زور
ز - و - ر
KÖK- 6 geçiş
- 6 ayet
- 5 sîga
- 13 sözlük
“Zeyr” ziyaret, “zira” ağacın güneş almasına mani olduğu yer, “zevr” ağaç veya ormanlıktaki gölgenin dolaştığı yer demektir. Sonraları kişilerin yakınlarını veya başkalarını dolaşmalarına ziyaret denmiştir. Ölü mezarlarının ziyaret edilip onlar için dua edilmesi veya onlara dua edilmesi bütün topluluklarda gelenek halindedir.devamı ›
Notlarım
Sözlükler(13)
★ Akevler SözlüğüTürkçe
“Zeyr” ziyaret, “zira” ağacın güneş almasına mani olduğu yer, “zevr” ağaç veya ormanlıktaki gölgenin dolaştığı yer demektir. Sonraları kişilerin yakınlarını veya başkalarını dolaşmalarına ziyaret denmiştir. Ölü mezarlarının ziyaret edilip onlar için dua edilmesi veya onlara dua edilmesi bütün topluluklarda gelenek halindedir.
Kitâbu'l-'Ayn
Halîl b. Ahmed · 8. yyTR3.690 harfباب الزاي والراء و وا ي ء معهما
ز و ر، و ز ر، ر و ز، ز ر ي، ز ي ر، ز ر أ، ز أ ر، أ ز ر، ر ز أ، أ ر ز
زور:
الزَّور: وَسَطُ الصَّدْر. الزَّوَر: مَيَلٌ في وَسَط الصّدر. وكَلْبٌ أَزْور: استدقّ جوشنُ زَوْره وخرج كلكله كأنّه قد خُصِر جانباه، وهو في غير الكلاب مَيَلٌ لا يكون معتدل التّربيع. قال أعرابيّ: الزَّوْر للزّائر، أي: صدرُ الدّجاجة للضّيف.
ومَفازةٌ زوراء، أي: مائلة عن القصد والسّمت. والأَزْوَرُ:
es-Sıhâh
Cevherî · 10. yyTR2.251 harfالزور: الكذِب. والزور أيضاً: الزونُ، وهو كلُّ شيءٍ يُتَّخَذُ رَبَّاً ويُعْبَدُ من دون الله. ويقال أيضاً: ماله زورٌ ولا صَيُّورٌ، أي رأْي يرجع إليه. والزُوَيرُ: زعيم القوم. قال الشاعر:
قد نَضْرِبُ الجَيْشَ الخَميسَ الأَزْوَراحتـى تَـرى زُوَيْرَهُ مُـجَـوَّرا
والزَوْرُ: أَعْلَى الصَدرِ. ويُسْتَحَبُّ في الفَرس أن يكون في زَوْرِهِ ضيقٌ، وأن يكون رَحْب اللَبانِ، كما قال عبد الله بن سلمة بن الحارث:
Tehzîbu'l-Luğa
Ezherî · 10. yyTR yok16.429 harfز ر ( و ا ي ء )
زور ، روز ، وزر ، زير ، زري ، زأر ، أرز ، أزر ، زرأ ، رزأ : مستعملات .
زور زأر : قال الليث : يقال : زارَني فلانٌ يَزورُني زَوْراً وزِيَارَةً . والزَّوْرُ : الَّذي يَزُورك ، رَجُل زَوْرٌ ، رِجَالٌ زَوْرٌ ، وامرأَةٌ زَوْرٌ ، ونِسَاءٌ زَوْرٌ . وأَصل زار إليه : مال ، ومنه تزاور عنه ، أي : مال عنه . وزَوِر يزوَر ، أي : مال . والزَّوْرُ : الصَّدرُ .
عمرو عن أبيه : الزَّوْرُ : العزيمة ،
Mekâyîsü'l-Luğa
İbn Fâris · 11. yyTR5.550 harf(باب الزاء والواو وما يثلثهما)
(زوي) الزاء والواو والياء أصلٌ يدلُّ على انضمامٍ وتجمُّع. يقال زوَيت الشَّيءَ: جمعته. قال رسول الله *صلى الله عليه وآله: "زُوِيتِ الأرضُ فأُرِيتُ مَشارِقَها ومغارِبَها، وسيبلغُ مُلْكُ أمّتي ما زُوِيَ لي منها". يقول: جُمِعَت إِليّ الأرضُ. ويقال زَوَى الرجلُ ما بين عينيه، إِذا قبضَه. قال الأعشى:
يزيدُ يَغضُّ الطَّرْف دُوني كأنَّما *** زَوَى بين عينيه عليَّ
Müfredât
Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR1.271 harf- الزور: أعلى الصدر، وزرت فلانا تلقيته بزوري، أو قصدت زوره، نحو: وجهته، ورجل زائر، وقوم زور، نحو سافر وسفر، وقد يقال: رجل زور، فيكون مصدرا موصوفا به نحو: ضيف، والزور: ميل في الزور، والأزور: المائل الزور، وقوله: ﴿تزاور عن كهفهم﴾ [الكهف/17]، أي: تميل، قرئ بتخفيف الزاي وتشديده (قرأ بالتشديد ﴿تزور﴾ ابن عامر ويعقوب، وقرأ: ﴿تزاور﴾ نافع وأبو جعفر وابن كثير وأبو عمرو. وقرأ بالتخفيف ﴿تزاور﴾ عاصم وحمزة
Esâsü'l-Belâğa
Zemahşerî · 12. yyTR1.246 harfز و ر
زرته زوراً وزيارة وأزرته غيري واعفوني عن الزيـارات.
وفلـان مـزور غيـر زوار.
وأقبلـت المزدارة وهم زوار قبل النبي صلى الله تعالى عليه وسلم.
واستزرته فزارني وازدراني وهم يتزاورون وبينهم تزاور.
وهو زور صدق وزور كريم وهي وهم وهنّ زور.
قال: ومشيهن بالكثيب مور كما تهادى الفتيات الزور وزوروا صاحبهم تزويراً إذا أكرموه واعتدوا بزيارته.
