جلد
ج - ل - د
KÖK- 13 geçiş
- 9 ayet
- 12 sîga
- 13 sözlük
Culud deri demektir.devamı ›
Notlarım
Sözlükler(13)
★ Akevler SözlüğüTürkçe
Culud deri demektir.
Kitâbu'l-'Ayn
Halîl b. Ahmed · 8. yyTR2.545 harfباب الجيم والدال واللام معهما
ج د ل، د ج ل، د ل ج، ج ل د مستعملات
جدل:
رجل جَدلٌ مجِدالٌ أي خصمٌ مِخصام، والفعلُ جادَل يُجادَله مُجادَلةً.
وجَدَلتُه جدلاً، مجزومٌ، فاتجَدَلَ صريعاً، وأكثر ما يقال: جَدَّلته تجديلاً أي صَرَ عتُه، ويقال للذَّكَرِ العَرِدِ: أنه لجدرٌ جَدِلٌ.
وجُدُول الإنسان: قصب اليدين والرَّجلين.
وإنسانُ مَجدول الخلق أي لطيف القصب.
وجَديلُ: النّاقةِ: زمامُها إذا كان مَجدُول
es-Sıhâh
Cevherî · 10. yyTR1.297 harfالجِلْدُ: واحد الجُلودِ. والجِلْدَةُ أخصُّ منه.
وتَجْليدُ الجَزورِ مثل سلخِ الشاةِ. يقال: جَلَّدَ جَزورَوُ؛ وقلّما يقال: سَلَخَ.
وفرسٌ مُجَلَّدٌ، إذا كان لا يجزع من الضرب.
وجَلَدَهُ الحَدَّ جَلْداً، أي ضربه وأصاب جِلْدَهُ؛ كقولك: رَأَسَهُ وبَطَنَهُ.
والمِجْلَدُ: قطعةٌ من جِلْدٍ تكون في يد النائحة تلطِم به وجهَها.
والجَلَدُ: جِلْدٌ حُوار يُسْلَخُ فيُلبَس حُواراً آخر لتشَمَّه أمُّ المسلوخ
Tehzîbu'l-Luğa
Ezherî · 10. yyTR10.122 harfباب الجيم والدال مع اللام
جدل ، جلد ، دجل ، دلج : مستعملة .
جدل : الجَدْلُ : شِدَةُ الفَتْلِ .
يقال : إنه لَحَسنُ الأَرْمِ وَحَسَنُ الجَدْل إذا كان حَسَنَ أسر الخَلْق .
وجَدَلْتُ الحَبْلَ جَدْلاً إذا شَدَدتَ فتله ، ومنه قيل لِزِمَامِ الناقة : الجَدِيل .
( أبو عبيد ) : الجَدْلاَءُ والمَجْدُولةُ من الدروع : نحو الموضونة ، وهي المنسُوجةُ .
قال الحطيئة :
جَدلاءَ مُحْكَمَةٍ من نَسجِ سلاَّمِ
قال الليث
Mekâyîsü'l-Luğa
İbn Fâris · 11. yyTR10.715 harf(باب الجيم واللام وما يثلثهما)
(جلم) الجيم واللام والميم أصلان: أحدهما القَطْع، والآخر جمْع الشيء.
فالأوّل جلَمْتُ السَّنَام قطعتُه. والجَلَم معروفٌ، وبه يُقطَع أو يجَزُّ.
والآخر قولهم: أخذت الشيء بجَلَمَتِه أي كلّه. وجَلمةُ الشاة([1]) مسلوخَتُها إذا ذهبَتْ منها أكارِعُها وفُصُولها. ويقال إنّ الجِلام الجِدَاءُ في قول الأعشى:
سَوَاهِمُ جُِذْعانُها كالجِلاَ *** مِ قَدْ أقْرَحَ القَوْدُ منها
Müfredât
Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR1.025 harf- الجلد: قشر البدن، وجمعه جلود. قال الله تعالى: ﴿كلما نضجت جلودهم بدلناهم جلودا غيرها﴾ [النساء/56]، وقوله تعالى: ﴿الله نزل أحسن الحديث كتابا متشابها مثاني تقشعر منه جلود الذين يخشون ربهم ثم تلين جلودهم وقلوبهم إلى ذكر الله﴾ [الزمر/23].
والجلود عبارة عن الأبدان، والقلوب عن النفوس. وقوله عز وجل: ﴿حتى إذا ما جاؤوها شهد عليهم وسمعهم وأبصارهم وجلودهم بما كانوا يعملون﴾ [فصلت/20]، {وقالوا لجلودهم لم
Esâsü'l-Belâğa
Zemahşerî · 12. yyTR570 harfج ل د
جلـده بالسيـاط.
وجلـد الكتـاب: ألبسـه الجلـد.
وجلـد البعيـر: كشطه عنه.
وأريد دابة من دواب رجلك وكسوة من ثياب جلدك.
وجالدوهم بالسيـوف: ضاربوهـم.
واستحـر بينهـم الجلـاد والمجالدة وتجالدوا واجتلدوا.
وجلدت به الأرض: صرعته: قال العباس بن مرداس: إذا حملت سلاحي فوق مشرفة مـن الجيـاد تـردى العيـر مجلـودا وجلـدت الـأرض: مـن الجليـد وأرض مجلودة.
