جلد

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ج-ل-د12 sîga, 72 mücavir kök, 9 ayet, 6 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.لينجَلْدَةًجُلُودُكُمْجلدوَالْجُلُودُشهدجُلُودِجَلْدَةٍصوفجُلُودُهُمْجُلُودُقشعرأثثرمي

KökSîga 12Ayet 9Sure 6Mücavir 72

▶ Ağı aç (3B)

جلد

ج - ل - د

KÖK
  • 13 geçiş
  • 9 ayet
  • 12 sîga
  • 13 sözlük

Culud deri demektir.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(13)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Culud deri demektir.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR2.545 harf
باب الجيم والدال واللام معهما ج د ل، د ج ل، د ل ج، ج ل د مستعملات جدل: رجل جَدلٌ مجِدالٌ أي خصمٌ مِخصام، والفعلُ جادَل يُجادَله مُجادَلةً. وجَدَلتُه جدلاً، مجزومٌ، فاتجَدَلَ صريعاً، وأكثر ما يقال: جَدَّلته تجديلاً أي صَرَ عتُه، ويقال للذَّكَرِ العَرِدِ: أنه لجدرٌ جَدِلٌ. وجُدُول الإنسان: قصب اليدين والرَّجلين. وإنسانُ مَجدول الخلق أي لطيف القصب. وجَديلُ: النّاقةِ: زمامُها إذا كان مَجدُول
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR1.297 harf
الجِلْدُ: واحد الجُلودِ. والجِلْدَةُ أخصُّ منه. وتَجْليدُ الجَزورِ مثل سلخِ الشاةِ. يقال: جَلَّدَ جَزورَوُ؛ وقلّما يقال: سَلَخَ. وفرسٌ مُجَلَّدٌ، إذا كان لا يجزع من الضرب. وجَلَدَهُ الحَدَّ جَلْداً، أي ضربه وأصاب جِلْدَهُ؛ كقولك: رَأَسَهُ وبَطَنَهُ. والمِجْلَدُ: قطعةٌ من جِلْدٍ تكون في يد النائحة تلطِم به وجهَها. والجَلَدُ: جِلْدٌ حُوار يُسْلَخُ فيُلبَس حُواراً آخر لتشَمَّه أمُّ المسلوخ
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR10.122 harf
باب الجيم والدال مع اللام جدل ، جلد ، دجل ، دلج : مستعملة . جدل : الجَدْلُ : شِدَةُ الفَتْلِ . يقال : إنه لَحَسنُ الأَرْمِ وَحَسَنُ الجَدْل إذا كان حَسَنَ أسر الخَلْق . وجَدَلْتُ الحَبْلَ جَدْلاً إذا شَدَدتَ فتله ، ومنه قيل لِزِمَامِ الناقة : الجَدِيل . ( أبو عبيد ) : الجَدْلاَءُ والمَجْدُولةُ من الدروع : نحو الموضونة ، وهي المنسُوجةُ . قال الحطيئة : جَدلاءَ مُحْكَمَةٍ من نَسجِ سلاَّمِ قال الليث
Maddenin bağlantısı

