سلي

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: س-ل-ي1 sîga, 35 mücavir kök, 3 ayet, 3 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.نفسطيبحجروَالسَّلْوَىسليمننطورغممسبطثنيظللأكلعصو

KökSîga 1Ayet 3Sure 3Mücavir 35

▶ Ağı aç (3B)

سلي

س - ل - ي

KÖK
  • 3 geçiş
  • 3 ayet
  • 1 sîga
  • 9 sözlük

Kur'an'daki karşılığı: Ve bıldırcın

Bu sayfa şu yazımları da kapsar: سلو · سلو/ي · سلى

Notlarım

Sözlükler(9)

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR3.707 harf
Madde başı: سلوباب السين واللام و و ا ي ء معهما س ل و، س و ل، و س ل، و ل س، ل و س، س ل ي، س ي ل، ل ي س، س ل أ، س أ ل، أ س ل، أ ل س مستعملات سلو: سلا فلانٌ عن فلان يسلو سُلُوّاً، وفلان في سَلْوةٍ من عَيشه، أي: في رغد يسلّيه الهمّ. والسُّلوان: ماءٌ من شَرِبه ذهب همُه، فيما يقال، قال: لو أَشْربُ السُّلوانَ ما سَلِيتُ ما بي غِنىً عنك وإنْ غنيتُ ويُقالُ: السُّلوان: تُرابُ القَبر يُنقَع في ماءٍ يَشْرَبُهُ
Tamamını oku