وهو عظيم الأجلاد
Lisânü'l-Arab
İbn Manzûr · 13. yyTR10.519 harfالجِلْدُ والجَلَد: الـمَسْك من جميع الحيوان مثل شِبْه وشَبَه؛ الأَخيرة عن ابن الأَعرابي، حكاها ابن السكيت عنه؛ قال: وليست بالمشهورة، والجمع أَجلاد وجُلود والجِلْدَة أَخص من الجلد؛ وأَما قول عبد مناف بن ربع الهذلي:
إِذا تَجاوَبَ نَوْحٌ قامتا معه،
ضرباً أَليماً بِسِبْتٍ يَلْعَجُ الجِلِدا
فإِنما كسر اللام ضرورة لأَن للشاعر أَن يحرك الساكن في القافية بحركة ما قبله؛ كما قال:
علَّمنا إِخوانُنا بنو
Kâmûsü'l-Muhît
Fîrûzâbâdî · 15. yyTR493 harf* ج ل د * * الجَلَدُ * بفتحتين لغة في الجلد عن بن الأعرابي كشبة وشبة ومثل ومثل وأنكره بن السكيت و * جَلَّدَ * جزوره * تَجْلِيداً * وهو كسلخ الشاة وقلما يقال سلخ الجزور و * جَلَدَهُ * ضربه وبابه ضرب و * الجَلَدُ * بفتحتين الصلابة و * الجَلادَةُ * وبابه ظرف وسهل و * جَلَداً * أيضا و * مَجْلُوداً * فهو * جَلْدٌ * و * جَلِيدٌ * وقوم * جُلْدٌ * بوزن قفل و * جُلَدَاءُ * بوزن فقهاء و * أجْلادٌ * و *
Tâcü'l-Arûs
Zebîdî · 18. yyTR11.369 harfالجلد، بالكسر، اقتصر عليه جماهير أهل اللغة والتحريك - مثل شبه وشبة، الأخيرة عن ابن الأعرابي، حكاها ابن السكيت عنه. قال: وليست بالمشهورة، وأما قول عبد مناف بن ربع الهذلي:
إذا تجاوب نوح قامتا مـعـه ضربا أليما بسبت يلعج الجلدا فإنما كسر اللام ضرورة، لأن للشاعر أن يحرك الساكن في القافية بحركة ما قبله، كما قال. علمنا إخواننا بنو عجل شرب النبيذ واعتقالا بالرجل وكان ابن
Lane's Lexicon
Edward W. Lane · 19. yyTR13.529 harfجَلَدَهُ
1 جَلَدَهُ جلد جلده جلدة , (S, A, Mgh, &c.,) aor. جَلِدَ , (Msb, K,) inf. n. جَلْدٌ, (S, Mgh, Msb,) He hit, or hurt, his skin; (S, K;) like as you say, رَأَسَهُ, and بَطَنَهُ: (S:) he beat his skin: (Mgh:) he beat him; namely, a criminal: (Msb:) he struck him with a whip, and with a sword: (TA:) he flogged him (A, K) with a whip, (K,) or with whips: (A:) جَلَدْتُ is sometimes written and
جَلَدَهُ 1 جَلَدَهُ جلد جلده جلدة , (S, A, Mgh, &c.,) aor. جَلِدَ , (Msb, K,) inf. n. جَلْدٌ, (S, Mgh, Msb,) He hit, or hurt, his skin; (S, K;) like as you say, رَأَسَهُ, and بَطَنَهُ: (S:) he beat his skin: (Mgh:) he beat him; namely, a criminal: (Msb:) he struck him with a whip, and with a sword: (TA:) he flogged him (A, K) with a whip, (K,) or with whips: (A:) جَلَدْتُ is sometimes written and pronounced جَلَدُّ. (MF on the letter د.) You say, جَلَدَهُ الحَدَّ, inf. n. as above, He inflicted upon him the flogging ordained by the law. (S, L.) ― -b2- جَلَدَتِ الحَيَّةُ The serpent bit: (K:) or, accord. to some, one says of the serpent called أَسْوَدُ, specially, يَجْلِدُ بِذَنَبِهِ [it strikes with its tail]. (TA.) ― -b3- جَلَدَ جَارِيَتَهُ, (K,) aor. and inf. n. as above, (TA,) (tropical:) He lay with his young woman, or female slave. (K, TA.) [Hence,] جَلَدَ عُمَيْرَةَ [(assumed tropical:) i. q. نَكَحَ اليَدَ], a metonymical phrase: جَلْدُ عُمَيْرَةَ meaning الخَضْخَضَةُ, and الاِسْتِمْنَآءُ بِاليَدِ, also termed التَّدْلِيلُ, and الاِعْتِمَارُ: the similar act of a woman is termed الاـِلْطَافُ. (Har p. 572.) ― -b4- جَلَدَ بِهِ الأَرْضَ He smote the ground with him; (TA;) he threw him down prostrate on the ground. (A, TA.) And جُلِدَ بِهِ He fell down (K, TA) upon the ground by reason of much sleepiness; as also جُلِدَ بِهِ نُوْمًا. (TA.) كُنْتُ أَتَشَدَّدُ فَيُجْلَدُ بِى, in a trad., means [I used to exert my strength, or energy, but] sleep would overcome me so that I fell down. (L.) ― -b5- جَلَدَهُ عَلَى الأَمْرِ (tropical:) He compelled him against his will to do the thing. (A, K.) ― -b6- يُجْلَدُ بِكُلِّ خَيْرٍ (or, as related by AHلt, يجلذ, with ذ, TA) (tropical:) He is imagined to possess every good quality. (A, K.) But the saying of EshShلfi'ee كَانَ مُجَالِدٌ يُجْلَدُ means (assumed tropical:) Mujلlid used to be pronounced a liar, (K, TA,) or suspected and accused of lying. (TA.) -A2- جُلِدَتِ الأَرْضُ, (S, L, Msb,) the verb being in the pass. form, (Msb,) or جَلِدَت, (A, K,) a verb of the same form as فَرِحَ; (K;) [or both may be correct, like ضُرِبَت and ضَرِبَت in the same sense;] and ↓ أَجْلَدَت; (K;) [but this last I believe to be a mistake for أُجْلِدَت, like أُضْرِبَت;] The land was, or became, affected or smitten, by hoar-frost, or rime. (S, A, L, Msb, K.) And جلد البَقْلُ [in the TA جَلِدَ] The herbs, or leguminous plants, were, or became, affected, or smitten, thereby. (L, TA.) And ↓ أُجْلِدُوا They (men) were, or became, affected, or smitten, thereby. (L, K.) -A3- جَلُدَ, aor. جَلُدَ , inf. n. جَلَادَةٌ and جُلُودَةٌ and جَلَدٌ (or this last is a simple subst., L) and مَجْلُودٌ, (an inf. n. like مَحْلُوفٌ and مَعْقُولٌ, (S, or from تَجَلَّدَ, M in art. عسر,) He (a man, S, L) was, or became, hardy, strong, sturdy, (S, * L, K, *) and enduring, or patient. (L.)
جلّد 2 جلّد جلد , (IAar, T, S, Mgh,) inf. n. تَجْلِيدٌ, (T, S, Mgh, K,) He skinned a camel (IAar, T, S, Mgh, K) that had been slaughtered: (S, K:) one seldom uses سَلَخَ thus [in relation to a camel]. (S.) ― -b2- Also He covered a thing with skin; as, for instance, a pair of socks, or stockings: (Mgh:) and in like manner, [he bound] a book: (A, K: *) and he clad a young camel in the skin of another young camel: (L: [see جَلَدٌ:]) thus the verb bears two contr. significations. (Mgh.) -A2- [He ordered to be flogged. (Freytag's Lex.: but without any indication of an authority.)] -A3- [He, or it, rendered a man hardy, strong, sturdy, and enduring, or patient: so in the present day.]
جالدهُ 3 جالدهُ جالد جالده جالدة He contended with him in fight, whether the fight were with swords or not. (A in art. طرد.) You say, جالدهُ بِالسَّيْفِ, (L,) inf. n. مُجَالَدَةٌ (S, A, L) and جِلَادٌ, (A, L,) He contended with him in fight with the sword. (S, * A, L.) And جَالَدُوهُمْ بِالسُّيُوفِ They contended with them in fight with swords. (A.) And جالدوا بِالسُّيُوفِ, (K, TA,) and ↓ تجالدوا (S, A, L, and so in the CK instead of جالدوا) بالسيوف, (S,) and ↓ اجتلدوا, (S, A, L,) They contended, one with another, in fight with swords. (S, A, * L, K.) ― -b2- [See also حَاضَرَهُ.]
اجلدهُ اـِلَيْهِ 4 اجلدهُ اـِلَيْهِ اجلده اليه اجلده الية (assumed tropical:) He constrained, compelled, or necessitated, him to have recourse to, or betake himself to, him, or it: (so in some copies of the K:) or he made him to stand in need of, or to want, him, or it. (AA, L, and so in some copies of the K and in the TA.) -A2- أَجْلَدَتِ الأَرْضُ [or أُجْلِدَت]: and أُجْلِدُوا: see 1.
تجلّد 5 تجلّد أجلد جلد تجلد He affected hardiness, strength, sturdiness, and endurance, or patience; constrained himself to behave with hardiness, &c. (S, * A, * L, K. *) So in the phrase تجلّد لِلشَّامِتِينَ [He constrained himself to behave with hardiness, &c., to those who rejoiced at his misfortune]. (A, TA.) In the phrase تجلّد عَنْهُ [He constrained himself to endure with hardiness and patience the loss, or want, of him, or it], the verb is made trans. by means of عن because it implies the meaning of تَصَبَّرَ. (L.) ― -b2- Also He feigned, or made a show of, hardiness, strength, sturdiness, and endurance, or patience. (L.)
6 تَجَاْلَدَ see 3.
8 اـِجْتَلَدَ see 3. -A2- اجتلد الاـِنَآءَ, (AZ, TA,) or مَافِى الاـِنَآءِ, (K,) He drank all that was in the vessel; (AZ, K, TA;) as also احتلد. (AZ, TA.)
جَلْدٌ جَلْدٌ جلد (sometimes pronounced جَضْدٌ, S) and ↓ جَلِيدٌ, (applied to a man, S, A, Mgh,) Hardy, strong, sturdy, (S, * A, * L, K, *) and enduring, or patient: (L:) not بَلِيد [q. v.]: (Mgh:) pl. [of either] جُلْدٌ, (S, L, K,) or جُلُدٌ, (so in some copies of the K,) and جُلَدَآءُ and أَجْلَادٌ [a pl. of pauc.] (S, L, K) and جِلَادٌ. (K.) And [the fem.] جَلْدَةٌ A hardy and strong she-camel; strong to labour and to journey; that heeds not the cold: and also swift: pl. جَلْدَاتٌ: (L:) and a she-camel that yields a copious flow of milk: (Th, TA:) sing. of جِلَادٌ, (S,) which signifies she-camels abounding with milk; as also مَجَالِيدُ, (K,) pl. of ↓ مِجْلَادٌ; (TA;) or she-camels having neither milk nor young: (K:) [see also جَلَدٌ:] or she-camels that yield the most greasy, or unctuous, sort of milk: and so the sing., جلدة, applied to a ewe or a she-goat. (S.) جِلَادٌ (pl. of جَلْدَةٌ, TA) is also applied to palm-trees, meaning Large, hard, hardy, or strong: (S, K, TA:) or such as are not affected by drought. (TA.) And تَمْرَةٌ جَلْدَةٌ signifies A tough-skinned, excellent, date; as also ↓ جِلْدَةٌ: and a hard, compact, date. (L.)