باب الجيم والدال مع اللام جدل ، جلد ، دجل ، دلج : مستعملة . جدل : الجَدْلُ : شِدَةُ الفَتْلِ . يقال : إنه لَحَسنُ الأَرْمِ وَحَسَنُ الجَدْل إذا كان حَسَنَ أسر الخَلْق . وجَدَلْتُ الحَبْلَ جَدْلاً إذا شَدَدتَ فتله ، ومنه قيل لِزِمَامِ الناقة : الجَدِيل . ( أبو عبيد ) : الجَدْلاَءُ والمَجْدُولةُ من الدروع : نحو الموضونة ، وهي المنسُوجةُ . قال الحطيئة : جَدلاءَ مُحْكَمَةٍ من نَسجِ سلاَّمِ قال الليث : جمع الجَدلاءِ : جُدْلٌ ، وقد جُدِلَتْ الدروع إذا أُحكمت . ويقال : إنه لَجَدِلٌ إذا كان شديد الخصام ، وإنه لَمِجْدَلٌ ، وقد جادل فلاناً جِدالاً ومجادلة . والجُدُول : الأعضاء ، واحدها : جَدْلٌ . وقال شمر : سمِّيت الدروع جَدْلاَءَ ومَجْدُلَةً لإحكام حَلَقِها كما يقال : حَبْلٌ مجدول : مفتول ، ودجُدِلَتْ جَدْلاً أي أُحكمَت إحكاماً . وقال الليث : الجَدْلُ : الصَّرعُ . يقال : جَدَلْتُهُ فانجدل صَرِيعاً ، وهو مَجْدول ، وأكثر ما يقال : جدَّلته تجديلاً . والجَدَالَةُ : اسم للأرض . وقيل للصَّريع : مُجَدَّل لأنه يُصْرَعُ بالجَدَالة . وقال الراجز : قد أركَبُ الآلة بعد الآله وأترُكُ العاجِزَ بالجَدَاله ( قلت ) : الكلام المعتمد : طعنه فجدَّله بالتشديد . ( أبو عبيد عن الأصمعي ) : إذا اخضرَّ حَبُّ طلع النخل واستدار قبل أن يشتد فإن أهل نجد يسمونه الجَدَالَ . وأنشد : و سارت إلى يَبْرِينَ خمساً فأصبحت يخر على أيدي السُّقَاة جَدَالُها وقال الليث : يقال للذكر العَرْدِ : إنه لجَدْلٌ خَدْلٌ . قال وجُدُول الإنسان : قَصَبُ اليدين والرِّجلين ، ورجل مجدُولُ الخلق : لطيف القصب . قال : والجَدِيْلةُ : شَرِيْجَةُ الحَمَامِ ، ونحوها . وقال أبو الهيثم : يقال لصاحب الجَدِيْلَةِ : جَدَّالٌ . قال : ويقال : رجل جَدَّالٌ بدّالٌ : منسوب إلى الجَدِيلةِ التي فيها الحمام . قال : ويقال : رجل جدَّال للذي يأتي بالرأي السخيف ، وهذا رأي الجدّالين . ويقال : القوم على جَدِيلَةِ أمرهم أي على حالهم الأول . ( سلمة عن الفرّاء ) في قول الله جل وعز : ( قُلْ كُلٌّ يَعْمَلُ عَلَى شَاكِلَتِهِ ) ( الإسراء : 84 ) فصحَّف بعضهم وقال : ( على حدَ يليه ) ، الشاكلة : الناحية والطريقة والجديلة قال : وسمعت بعض العرب يقول : ( وعبد الملك إذ ذاك على جَدِيَلَتِهِ ، وابن الزبير على جَدِيْلَتِهِ ) يريد ناحيته ، ويقال : فلان على جَدِيْلَتِهِ وجَدْلاَئِهِ كقولك : على ناحيته ، وقال شمر : ما رأيت تصحيفاً أشبه بالصواب مما قرأه سليمان بن مالك في التفسير عن مجاهد في قوله جل وعز : ( قُلْ كُلٌّ يَعْمَلُ عَلَى شَاكِلَتِهِ ( فصحَّف وقال : ( على حدَ يليه ) وإنما هو : على جَدِيْلَتِهِ أي ناحيته ، وهو قريب بعضه من بعض . وقال أيضاً أعني الليث : الجَدِيْلَةُ أيضاً : الرهط وهي من أَدَمٍ يأتزرُ بها الصبيان ، والحُيَّض من النساء . وقال غيره : جديلةُ طيِّيءٍ : قبيلة منهم ، يُنسب إليهم فيقال : جَدَلِيٌّ ، وقال الليث : وجَدَيِلَةُ أسَدٍ : قبيلة . وقال الليث : الأجدَلُ من صفة الصَّقر ، قال : ورجل أجْدَلُ المنكب : فيه تطأطؤ ، وهو خلاف الأشرف من المناكب : ( قلت ) : هذا عندي خطأ ، إنما الصواب : رجل أحدلُ المنكب ، هكذا رُوي لنا عن أبي عبيد ، عن أبي عمرٍ و قال : الأجْدَلُ : الذي في منكبيه ورقبته انكباب على صدره وقد مر في بابه . وقال الليث : إذا جعلت الأجْدَلَ نعتاً قلتَ : صقر أجْدَلُ ، وصقور جُدْلٌ ، وإذا تركته اسماً للصّقر قلتَ : هذا الأجْدَلُ ، وهي الأجادلُ ، لأن الأسماء التي على أفعَل تُجمع على فُعْل إذا نُعت بها فإن جعلتها أسماء محضة جُمعت على أفاعل ، وأنشد أبو عبيد : يخُوتُون أخرى القَوم خَوْتَ الأجَادِلِ ( أبو عبيد عن أبي عبيدة ) قال : الأجَادِلُ : الصقور ، واحدها : أجْدَلُ . قال أبو عبيد : وقال الأصمعي : إذا قويَ الفصيل ومشى فهو راشحٌ فإذا ارتفع عن الراشحِ فهو جَادِلٌ . وقال الليث : الجَدْوَلُ : نهر الحوض ونحو ذلك من الأنهار الصغار ، يقال لها : الجَدَاوِلُ . والمِجْدَلُ : القصر المشرف ، وجمعه : مَجَادِلُ . وقال