وتقول: استضأت بهم فنوّروني وزرتهم
Lisânü'l-Arab
İbn Manzûr · 13. yyTR12.805 harfالزَّوْرُ: الصَّدْرُ، وقيل: وسط الصدر، وقيل: أَعلى الصدر، وقيل: مُلْتَقَى أَطراف عظام الصدر حيث اجتمعت، وقيل: هو جماعة الصَّدْرِ من الخُفِّ، والجمع أَزوار. والزَّوَرُ: عِوَجُ الزَّوْرِ وقيل: هو إِشراف أَحد جانبيه على الآخر، زَوِرَ زَورَاً، فهو أَزْوَرُ. وكلب أَزْوَرُ: قد اسْتَدَقَّ جَوْشَنُ صَدْرِه وخرج كَلْكَلُه كأَنه قد عُصِرَ جانباه، وهو في غير الكلاب مَيَلٌ مَّا لاً يكون مُعْتَدِلَ التربيع
Kâmûsü'l-Muhît
Fîrûzâbâdî · 15. yyTR825 harf* ز و ر * * الزُّورُ * الكذب والزَّوْرُ بالفتح أعلى الصدر وهو أيضا الزائرون يقال رجل * زائِرٌ * وقوم * زَوْرٌ * و * زُوَّارٌ * مثل سافِرٍ وسَفْرٍ وسُفَّار ونسوة * زَوْرٌ * أيضا و * زُوزٌ * مثل نوم ونوح وزائرات و * الزَّوْراءُ * دجلة بغداد وقد * ازْوَرَّ * عن الشيء * ازْوِراراً * أي عدل عنه وانحرف و * ازْوارَّ * عنه * ازوِيراراً * و * تَزاوَرَ * عنه * تَزاوُراً * كله بمعنى وقُرئ { تَزاوَّر عن
Tâcü'l-Arûs
Zebîdî · 18. yyTR yok14.546 harfالزور، بالفتح: الصدر، وبه فسر قول كعب بن زهير:
في خلقها عن بنات الزور تفضيل وبناته: ما حواليه من الأضلاع وغيرها. وقيل: وسط الصدر أو أعلاه. وهو ما ارتفع منه إلى الكتفين، أو هو ملتقى أطراف عظام الصدر حيث اجتمعت، وقيل: هو جماعة الصدر من الخف، والجمع أزوار. ويستحب في الفرس أن يكون في زوره ضيق، وأن يكون رحب اللبان، كما قال عبد الله بن سليمة:
ولقد غدوت على القنيص بشيظم
Lane's Lexicon
Edward W. Lane · 19. yyTR yok18.454 harfزَارَهُ
1 زَارَهُ ذ , aor. يَزُورُ, inf. n. زِيَارَةٌ (S, A, Msb, K) and زَوْرٌ (S, A, K) and مَزَارٌ (S, Msb, K) and زُوَارَةٌ (Ks, S) or زُوَارٌ; (K;) and ↓ ازدارهُ, (S, A, TA,) of the measure اِفْتَعَلَ from الزِّيَارَةُ, (S, TA,) is syn. with زَارَهُ; (A, TA;) [He visited him: lit.] he met him with his زَوْر [i. e. chest, or bosom]: or he repaired to his زَوْر, i. e. direction: (B, TA:) [or]
زَارَهُ 1 زَارَهُ ذ , aor. يَزُورُ, inf. n. زِيَارَةٌ (S, A, Msb, K) and زَوْرٌ (S, A, K) and مَزَارٌ (S, Msb, K) and زُوَارَةٌ (Ks, S) or زُوَارٌ; (K;) and ↓ ازدارهُ, (S, A, TA,) of the measure اِفْتَعَلَ from الزِّيَارَةُ, (S, TA,) is syn. with زَارَهُ; (A, TA;) [He visited him: lit.] he met him with his زَوْر [i. e. chest, or bosom]: or he repaired to his زَوْر, i. e. direction: (B, TA:) [or] he inclined towards him: (TA:) [see also زَوِرَ:] or he repaired to him: (A:) or he repaired to him from a desire to see him. (Msb.) ― -b2- [Hence,] زَارَ شَعُوبَ (tropical:) [lit., He visited death; i. e., he died]. (TA.) [See 4.] -A2- زَارَهُ, (K,) aor. يَزُورُ, inf. n. زِوَارٌ, (TA,) He bound upon him (namely a camel) the rope called زِوَار, q. v. (K.) -A3- زَوِرَ, aor. يَزْوَرُ, inf. n. زَوَرٌ, He, or it, inclined. (TA.) [App. always used in a proper, not a tropical, sense. See زَوَرٌ below.] ― -b2- He had the kind of distortion termed زَوَرٌ [which see, below]. (TA.)
زوّرهُ 2 زوّرهُ ذ , (A, K,) inf. n. تَزْوِيرٌ, (S,) He honoured him; namely, a visiter; treated him with honour, or hospitality; (S, A, K;) made account of his visit; (A;) treated him well, and acknowledged his right as a visiter; (TA;) slaughtered for him, and treated him with honour or hospitality. (AZ.) -A2- زوّر الشَّهَادَةَ He annulled the testimony; (K, TA;) impugned and annulled it. (TA.) ― -b2- El-Kattلl says, وَنَحْنُ أُنَاسٌ عُودُنَا عُودُ نَبْعَةٍ صَلِيبٌ وَفينَا قَسْوَةٌ لَا تُزَوَّرُ [And we are men whose wood of which our bows are made is hard wood of a neb'ah, and in us is hardiness not to be impugned and denied]: Aboo- 'Adnلn says, [perhaps reading نُزَوَّرُ, which may be the correct reading,] that he means, we are not to be calumniated, because of our hardness, or hardiness, nor to be held weak. (TA.) ― -b3- زوّر نَفْسَهُ He stigmatized himself by the imputation of falsehood. (K.) [See also other explanations, below.] ― -b4- زوّر كَلَامَهُ (assumed tropical:) He falsified his speech; he embellished his speech with lies; syn. زَخْرَفَهُ. (Msb.) [See also below.] ― -b5- زوّر الكَذِبَ, (K,) inf. n. تَزْوِيرٌ, (S,) (tropical:) He embellished the lie. (S, K, TA.) ― -b6- زوّر شَيْئًا (tropical:) He removed, or did away with, the obliquity of a thing; (TA;) he rectified, adjusted, or corrected, it; (IAar, S, Msb, K;) whether good or evil; (IAar, Msb;) he beautified, or embellished, it. (AZ, S, K.) ― -b7- زوّر كَلَامًا (tropical:) He made speech right and sound, (As,) prepared it, (As, Msb,) and measured it, (As,) فِى نَفْسِهِ in his mind, (Msb,) before he uttered it: (As:) he rectified, adjusted, or corrected, it; and beautified, or embellished, it; as also ↓ تزوّرهُ, occurring in a verse of Nasr. Ibn-Seiyلr. (TA.) And [in like manner] زوّر الحَدِيثَ (tropical:) He rectified, or corrected, the story, narrative, or tradition, removing, or doing away with, its obliquity: and ↓ تزوّرهُ he did so (زِوّرهُ) to himself. (A.) ― -b8- رَحِمَ اللّٰهُ امْرَأً زَوَّرَ نَفْسَهُ عَلَى نَفْسِهِ, a saying of El-Hajjلj, May God have mercy upon a man who rectifies, or corrects, himself, against himself: (S, * TA:) or, as some say, who stigmatizes himself by the charge of falsehood against himself: or who accuses himself against himself: like as you say, أَنَا أُزَوِّرُكَ عَلَى نَفْسِكَ I accuse thee [of wrong] against thyself. (TA.) -A3- تَزْوِيرٌ is also syn. with تَشْبِيهٌ [The likening a thing to another thing; &c.]. (TA.) -A4- زوّر said of a bird, inf. n. as above, His crop (حَوْصَلَتُهُ) became high: (AZ, TA:) or became full. (TA.)
