و * الجَلادَةُ * وبابه ظرف وسهل و * جَلَداً * أيضا و * مَجْلُوداً * فهو * جَلْدٌ * و * جَلِيدٌ * وقوم * جُلْدٌ * بوزن قفل و * جُلَدَاءُ * بوزن فقهاء و * أجْلادٌ * و *
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR11.369 harf
الجلد، بالكسر، اقتصر عليه جماهير أهل اللغة والتحريك - مثل شبه وشبة، الأخيرة عن ابن الأعرابي، حكاها ابن السكيت عنه. قال: وليست بالمشهورة، وأما قول عبد مناف بن ربع الهذلي: إذا تجاوب نوح قامتا مـعـه ضربا أليما بسبت يلعج الجلدا فإنما كسر اللام ضرورة، لأن للشاعر أن يحرك الساكن في القافية بحركة ما قبله، كما قال. علمنا إخواننا بنو عجل شرب النبيذ واعتقالا بالرجل وكان ابن
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR13.529 harf
جَلَدَهُ 1 جَلَدَهُ جلد جلده جلدة , (S, A, Mgh, &c.,) aor. جَلِدَ , (Msb, K,) inf. n. جَلْدٌ, (S, Mgh, Msb,) He hit, or hurt, his skin; (S, K;) like as you say, رَأَسَهُ, and بَطَنَهُ: (S:) he beat his skin: (Mgh:) he beat him; namely, a criminal: (Msb:) he struck him with a whip, and with a sword: (TA:) he flogged him (A, K) with a whip, (K,) or with whips: (A:) جَلَدْتُ is sometimes written and
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR1.581 harf
جَلَدَ جَلَدَ I ( n. ac. جَلْد 1 ), a. Hit, struck; beat, thrashed, whipped, flogged; scourged. b. [ acc. & 'Ala ], Forced, compelled to. - [ c ), Threw down. d. [ pass. ], Was frozen; was frost-bitten. جَلُدَ جَلُدَ U ( n. ac. جَلَد 4 , جَلَاْدَة 22t , جُلُوْدَة 27t ), a. Was strong, sturdy, enduring. جَلَّدَ جَلَّدَ II , a. Skinned, flayed. b. Bound ( book ). c. Rendered strong.
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR yok33.647 harf
جلد جَلَدَ - يَجْلِدُ - جَلْدَة - جِلْد - جُلُوْد جَلَدَ - يَجْلِدُ + أمر أو شيء + كائناً: أصاب جلده بألم وصدمة ومشقة يمكن تحملها: يصيب الضرب والصدمات والمشقة جلده فيتحملها ويصبر عليها جَلَدَ - يَجْلِدُ + كائن + كائناً + جـَلدة أو أكثر: أصاب جلده بألم: جعله يتلقى الضرب بالسوط على جلده بطريقة يتحملها بمشقة جَلَد: على وزن " فـَعـَل": اسم فعل
Tamamını oku

Sîgalar(12)

Mücavir kökler72 mücavir (99 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. شهد

    5 ortak ayet · Petekteki baldır

  2. صوف

    1 ortak ayet · Onun yünleri

  3. ظعن

    1 ortak ayet · Sizin göçünüz

  4. قشعر

    1 ortak ayet · قشعر Kürklük deridir

  5. نضج

    1 ortak ayet · Pişti

  6. وبر

    1 ortak ayet · Ve onun tüyleri

  7. أثث

    1 ortak ayet · Eses hasır yapılan bitkidir

  8. صهر

    1 ortak ayet · Eritilir

  9. ستر

    1 ortak ayet · Örtü

  10. زني

    1 ortak ayet · “Dena” kelimesi ecveften nakısa dönüşmüştür

  11. لين

    1 ortak ayet · “Line” değişik renkte hurmalıkları olan ağaçlıklardır

  12. رمي

    1 ortak ayet · Reml kum demektir

Geçtiği ayetler(9)

  1. إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا بِآيَاتِنَا سَوْفَ نُصْلِيهِمْ نَارًا كُلَّمَا نَضِجَتْ جُلُودُهُمْ بَدَّلْنَاهُمْ جُلُودًا غَيْرَهَا لِيَذُوقُوا الْعَذَابَ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَزِيزًا حَكِيمًا

    Onların derileriŞüphesiz ki ayetlerimizi inkar edenleri yakında ateşe atacağız. Derileri piştikçe azabı duysunlar diye, derilerini değiştirip yenileyeceğiz. Allah; Aziz, Hakim olandır.