غيره : الجَدْلُ : أن يُضْرَبَ عُرض الحديد حتى يُدَمْلَجَ . وهو أن يُضرب حروفه حتى يستدير . ويقال : جادلتُ الرجل فَجَدَلْتُهُ جَدْلاً إذا غَلَبْتَهُ . ورجل جِدلٌ إذا كان ألوى في الخِصَامِ . وفي الحديث أن النبي ( صلى الله عليه وسلم ) قال : ( أنا خاتم النبيين في أم الكتاب وإن آدم لمُنْجَدِلٌ في طينته ) . قال شمر : المُنْجَدِلُ : الساقط . والمُجَدَّلُ : الملقى بالجدالة وهي الأرض ، وقال الهذلي : مُجَدَّلٌ يُتَكَسَّى جِلدُهُ دَمَهُ كما تَقَطَّرَ جِذْعُ الدَّوْمَةِ القُطُلُ دجل : يقال : دَجَلَ وسَرَجَ إذا كذب . وبينهم دَوْجَلَةٌ وهوجَلَةٌ ، ودَوْجَرَةٌ وسَوْرَجَةٌ ، وهو كلام يُتناقل ، وناس مختلفون . ( ثعلب عن ابن الأعرابي ) قال : الدَّاجِلُ : المُموِّهُ الكذاب ، وبه سُمِّي الدَّجَّال . وقال الأصمعي : دَجَلَ الرَّجُلُ المرأة وَدَجَاها إذا جامعها ، وهو الدَّجْلُ ، والدَّجْوُ . وقال الليث : الدَّجْلُ : شدة طليِ الجرب بالقَطْرانِ . ( أبو عبيد ) : المُدَجَّل : البعير المهنوء بالقِطرَان . ودِجْلَةُ : اسم معرفة لنهر العراق ، ودُجَيْل : نهر صغير يَنْخَلِجُ من دجلة . وقال الليث : الدَّجَّالُ هو المسيح الكذاب ، وإنما دَجْلُهُ ، سِحْرُهُ وكَذِبُهُ لأنه يُدْجِلُ الحق بباطله ، ويقال : إنه رجل من اليهود يخرج في آخر هذه الأمة . ( قلت ) : كل كَذَّابٍ فهو دجال ، وجمعه : دجَّالون ، قيل للكذاب دَجَّالٌ لأنه يستر الحق بكذبه . وقال الأصمعي : إذا هُنِىءَ البعير أَجمعَ فذلك التدجيل ، وقد دجَّلته ، فإذا جعلته في المساعر فذلك : الدَّسُّ . قال : والدّجَّالة : الرفقة العظيمة ، وأنشد : دجَّالة من أعظم الرِّفاق وكل شيء موّهته بماء ذهب وغيره فقد دجَّلته . ويقال لماء الذهب : دَجَّالٌ ، وبه شُبِّه الدّجّال لأنه يُظهر خلاف ما يُضمر . دلج : قال ابن السكيت : أَدْلَجَ القوم إدلاجاً إذا ساروا الليل كله فهم مُدْلِجُونَ ، وادّلجوا بتشديد الدال إذا ساروا في آخر الليل ، وأنشد : إن لَهَا لَسَائِقاً خَدَلَّجَا لم يُدلِجِ الليلة فيمن أدلجا ويقال : خرجنا بِدَلْجَةٍ ودُلْجَةٍ إذا خرجوا في آخر الليل . وقال الليث : هو الدَّلَجُ ، والدُّلْجَةُ ، والفعل : الإدلاَجُ ، والادِّلاَجُ . والمُدْلِجُ : من أسماء القنفذ ، سمي مُدْلجاً لأنه لا يهدأ بالليل سَعْياً ، وقال عبدَةُ : قَوْمٌ إذا دَمَسَ الظلام عليهم حَدَجُوا قَنَافِذَ بالنميمة تَمْزَعُ ( أبو عبيد عن أبي عمرٍ و ) : المَدْلَجُ : ما بين الحوض إلى البئر ، والأصمعي مثله . والدَّالِجُ . الذي يتردد بين البئر والحوض بالدلو يُفرغها فيه وأنشد : بَانَتْ يداه عن مُشَاشِ والجِ بَيْنُونَةَ السلم بكف الدَّالجِ وقد دَلَجَ يَدْلُجُ دُلُوجاً . ويقال للذي ينقل اللبن ، إذا حُلبت الإبل ، إلى الجِفَان : دَالِجٌ . والعُلبة الكبيرة التي يُنقل فيها اللبن هي المِدلجَةُ . والدَّوْلَجُ ، والتَّوْلَجُ : الكِنَاس ، الأصل : وَوْلَجٌ ، فقُلبت الواو تاء ثم قُلبت دالاً والتُّلَجُ : فرخ العُقابِ ، أصله : وُلَجٌ . جلد : قال الليث : الجِلدُ : غشاء جسد الحيوان ، ويقال جِلْدَةُ العين ، وقال الله جل وعز ذاكراً أصحاب النار حين تشهد جَوارِحُهُم : ( يَعْمَلُونَ وَقَالُواْ لِجُلُودِهِمْ لِمَ شَهِدتُّمْ عَلَيْنَا قَالُو ( صلى الله عليه وسلم ) 1764 اْ أَنطَقَنَا اللَّهُ الَّذِى أَنطَقَ كُلَّ شَىْءٍ ) ( فصلت : 21 ) قال أهل التفسير وقالوا لفروجهم فكنى بالجلود عنها ، وقال الفرَّاء : الجِلْدُ ها هنا : الذَّكَرُ كنى الله عنه بالجلد كما قال : ( أَوْ جَآءَ أَحَدٌ مِّنْكُمْ مِّن الْغَآئِطِ ) ( النساء : 43 ) والغائط : الصحراء ، والمراد من ذلك : أو قضى أحد منكم حاجة . المنذري عن ثعلب عن سلمة عن الفراء قال : القُلْفة ، والقَلَفَة ، والرُّغْلة ، والرَّغْلة ، والجُلدة ، كله : الغُرلة وقال الفرزدق : من آل حَوْرَانَ لم تَمْسَسْ أُيُورَهُم موسى فَتَقْطَعَ عنهم يابس الجُلَدِ وقال ابن السكيت : الجَلْدُ : مصدر جَلَدَهُ يَجْلِدُهُ جَلْداً . ورجل جَلْدٌ وجليد بيِّن الجَلَدِ والجَلاَدَةِ . والجلد أيضاً : الإبل التي لا أولاد لها ، ولا ألبانَ بها . والجَلَدُ : أن يُسلخ جِلْدُ الحُوَارِ ثم يحشى ثماماً أو غيره من الشجر ، وتُعطَفُ عليه أمُّه فترأمُهُ ، قال العجاج : وقد أرَانِي للغَوَانِي مَصْيَدَا مُلاوَةً كأن فوقي جَلَدَا أي يَرْأَمْنَنِي ويعطفن عليَّ كما ترأَمُ الناقة الجَلَدَ . قال : والجَلَدُ : الغليظ من الأرض ، وأنشد : والنَّؤْيُ كالحوض بالمظلومة الجَلَدِ وكان ابن الأعرابي يقول : الجِلْدُ ، والجَلَدُ : واحد ، مثل شِبْهٍ ، وشَبَهٍ . قال ابن السكيت : وليس بمعروف ما قال . قال : والتجليد للإبل بمنزلة السَّلخِ للشاء ، وقد جلَّدْتُ الناقة إذا سلختها . وقال الليث : يقال : هذه أرض جلدة ، ومكان جلد ، والجميع : الجَلَدَاتُ . وناقة جَلْدَةٌ ، ونوق جَلَدَاتٌ ، وهي القوية على العمل والسير . ويقال : جَلَدْتُهُ بالسيف جلداً إذا ضَرَبْتَ جِلْدَهُ . وجالدناهم بالسيوف جلاداً أي ضاربناهم . وجلدتُ به الأرض أي صَرَعْتُهُ . قال : ويقال للناقة الناجية : جَلْدَةٌ ، وإنها لذات مَجْلُودٍ أي فيها جلادة ، وأنشد : من اللواتي إذا لانت عَرِيكَتُها يبقى لها بعدها آلٌ ومجلُودُ قال : مجْلُودُها : بقيةُ جَلَدِها ، قالهُ أبُو الدُّقَيْشِ . ( شمرٌ عن ابن الأعرابي ) : جُلِدَتِ الأرضُ من الجَلِيدِ ، وأَجْلَدَ الناسُ ، وَجَلِدَ البَقْلُ . ويُقالُ في الصَّقيع والضَّريبِ : مِثلُهُ ، ضُرِبَتِ الأرضُ ، وَأَضْرَبْنا ، وضَرِبَ البَقْلُ . ويُقالُ لمِئْلاَةِ النَّائِحَةِ : مِجْلَدٌ ، وجمعُهُ : مَجالِدُ . قال أبو عبيدٍ : وهي خِرَقٌ تُمْسِكها النَّوَائِحُ إذا نُحْنَ بأَيديهِنَّ . وقال عديُّ بنُ زيدٍ : إذا ما تكَرَّهْتَ الخَلِيقَةَ لامْرِىءٍ فلاَ تَغْشَهَا وَاجْلِدْ سِوَاها بمجْلَدِ أي خذْ طريقاً غيْرَ طريقها ، ومَذْهباً آخرَ عنها ، واضْرِبْ في الأرضِ لِسِوَاها . ( عمرو عن أبيه ) : أَحْرَجتُهُ إلى كذا وأَوْجَيْتُهُ ، وأَجلَدْتهُ ، وأَدْمَغْتُهُ ، وأدْغَمتُهُ إذا أَحْوَجْتَه إليْهِ . ( ابن الأعرابي ) : جَزَزْتُ الضأَنَ ، وحَلَقْتُ المِعْزَى ، وجَلْدْتُ الجَمَلَ ، لا تقولُ العرَبُ غيرَ ذلكَ . ( أبو عبيد عن الأصمعيِّ ) : الجَلَدُ من الإبِلِ : الكِبارُ التي لا صِغارَ فيها . وأنشدنا : تَوَاكَلَها الأزْمانُ حتى أَجَأْنَهَا إلى جَلَدٍ مِنها قليلِ الأسافِلِ أسافلُها : صِغارُها . وقال الفرَّاء : الجَلَدُ من الإبلِ : التي لا أولادَ مَعها فتَصبر عَلَى الحرِّ والبرْدِ . ( قلت ) : الجَلَدُ من الإبلِ : التي لا ألبانَ لها ، وقد وَلَّى عنها أولادُها . ويَدخُلُ في الجَلَدِ : بَناتُ اللبون فمَا فَوقها من السِّنِّ ويُجمعُ الجَلَدُ أجلاداً ، وأجاليدَ . ويدخلُ فيها المخاضُ ، والعِشارُ ، والحيالُ ، فإذا وضَعَتْ أولادَها زالَ عنها اسمُ الجَلَد ، وقيلَ لها : العِشارُ واللِّقَاحُ . ( أبو عبيد عن الأصمعي ) : الجلَدُ : أن يُسلخَ جلدُ البعيرِ أو غيرِه من الدواب فيُلبَسَه غَيْرُه من الدوابِّ ، وقال العجاج يصفُ الأسدَ : كأنْهُ في جَلَدٍ مُرَفّلِ ( غَيْرُه ) : تَمْرَةٌ جَلْدَةٌ صُلْبَةٌ مُكْتَنِزَةٌ . وأنشد : وكنتُ إذا ما قُرّب الزاد مُولَعاً بِكُلِّ كُمَيْتٍ جَلَدَةٍ لَمْ تُوَسَّفِ والمجلَّد : مقدار من الحِمْلِ مَعْلوُمُ المَكِيلَةِ والوزن . ويقال : فلان عظيم الأجْلادِ والتَّجَالِيدِ إذا كان ضخماً قويَّ الأعضاء والجسم . وجمع الأجْلادِ : أجَالِدُ ، وهي الأجسام . وفي حديث القَسَامَةِ : ( رُدُّوا الأيمان على أجَالِدِهِم ) أي عليهم أنفسهم ، وكذلك : التجاليد . قال الشاعر : يَبْنِي تجاليدي وأقتَادَهَا نَاوٍ كرأس الفَدَنِ المُؤْيَدِ وَجَلُودُ : قرية بأفريقية إذا نُسب إليها قيل : جَلُوديٌّ بفتح الجيم . وقال أبو زيد : حملتُ الإناء فاجْتَلَدتُهُ واجتلدتُ ما فيه إذا شَرِبْتَ كل ما فيه . ( قلت ) : ويقال : اجَتْلتُهُ . واجتلْتُ ما فيه . ( أبو عبيد عن الفراء ) : إذا ولَدَتِ الشاة فمات وَلَدُهَا فهي شَاةٌ جَلَدٌ . ويقال لها أيضاً : جَلّدَةٌ . وجِمَاعُ جَلَدَةٍ : جَلَدٌ ، وجَلَدَاتٌ .