ازارهُ 4 ازارهُ ذ He incited him, or made him, to visit. (S, K.) You say أَزَرْتُهُ غَيْرِى I made him, or caused him, to visit another, not myself. (A.) ― -b2- أَزَرْتُهُ شَعُوبَ (tropical:) I made him to visit death; [i. e., I killed him.] (TA.) [See 1.] ― -b3- أَنَا أُزِيرُكُمْ ثَنَائِى (tropical:) [I will introduce you, or your name, in my eulogy; meaning I will praise you]. (A.) And أَزَرْتُكُمْ قَصَائِدِى (tropical:) [I have introduced you, or the mention of you, in my odes]. (A.)
تزوّر 5 تزوّر ذ He said what was false; spoke falsely. (A.) -A2- See also 2, in two places.
تزاوروا 6 تزاوروا ذ They visited one another. (S, A, K.) You say, بَيْنَهُمْ تَزَاوُرٌ Between them is mutual visiting. (A.) ― -b2- See also 9, in two places.
اِزْدَارَ 8 اِزْدَارَ ذ : see 1. -A2- Also, accord. to Aboo-'Amr El-Mutarriz, He swallowed a morsel, or mouthful; like اِزْدَرَدَ. (TA in art. زرد.)
ازورّ عَنْهُ 9 ازورّ عَنْهُ ذ , (S, A, Msb, K,) inf. n. اِزْوِرَارٌ; (S, A;) and ↓ ازوارّ, (S, A, K,) inf. n. اِزْوِيرَارٌ; (S;) and ↓ تزاور; (S, A, Msb, K;) He declined, or turned aside, from it. (S, A, * Msb, K.) ↓ تَزَّاوَرُ, in the Kur xviii. 16, is a contraction تَتَزَاوَرُ: (S;) تَزْوَرُّ is another reading. (TA.) ― -b2- فِى صَدْرِهِ ازْوِرَارٌ In his breast, or chest, is crookedness, curving, or distortion. (A.)
استزارهُ 10 استزارهُ ذ He asked him to visit him. (S, A, * K.)
11 اـِزْوَاْرَّ see 9.
زَارٌ زَارٌ ذ : see زَارَةٌ.
زَوْرٌ زَوْرٌ ذ : see زَائِرٌ, in three places. ― -b2- Also A camel having the hump inclining. (TA.) ― -b3- And, with ة, A she-camel that looks from the outer angle of her eye, by reason of her vehemence and sharpness of temper: (K, * TA: [see زَوْرَةٌ below: and see also أَزْوَرُ:]) and a strong and thick she-camel. (TA.) ― -b4- And فَلَاةٌ زَوْرَةٌ A desert not of moderate extent, or not easy to traverse. (TA.) -A2- The direction of a person to whom one repairs. (B.) ― -b2- The breast, or chest: (TA:) or its upper, or uppermost, part: (S, A, Mgh:) in a horse, narrowness in this part is approved, and width in the لَبَان; as the poet 'Abd-Allah Ibn-Suleymeh says, making a distinction between these two parts: (S:) or its middle: or the elevated part of it, to the shoulder-blades: or the part where the extremities of the breast-bones meet together: (K:) or the whole of the breast of the camel: pl. أَزْوَارٌ. (TA.) Hence, بَنَاتُ الزَّوْرِ The ribs and other parts around the breast. (TA.) [Hence also, app. from the action of the camel when he lies down,] أَلْقَى زَوْرَهُ (tropical:) [lit. He threw his breast upon the ground;] he remained, stayed, or abode. (A.) ― -b3- The lord, or chief, of a people; (K, * TA;) as also ↓ زُورٌ (Sh, K) and ↓ زُوَيْرٌ (IAar, S, K) and ↓ زَوِيرٌ (TA, as from the K, [in a copy of which SM appears to have found كَالزَّوِيرِ وَالزُّوَيْرِ كَزُبَيْرٍ وَخِدَبٍّ, instead of كَالزُّوَيْرِ وَالزِّوَرِّ الخ,]) and ↓ زِوَرٌّ. (K, TA.) -A3- Determination: (T, M:) or strength of determination. (K.) ― -b2- See also زُورٌ -A4- A palm-branch, or straight and slender palm-branch, from which the leaves have been stripped off: (Sgh, K, TA:) of the dial. of El-Yemen. (Sgh, TA.) -A5- Stone which appears to a person digging a well, and which, being unable to break it, he leaves apparent: (K:) or, as some say, a mass of rock, in an absolute sense. (TA.)