جِلْدٌ جِلْدٌ جلد , (S, Msb, K, &c.,) the only form of the word mentioned by the generality of the lexicographers; (TA;) occurring at the end of a verse with kesr to the second as well as the first letter, ↓ جِلِدٌ, agreeably with a license allowed to a poet in such a case, to give to a quiescent letter in a rhyme the same vowel as that which the preceding letter has; (S;) and ↓ جَلَدٌ, (IAar, S, K,) like شِبْهٌ and شَبَهٌ, and مِثْلٌ and مَثَلٌ; but this is said by ISk to be unknown; (S;) The skin of any animal; (K;) the integument of the body and limbs of an animal: (Az, Msb:) or the exterior of the بَشَرَةٌ [or upper skin] of an animal: (Msb: [but this is a strange explanation:]) pl. جُلُودٌ (S, Msb, K) and (sometimes, Msb) أَجْلَادٌ [a pl. of pauc.]. (Msb, K.) ― -b2- [The pl.] أَجْلَادٌ signifies also, and ↓ تَجَالِيدُ likewise, The body and limbs (S, A, L) of a man; (S;) the whole person, or body and limbs, of a human being; (L, K;) and his self: (L:) so called because enclosed by the skin: pl. of the former, أَجَالِدُ. (L.) You say, مَا أَشْبَهَ أَجْلَادَهُ بِأَجْلَادِ أَبِيهِ How like are his person and body to the person and body of his father! (L.) And فُلَانٌ عَظِيمُ الأَجْلَادِ and ↓ التَّجَالِيدِ (A, L) Such a one is large and strong (L) in respect of the body and limbs. (A, L.) And رُدُّوا الأَيْمَانَ عَلَى أَجْلَادِهِمْ Repeat ye the oaths to the persons, themselves: occurring in a trad.: said on the occasion of a man's entering among others of whom an oath had been demanded. (L.) ― -b3- الجِلْدُ also signifies (assumed tropical:) The penis. (Fr, L, K: but in the CK, in this sense, it is written الجَلْدُ.) Agreeably with this explanation, its pl. جُلُود is said by Fr to be used in the Kur xli. 20: (L:) or as meaning the pudenda: (L, K:) but ISd holds that this word there means the skins, with which, as in manual operations, acts of disobedience are performed. (L.)
جَلَدٌ جَلَدٌ جلد : see جِلْدٌ. ― -b2- Also The skin of a camel, or other beast, with which another beast is clothed: (L:) the skin of a young camel, which (being stripped off, S) is put over the body of another young camel, in order that the mother of the skinned young one (smelling it, S) may conceive an affection for it [and suckle it]: (S, K:) or the skin of a young camel, which is stuffed with panic grass (ثُمَام), (K, TA,) or some other plant, (TA,) and put before a she-camel, in order that she may be induced thereby to affect that which is not her young one [and so yield her milk], (K, TA,) or, to affect the young one of another. (L, TA.) -A2- A ewe or she-goat whose young one dies at the time of her bringing it forth; as also ↓ جَلَدَةٌ: pl. [of the former] جِلَادٌ and [of the latter] جَلَدَاتٌ. (TA.) ― -b2- Also, [as a coll. gen. n.,] Great she-camels, having neither young ones nor milk; n. un. with ة: (S:) [see also جَلْدٌ:] or great camels, among which are no little ones; (K;) n. un. with ة: (TA:) and (app. as a quasipl. n., TA) sheep or goats, and camels, having neither young ones nor milk; (K;) app. meaning having no little ones to which they give such: (Mohammad Ibn-El-Mukarram, TA:) or she-camels having no young ones with them, so that they endure patiently the heat and cold: (Fr, TA:) or she-camels having no milk, and the young ones of which have gone away from them; including what are called بَنَاتُ اللَّبُونِ, and such as are above these in age; and also such as are called مَخَاصٌ, and عِشَارٌ, and حِيَالٌ; but when they have given birth to their young, they cease to be termed جَلَدٌ, and are called عِشَارٌ, and لِقَاحٌ: the pl. is أَجْلَادٌ and [pl. pl.] أَجَالِيدُ. (Az, TA.) -A3- Hard ground; as also ↓ أَجْلَدُ: (S:) or hard and level ground; as also ↓ جَلَدَةٌ: (K:) or level but rough ground; (L;) as also ↓ أَجْلَدُ: (TA:) pl. (of the former, TA) أَجْلَادٌ and (of the latter, TA) أَجَالِدُ. (S, TA.) You also say أَرْضٌ جَلَدٌ, with fet-h to the ل; (AHn, TA;) and ↓ جَلْدَةٌ, with a quiescent ل; (Lth, AHn, TA;) and ارض ↓ جَلَدَةٌ also; and مَكَانٌ جَلَدٌ. (Lth, TA.) -A4- Also, as a subst. or an inf. n., (L, [see جَلُدَ,]) Hardiness, strength, sturdiness, (S, * A, * L, K, *) and endurance, or patience. (T.)
جِلِدٌ جِلِدٌ جلد : see جِلْدٌ.
جَلْدَةٌ جَلْدَةٌ جلد جلده جلدة : see جَلَدٌ.