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR3.707 harf
Madde başı: سليباب السين واللام و و ا ي ء معهما س ل و، س و ل، و س ل، و ل س، ل و س، س ل ي، س ي ل، ل ي س، س ل أ، س أ ل، أ س ل، أ ل س مستعملات سلو: سلا فلانٌ عن فلان يسلو سُلُوّاً، وفلان في سَلْوةٍ من عَيشه، أي: في رغد يسلّيه الهمّ. والسُّلوان: ماءٌ من شَرِبه ذهب همُه، فيما يقال، قال: لو أَشْربُ السُّلوانَ ما سَلِيتُ ما بي غِنىً عنك وإنْ غنيتُ ويُقالُ: السُّلوان: تُرابُ القَبر يُنقَع في ماءٍ يَشْرَبُهُ
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR523 harf
Madde başı: سلىالسَلا مقصورٌ: الجلدة الرقيقة التي يكون فيه الولَد من المواشي إنْ نزعت عن وجه الفصيل ساعةَ يولَد، وإلاّ قتلتْه. وكذلك إن انقطع السَلاَ في البطن. فإذا خرج السَلا سَلِمَتِ الناقة وسَلِمَ الولد، وإن انقطع في بطنها هلكتْ وهلك الولد. ويقال: ناقةٌ سَلْياءُ، إذا انقطع سَلاها. وسَلَّيْتُ الناقة أُسَلِّيْها تَسْلِيَةً، إذا نزعت سَلاها، فهي سَلْياءُ. وفي المثل: وقَع القومُ في سَلا جملٍ، أي في أمرٍ صعبٍ.
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR8.852 harf
Madde başı: سلو/ي(باب السين واللام وما يثلثهما) (سلم) السين واللام والميم معظم بابه من الصّحّة والعافية؛ ويكون فيه ما يشذُّ، والشاذُّ عنه قليل، فالسّلامة: أن يسلم الإنسان من العاهة والأذَى. قال أهلُ العلم: الله جلَّ ثناؤُه هو السلام؛ لسلامته مما يلحق المخلوقين من العيب والنقص والفناء. قال الله جلَّ جلاله: ﴿واللهُ يَدْعُو إلى دَارِ السَّلاَمِ﴾ [يونس 25]، فالسلام الله جلَّ ثناؤه، ودارُهُ الجنَّة. ومن الباب أيضاً
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR444 harf
Madde başı: سلوس ل و سلوت عنه وسليت ولا أسلو عنك ولا أسلى ولا أسلاك أخرى الليالي وأسلاني عنه وسلاني وفيـه مسلـاة عـن الكـرب‏.‏ وإنـه لفـي سلـوة مـن عيشـه‏:‏ فـي رغـد يسليـه‏.‏ ولا آتيك ولو حملتني على داحس وجلوى وأطعمتني المن والسلوى‏.‏ ومن المجاز‏:‏ شرب فلان السلوان إذا سلا ولقد سقيتنـي سلـوة مـن نفسـك‏:‏ رأيـت منـك مـا سلوت به عنك‏.‏ و ‏"‏ انقطع السلى في البطن ‏"‏ إذا اشتد الأمر‏.‏ و ‏"‏ وقع فلان في سلى
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR458 harf
Madde başı: سلو* س ل و * * سَلاَ * عنه من باب سما و * سَلِيَ * عنه بالكسر * سُلِيَّا * مثله و * السَّلْوَى * طائر قال الأخفش لم أسمع له بواحد قال ويشبه أن يكون واحده أيضا سلوى كما قالوا دفلى للواحد والجمع والسلوى أيضا العسل و * سَلاَّهُ * من همه * تَسْلِيةً * و * أسْلاَهُ * أي كشفه عنه و * السُّلْوَانَةُ * بالضم خرزة كانوا يقولون إذا صب عليها ماء المطر فشربه العاشق سلا واسم ذلك الماء * السُّلْوانُ * بالضم أيضا
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR5.304 harf
Madde başı: سلو: ( و ( *!سَلاهُ وعنه ، كدَعاهُ ورَضِيَهُ ، *!سَلْواً ) ، بالفتْح ، ( *!وسُلُوّاً ) ، كعُلُوَ ، ( *!وسُلْوَاناً ) ، بالضَّمِّ ، ( *!وسُلِيّاً ) ، كعُتِيَ ويُكْسَرُ : ( نَسِيَهُ ) وذَهِلَ عن ذِكْرِه . وفي المَصادِرِ لَفٌّ ونَشْرٌ مرتَّبٌ وأَجْرى نُصيرُ بنُ أَبي نُصيرٍ بيتَ رُؤْبَة : لو أَشْرَبُ السُّلْوان ما *!سَلِيتُ ما بي غنىً عنك وإن غَنِيتُفيمَا عَرَضَ على الأصْمعيّ فقالَ له الأصْمعيُّ : ما
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR1.773 harf
Madde başı: سلي: ( ى ( *!السَّلَى ) ، مَقْصوراً : ( جِلْدَةٌ ) رَقِيقَةٌ يكونُ ( فيها الوَلَدُ من النَّاسِ والمَواشِي ) إن نُزِعَتْ عن وَجْهِ الفَصِيلِ ساعَةَ يُولَد ، وإلاَّ قَتَلَتْه ، وكذلكَ إذا انْقَطَعَ *!السَّلا في البَطْنِ ، فإذا خَرَجَ السَّلَى سَلِمَت الناقَةُ وسَلِمَ الوَلَدُ ، وإن انْقَطَعَ في بَطْنِها هَلَكتْ وهَلَك الوَلَدُ ؛ هكذا ذَكَرَه الجوهريُّ إلاَّ أَنَّهُ خَصَّه بالمَواشِي كالأزْهريِّ
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR9.873 harf
Madde başı: سلوسَلَا عَنْهُ 1 سَلَا عَنْهُ ذ , (S, M, Msb, K,) first pers. سَلَوْتُ, (S, Msb,) aor. يَسْلُو, (Msb, K,) and يَسْلَا also, [or يَسْلَى,] though neither the second nor the third radical is a faucial letter; (Ham p. 568;) and سَلَاهُ, (M, K,) aor. يَسْلُوهُ; (K;) and سَلِىَ عَنْهُ, first pers. سَليتُ, (S, Msb,) aor. يَسْلَى; (Msb;) or سَلِيَهُ, (M, K,) aor. يَسْلَاهُ; (K;) and سَلَاهُ, first pers.
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR3.051 harf
Madde başı: سلىسَلِيَتٌ 1 سَلِيَتٌ ذ , (M, K,) aor. سَلَىَ , (K,) inf. n. سَلًى, said of a ewe, or she-goat, [and of a she-camel,] Her secundine (سَلَاهَا) became disrupted [in her belly]. (M, K.) -A2- سَلَاهَا, inf. n. سَلْىٌ; (M;) or ↓ سلّاها, inf. n. تَسْلِيَةٌ; (S, K;) He pulled out or off, or removed from its place, her secundine (سَلَاهَا), namely, a ewe's, or she-goat's, (S, M, K,) or a she-camel's. (So
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR874 harf
Madde başı: سلوسَلَا سَلَا U ( n. ac. سَلْو 1 , سُلُوّ 27 , سُلْوَاْن 35 ) سَلِيَ A ( n. ac. سُلِيّ ) a. [ acc. & 'An ], Forgot; consoled himself for the loss of; disregarded; neglected. سَلَّوَ سَلَّوَ II [ acc. & a. 'An ], Made to forget; consoled for the loss of; diverted from; freed from. أَسْلَوَ أَسْلَوَ IV , a. see II . b. Was safe, secure. تَسَلَّوَ تَسَلَّوَ V a. [ 'An ], Was made to
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR yok17.263 harf
Madde başı: سلوسلو سَلِيَ - يَسْلَى (سَلَا - يَسْلُو) - سَلْوَى سَلِيَ - يَسْلَى (سَلَا - يَسْلُو) +كائن + عن شيء أو أمر + بـِ شيء أو أمر: نسي غمه ومصيبته وانشغل عنها بشيء ممتع: انشغل جزئياً عن أمر مكرب ومحزن، بشيء أو أمر آخر بدلاً منه، أكثر أهمية وضرورة او أكثر إفراحاً سَلْوَى: على وزن " فـَعـْلى" اسم فاعل مبالغة من " سَلِيَ - يَسْلَى ":أصلها " سَليا ":
Tamamını oku