زُورٌ زُورٌ ذ A lie; a falsehood; an untruth: (S, Msb, K:) because it is a saying deviating from the truth. (TA.) So in the Kur xxii. 31: and so it is expl. in the trad., المُتَشَبِّعُ بِمَا لَمْ يُعْطَ كَلَابِسِ ثَوْبَىْ زُورٍ [He who boasts of abundance which he has not received is like the wearer of two garments of falsity]. (TA. [See art. شبع.]) So, too, in the Kur [xxv. 72], وَالَّذِينَ لَا يَشْهَدُونَ الزُّورَ And those who do not bear false witness. (Bd, Msb.) [But there are other explanations of these words of the Kur, which see below.] ― -b2- What is false, or vain: (K:) or false witness: and a thing for which one is suspected, syn. تُهَمَةٌ. (TA.) ― -b3- (tropical:) Anything that is taken as a lord in the place of God; (S;) a thing, (K,) or anything, (AO, A,) that is worshipped in the place of God; (AO, A, K;) as also زُونٌ, with ن: or a particular idol which was adorned with jewels, in the country of Ed-Dلdar (الدَّادَر [a name I nowhere find]). (TA.) ― -b4- See also زَوْرٌ. ― -b5- (assumed tropical:) The association of another, or others, with God: (Zj, K:) so explained by Zj, in the Kur xxv. 72, quoted above: and so the phrase شَهَادَةُ الزُّورِ, occurring in a trad. (TA.) ― -b6- (assumed tropical:) [A place or] places in which lies are told: and the words in the Kur xxv. 72, quoted above, may mean, And those who are not present in places where lies are told: because the witnessing of what is false is participating therein: (Bd:) or the meaning here is the places where the Christians sit and converse: (Zj:) or where the Jews and Christians sit and converse: (TA, as from the K:) or the festivals of the Jews and Christians: (so in the CK and in a MS. copy of the K:) or (so in the TA, but in the K “ and ”) a place, (K,) or places, (Zj,) where persons sit, and hear singing: (Zj, K:) or places where persons sit, and entertain themselves by frivolous or vain diversion: (Th:) but ISd says, I know not how this is, unless he mean the assemblies of polytheism, which includes the festivals of the Christians, and other festivals. (TA.) -A2- Judgment: (K:) or judgment to which recourse may be had: (S:) or strength of judgment. (A.) [See also زَوْرٌ.] You say, مَا لَهُ زُورٌ وَلَا ضَيُّورٌ He has no judgment to which recourse may be had: (S:) or no strength of judgment: (A:) or no judgment, nor understanding or intellect or intelligence, to which recourse may be had: (TA:) for زُورٌ also signifies understanding, intellect, or intelligence; (Yaakoob, K;) and so ↓ زَوْرٌ: (A'Obeyd, K:) but A 'Obeyd thinks it a mistranscription, for لَا زَبْرَ. (TA.) ― -b2- Strength: in which sense the word is an instance of agreement between the Arabic and Persian languages: (AO, K:) or it is arabicized: (Sb:) but the Persian word is with the inclined, not the pure, dammeh. (TA.) You say لَيْسَ لَهُمْ زُورٌ They have not strength. (TA.) And حَبْلٌ لَهُ زُورٌ A rope having strength. (TA.) ― -b3- Deliciousness, and sweetness, or pleasantness, of food. (K.) ― -b4- And Softness, and cleanness, of a garment, or piece of cloth. (K.)
زَوَرٌ زَوَرٌ ذ inf. n. of زَوِرَ. (TA.) ― -b2- Inclination; (S, Msb, K;) such as is termed صَعَرٌ; (S;) crookedness; wryness; distortion. (A.) ― -b3- Distortion of the زَوْر, (Mgh, K,) which is the upper, or uppermost, part of the breast, (Mgh,) or the middle of the breast [&c.]: (TA:) or the prominence of one of its two sides above the other: (K:) in a horse, the prominence of one of the two portions of flesh in the breast, on the right and left thereof, and the depression of the other: (S:) in others than dogs, it is said by some to signify inclination [or distortion] of a thing or part which is not of a regular square form; such as the كِرْكِرَة and the لِبْدَة. (TA.)
زِيرٌ زِيرٌ ذ , (S, K, &c.,) originally with و, written by the Sheykh-el-Islلm Zekereeyà, in his commentaries on Bd, with hemz, contr. to the leading lexicologists; (TA;) or زيرُ نِسَآءٍ; A visiter of women: (Az, TA in art. تبع:) a man who loves to discourse with women, and to sit with them, (S, K,) and to mix with them: (TA:) so called because of his frequent visits to them: or who mixes with them in vain things: or who mixes with them and desires to discourse with them: (TA:) without evil, or with it: (K:) and a woman is termed زِيرٌ also: (K:) you say اِمْرَأَةٌ زِيرُ رِجَالٍ: (Ks:) but this usage is rare: (TA:) or it is applied to a man only: (K:) a woman of this description is termed مَرْيَمٌ: (TA:) pl. [of pauc.] أَزْوَارٌ and أَزْيَارٌ, (K,) the latter like أَعْيَادٌ pl. of عِيدٌ, (TA,) and [of mult.] زِيَرَةٌ. (S, K.) -A2- Custom; habit; wont. (Yoo, K.) -A3- A slender وَتَر [or bow-string]: (S, K:) or the most slender of such cords, (أَحَدُّهَا: (K, TA: in the CK أَحَدُهَا:) and the most firmly twisted. (TA.) ― -b2- Hence the زِير [or smallest string] of a مِزْهَر [or lute] is thus termed. (TA.) [In this and the next preceding senses, it is app. of Persian origin.] -A4- Flax: (Yaakoob, S, K:) and with ة a portion thereof: (K:) pl. أَزْوَارٌ. (TA.) -A5- See also art. زير.
زِوَرٌّ زِوَرٌّ ذ A vehement pace. (S, K.) ― -b2- Vehement; or strong: (K:) but to what applied is not particularized. (TA.) ― -b3- Applied to a camel, Strong; hardy; (TA;) prepared for journeys. (K.) And زِوَرَّةُ أَسْفَارٍ, applied to a she-camel, Prepared for journeys: or having an inclination to one side, by reason of her briskness, or sprightliness. (TA.) [See أَزْوَرُ.] ― -b4- See also زَوْرٌ.
زَيِرٌ زَيِرٌ ذ , in the K زَيِّرٌ: see art. زير.
زَارَةُ زَارَةُ ذ The حَوْصَلَة [or crop] (AZ, K) of a bird; (AZ, TA;) as also ↓ زَاوَرَةٌ, (K, TA,) with fet-h to the و, (TA,) [in the CK زاوِرَة,] and ↓ زَاؤُورَةُ (K, TA) [in the CK زاوُرَة]: and القَطَا ↓ زَاوَرَةُ The receptacle in which the [bird called] قطا carries water to its young ones. (TA.) -A2- زَارَةُ الأَسَدِ The thicket, wood, or forest, or bed of reeds or canes, (أَجَمَة,) that is the haunt of the lion: so called because of his frequenting it. (IJ.) [See also زَأْرَةٌ, in art. زأر.] And ↓ زَارٌ A thicket, wood, or forest, (أَجَمَة,) containing [high coarse grass of the kind called] حَلْفَآء, and reeds or canes, and water. (TA.) ― -b2- (assumed tropical:) A collected number, (K,) or a large collected number, (TA,) of camels, (K,) and of sheep or goats, and of men: or of camels, and of men, from fifty to sixty. (TA.) [See, again, زَأْرَةٌ, in art. زأر.]
زَوْرَةٌ زَوْرَةٌ ذ A single visit. (S, TA.) -A2- Distance; remoteness: (S, K:) from الاِزْوِرَارُ. (S.) A poet (Sakhr El-Ghei, TA) says, وَمَآءٍ وَرَدْتُ عَلَى زَوْرَةٍ [To many a water have I come, notwithstanding its distance]: (S:) or, accord. to AA, عَلَى زَوْرَةٍ, in this ex., accord. to one relation زُورَة, but the former is the better known, means upon a she-camel that looked from the outer angle of her eye, by reason of her vehemence and sharpness of temper. (TA.)