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR10.715 harf
(باب الجيم واللام وما يثلثهما) (جلم) الجيم واللام والميم أصلان: أحدهما القَطْع، والآخر جمْع الشيء. فالأوّل جلَمْتُ السَّنَام قطعتُه. والجَلَم معروفٌ، وبه يُقطَع أو يجَزُّ. والآخر قولهم: أخذت الشيء بجَلَمَتِه أي كلّه. وجَلمةُ الشاة([1]) مسلوخَتُها إذا ذهبَتْ منها أكارِعُها وفُصُولها. ويقال إنّ الجِلام الجِدَاءُ في قول الأعشى: سَوَاهِمُ جُِذْعانُها كالجِلاَ *** مِ قَدْ أقْرَحَ القَوْدُ منها
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR1.025 harf
- الجلد: قشر البدن، وجمعه جلود. قال الله تعالى: ﴿كلما نضجت جلودهم بدلناهم جلودا غيرها﴾ [النساء/56]، وقوله تعالى: ﴿الله نزل أحسن الحديث كتابا متشابها مثاني تقشعر منه جلود الذين يخشون ربهم ثم تلين جلودهم وقلوبهم إلى ذكر الله﴾ [الزمر/23]. والجلود عبارة عن الأبدان، والقلوب عن النفوس. وقوله عز وجل: ﴿حتى إذا ما جاؤوها شهد عليهم وسمعهم وأبصارهم وجلودهم بما كانوا يعملون﴾ [فصلت/20]، {وقالوا لجلودهم لم
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR570 harf
ج ل د جلـده بالسيـاط‏.‏ وجلـد الكتـاب‏:‏ ألبسـه الجلـد‏.‏ وجلـد البعيـر‏:‏ كشطه عنه‏.‏ وأريد دابة من دواب رجلك وكسوة من ثياب جلدك‏.‏ وجالدوهم بالسيـوف‏:‏ ضاربوهـم‏.‏ واستحـر بينهـم الجلـاد والمجالدة وتجالدوا واجتلدوا‏.‏ وجلدت به الأرض‏:‏ صرعته‏:‏ قال العباس بن مرداس‏:‏ إذا حملت سلاحي فوق مشرفة مـن الجيـاد تـردى العيـر مجلـودا وجلـدت الـأرض‏:‏ مـن الجليـد وأرض مجلودة‏.‏ وهو عظيم الأجلاد
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR10.519 harf
الجِلْدُ والجَلَد: الـمَسْك من جميع الحيوان مثل شِبْه وشَبَه؛ الأَخيرة عن ابن الأَعرابي، حكاها ابن السكيت عنه؛ قال: وليست بالمشهورة، والجمع أَجلاد وجُلود والجِلْدَة أَخص من الجلد؛ وأَما قول عبد مناف بن ربع الهذلي: إِذا تَجاوَبَ نَوْحٌ قامتا معه، ضرباً أَليماً بِسِبْتٍ يَلْعَجُ الجِلِدا فإِنما كسر اللام ضرورة لأَن للشاعر أَن يحرك الساكن في القافية بحركة ما قبله؛ كما قال: علَّمنا إِخوانُنا بنو
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR493 harf
* ج ل د * * الجَلَدُ * بفتحتين لغة في الجلد عن بن الأعرابي كشبة وشبة ومثل ومثل وأنكره بن السكيت و * جَلَّدَ * جزوره * تَجْلِيداً * وهو كسلخ الشاة وقلما يقال سلخ الجزور و * جَلَدَهُ * ضربه وبابه ضرب و * الجَلَدُ * بفتحتين الصلابة و * الجَلادَةُ * وبابه ظرف وسهل و * جَلَداً * أيضا و * مَجْلُوداً * فهو * جَلْدٌ * و * جَلِيدٌ * وقوم * جُلْدٌ * بوزن قفل و * جُلَدَاءُ * بوزن فقهاء و * أجْلادٌ * و *
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR11.369 harf
الجلد، بالكسر، اقتصر عليه جماهير أهل اللغة والتحريك - مثل شبه وشبة، الأخيرة عن ابن الأعرابي، حكاها ابن السكيت عنه. قال: وليست بالمشهورة، وأما قول عبد مناف بن ربع الهذلي: إذا تجاوب نوح قامتا مـعـه ضربا أليما بسبت يلعج الجلدا فإنما كسر اللام ضرورة، لأن للشاعر أن يحرك الساكن في القافية بحركة ما قبله، كما قال. علمنا إخواننا بنو عجل شرب النبيذ واعتقالا بالرجل وكان ابن
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR13.529 harf
جَلَدَهُ 1 جَلَدَهُ جلد جلده جلدة , (S, A, Mgh, &c.,) aor. جَلِدَ , (Msb, K,) inf. n. جَلْدٌ, (S, Mgh, Msb,) He hit, or hurt, his skin; (S, K;) like as you say, رَأَسَهُ, and بَطَنَهُ: (S:) he beat his skin: (Mgh:) he beat him; namely, a criminal: (Msb:) he struck him with a whip, and with a sword: (TA:) he flogged him (A, K) with a whip, (K,) or with whips: (A:) جَلَدْتُ is sometimes written and
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR1.581 harf
جَلَدَ جَلَدَ I ( n. ac. جَلْد 1 ), a. Hit, struck; beat, thrashed, whipped, flogged; scourged. b. [ acc. & 'Ala ], Forced, compelled to. - [ c ), Threw down. d. [ pass. ], Was frozen; was frost-bitten. جَلُدَ جَلُدَ U ( n. ac. جَلَد 4 , جَلَاْدَة 22t , جُلُوْدَة 27t ), a. Was strong, sturdy, enduring. جَلَّدَ جَلَّدَ II , a. Skinned, flayed. b. Bound ( book ). c. Rendered strong.
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR yok33.647 harf
جلد جَلَدَ - يَجْلِدُ - جَلْدَة - جِلْد - جُلُوْد جَلَدَ - يَجْلِدُ + أمر أو شيء + كائناً: أصاب جلده بألم وصدمة ومشقة يمكن تحملها: يصيب الضرب والصدمات والمشقة جلده فيتحملها ويصبر عليها جَلَدَ - يَجْلِدُ + كائن + كائناً + جـَلدة أو أكثر: أصاب جلده بألم: جعله يتلقى الضرب بالسوط على جلده بطريقة يتحملها بمشقة جَلَد: على وزن " فـَعـَل": اسم فعل
Tamamını oku