جِلْدَةٌ جِلْدَةٌ جلد جلده جلدة a more particular term than جِلْدٌ; (S, L;) signifying A piece, or portion, of skin. (L.) ― -b2- One says also جِلْدَةُ العَيْنِ [app. meaning The eyelid]. (TA.) ― -b3- And قَوْمٌ مِنْ جِلْدَتِنَا A people, or company of men, of ourselves, and of our kinsfolk. (TA.) -A2- See also جَلْدٌ.
جَلَدَةٌ جَلَدَةٌ جلد جلده جلدة : see جَلَدٌ, in three places.
جَلِيدٌ جَلِيدٌ جليد A woman flogged with a whip; as also with ة: pl. جَلْدَى and جَلَائِدُ: (Lh, L:) the former pl. thought by ISd to be of the former sing.; and the latter, of the latter. (L.) -A2- Hoarfrost, or rime; i. e. dew that falls (S, A, K) from the sky (S) upon the ground (S, A, K) and congeals; (S, K;) also called ضَرِيبٌ and سَقِيطٌ; (S;) like صَقِيعٌ. (Msb.) ― -b2- Congealed, or frozen, water; ice. (TA.) -A3- See also جَلْدٌ.
جُلَيْدَةٌ جُلَيْدَةٌ جليد جليده جليدة [dim. of جِلْدَةٌ] One of the طَبَقَات [coats, or tunics,] of the eye. (TA.)
جُلُودِىٌّ جُلُودِىٌّ جلود جلودى جلودي جلوديي [A dealer in skins;] a rel. n. from جُلُودٌ, pl. of جِلْدٌ. (TA.)
جَلَّادٌ جَلَّادٌ جلاد One whose office it is to flog others with a whip. (Mgh.) [In the present day, An executioner, in a general sense.]
أَجْلَدُ أَجْلَدُ ذ : see جَلَدٌ, in two places.
تَجَالِيدُ تَجَالِيدُ تجاليد : see جِلْدٌ, in two places.
مِجْلَدٌ مِجْلَدٌ مجلد A piece of skin which a wailing woman holds in her hand, and with which she slaps (S, K) her face (S) or her cheek: (K:) pl. مَجَالِيدُ; (Kr, K;) or, as ISd thinks, this is pl. of ↓ مِجْلَادٌ [as syn. with مِجْلَدٌ], for مِفْعَلٌ and مِفْعَالٌ are often interchangeable as measures of words of this kind. (TA.)
مُجَلَّدٌ مُجَلَّدٌ مجلد Covered with skin: thus applied to a pair of socks, or stockings, meaning having skin put upon the upper and lower parts. (Mgh.) [A book, or portion of a book, bound: ― -b2- and hence, A volume: pl. مُجَلَّدَاتٌ.] ― -b3- A bone covered only by the skin; having nothing remaining on it but the skin. (K.) -A2- A horse [rendered hardy and enduring;] that is not frightened by, (K,) or not impatient at, (S, and so in some copies of the K,) being beaten (S, K) with the whip. (TA.) -A3- A certain quantity of a burden, or load, of known measure and weight; (K;) six hundred pounds' weight. (IAar, TA in art. بهر.)
مُجَلِّدٌ مُجَلِّدٌ مجلد One who binds books, or covers them with skin. (K.)
مِجْلَادٌ مِجْلَادٌ مجلاد : see مِجْلَدٌ: -A2- and see also جَلْدٌ.
مَجْلُودٌ مَجْلُودٌ مجلود [Having his skin hit, hurt, or beaten: flogged: &c. : see also جَلِيدٌ]. -A2- أَرْضٌ مَجْلُودَةٌ Land affected, or smitten, by hoar-frost, or rime. (S, A, L, Msb, K.) -A3- مَجْلُودٌ is also an inf. n. of جَلُدَ [q. v.]. (S, L, K.)
مُجْتَلَدٌ مُجْتَلَدٌ مجتلد A place of contending in fight with swords. (L from a trad.)
Salmone
H. Anthony Salmone · 19. yyTR1.581 harfجَلَدَ
جَلَدَ I ( n. ac. جَلْد 1 ),
a. Hit, struck; beat, thrashed, whipped, flogged; scourged.
b. [ acc. & 'Ala ], Forced, compelled to. - [ c ), Threw down.
d. [ pass. ], Was frozen; was frost-bitten.
جَلُدَ
جَلُدَ U ( n. ac. جَلَد 4 , جَلَاْدَة 22t , جُلُوْدَة 27t ),
a. Was strong, sturdy, enduring.
جَلَّدَ
جَلَّدَ II ,
a. Skinned, flayed.
b. Bound ( book ).
c. Rendered strong.