زِيرَةٌ زِيرَةٌ ذ A manner of visiting. (K.) One says, فُلَانٌ حَسَنُ الزِّيرَةِ Such a one is good in his manner of visiting. (TA.)
زِوَارٌ زِوَارٌ ذ (AA, S, K) and ↓ زِيَارٌ (IAar, K) A rope, or cord, which is put between the camel's fore-girth and kind-girth, (AA, S, K,) to prevent the kindgirth from hurting the animal's ثِيل, and so causing a suppression of the urine: (AA, TA:) pl. أَزْوِرَةٌ. (S, K.) In a trad., Ed-Dejjلl is described as bound with أَزْوِرَة; meaning, having his arms bound together upon his breast. (IAth.) ― -b2- Also, both words, (tropical:) Anything that is a [means of] rectification to another thing, (K,) and a defence, or protection; (IAar, K;) like the زِيَار of a beast. (IAar.)
زِيَارٌ زِيَارٌ ذ : see زِوَارٌ: -A2- and see art. زير.
زُوَيْرٌ زُوَيْرٌ ذ and زَوِيرٌ: see زَوْرٌ.
زَؤُورٌ زَؤُورٌ ذ : see what next follows, in two places.
رَجُلٌ زَوَّارٌ رَجُلٌ زَوَّارٌ ذ and ↓ زَؤُورٌ [A man who visits much]: a poet says, اـِذَا غَابَ عَنْهَا بَعْلُهَا لَمْ أَكُنْ لَهَا وَلَمْ تَأْنَسْ اـِلَىَّ كِلَابُهَا ↓ زَؤُورًا [When her husband is absent from her, I am not to her a frequent visiter, nor do her dogs become familiar to me]. (TA.)
زَائِرٌ زَائِرٌ ذ A person visiting; a visiter: (S, * Msb, K: *) fem. زَائِرَةٌ: (Sb:) pl. زَائِرُونَ, masc., (S, K,) and زَائِرَاتٌ, fem., (S, Msb,) and زُوَّارٌ, masc., (S, Msb, K,) and زَوَّرٌ, masc., (K,) and fem.: (Sb, S, Msb:) and ↓ زَوْرٌ signifies the same as زَائِرٌ (A, Msb, K, TA) and زَائِرَةٌ (TA) and زَائِرُونَ (S, A, K, TA) and زَائِرَاتُ; (S, A, Msb, TA;) being originally an inf. n.; or, as syn. with زائرون, it is a quasi-pl. n.; by some called a pl. of زَائِرٌ. (TA.) It is said in a trad., عَلَيْكَ حَقًّا ↓ اـِنَّ لِزَوْرِكَ [Verily there is to thy visiter, or visiters, a just claim upon thee]. (TA.) [And hence,] ↓ زَوْرٌ also signifies A phantom that is seen in sleep. (K.)
زَاوَرَةٌ زَاوَرَةٌ ذ : see زَارَةٌ; the former, in two places.
زَاؤُورَةٌ زَاؤُورَةٌ ذ : see زَارَةٌ; the former, in two places.
أَزْوَرُ أَزْوَرُ ذ Inclining; (K;) crooked; wry; distorted: (A:) [fem. زَوْرَآءُ:] pl. زُورٌ. (K.) ― -b2- Having that kind of distortion in the زَوْر (or middle of the breast [&c.] TA) which is termed زَوَرٌ. (K, TA.) ― -b3- A dog whose breast (جَوْشَنُ) صَدْرِهِ) is narrow, (K,) and the كَلْكَل [app. meaning the part between the two collar-bones] projecting, as though his, or its, sides had been squeezed. (TA.) ― -b4- A wry neck. (TA.) ― -b5- [A beast] that looks from the outer angles of his eyes (K) by reason of his vehemence and sharpness of temper: (TA: [see also زَوْرٌ:]) or a camel (TA) that goes with an inclination towards one side, when his pace is vehement, though without any distortion in his chest. (K.) [See also زِوَرٌّ. Hence, app.,] الزَّوْرَآءُ is a name of Certain camels (مَال) that belonged to Uheyhah (S, K) Ibn-El-Julلh ElAnsلree. (S.) ― -b6- زَوْرَآءُ (tropical:) A bow: (S, A, K:) because of its curving. (S.) ― -b7- (tropical:) A bent bow. (TA.) ― -b8- (tropical:) A menلreh (مَنَارَة) deviating from the perpendicular. (A.) ― -b9- (tropical:) A well (بِئْر) deep: (S, K, * TA:) or not straightly dug. (TA.) ― -b10- (tropical:) A land, (أَرْض, S, K,) and a desert, (مَفَازَة, A, or فَلَاة, TA,) far-extending, (S, A, K, TA,) and turning aside: (TA:) and أَزْوَرُ is applied [in the same sense] to a country, (TA,) and to an army. (S, TA.) ― -b11- (tropical:) A saying, or phrase, (كَلِمَة,) bad, and crooked, or distorted. (A.) -A2- Also زَوْرَآءُ [as an epithet in which the quality of a subst. predominates] (assumed tropical:) A [drinking-cup or bowl of the kind called] قَدَح. (S, K.) ― -b2- And (assumed tropical:) A certain vessel (K) for drinking, (TA,) oblong, like the تَلْتَلَة. (TA.) -A3- هُوَ أَزْوَرُ عَنْ مَقَامِ الذُّلِّ (A) (tropical:) He is most remote from the station, or state, of baseness, or ignominiousness. (TA.)
مَزَارٌ مَزَارٌ ذ A place [and a time] of visiting. (S, Msb.)
مَزُورٌ مَزُورٌ ذ Visited. (A.)
مُزَوَّرٌ مُزَوَّرٌ ذ A camel distorted in the breast, or chest, when drawn forth from his mother's belly by the مُذَمِّر [q. v.], who therefore presses, or squeezes, it, in order to set it right, but so that an effect of his pressing, or squeezing, remains in him, whereby he is known to be مُزَوَّر. (Lth, K.) ― -b2- And كَلَامٌ مُزَوَّرٌ (assumed tropical:) Speech falsified, or embellished with lies. (TA.) And (tropical:) Speech rectified, adjusted, or corrected, [and prepared, (see 2,)] before it is uttered: or beautified, or embellished; as also ↓ مُتَزَوَّرٌ. (TA.)
مُزْدَارَةٌ مُزْدَارَةٌ ذ Visiters of the tomb of the Prophet. (A.)
مُتَزَوَّرٌ مُتَزَوَّرٌ ذ : see مُزَوَّرٌ.