Sîgalar(1)

Mücavir kökler35 mücavir (44 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. منن

    3 ortak ayet · “Mülle” içi dolu kapatılmış torba, “imla” içine koymak…

  2. غمم

    2 ortak ayet · Yol, işaret bulunmayan yer

  3. نزل

    3 ortak ayet · “Nezle” konaklama yeri demektir

  4. ظلل

    2 ortak ayet · Gölge demektir

  5. طيب

    2 ortak ayet · İyi

  6. بجس

    1 ortak ayet · Becs suyu bolca kaynayan pınar demektir

  7. أكل

    2 ortak ayet · Ekel pas demektir

  8. رزق

    2 ortak ayet · Üzüm demektir

  9. سبط

    1 ortak ayet · Ve oymaklar

  10. طور

    1 ortak ayet · Sina’da bir dağın adıdır

  11. نفس

    2 ortak ayet · Dibağlamada kullanılan palamut, meşenin bir meyvesidir

  12. عصو

    1 ortak ayet · Asân

Geçtiği ayetler(3)

Sîga sayfası: وَالسَّلْوَى
  1. وَظَلَّلْنَا عَلَيْكُمُ الْغَمَامَ وَأَنْزَلْنَا عَلَيْكُمُ الْمَنَّ وَالسَّلْوَى كُلُوا مِنْ طَيِّبَاتِ مَا رَزَقْنَاكُمْ وَمَا ظَلَمُونَا وَلَكِنْ كَانُوا أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ

    Ve bıldırcınVe üstünüze bulutları gölge yaptık. Kudret helvası ve bıldırcın indirdik. Size rızık olarak verdiğimiz şeylerin iyilerinden, güzellerinden yeyin. Onlar bize değil ancak kendi nefislerine zulmekteydiler.

  2. … أُنَاسٍ مَشْرَبَهُمْ وَظَلَّلْنَا عَلَيْهِمُ الْغَمَامَ وَأَنْزَلْنَا عَلَيْهِمُ الْمَنَّ وَالسَّلْوَى كُلُوا مِنْ طَيِّبَاتِ مَا رَزَقْنَاكُمْ وَمَا ظَلَمُونَا وَلَكِنْ …

    Ve bıldırcınBiz, onları on iki oymağa, ümmetlere ayırdık. Kavmi ondan su istediği zaman Musa’ya vahyettik ki: Asanı taşa vur. Ondan on iki pınar fışkırdı. Herkes içeceği yeri belledi. Ve onların üzerine bulutla gölge yaptık. Onlara kudret helvası ve bıldırcın indirdik. Size rızık olarak verdiklerimizin temiz ve güzel olanlarından yeyin. Onlar bize zulmetmediler, ancak kendilerine zulmediyorlardı.