Kitâbullâh
Kur'an kullanımından türetilmişTR yok33.647 harfجلد
جَلَدَ - يَجْلِدُ - جَلْدَة - جِلْد - جُلُوْد
جَلَدَ - يَجْلِدُ + أمر أو شيء + كائناً: أصاب جلده بألم وصدمة ومشقة يمكن تحملها: يصيب الضرب والصدمات والمشقة جلده فيتحملها ويصبر عليها
جَلَدَ - يَجْلِدُ + كائن + كائناً + جـَلدة أو أكثر: أصاب جلده بألم: جعله يتلقى الضرب بالسوط على جلده بطريقة يتحملها بمشقة
جَلَد: على وزن " فـَعـَل": اسم فعل
Sîgalar(12)
- جُلُودُهُمْOnların derileri(فُعُولُهُمْ)×2
- جَلْدَةًKamçılamak(فَعْلَةً)×1
- جَلْدَةٍKamçılamak(فَعْلَةٍ)×1
- جُلُودًاDeriler(فُعُولًا)×1
- جُلُودُDeriler(فُعُولُ)×1
- جُلُودُكُمْDerileriniz(فُعُولُكُمْ)×1
- جُلُودِDeriler(فُعُولِ)×1
- فَاجْلِدُواKamçılayın(فَافْعِلُوا)×1
- فَاجْلِدُوهُمْOnları kamçılayın(فَافْعِلُوهُمْ)×1
- لِجُلُودِهِمْOnların derilerine(لِفُعُولِهِمْ)×1
Mücavir kökler72 mücavir (99 toplam)
- شهد
5 ortak ayet · Petekteki baldır
- صوف
1 ortak ayet · Onun yünleri
- ظعن
1 ortak ayet · Sizin göçünüz
- قشعر
1 ortak ayet · قشعر Kürklük deridir
- نضج
1 ortak ayet · Pişti
- وبر
1 ortak ayet · Ve onun tüyleri
- أثث
1 ortak ayet · Eses hasır yapılan bitkidir
- صهر
1 ortak ayet · Eritilir
- ستر
1 ortak ayet · Örtü
- زني
1 ortak ayet · “Dena” kelimesi ecveften nakısa dönüşmüştür
- لين
1 ortak ayet · “Line” değişik renkte hurmalıkları olan ağaçlıklardır
- رمي
1 ortak ayet · Reml kum demektir
Geçtiği ayetler(9)
إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا بِآيَاتِنَا سَوْفَ نُصْلِيهِمْ نَارًا كُلَّمَا نَضِجَتْ جُلُودُهُمْ بَدَّلْنَاهُمْ جُلُودًا غَيْرَهَا لِيَذُوقُوا الْعَذَابَ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَزِيزًا حَكِيمًا
Onların derileriŞüphesiz ki ayetlerimizi inkar edenleri yakında ateşe atacağız. Derileri piştikçe azabı duysunlar diye, derilerini değiştirip yenileyeceğiz. Allah; Aziz, Hakim olandır.
… تَقْشَعِرُّ مِنْهُ جُلُودُ الَّذِينَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ ثُمَّ تَلِينُ جُلُودُهُمْ وَقُلُوبُهُمْ إِلَى ذِكْرِ اللَّهِ ذَلِكَ هُدَى اللَّهِ يَهْدِي …
Onların derileriAllah, sözün en güzelini; ahenkli, ikişerli bir kitab halinde indirmiştir. Rabblarından korkanların ondan derileri ürperir. Sonra hem derileri hem de kalbleri Allah’ın zikrine karşı yumuşar. Bu, Allah’ın hidayet rehberidir, onunla istediğini hidayete eriştirir. Allah kimi de saptırırsa; ona bir daha yol gösteren bulunmaz.
Kök analizi
Kök tanımı ve çekirdek özet
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | جلد |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | Belirgin fark tespit edilmedi |
| Bağlamsal Yakın Kökler | بشر, مسك, قشر, صبر |
| Zıt Kök | رخو |
| Çekirdek Özet 1 | Canlı bedenini dıştan saran, koruyan, hissi taşıyan sert ve dayanıklı dış örtü |
| Çekirdek Özet 2 | Hissiyatın merkezi, ceza infazının yüzeyi ve mahşerde temasların tanığı olan bedensel sınır |
| Çekirdek Özet 3 | İç ile dış arasındaki sınırın korunması, mukavemet, temas ve somut yüzleşme |
| Kritik Hata Riski | Deriyi hissiz bir kılıf saymak veya kamçı cezasını iç organları tahrip edici bir işkence olarak yorumlamak |
Biliteral analiz
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| جل | Açığa çıkma, kuşatma, büyüklük, yüzeye çıkıp görünür olma; جلب, جلس, جلل, جلو köklerinde olduğu gibi bir varlığın dış sınırını veya üst katmanını belirginleştirme | د | Belirginleşen dış sınırın katılaşması, sertleşmesi, dayanıklılık kazanarak koruyucu bir tabaka ve mukavemet zırhı halini alması |
Piktografik analiz
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| ج | Değnek, deve; taşıma, yol alma, toplama | Canlının iç organlarını ve bünyesini bir arada tutma, bedensel bütünlüğü taşıma işlevi |
| ل | Çoban değneği, üvendire; yöneltme, öğretme, bağlama | Bedeni dış hatlarından çevreleyip sınırlama ve dağılmasını önleyici bağ kurma |
| د | Kapı; giriş, geçiş, hareket | İç bünye ile dış alem arasındaki temas eşiği, duyusal geçişleri ve dış darbeleri karşılayan koruyucu sınır |
| جلد | Taşıyıcı ve toparlayıcı gücün bedeni çevreleyerek bir temas eşiği ve mukavemet kalkanı oluşturması |
Tarihsel ve erken kullanım
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Canlının etini örten en dış sert tabaka, bu tabakanın sertliği, dondan taşlaşan zemin ve kesilen hayvanın derisinin yüzülmesi |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Şair el-Uccâc, develerin sahte yavru derisine şefkat göstermesi gibi kadınların kendisine yönelişini tasvir ederken kökü şu mısrada zikreder: وقد أُراني للغَواني مِصْيَدا / مُلاوَةً كأنَّ فَوقِي جَلَدَا |
| Erken Arapça kullanım | Zorluklara ve acılara karşı dağılmayıp direnç gösterme hali için tecellüd (تجلد), kılıçla çarpışma mukavemeti için mücâlede (مجالدة) ve dondan sertleşmiş soğuk toprak için celîd (جليد) ifadeleri kullanılmıştır |
Kaynak Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab.