Sîgalar(12)

Mücavir kökler72 mücavir (99 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. شهد

    5 ortak ayet · Petekteki baldır

  2. صوف

    1 ortak ayet · Onun yünleri

  3. ظعن

    1 ortak ayet · Sizin göçünüz

  4. قشعر

    1 ortak ayet · قشعر Kürklük deridir

  5. نضج

    1 ortak ayet · Pişti

  6. وبر

    1 ortak ayet · Ve onun tüyleri

  7. أثث

    1 ortak ayet · Eses hasır yapılan bitkidir

  8. صهر

    1 ortak ayet · Eritilir

  9. ستر

    1 ortak ayet · Örtü

  10. زني

    1 ortak ayet · “Dena” kelimesi ecveften nakısa dönüşmüştür

  11. لين

    1 ortak ayet · “Line” değişik renkte hurmalıkları olan ağaçlıklardır

  12. رمي

    1 ortak ayet · Reml kum demektir

Geçtiği ayetler(9)

  1. إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا بِآيَاتِنَا سَوْفَ نُصْلِيهِمْ نَارًا كُلَّمَا نَضِجَتْ جُلُودُهُمْ بَدَّلْنَاهُمْ جُلُودًا غَيْرَهَا لِيَذُوقُوا الْعَذَابَ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَزِيزًا حَكِيمًا

    Onların derileriŞüphesiz ki ayetlerimizi inkar edenleri yakında ateşe atacağız. Derileri piştikçe azabı duysunlar diye, derilerini değiştirip yenileyeceğiz. Allah; Aziz, Hakim olandır.

  2. … تَقْشَعِرُّ مِنْهُ جُلُودُ الَّذِينَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ ثُمَّ تَلِينُ جُلُودُهُمْ وَقُلُوبُهُمْ إِلَى ذِكْرِ اللَّهِ ذَلِكَ هُدَى اللَّهِ يَهْدِي …

    Onların derileriAllah, sözün en güzelini; ahenkli, ikişerli bir kitab halinde indirmiştir. Rabblarından korkanların ondan derileri ürperir. Sonra hem derileri hem de kalbleri Allah’ın zikrine karşı yumuşar. Bu, Allah’ın hidayet rehberidir, onunla istediğini hidayete eriştirir. Allah kimi de saptırırsa; ona bir daha yol gösteren bulunmaz.

Sîga sayfası: فَاجْلِدُوهُمْ
Sîga sayfası: لِجُلُودِهِمْ

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökجلد
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerبشر, مسك, قشر, صبر
Zıt Kökرخو
Çekirdek Özet 1Canlı bedenini dıştan saran, koruyan, hissi taşıyan sert ve dayanıklı dış örtü
Çekirdek Özet 2Hissiyatın merkezi, ceza infazının yüzeyi ve mahşerde temasların tanığı olan bedensel sınır
Çekirdek Özet 3İç ile dış arasındaki sınırın korunması, mukavemet, temas ve somut yüzleşme
Kritik Hata RiskiDeriyi hissiz bir kılıf saymak veya kamçı cezasını iç organları tahrip edici bir işkence olarak yorumlamak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
جلAçığa çıkma, kuşatma, büyüklük, yüzeye çıkıp görünür olma; جلب, جلس, جلل, جلو köklerinde olduğu gibi bir varlığın dış sınırını veya üst katmanını belirginleştirmeدBelirginleşen dış sınırın katılaşması, sertleşmesi, dayanıklılık kazanarak koruyucu bir tabaka ve mukavemet zırhı halini alması

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
جDeğnek, deve; taşıma, yol alma, toplamaCanlının iç organlarını ve bünyesini bir arada tutma, bedensel bütünlüğü taşıma işlevi
لÇoban değneği, üvendire; yöneltme, öğretme, bağlamaBedeni dış hatlarından çevreleyip sınırlama ve dağılmasını önleyici bağ kurma
دKapı; giriş, geçiş, hareketİç bünye ile dış alem arasındaki temas eşiği, duyusal geçişleri ve dış darbeleri karşılayan koruyucu sınır
جلدTaşıyıcı ve toparlayıcı gücün bedeni çevreleyerek bir temas eşiği ve mukavemet kalkanı oluşturması

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamCanlının etini örten en dış sert tabaka, bu tabakanın sertliği, dondan taşlaşan zemin ve kesilen hayvanın derisinin yüzülmesi
Cahiliye şiiri kullanımıŞair el-Uccâc, develerin sahte yavru derisine şefkat göstermesi gibi kadınların kendisine yönelişini tasvir ederken kökü şu mısrada zikreder: وقد أُراني للغَواني مِصْيَدا / مُلاوَةً كأنَّ فَوقِي جَلَدَا
Erken Arapça kullanımZorluklara ve acılara karşı dağılmayıp direnç gösterme hali için tecellüd (تجلد), kılıçla çarpışma mukavemeti için mücâlede (مجالدة) ve dondan sertleşmiş soğuk toprak için celîd (جليد) ifadeleri kullanılmıştır

Kaynak Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab.