  3. يَابَنِي إِسْرَائِيلَ قَدْ أَنْجَيْنَاكُمْ مِنْ عَدُوِّكُمْ وَوَاعَدْنَاكُمْ جَانِبَ الطُّورِ الْأَيْمَنَ وَنَزَّلْنَا عَلَيْكُمُ الْمَنَّ وَالسَّلْوَى

    Ve bıldırcınEy İsrailoğulları; sizleri düşmanınızdan kurtardık ve size Tur’un sağ yanını vaad eetik. Ve üzerinize kudret helvasıyla bıldırcın indirdik.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökسلي
YapıÜçlü
Özel DurumNâkıs (son harfi illetli; سلو köküyle nöbetleşir)
Bağlamsal Yakın Köklerسلو, عزي, صبر
Zıt Kökجزع
Çekirdek Özet 1Bir şeyin üzerindeki zarın veya örtünün sıyrılarak çıkması, içtekinin serbest kalması
Çekirdek Özet 2Keder, bağımlılık ve takıntının zihinden sıyrılarak gönlün sükûnete ve ferahlığa kavuşması
Çekirdek Özet 3İlahi inayet ve rızık ile kulun yoksunluk kaygısından arındırılması, psikolojik dengenin tesisi
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca basit bir kuş türü ismi veya geçici bir oyalanma sayıp içsel sıyrılma ve teselli boyutunu ıskalamak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
سلBir şeyi bulunduğu yerden çekip çıkarmak, pürüzsüzce sıyırmak ve akıcı bir şekilde ayırmak (سلب, سلخ, سلك, سلل, سلم)يİllet harfi olan ي, çekip çıkarma ve sıyrılma hareketini somut maddeden zihinsel ve hissî alana taşımış; kederin, acının veya meşguliyetin kalpten sıyrılarak unutulması ve teselli bulunması anlamını kazandırmıştır.

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
سDiken, destekTutunma, dayanma, mevcudu koruma veya bir duruma yapışıp kalma hali
لÇoban değneği, üvendireYöneltme, bir doğrultuya sevk etme, boyun eğdirme ve harekete geçirme
يEl ve kolİş yapma, tasarrufta bulunma, tutma veya bırakma
سليTutunulan veya yapışılan keder bağının bir yönlendirme ve iradi tasarrufla elden çıkarılması, kalpten sıyrılarak terk edilmesi hareketini remzeder.

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamDoğum esnasında yavrunun veya döl yatağının içinden sıyrılıp çıktığı ince zar (السَّلَى / etene). Bu zardan yavrunun kolayca sıyrılması kökün ilk somut hareketidir.
Cahiliye şiiri kullanımıKederin ve aşk bağının kalpten sıyrılıp unutulması anlamında Kitâbü'l-ʿAyn'da zikredilen şahit: عجبت لصاحبي يَحْيَ / يُسَلِّيني لأَسْـلاهـا
Erken Arapça kullanımKişinin üzerindeki üzüntüyü, yası veya bir şeye duyduğu şiddetli bağı unutarak ferahlaması, gönlün kederden sıyrılması (سَلِيَ عنه / تَسَلَّى).

Kaynak Halîl b. Ahmed, Kitâbü’l-ʿAyn; İbn Düreyd, Cemheretü’l-Luğa; İbn Manzûr, Lisânü’l-ʿArab.