Sami etimolojik katman
Sami dil ailesinde kök, dış sert kabuk, deri tabakası, yara kabuğu ve soğuktan donma kavramları etrafında ortak bir semantik alan sergiler. İbranicede g-l-d (gelēd) doğrudan insan derisi, kabuk bağlamış yara ve dış örtü manasına gelir; Eyüp 16:15 metninde çuval bezinin deri üzerine dikilmesi tasvirinde bu kelime korunmuştur. Süryanicede (galdā / gelīdā) hem deri ve kırbaç hem de don, buz ve soğuktan sertleşmiş buz tabakası anlamlarını taşır. Arapçada جلد kökü bir yandan canlı bedeninin duyu ve temas örtüsünü, diğer yandan dondan taşlaşan soğuğu (celîd) ve musibetler karşısında gevşemeyip katı durmayı (celed) birleştiren zengin bir semantik genişleme göstermiştir.
Güven Kesin
Kaynak Brown-Driver-Briggs, HALOT, Payne Smith, Lisān al-ʿArab.
Etimolojik analiz
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | جلد (deri, mukavemet, donma) | Canlı bedenini dış etkenlere karşı koruyan en dayanıklı dış doku ve bu dokunun temsil ettiği metanet | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | İbranice gelēd (deri, yara kabuğu), Süryanice galdā / gelīdā (deri, buz, don) | Canlının dış kabuğu ve soğuktan sertleşme ortak çekirdeğinde ses ve anlam denkliği | Kesin |
| Daha geniş dilsel ilişki | Veri bulunamadı | Sami dairesi dışında doğrulanmış geniş dilsel kökteşlik tespit edilmedi | Veri bulunamadı |
Kaynak Brown-Driver-Briggs, HALOT, David Cohen.
Kardeş kökler
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| جلد | Anlamlı | Deri, mukavemet, don | Bedenin dış tabakası, darbelere karşı dayanma, kamçılama | Hedef kök; Kur'an'da geçer |
| جدل | Anlamlı | Bükmek, sağlamlaştırmak, tartışmak | İpin sıkı bükülmesi ve delillerle mukavemet gösterme | Kur'an'da geçer; sağlamlık çekirdeğinde ortaktır |
| لجد | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Kur'an'da geçmez; sözlüklerde mühmeldir |
| لدج | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Kur'an'da geçmez; sözlüklerde mühmeldir |
| دجل | Anlamlı | Örtmek, yaldızlamak, yalanı süslemek | Bir şeyin üzerini örtü veya yaldızla kaplayarak gizleme | Kur'an'da geçmez; yüzey örtüsüyle temas kurar |
| دلج | Anlamlı | Gece yürümek, su taşımak | İki nokta arasında su çekmek için gidip gelme | Kur'an'da geçmez; döngüsel hareket bildirir |
Komşu kökler ve zıt kök
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| جلد | Merkez | Dış örtü, dayanıklılık | Canlının his taşıyan, koruyucu ve mukavim en dış tabakası | Bedensel algının, temasın ve mukavemetin ana dokusudur |
| بشر | Komşu | Dış görünüş, insan cildi | Cildin görünen, estetik ve pürüzsüz dış yüzeyine odaklanır | جلد gibi koruyucu sertlik ve acı taşıyıcılığı öne çıkmaz |
| مسك | Komşu | Yüzülmüş hayvan derisi | Canlıdan ayrılmış, tabaklanmış veya eşyaya dönüşmüş deri | Canlı bedenin hisseden ve şahitlik eden organ vasfı bulunmaz |
| قشر | Komşu | Kabuk, dış zar | Bitki, meyve ve cansız nesnelerin soyulan dış tabakası | Canlı duyusu ve bedensel bütünlük anlamı içermez |
| صبر | Komşu | İradeyle direnme, dayanma | Nefsi tutma ve manevi-ahlaki mukavemet gösterme | جلد bedensel mizaç ve fiziki sertliği de içerir |
| رخو | Zıt | Gevşeklik, pörsüme, yumuşama | Katılığın, gerginliğin ve dış mukavemetin yitirilmesi | جلد kökünün temsil ettiği sertlik ve dayanıklılığın zıddıdır |
Başka dillerde anlam karşılıkları
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | جلد | Deri, mukavemet, kamçılama | Bedenin en dış duyu katmanı ve darbelere karşı direnç | Kesin |
| Latince | cutis, corium, duritia | Deri, kösele, sertlik | Canlı cildini ve mukavim dış katmanı karşılar | Güçlü |
| İngilizce | skin, hide, fortitude | Deri, hayvan postu, metanet | Biyolojik doku ve soyut dayanıklılık anlamını kısmen verir | Güçlü |
| Almanca | Haut, Leder, Härte | Deri, cilt, katılık | Bedenin dış sınırı ve fiziksel dayanıklılığı yansıtır | Güçlü |
| Fransızca | peau, cuir, fermeté | Deri, kösele, sağlamlık | Biyolojik örtü ve direnç kavramlarını karşılar | Güçlü |
Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Wörterbuch, Littré.