Sami etimolojik katman

Sami dil ailesinde kök, dış sert kabuk, deri tabakası, yara kabuğu ve soğuktan donma kavramları etrafında ortak bir semantik alan sergiler. İbranicede g-l-d (gelēd) doğrudan insan derisi, kabuk bağlamış yara ve dış örtü manasına gelir; Eyüp 16:15 metninde çuval bezinin deri üzerine dikilmesi tasvirinde bu kelime korunmuştur. Süryanicede (galdā / gelīdā) hem deri ve kırbaç hem de don, buz ve soğuktan sertleşmiş buz tabakası anlamlarını taşır. Arapçada جلد kökü bir yandan canlı bedeninin duyu ve temas örtüsünü, diğer yandan dondan taşlaşan soğuğu (celîd) ve musibetler karşısında gevşemeyip katı durmayı (celed) birleştiren zengin bir semantik genişleme göstermiştir.

Güven Kesin

Kaynak Brown-Driver-Briggs, HALOT, Payne Smith, Lisān al-ʿArab.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönجلد (deri, mukavemet, donma)Canlı bedenini dış etkenlere karşı koruyan en dayanıklı dış doku ve bu dokunun temsil ettiği metanetKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice gelēd (deri, yara kabuğu), Süryanice galdā / gelīdā (deri, buz, don)Canlının dış kabuğu ve soğuktan sertleşme ortak çekirdeğinde ses ve anlam denkliğiKesin
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıSami dairesi dışında doğrulanmış geniş dilsel kökteşlik tespit edilmediVeri bulunamadı

Kaynak Brown-Driver-Briggs, HALOT, David Cohen.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
جلدAnlamlıDeri, mukavemet, donBedenin dış tabakası, darbelere karşı dayanma, kamçılamaHedef kök; Kur'an'da geçer
جدلAnlamlıBükmek, sağlamlaştırmak, tartışmakİpin sıkı bükülmesi ve delillerle mukavemet göstermeKur'an'da geçer; sağlamlık çekirdeğinde ortaktır
لجدKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez; sözlüklerde mühmeldir
لدجKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez; sözlüklerde mühmeldir
دجلAnlamlıÖrtmek, yaldızlamak, yalanı süslemekBir şeyin üzerini örtü veya yaldızla kaplayarak gizlemeKur'an'da geçmez; yüzey örtüsüyle temas kurar
دلجAnlamlıGece yürümek, su taşımakİki nokta arasında su çekmek için gidip gelmeKur'an'da geçmez; döngüsel hareket bildirir

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
جلدMerkezDış örtü, dayanıklılıkCanlının his taşıyan, koruyucu ve mukavim en dış tabakasıBedensel algının, temasın ve mukavemetin ana dokusudur
بشرKomşuDış görünüş, insan cildiCildin görünen, estetik ve pürüzsüz dış yüzeyine odaklanırجلد gibi koruyucu sertlik ve acı taşıyıcılığı öne çıkmaz
مسكKomşuYüzülmüş hayvan derisiCanlıdan ayrılmış, tabaklanmış veya eşyaya dönüşmüş deriCanlı bedenin hisseden ve şahitlik eden organ vasfı bulunmaz
قشرKomşuKabuk, dış zarBitki, meyve ve cansız nesnelerin soyulan dış tabakasıCanlı duyusu ve bedensel bütünlük anlamı içermez
صبرKomşuİradeyle direnme, dayanmaNefsi tutma ve manevi-ahlaki mukavemet göstermeجلد bedensel mizaç ve fiziki sertliği de içerir
رخوZıtGevşeklik, pörsüme, yumuşamaKatılığın, gerginliğin ve dış mukavemetin yitirilmesiجلد kökünün temsil ettiği sertlik ve dayanıklılığın zıddıdır

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaجلدDeri, mukavemet, kamçılamaBedenin en dış duyu katmanı ve darbelere karşı dirençKesin
Latincecutis, corium, duritiaDeri, kösele, sertlikCanlı cildini ve mukavim dış katmanı karşılarGüçlü
İngilizceskin, hide, fortitudeDeri, hayvan postu, metanetBiyolojik doku ve soyut dayanıklılık anlamını kısmen verirGüçlü
AlmancaHaut, Leder, HärteDeri, cilt, katılıkBedenin dış sınırı ve fiziksel dayanıklılığı yansıtırGüçlü
Fransızcapeau, cuir, fermetéDeri, kösele, sağlamlıkBiyolojik örtü ve direnç kavramlarını karşılarGüçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Wörterbuch, Littré.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
Çoğul isim (جلود)Acı ve temas duyusunun merkezi olan beden tabakasıCehennem azabının yenilenmesi ve hissedilmesi bağlamı (Nisâ 4:56, Hac 22:20)
Çoğul isim (جلود)Amellerin kaydını tutan ve mahşerde dile gelen uzuvlarİnsanın kendi aleyhine tanıklık eden beden yüzeyiyle hesaplaşması (Fussilet 41:20, 41:21, 41:22)
Çoğul isim (جلود)İlahi hitap karşısında ürperme ve ardından sükunet bulmaVahyin mümin bedeni üzerindeki psikofiziksel etkisi (Zümer 39:23)
Çoğul isim (جلود)Barınma ve eşya yapımında kullanılan hayvan derisiİnsana bahşedilen hafif ve taşınabilir mesken nimetleri (Nahl 16:80)
Emir fiil ve masdar (جلد)Bedenin dış yüzeyine vurularak uygulanan had cezasıİffete iftira ve zina suçlarında kamu vicdanını onaran şeffaf infaz (Nûr 24:2, Nûr 24:4)