Sami etimolojik katman

Arapça سلي kökü, nâkıs ve lefif yapılarda görülen vāv-yā nöbetleşmesi sebebiyle doğrudan سلو köküyle müşterek bir Sami çekirdeğine dayanır. Bu kök grubu, Proto-Sami düzeyinde bir şeyin gevşemesi, baskının ortadan kalkması ve zihnin dinlenmeye çekilmesi alanını temsil eder. Kuzeybatı Sami dillerinden Aramice ve Süryanicede šly (ܫܠܝ / sakinleşmek, dinlenmek, sessizliğe ermek, kaygısız olmak) kökü doğrudan bu anlamı korur. İbranicede šālâ (שָׁלָה / kaygıdan uzak olmak, sükûnete kavuşmak, dertsizleşmek) ve bundan türeyen šālēw (huzurlu, müsterih) kelimeleri, Arapçadaki kederden sıyrılma ve teselli bulma boyutuyla tam bir fonetik ve semantik örtüşme gösterir. Akadcada šalû (suya dalmak, rahatlamak/sakinleşmek) formunda rastlanan semantik izler, gerilimin kalkması çekirdeğini destekler. Kök, somut doğum zarının sıyrılmasından (Arapçada السَّلَى) zihnin dertten sıyrılıp feraha ermesine doğru düzenli bir soyutlaşma çizgisi izlemiştir.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs Hebrew and English Lexicon; Payne Smith, Compendious Syriac Dictionary; David Cohen, Dictionnaire des racines sémitiques.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönسلي / سلو nöbetleşmesiYavrunun zardan sıyrılması somut temelinden hareketle, zihnin keder ve takıntıdan sıyrılması anlamı türemiştir.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice šālâ, Süryanice šlyGerilimin kalkması, dinlenme, sessizlik ve içsel huzura erişme alanında tam anlamdaşlık bulunur.Güçlü
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik hipotezlerGevşeme ve ayrılma bildiren bazı Berberice biçimlerle benzerlik kurulsa da doğrudan ödünçleme bağı belgelenmemiştir.Muhtemel

Kaynak Gesenius' Hebrew and Chaldee Lexicon; Lisânü’l-ʿArab; Dictionnaire des racines sémitiques.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
سليAnlamlıZardan sıyrılmak, kederi unutmakYavruyu saran etenenin sıyrılması ve gönlün dertten sıyrılarak teselli bulmasıHedef kök; Kur'an'da geçer
سيلAnlamlıAkmak, sıvı gibi yayılmakSuyun pürüzsüzce ve engelleri aşarak yüzeyde akıp gitmesiOrtak çekirdek; akıcılık ve sıyrılma hareketiyle bağlantılıdır
لسيAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu diziliş için anlam kaydedilmemiştirKitâbü'l-ʿAyn'da mühmeldir
ليسAnlamlıOlumsuzluk, yoklukBir şeyin varlığını olumsuzlayan camid nefy edatıKur'an'da geçer; varlığın sıyrılıp yokluğa çekilmesi
يسلKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıArap fonotaktiğinde bu harf dizilişiyle kök kurulmamıştırKur'an'da geçmez
يلسKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıArap fonotaktiğinde bu harf dizilişiyle kök kurulmamıştırKur'an'da geçmez

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
سليMerkezSıyrılarak kederden kurtulmaAcının veya meşguliyetin kalpten zardan sıyrılır gibi pürüzsüzce düşmesi ve ferahlamaDoğal ve içsel bir sıyrılışla unutma ve teselli
سلوKomşuKederi unutma, teselli bulmaسلي ile ikiz köktür; daha ziyade gönlün başka bir şeyle tatmin edilerek teselli bulmasını öne çıkarırVāvî asıl form; Kur'an'daki bıldırcın (سَلْوَى) ile eşleşir
عزيKomşuTaziye, sabra teşvik etmeDışarıdan bir müdahale, telkin ve destekle bir kimsenin sabra yönlendirilmesiDışsal destekle gelen sabır ve teselli
صبرKomşuNefsi tutma, direnç göstermeAcıyı unutmak değil, aksine acıya rağmen nefsi sıkıntıya karşı hapsetmek ve tutmakİradi direnç ve tahammül
جزعZıtSabırsızlık, kopma, feryatİpin ortasından kopması gibi iradenin kırılarak kederin altında ezilip dağılmasıKederden sıyrılamayıp onun altında parçalanma hali