Vücûh ve nezâir
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| Çoğul isim (جلود) | Acı ve temas duyusunun merkezi olan beden tabakası | Cehennem azabının yenilenmesi ve hissedilmesi bağlamı (Nisâ 4:56, Hac 22:20) |
| Çoğul isim (جلود) | Amellerin kaydını tutan ve mahşerde dile gelen uzuvlar | İnsanın kendi aleyhine tanıklık eden beden yüzeyiyle hesaplaşması (Fussilet 41:20, 41:21, 41:22) |
| Çoğul isim (جلود) | İlahi hitap karşısında ürperme ve ardından sükunet bulma | Vahyin mümin bedeni üzerindeki psikofiziksel etkisi (Zümer 39:23) |
| Çoğul isim (جلود) | Barınma ve eşya yapımında kullanılan hayvan derisi | İnsana bahşedilen hafif ve taşınabilir mesken nimetleri (Nahl 16:80) |
| Emir fiil ve masdar (جلد) | Bedenin dış yüzeyine vurularak uygulanan had cezası | İffete iftira ve zina suçlarında kamu vicdanını onaran şeffaf infaz (Nûr 24:2, Nûr 24:4) |
Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Bedenin haşri ve azabın mahiyeti | Nisâ 4:56 çerçevesinde derilerin yenilenmesiyle cezanın sürekliliği ve nefis-beden ilişkisi | Cezanın idrakinde duyusal sürekliliğin korunması |
| Fıkıh | Had cezalarının infaz yöntemi | Kamçılama cezasında vuruşun organ parçalamaması, kemik kırmaması ve yüzeye dağıtılması şartı | Hayati tehlike oluşturmayan, utandırıcı ve ıslah edici bedensel yaptırım |
| Tefsir | Bedensel organların şahitliği | Fussilet suresinde derilerin konuşmasının lafzi hakikat mi yoksa tenasül uzuvlarından kinaye mi olduğu | Gizlenen günahların bizzat temas organı tarafından ifşası |
| Hadis | Ahlaki metanet ve musibetlere sabır | Musibet karşısında tecellüd gösterme, feryat etmeme ve sabrın fiziksel bedenle sergilenmesi | Sarsıntılara karşı bedensel ve ruhsal direncin yekvücut olması |
Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Beden-ruh irtibatı ve uhrevi şahitlik | Duyusal eşik ve ahlaki tanık | Amellerin maddi kaydını taşıma | Deri, insanın günah işlerken dış dünyayla temas kurduğu nihai yüzeydir ve mahşerde kendi aleyhine şahittir | Kesin |
| İlmi | Biyoloji ve anatomi | Koruyucu kalkan ve nörolojik alıcı | İç dengeyi koruma ve acıyı iletme | Vücudu enfeksiyonlardan koruyan bariyer ve acı reseptörlerinin en yoğun bulunduğu duyu organı | Kesin |
| Siyasi | Kamu düzeni ve ceza hukuku | Sınırlandırılmış bedensel yaptırım | Suçluyu sakat bırakmadan ıslah etme | Kamçılama cezası, faili öldürmeden veya organını telef etmeden toplum önünde caydırıcılık sağlar | Güçlü |
| İktisadi | Üretim ve temel ihtiyaç maddesi | Dayanıklı hammadde | Barınma, giyim ve taşıma araçları | Hayvan derilerinin çadır, su kabı ve giysi üretiminde kullanılarak göçebe ve yerleşik hayatı desteklemesi | Kesin |
Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Yüzey gerilimi ve koruyucu membran dinamiği | Bir kütlenin iç dinamiklerini dış etkilerden ayıran, basınca dayanıklı ve seçici geçirgen sınır tabakası | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Psikolojik dayanıklılık ve toplumsal sınır bilinci | Bireyin ve toplumun travmatik dış darbelere karşı dağılmadan formunu koruyabilme kapasitesi | Güçlü |
Yanlış daraltma ve kritik hata riski
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Deriyi hissiz, mekanik bir kabuk saymak veya kamçılamayı iç organları parçalayan vahşi bir işkence türü olarak görmek |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Deri, ilahi vahy karşısında ürperen, acıyı en üst düzeyde hisseden, amelleri kaydeden canlı bir idrak yüzeyidir; kamçılama ise organ zedelemeden uygulanan hukuki bir sınırdır |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Cehennemdeki azap tasvirlerini sembolikleştirip bedensel hakikati inkar etmek ya da fıkhi had infazını bedene zarar veren gaddarca bir eziyete dönüştürmek |
Kur'an'ı anlama odaklı sonuç
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | İnsanın dış alemle kurduğu temasın ahlaki, hukuki ve bedensel boyutunu birleştirmesi, sorumluluğun sadece soyut bir niyet değil bizzat ten üzerinden gerçekleşen bir hakikat olduğunu göstermesi bakımından kritiktir. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Uhrevi azabın ve derilerin yenilenmesinin anlatıldığı ayetlerde, organların şahitliğinden bahseden kıyamet sahnelerinde ve had cezalarının sınırlarını çizen ahkam ayetlerinde belirleyicidir. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Bedenin sadece ruhun önemsiz bir aracı olduğu yanılgısını ve ceza hukukunda bedensel yaptırımın mutlaka sakat bırakıcı bir şiddet içermesi gerektiği önyargısını düzeltir. |
Nihai sentez ve LaTeX modeli
- Somut anlamCanlının bedenini dış etkenlerden koruyan sert, hisseden, temas sağlayan ve darbelere karşı mukavemet gösteren deri tabakası.
- Soyut anlamDış darbeler karşısında dağılmama, ahlaki ve fiziksel mukavemet, temasların silinmez kaydı ve sınır bilinci.
- Sistematik karşılıkİç bünye ile dış çevre arasındaki duyusal eşik, sorumluluk yüzeyi ve hukuki yaptırım sınırı.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıModelde canlının iç bütünlüğünü çevreleyen dış sınır yüzeyini (deriyi), dış dünyadan gelen etki veya darbeyi, sınır yüzeyinde oluşan duyusal algı ve gerilimi, ise zaman içinde bu yüzeyde biriken temasların ve amellerin nihai tanıklık kaydını temsil eder. Dış darbe iç organları doğrudan yok etmeden sınır tabakasında karşılanır ve bu yüzeyde algıya ve şahitliğe dönüşür.