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamBedenin haşri ve azabın mahiyetiNisâ 4:56 çerçevesinde derilerin yenilenmesiyle cezanın sürekliliği ve nefis-beden ilişkisiCezanın idrakinde duyusal sürekliliğin korunması
FıkıhHad cezalarının infaz yöntemiKamçılama cezasında vuruşun organ parçalamaması, kemik kırmaması ve yüzeye dağıtılması şartıHayati tehlike oluşturmayan, utandırıcı ve ıslah edici bedensel yaptırım
TefsirBedensel organların şahitliğiFussilet suresinde derilerin konuşmasının lafzi hakikat mi yoksa tenasül uzuvlarından kinaye mi olduğuGizlenen günahların bizzat temas organı tarafından ifşası
HadisAhlaki metanet ve musibetlere sabırMusibet karşısında tecellüd gösterme, feryat etmeme ve sabrın fiziksel bedenle sergilenmesiSarsıntılara karşı bedensel ve ruhsal direncin yekvücut olması

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniBeden-ruh irtibatı ve uhrevi şahitlikDuyusal eşik ve ahlaki tanıkAmellerin maddi kaydını taşımaDeri, insanın günah işlerken dış dünyayla temas kurduğu nihai yüzeydir ve mahşerde kendi aleyhine şahittirKesin
İlmiBiyoloji ve anatomiKoruyucu kalkan ve nörolojik alıcıİç dengeyi koruma ve acıyı iletmeVücudu enfeksiyonlardan koruyan bariyer ve acı reseptörlerinin en yoğun bulunduğu duyu organıKesin
SiyasiKamu düzeni ve ceza hukukuSınırlandırılmış bedensel yaptırımSuçluyu sakat bırakmadan ıslah etmeKamçılama cezası, faili öldürmeden veya organını telef etmeden toplum önünde caydırıcılık sağlarGüçlü
İktisadiÜretim ve temel ihtiyaç maddesiDayanıklı hammaddeBarınma, giyim ve taşıma araçlarıHayvan derilerinin çadır, su kabı ve giysi üretiminde kullanılarak göçebe ve yerleşik hayatı desteklemesiKesin

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerYüzey gerilimi ve koruyucu membran dinamiğiBir kütlenin iç dinamiklerini dış etkilerden ayıran, basınca dayanıklı ve seçici geçirgen sınır tabakasıGüçlü
Beşeri bilimlerPsikolojik dayanıklılık ve toplumsal sınır bilinciBireyin ve toplumun travmatik dış darbelere karşı dağılmadan formunu koruyabilme kapasitesiGüçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiDeriyi hissiz, mekanik bir kabuk saymak veya kamçılamayı iç organları parçalayan vahşi bir işkence türü olarak görmek
Kur'an içi daha geniş anlamDeri, ilahi vahy karşısında ürperen, acıyı en üst düzeyde hisseden, amelleri kaydeden canlı bir idrak yüzeyidir; kamçılama ise organ zedelemeden uygulanan hukuki bir sınırdır
Yanlış anlamanın doğuracağı hataCehennemdeki azap tasvirlerini sembolikleştirip bedensel hakikati inkar etmek ya da fıkhi had infazını bedene zarar veren gaddarca bir eziyete dönüştürmek

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?İnsanın dış alemle kurduğu temasın ahlaki, hukuki ve bedensel boyutunu birleştirmesi, sorumluluğun sadece soyut bir niyet değil bizzat ten üzerinden gerçekleşen bir hakikat olduğunu göstermesi bakımından kritiktir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Uhrevi azabın ve derilerin yenilenmesinin anlatıldığı ayetlerde, organların şahitliğinden bahseden kıyamet sahnelerinde ve had cezalarının sınırlarını çizen ahkam ayetlerinde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Bedenin sadece ruhun önemsiz bir aracı olduğu yanılgısını ve ceza hukukunda bedensel yaptırımın mutlaka sakat bırakıcı bir şiddet içermesi gerektiği önyargısını düzeltir.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamCanlının bedenini dış etkenlerden koruyan sert, hisseden, temas sağlayan ve darbelere karşı mukavemet gösteren deri tabakası.
  • Soyut anlamDış darbeler karşısında dağılmama, ahlaki ve fiziksel mukavemet, temasların silinmez kaydı ve sınır bilinci.
  • Sistematik karşılıkİç bünye ile dış çevre arasındaki duyusal eşik, sorumluluk yüzeyi ve hukuki yaptırım sınırı.
  • LaTeX modeli∂Ω→Fσ  ⟹  ∫∂Ωσ dt=Ψ
  • LaTeX açıklamasıModelde ∂Ω canlının iç bütünlüğünü çevreleyen dış sınır yüzeyini (deriyi), F dış dünyadan gelen etki veya darbeyi, σ sınır yüzeyinde oluşan duyusal algı ve gerilimi, Ψ ise zaman içinde bu yüzeyde biriken temasların ve amellerin nihai tanıklık kaydını temsil eder. Dış darbe iç organları doğrudan yok etmeden sınır tabakasında karşılanır ve bu yüzeyde algıya ve şahitliğe dönüşür.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ج