Salmone
H. Anthony Salmone · 19. yyTR1.767 harfزَارَ
زَارَ ( w ) U ( n. ac. زَوْر 1 , مَزَار [ 17A ] , زِيَارَة [ 23tI ] , زُوَاْر 24 , زُوَاْرَة 24t ),
a. Visited; repaired to; frequented.
زَوِرَ
زَوِرَ A ( n. ac. زَوَر 4 ),
a. Sloped, was inclined; was crooked, deformed.
زَوَّرَ
زَوَّرَ II ,
a. Falsified, altered, perverted; counterfeited, forged.
b. Declared false, rejected, disallowed.
c. Embellished, adorned.
أَزْوَرَ
Kitâbullâh
Kur'an kullanımından türetilmişTR86.681 harfزور
زَارَ - يَزُوْرُ
زَارَ - يَزُوْرُ + كائن + كائناً أو شيئاً: يذهب إليه لغرض أو منفعة ويمكث عنده مدة ثم ينصرف عنه: يتحرك من مكان إقامته وسكنه وراحته إلى مكان وموضع جديد، يمكث فيه حيناً من الدهر ثم ينصرف عنه، ويكون في هذا الموضع الجديد شيء يسره أو يهمه أو يسوؤه، وهو يشعر أن لا يد من الوصول إليه والإقامة فيه بدافع الفضول أو المتعة أو الواجب،
Mücavir kökler49 mücavir (69 toplam)
- فجو
1 ortak ayet · Geniş boşluk
- وثن
1 ortak ayet · Bir şeyin çamurdan yapılmış benzeri heykel
- كهف
1 ortak ayet · Kovuk
- قرض
1 ortak ayet · Kırpıntı demektir
- قبر
1 ortak ayet · Kabr mezar demektir
- رجس
1 ortak ayet · Kir demektir
- عون
1 ortak ayet · Yardım istenilen
- لغو
1 ortak ayet · Reğev, köpüktür
- شمل
1 ortak ayet · Sol
- غرب
1 ortak ayet · Ğarb, Güneşin batığı yerdir
- طلع
1 ortak ayet · Dal demektir
- رشد
1 ortak ayet · “Rasad” gözetleyici demektir
Geçtiği ayetler(6)
وَقَالَ الَّذِينَ كَفَرُوا إِنْ هَذَا إِلَّا إِفْكٌ افْتَرَاهُ وَأَعَانَهُ عَلَيْهِ قَوْمٌ آخَرُونَ فَقَدْ جَاءُوا ظُلْمًا وَزُورًا
Ve tahminiKüfredenler dediler ki: Bu ancak onun uydurduğu bir yalandır ve ona bu hususta bir başka topluluk yardım etmiştir. Hiç şüphesiz onlar, zulüm ve iftira ile geldiler.
… إِلَّا اللَّائِي وَلَدْنَهُمْ وَإِنَّهُمْ لَيَقُولُونَ مُنْكَرًا مِنَ الْقَوْلِ وَزُورًا وَإِنَّ اللَّهَ لَعَفُوٌّ غَفُورٌ
Ve tahminiİçinizden zihar yapanların karıları onların anaları değildir. Anaları, ancak kendilerini doğuranlardır. Şüphesiz ki onlar, çirkin ve yalan bir laf söylüyorlar. Ve muhakkak ki Allah; Afüvv’dür, Gafur’dur.
Kök analizi
Kök tanımı ve çekirdek özet
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | زور |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | Ecvef (vâvî) |
| Bağlamsal Yakın Kökler | كذب, بهت, افك, خرص |
| Zıt Kök | صدق |
| Çekirdek Özet 1 | Doğrultudan sapma, eğrilme, göğüs hizasını veya yönünü bir tarafa çevirme |
| Çekirdek Özet 2 | Gerçek dışı beyanla hakikati eğip bükme, haktan sapma ve bir gayeye yönelerek varma |
| Çekirdek Özet 3 | Adalet ve şehadet zemininde hakikatin kasten yönünün değiştirilmesi ile oluşan yapısal fesat |
| Kritik Hata Riski | Kökü yalnızca sıradan bir yalan veya misafirlik ritüeli sayıp, hakikati kasten eğrilterek sahte bir meşruiyet üretme boyutunu gözden kaçırmak |
Biliteral analiz
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| زو | Doğrusal çizgiden sapma, hizadan çıkma, yana kayma ve ayrışma; nitekim زوغ meyletme ve sapmayı, زول yerinden ayrılıp yok olmayı, زوج ise tekil eksenden çıkarak diğerine yanaşıp çift oluşturmayı ifade eder | ر | Çekirdekteki sapma ve kayma hareketine süreklilik, göğüs hizasının doğrultusunu değiştirme ve hedefe dönük kalıcı bir yönelme veya bilinçli çarpıtma karakteri kazandırmıştır |
Piktografik analiz
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| ز | Kesici alet; kesme, ayırma, biçme | Doğrultuyu ve tekliği keserek ekseni başka bir yöne kırma hareketi |
| و | Çengel, çadır kazığı; bağlama, ekleme, tutturma | Ayrılan veya sapan eksenin yeni bir noktaya iliştirilmesi, bağlanması |
| ر | İnsan başı; baş, ilk, üst | Yönün, göğüs/baş hizasının veya zihinsel yönelimin yeni eksene çevrilmesi |
| زور | Kesici alet, çengel ve insan başı imgelerinin birleşimi | Zihinsel veya bedensel istikameti doğrudan kesip başka bir hatta bağlayarak hedefe çevirme ve hakiki rotayı eğriltme hareketi |
Tarihsel ve erken kullanım
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Göğsün üst veya orta kısmı (ez-zevr); göğüs kemiğindeki eğrilik, simetri bozukluğu veya bir tarafın diğerine göre çıkıntılı olması (ez-zever); yolun veya yönün doğrudan sapması |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Şair Nâbiğa ez-Zübyânî eğri veya kavisli kadehi şu şekilde zikreder: وتَسقي إذا ما شِئتَ غيرَ مَصَـرَّدٍ / بزوراءَ في حافاتها المسكُ كارعُ |
| Erken Arapça kullanım | Bir tarafa meylettiği veya düz bir hat izlemediği için sapmış çöle mefâze zevrâ denilmiş; göğsünü birine dönüp başkalarından yüz çevirerek gelen kimseye zâir, bu yönelişe de ziyâret adı verilmiştir |
Kaynak Kitâbü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab.