  2. … تَقْشَعِرُّ مِنْهُ جُلُودُ الَّذِينَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ ثُمَّ تَلِينُ جُلُودُهُمْ وَقُلُوبُهُمْ إِلَى ذِكْرِ اللَّهِ ذَلِكَ هُدَى اللَّهِ يَهْدِي …

    Onların derileriAllah, sözün en güzelini; ahenkli, ikişerli bir kitab halinde indirmiştir. Rabblarından korkanların ondan derileri ürperir. Sonra hem derileri hem de kalbleri Allah’ın zikrine karşı yumuşar. Bu, Allah’ın hidayet rehberidir, onunla istediğini hidayete eriştirir. Allah kimi de saptırırsa; ona bir daha yol gösteren bulunmaz.

Sîga sayfası: فَاجْلِدُوهُمْ
Sîga sayfası: لِجُلُودِهِمْ

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökجلد
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerبشر, مسك, قشر, صبر
Zıt Kökرخو
Çekirdek Özet 1Canlı bedenini dıştan saran, koruyan, hissi taşıyan sert ve dayanıklı dış örtü
Çekirdek Özet 2Hissiyatın merkezi, ceza infazının yüzeyi ve mahşerde temasların tanığı olan bedensel sınır
Çekirdek Özet 3İç ile dış arasındaki sınırın korunması, mukavemet, temas ve somut yüzleşme
Kritik Hata RiskiDeriyi hissiz bir kılıf saymak veya kamçı cezasını iç organları tahrip edici bir işkence olarak yorumlamak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
جلAçığa çıkma, kuşatma, büyüklük, yüzeye çıkıp görünür olma; جلب, جلس, جلل, جلو köklerinde olduğu gibi bir varlığın dış sınırını veya üst katmanını belirginleştirmeدBelirginleşen dış sınırın katılaşması, sertleşmesi, dayanıklılık kazanarak koruyucu bir tabaka ve mukavemet zırhı halini alması

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
جDeğnek, deve; taşıma, yol alma, toplamaCanlının iç organlarını ve bünyesini bir arada tutma, bedensel bütünlüğü taşıma işlevi
لÇoban değneği, üvendire; yöneltme, öğretme, bağlamaBedeni dış hatlarından çevreleyip sınırlama ve dağılmasını önleyici bağ kurma
دKapı; giriş, geçiş, hareketİç bünye ile dış alem arasındaki temas eşiği, duyusal geçişleri ve dış darbeleri karşılayan koruyucu sınır
جلدTaşıyıcı ve toparlayıcı gücün bedeni çevreleyerek bir temas eşiği ve mukavemet kalkanı oluşturması

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamCanlının etini örten en dış sert tabaka, bu tabakanın sertliği, dondan taşlaşan zemin ve kesilen hayvanın derisinin yüzülmesi
Cahiliye şiiri kullanımıŞair el-Uccâc, develerin sahte yavru derisine şefkat göstermesi gibi kadınların kendisine yönelişini tasvir ederken kökü şu mısrada zikreder: وقد أُراني للغَواني مِصْيَدا / مُلاوَةً كأنَّ فَوقِي جَلَدَا
Erken Arapça kullanımZorluklara ve acılara karşı dağılmayıp direnç gösterme hali için tecellüd (تجلد), kılıçla çarpışma mukavemeti için mücâlede (مجالدة) ve dondan sertleşmiş soğuk toprak için celîd (جليد) ifadeleri kullanılmıştır

Kaynak Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab.

Sami etimolojik katman

Sami dil ailesinde kök, dış sert kabuk, deri tabakası, yara kabuğu ve soğuktan donma kavramları etrafında ortak bir semantik alan sergiler. İbranicede g-l-d (gelēd) doğrudan insan derisi, kabuk bağlamış yara ve dış örtü manasına gelir; Eyüp 16:15 metninde çuval bezinin deri üzerine dikilmesi tasvirinde bu kelime korunmuştur. Süryanicede (galdā / gelīdā) hem deri ve kırbaç hem de don, buz ve soğuktan sertleşmiş buz tabakası anlamlarını taşır. Arapçada جلد kökü bir yandan canlı bedeninin duyu ve temas örtüsünü, diğer yandan dondan taşlaşan soğuğu (celîd) ve musibetler karşısında gevşemeyip katı durmayı (celed) birleştiren zengin bir semantik genişleme göstermiştir.