Sami etimolojik katman
Arapça زور kökü, Sami diller ailesinin güney ve batı kollarında doğrusal eksenden sapma, eğrilme, yönünü birine veya bir hedefe çevirme ve kasten tahrif etme temel anlam katmanını muhafaza eder. Akraba Sami dillerinde eğrilik, dönme ve başkalaşma anlamları fonetik varyantlarla tespit edilebilmektedir. İbranicede yer alan z-w-r (zar) kökü yabancılaşmak, doğru yoldan ve asıldan uzaklaşmak, başkasına dönmek ve sapmak anlamlarını taşır. Süryanicede z-w-r / z-y-r ekseni etrafında bükülme, yana sapma veya yabancı olma anlam nüansları mevcuttur. Arapçada kök bir yandan bedensel morfolojide göğüs simetrisinin eğriliği (ez-zever) ve göğsün yönelişi (ez-zevr) ekseninde somut kalmış, diğer yandan bu eğrilikten hareketle doğrudan sapan söz, süslenmiş yalan (ez-zûr) ve bir kimseden yüz çevirip başkasına göğüs dönme (ez-ziyâret) şeklinde soyut ve sosyal terimlere dönüşmüştür.
Güven Güçlü
Kaynak Brown-Driver-Briggs Hebrew and English Lexicon, Payne Smith Syriac Dictionary, Maqāyīs al-Lugha.
Etimolojik analiz
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | زور kökünden türeyen zever, zevrâ, zûr ve ziyâret kelimeleri | Göğsün ortası, göğüsteki çarpıklık ve eğilme somut anlamından haktan sapmış süslü yalan ve bir hedefe yönelme anlamlarına intikal etmiştir | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | İbranice z-w-r (sapmak, yabancılaşmak, uzaklaşmak), Süryanice z-w-r | Haktan, asıldan ve doğrudan ayrışma, eksenden sapma semantik çekirdeği korunmuştur | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Veri bulunamadı | Sami dilleri dışındaki Afro-Asyatik katmanlarda güvenilir doğrudan eşdeğer tespit edilmemiştir | Veri bulunamadı |
Kaynak Brown-Driver-Briggs, David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques, Lisān al-ʿArab.
Kardeş kökler
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| زور | Anlamlı | Eğrilmek, sapmak, yönelmek, gerçeği tahrif etmek | Hedef köktür; hakikatten sapma ve bir yöne göğüs çevirme anlamlarını taşır | Kur’an’da geçer |
| زرو | Anlamlı | Kınamak, ayıplamak, hor görmek | Bir kimseyi kusuru sebebiyle küçümsemek ve değerini düşürmek; زري ile örtüşür | Kur’an’da geçmez |
| وزر | Anlamlı | Sığınak, dağ sığınağı, ağır yük, günah | Taşınması zor ağırlığı yüklenmek veya sığınılacak korunaklı yere çekilmek | Kur’an’da geçer |
| ورز | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde bu diziliş mühmel kabul edilmiştir | Kur’an’da geçmez |
| رزو | Anlamlı | Musibete uğramak, eksiltmek | رزأ köküyle bağlantılı olarak bir şeyden eksiltme veya felaketle karşılaşma | Kur’an’da geçmez |
| روز | Anlamlı | Denemek, tartmak, yoklamak | Bir nesnenin ağırlığını el yordamıyla veya tecrübeyle sınamak | Kur’an’da geçmez |
Komşu kökler ve zıt kök
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| زور | Merkez | Sapma, çarpıtma, gerçeği eğriltme | Hakikatin doğrultusunu kasten eğriltip süsleyerek sunma | Bir tarafa meyletmek suretiyle doğrudan ayrılan ve sahteliği örtülen fiil veya söz |
| كذب | Komşu | Gerçeğe aykırılık | كذب vakıaya mutabık olmayan her türlü hilaf-ı hakikati bildirirken, زور özellikle yalanın süslenip hak suretine sokulması ve saptırılmasıdır | Hakikatin zıddını beyan etmek |
| بهت | Komşu | İftira ve şaşkınlık | بهت muhatabı apıştırıp şaşkına çeviren asılsız iftira iken, زور hak çizgiden kasten sapılarak kurulan çarpıtmadır | İnsanı dehşete düşüren asılsız isnat |
| افك | Komşu | Tersyüz etme | افك bir şeyi tamamen tersine çevirip altüst etmek iken, زور ekseni kasten eğriltip meyl ettirmektir | Doğru olanı bütünüyle baş aşağı etme |
| خرص | Komşu | Tahmin ve zanla konuşma | خرص bilgisizce zanna ve tahmine dayanarak uydurma iken, زور kasten yön değiştirme ve tahriftir | Delilsizce tahmin yürüterek yalan üretme |
| صدق | Zıt | Doğruluk ve uygunluk | صدق söz ve eylemin vakıaya tam mutabakatı ve düzlüğü iken, زور bilerek yapılan eğrilik ve sapmadır | Hakikatin dosdoğru ifadesi ve teyidi |
Başka dillerde anlam karşılıkları
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | زور | Doğrultudan sapma, tahrif edilmiş yalan söz, ziyaret | Göğsün meyli, hakikatin eğriltilerek süslenmesi ve hedefe yönelme anlamlarını birlikte içerir | Kesin |
| Latince | Deviatio, falsum, mendacium fucatum | Yoldan sapma, boyanmış sahte söz | Deviatio fiziksel sapmayı; falsum ise gerçeğin tahrifini karşılar, ziyaret boyutunu dışarıda bırakır | Güçlü |
| İngilizce | Distortion, false witness, deceitful deviation, visit | Hakikati çarpıtma, yalan şahitlik, sapma, yönelerek ziyaret etme | Distortion hakikatin eğriltilmesini tam verir; visit ise kökün diğer dalını ayrı bir kelimeyle karşılar | Güçlü |
| Almanca | Verzerrung, Fälschung, Abweichung, Besuch | Çarpıtma, tahrifat, doğrudan sapma, ziyaret | Verzerrung eksenin eğriltilerek bozulmasını iyi ifade eder ancak tek sözcük tüm semantik alanı kuşatmaz | Güçlü |
| Fransızca | Altération, faux témoignage, déviation, visite | Tahrif etme, yalan şahitlik, istikametten sapma, ziyaret | Altération ve déviation kökün haktan sapma ve bozma yönünü yansıtır | Güçlü |
Kaynak Oxford Latin Dictionary, Gesenius, Wehr Arabic-English Dictionary.