Güven Kesin

Kaynak Brown-Driver-Briggs, HALOT, Payne Smith, Lisān al-ʿArab.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönجلد (deri, mukavemet, donma)Canlı bedenini dış etkenlere karşı koruyan en dayanıklı dış doku ve bu dokunun temsil ettiği metanetKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice gelēd (deri, yara kabuğu), Süryanice galdā / gelīdā (deri, buz, don)Canlının dış kabuğu ve soğuktan sertleşme ortak çekirdeğinde ses ve anlam denkliğiKesin
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıSami dairesi dışında doğrulanmış geniş dilsel kökteşlik tespit edilmediVeri bulunamadı

Kaynak Brown-Driver-Briggs, HALOT, David Cohen.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
جلدAnlamlıDeri, mukavemet, donBedenin dış tabakası, darbelere karşı dayanma, kamçılamaHedef kök; Kur'an'da geçer
جدلAnlamlıBükmek, sağlamlaştırmak, tartışmakİpin sıkı bükülmesi ve delillerle mukavemet göstermeKur'an'da geçer; sağlamlık çekirdeğinde ortaktır
لجدKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez; sözlüklerde mühmeldir
لدجKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez; sözlüklerde mühmeldir
دجلAnlamlıÖrtmek, yaldızlamak, yalanı süslemekBir şeyin üzerini örtü veya yaldızla kaplayarak gizlemeKur'an'da geçmez; yüzey örtüsüyle temas kurar
دلجAnlamlıGece yürümek, su taşımakİki nokta arasında su çekmek için gidip gelmeKur'an'da geçmez; döngüsel hareket bildirir

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
جلدMerkezDış örtü, dayanıklılıkCanlının his taşıyan, koruyucu ve mukavim en dış tabakasıBedensel algının, temasın ve mukavemetin ana dokusudur
بشرKomşuDış görünüş, insan cildiCildin görünen, estetik ve pürüzsüz dış yüzeyine odaklanırجلد gibi koruyucu sertlik ve acı taşıyıcılığı öne çıkmaz
مسكKomşuYüzülmüş hayvan derisiCanlıdan ayrılmış, tabaklanmış veya eşyaya dönüşmüş deriCanlı bedenin hisseden ve şahitlik eden organ vasfı bulunmaz
قشرKomşuKabuk, dış zarBitki, meyve ve cansız nesnelerin soyulan dış tabakasıCanlı duyusu ve bedensel bütünlük anlamı içermez
صبرKomşuİradeyle direnme, dayanmaNefsi tutma ve manevi-ahlaki mukavemet göstermeجلد bedensel mizaç ve fiziki sertliği de içerir
رخوZıtGevşeklik, pörsüme, yumuşamaKatılığın, gerginliğin ve dış mukavemetin yitirilmesiجلد kökünün temsil ettiği sertlik ve dayanıklılığın zıddıdır

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaجلدDeri, mukavemet, kamçılamaBedenin en dış duyu katmanı ve darbelere karşı dirençKesin
Latincecutis, corium, duritiaDeri, kösele, sertlikCanlı cildini ve mukavim dış katmanı karşılarGüçlü
İngilizceskin, hide, fortitudeDeri, hayvan postu, metanetBiyolojik doku ve soyut dayanıklılık anlamını kısmen verirGüçlü
AlmancaHaut, Leder, HärteDeri, cilt, katılıkBedenin dış sınırı ve fiziksel dayanıklılığı yansıtırGüçlü
Fransızcapeau, cuir, fermetéDeri, kösele, sağlamlıkBiyolojik örtü ve direnç kavramlarını karşılarGüçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Wörterbuch, Littré.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
Çoğul isim (جلود)Acı ve temas duyusunun merkezi olan beden tabakasıCehennem azabının yenilenmesi ve hissedilmesi bağlamı (Nisâ 4:56, Hac 22:20)
Çoğul isim (جلود)Amellerin kaydını tutan ve mahşerde dile gelen uzuvlarİnsanın kendi aleyhine tanıklık eden beden yüzeyiyle hesaplaşması (Fussilet 41:20, 41:21, 41:22)
Çoğul isim (جلود)İlahi hitap karşısında ürperme ve ardından sükunet bulmaVahyin mümin bedeni üzerindeki psikofiziksel etkisi (Zümer 39:23)
Çoğul isim (جلود)Barınma ve eşya yapımında kullanılan hayvan derisiİnsana bahşedilen hafif ve taşınabilir mesken nimetleri (Nahl 16:80)
Emir fiil ve masdar (جلد)Bedenin dış yüzeyine vurularak uygulanan had cezasıİffete iftira ve zina suçlarında kamu vicdanını onaran şeffaf infaz (Nûr 24:2, Nûr 24:4)