Vücûh ve nezâir
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| الزُّور / قَوْلَ الزُّورِ | Şirke ve hakikatin saptırılmasına dayalı asılsız, süslü bâtıl söz | Putlara tapınmanın ve dinî hükümlerin çarpıtılmasının yasaklandığı bağlam; Hac 22:30 |
| لَا يَشْهَدُونَ الزُّورَ | Yalan şahitlik, bâtıl meclisler ve sahteliğin üretildiği ortamlar | Rahmân’ın has kullarının ahlaki vasıflarının sayıldığı bağlam; Furkân 25:72 |
| ظُلْمًا وَزُورًا | Hakikatten büsbütün sapmış iftira ve asılsız isnat | İnkârcıların Kur’an’a yönelik asılsız iddialarının reddedildiği bağlam; Furkân 25:4 |
| مُنْكَرًا مِنَ الْقَوْلِ وَزُورًا | Hukuken ve ahlaken temelsiz, fıtrata aykırı çarpıtılmış beyan | Zıhâr âdetinin ve aile hukukunu sarsan asılsız sözlerin kınandığı bağlam; Mücâdele 58:2 |
| تَزَاوَرُ عَنْ كَهْفِهِمْ | Fiziksel olarak bir tarafa meyletmek, yönünü çevirip teğet geçmek | Güneşin Ashâb-ı Kehf’in bulunduğu mağarayı sağa sola saparak koruduğu kozmik bağlam; Kehf 18:17 |
| زُرْتُمُ الْمَقَابِرَ | Kabirlere yönelmek, oraya kadar varıp dâhil olmak | İnsanların çoklukla övünerek nihayetinde kabirlere kadar varışlarının kınandığı bağlam; Tekâsür 102:2 |
Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Şirk, putperestlik ve bâtıl inanç sistemlerinin mahiyeti | Putlara zûr denilmesi; şirkin hak olan tevhitten sapma ve asılsız bir kurgu oluşu meselesi | Hakikatin kasten tersyüz edilmesi ve ontolojik temeli olmayan inancın bâtıllığı |
| Fıkıh | Yalan şahitlik (şehâdetü’z-zûr) ve zıhâr gibi bâtıl akitler/beyanlar | Mahkemede adaleti saptıran yalan şehadetin hükümleri, cezası ve zıhârın hukuki geçersizliği | Hakkı bâtıl, bâtılı hak gösterecek şekilde sözün kasten eğriltilmesi |
| Tefsir | Kehf 18:17’deki güneşin hareketi ve Tekâsür 102:2’deki kabir ziyareti | Âyetteki sapma fiilinin kozmik bir inayeti, kabir ziyaretinin ise dünyevi gafletin sınırını göstermesi | Fiziksel eğrilme ile mecazi/itibari yönelme arasındaki semantik bağın açıklanması |
| Hadis | Büyük günahlar (kebâir) hiyerarşisi | Yalan şahitliğin ve süslenmiş yalan sözün şirke denk bir vebal sayılması rivayetleri | Hakikati tahrif eden manipülatif dilin toplumsal fesadın kaynağı olarak tespiti |
Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Tevhid ekseninden sapma ve putlaştırma | Bâtıl itikat ve şirk | Dinin mutlak hakikat zeminini suni kurgularla eğrilterek bozma | Haktan meyledilerek üretilen sahte ilahlar ve kurgulanmış din anlayışı kınanır | Kesin |
| İlmi | Bilgi üretimi ve şehadet etiği | Manipülasyon ve tahrifat | Olguları eğriltip delilleri yönlendirerek sahte bilgi üretme | Doğru veriyi kasten saptırarak gerçeğe aykırı bir meşruiyet tablosu çizmek | Kesin |
| Siyasi | Yargı mekanizması ve kamu düzeni | Yalan şahitlik ve sahte delil | Hukuk düzenini ve adaleti eğrilterek haksız tahakküm kurma | Hüküm merciinde hakikati eğrilterek mazlumu suçlu, zalimi haklı kılma faaliyeti | Kesin |
| İktisadi | Ticari akitler ve piyasa beyanları | Hileli tanıtım ve sahte değer | Malın veya hizmetin kusurunu gizleyip sahte nitelik isnat etme | Tüketiciyi yanıltmak üzere malın niteliğini eğriltip süsleyerek meşruiyet görüntüsü verme | Güçlü |
Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Sapma açısı (deklinasyon), eksen kayması veya sinyal distorsiyonu | Doğrusal bir referans ekseninden açısal olarak sapma, sinyalin hakiki dalga formunun eğrilerek bozulması | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Algı yönetimi (disinformasyon), manipülatif meşrulaştırma | Bireyin veya kurumun hakikati kasten eğriltip süsleyerek toplumsal rızayı sahte bir zemin üzerine inşa etmesi | Güçlü |
Yanlış daraltma ve kritik hata riski
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kökü yalnızca sıradan bir ahlaki yalan veya sadece mezarlık ziyareti gibi dar bir sosyal âdete indirgemek |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Kök, güneşin yörüngesindeki açısal sapmadan zıhâr ve putperestliğe, adli şahitliğin saptırılmasından sahte delil üretimine kadar hakikatin yönünün kasten değiştirilmesini kapsar |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Zûr ifadesi salt sözlü bir kusur sanıldığında; hukuki, siyasi ve akidevi düzeni çökerten sistemli manipülasyon ve tahrifatın Kur’an’daki merkezi tehlikesi idrak edilemez |
Kur'an'ı anlama odaklı sonuç
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Kur’an’ın inşa etmek istediği adalet ve hakikat nizamının karşısındaki en tehlikeli yapıyı; yani doğrudan inkâr etmek yerine hakikati kasten eğrilterek ve süsleyerek sunan zihniyeti teşhir ettiği için hayatidir |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | İbadet ve tevhidin arındırılması bağlamında Hac suresinde; adaletin tesisi ve mümin vasıfları bağlamında Furkân suresinde; fıtri hukukun korunması bağlamında Mücâdele suresinde belirleyicidir |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Yalanın yalnızca basit bir hilaf-ı hakikat beyanı olmadığını; hakikati kasten yönünden saptıran, biçimini bozan ve haksızlığa meşruiyet kılıfı giydiren yapısal bir fesat olduğunu göstererek algıyı düzeltir |
Nihai sentez ve LaTeX modeli
- Somut anlamGöğsün doğrultusunun değişmesi, kemiğin veya yönün simetriden sapması, eğrilik ve bir hedefe göğüs çevirerek yönelme.
- Soyut anlamHakikatin, adaletin veya dosdoğru sözün kasten mecrasından saptırılarak sahte bir süsle sunulması; doğrudan ayrılış.
- Sistematik karşılıkAdli, hukuki, akidevi ve ahlaki sistemde referans çizgisini bilinçli bir sapma açısıyla eğrilterek fesat üretme mekanizması.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıModelde hakikatin dosdoğru referans vektörünü, ise beyan edilen veya yönelinen saptırılmış durumu temsil eder. Aralarındaki açının sıfırdan büyük olması (), kökün özündeki sapma, eğrilme ve doğrudan ayrılma (ez-zever ve ez-zûr) hareketini; iki vektör arasındaki fark ise kasten üretilen çarpıtmanın büyüklüğünü sembolize eder.