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamBedenin haşri ve azabın mahiyetiNisâ 4:56 çerçevesinde derilerin yenilenmesiyle cezanın sürekliliği ve nefis-beden ilişkisiCezanın idrakinde duyusal sürekliliğin korunması
FıkıhHad cezalarının infaz yöntemiKamçılama cezasında vuruşun organ parçalamaması, kemik kırmaması ve yüzeye dağıtılması şartıHayati tehlike oluşturmayan, utandırıcı ve ıslah edici bedensel yaptırım
TefsirBedensel organların şahitliğiFussilet suresinde derilerin konuşmasının lafzi hakikat mi yoksa tenasül uzuvlarından kinaye mi olduğuGizlenen günahların bizzat temas organı tarafından ifşası
HadisAhlaki metanet ve musibetlere sabırMusibet karşısında tecellüd gösterme, feryat etmeme ve sabrın fiziksel bedenle sergilenmesiSarsıntılara karşı bedensel ve ruhsal direncin yekvücut olması

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniBeden-ruh irtibatı ve uhrevi şahitlikDuyusal eşik ve ahlaki tanıkAmellerin maddi kaydını taşımaDeri, insanın günah işlerken dış dünyayla temas kurduğu nihai yüzeydir ve mahşerde kendi aleyhine şahittirKesin
İlmiBiyoloji ve anatomiKoruyucu kalkan ve nörolojik alıcıİç dengeyi koruma ve acıyı iletmeVücudu enfeksiyonlardan koruyan bariyer ve acı reseptörlerinin en yoğun bulunduğu duyu organıKesin
SiyasiKamu düzeni ve ceza hukukuSınırlandırılmış bedensel yaptırımSuçluyu sakat bırakmadan ıslah etmeKamçılama cezası, faili öldürmeden veya organını telef etmeden toplum önünde caydırıcılık sağlarGüçlü
İktisadiÜretim ve temel ihtiyaç maddesiDayanıklı hammaddeBarınma, giyim ve taşıma araçlarıHayvan derilerinin çadır, su kabı ve giysi üretiminde kullanılarak göçebe ve yerleşik hayatı desteklemesiKesin

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerYüzey gerilimi ve koruyucu membran dinamiğiBir kütlenin iç dinamiklerini dış etkilerden ayıran, basınca dayanıklı ve seçici geçirgen sınır tabakasıGüçlü
Beşeri bilimlerPsikolojik dayanıklılık ve toplumsal sınır bilinciBireyin ve toplumun travmatik dış darbelere karşı dağılmadan formunu koruyabilme kapasitesiGüçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiDeriyi hissiz, mekanik bir kabuk saymak veya kamçılamayı iç organları parçalayan vahşi bir işkence türü olarak görmek
Kur'an içi daha geniş anlamDeri, ilahi vahy karşısında ürperen, acıyı en üst düzeyde hisseden, amelleri kaydeden canlı bir idrak yüzeyidir; kamçılama ise organ zedelemeden uygulanan hukuki bir sınırdır
Yanlış anlamanın doğuracağı hataCehennemdeki azap tasvirlerini sembolikleştirip bedensel hakikati inkar etmek ya da fıkhi had infazını bedene zarar veren gaddarca bir eziyete dönüştürmek

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?İnsanın dış alemle kurduğu temasın ahlaki, hukuki ve bedensel boyutunu birleştirmesi, sorumluluğun sadece soyut bir niyet değil bizzat ten üzerinden gerçekleşen bir hakikat olduğunu göstermesi bakımından kritiktir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Uhrevi azabın ve derilerin yenilenmesinin anlatıldığı ayetlerde, organların şahitliğinden bahseden kıyamet sahnelerinde ve had cezalarının sınırlarını çizen ahkam ayetlerinde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Bedenin sadece ruhun önemsiz bir aracı olduğu yanılgısını ve ceza hukukunda bedensel yaptırımın mutlaka sakat bırakıcı bir şiddet içermesi gerektiği önyargısını düzeltir.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamCanlının bedenini dış etkenlerden koruyan sert, hisseden, temas sağlayan ve darbelere karşı mukavemet gösteren deri tabakası.
  • Soyut anlamDış darbeler karşısında dağılmama, ahlaki ve fiziksel mukavemet, temasların silinmez kaydı ve sınır bilinci.
  • Sistematik karşılıkİç bünye ile dış çevre arasındaki duyusal eşik, sorumluluk yüzeyi ve hukuki yaptırım sınırı.
  • LaTeX modeli∂Ω→Fσ  ⟹  ∫∂Ωσ dt=Ψ
  • LaTeX açıklamasıModelde ∂Ω canlının iç bütünlüğünü çevreleyen dış sınır yüzeyini (deriyi), F dış dünyadan gelen etki veya darbeyi, σ sınır yüzeyinde oluşan duyusal algı ve gerilimi, Ψ ise zaman içinde bu yüzeyde biriken temasların ve amellerin nihai tanıklık kaydını temsil eder. Dış darbe iç organları doğrudan yok etmeden sınır tabakasında karşılanır ve bu yüzeyde algıya ve şahitliğe dönüşür.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ج