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaسليKederden sıyrılma, teselliZardan sıyrılma somut kökünden kederi zihinden çıkarmaKesin
Latincesolacium, consolariTeselli, acıyı hafifletmeGönle ferahlık verme yönünü karşılar; zardan sıyrılma somut kökünü içermezGüçlü
İngilizcesolace, consolation, slough offTeselli bulma; yükü üzerinden sıyırma«Solace» zihinsel ferahlamayı, «slough off» ise kabuktan/zardan sıyrılma somutluğunu karşılarGüçlü
AlmancaTrost, sich trösten, abstreifenTeselli, kederi üzerinden sıyırıp atma«Trost» hissî güveni, «abstreifen» somut sıyrılmayı verirGüçlü
Fransızcasoulagement, consolationRahatlama, teselliKederin ağırlığının hafifleyip gönülden sıyrılmasını karşılarGüçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary; Grimm Wörterbuch; Dictionnaire de l'Académie française.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
سَلْوَى (İsmi cins / lütuf rızkı)Çölün meşakkat ve açlığını unutturan, zahmetsizce elde edilen lezzetli kuş eti / ilahi teselli rızkıİsrailoğullarına Tîh sahrasındaki nimetlerin sayıldığı bağlam (Bakara 2:57, A'râf 7:160, Tâhâ 20:80)
تَسْلِيَة / تَسَلِّي (Türetilmiş kavramsal yön)Peygamberin veya inananların kederini, inkârcıların tavırlarına karşı kalplerinden sıyırıp atan vahyî güvenceKur'an kıssalarının peygamber kalbini teskin etme işlevi (Hûd 11:120 bağlamındaki anlam boyutu)

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamMusibet ve ilahi adaletMasumların çektiği acıların ahirette ilahi ihsanla unutturulması (ivaz nazariyesi)Acının telafi edilerek kulun gönlünden büsbütün sıyrılması
FıkıhHacda avlanma ve rızık hükümleriسَلْوَى lafzının fıkhi olarak kara avı ve helal gıda kapsamında değerlendirilmesiZahmetsiz ve temiz rızık olarak nitelenmesi
TefsirTîh sahrası nimetleriMen ve Selva ibaresindeki Selva'nın bıldırcın kuşu mu yoksa genel bir teselli nimeti mi olduğuAçlık kederini gideren ve insanı teselli eden tatlı nimet
HadisTaziye ve sabır edebiyatıMüminin kederinin bağışlanmaya vesile kılınması ve kalpten tasasının giderilmesiHüzün ve meşakkatin mümin üzerinden sıyrılıp gitmesi

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniHidayet ve vahyî teselliSekine ve güvenceKederi sıyırmaVahiy, müminin dünyevi kaygı ve inkâr baskısından kalbini sıyırıp kurtarır.Güçlü
İlmiPsikoloji ve bilişsel süreçBilişsel arınmaTakıntıyı aşmaZihnin travmatik ve saplantılı düşünce zarından sıyrılarak normal dengesine dönmesi.Güçlü
SiyasiKriz yönetimi ve toplumsal moralGüven tazelemePanik havasını dağıtmaToplumu saran korku ve buhran psikolojisinin adil yönetim tedbirleriyle hafifletilmesi.Muhtemel
İktisadiKıtlık ve refah dengesiZahmetsiz temel gelir / lütufDarlık kaygısını gidermeBunalım dönemlerinde üretilen taban rızık desteğinin toplumsal çöküntüyü engellemesi.Muhtemel

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerFaz ayrışması ve sönümlenme (damping / attenuation)Bir sistemdeki aşırı gerilimin veya salınımın, sönümleyici etkiyle pürüzsüzce sıyrılarak sükûnet seviyesine inmesi.Güçlü
Beşeri bilimlerKatarsis ve bilişsel yeniden çerçevelemePsikolojide bireyin bastırılmış keder ve travma yükünü dışa vurarak zihninden soyup atması ve teskin olması.Güçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü ve türevlerini yalnızca «bıldırcın eti» biyolojik nesnesine hapsedip kelimenin taşıdığı «kederden sıyıran teselli» özünü göz ardı etmek.
Kur'an içi daha geniş anlamKur'an'da verilen nimet, sadece biyolojik bir besin değil; çölün yoksunluk ve ölüm korkusu içindeki insan topluluğuna sunulan psikolojik ve fiziksel bir ferahlamadır.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataİlahi lütufları mekanik birer madde olarak okumak; Allah'ın toplumlara sunduğu nimetlerin onların kederlerini, korkularını ve travmalarını dindiren boyuttan yoksun olduğunu sanmak.

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın rızık ve nimet kavramını sadece kalori ve maddiyat olarak değil, insanın içsel huzuru, korkudan sıyrılması ve teselli bulmasıyla bir bütün olarak ele aldığını gösterir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?İsrailoğullarının çöldeki imtihanlarını, men ve selva bağlamındaki nankörlüklerini ve vahyin peygamberleri teskin edişini anlatan ayetlerde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Nimetin sadece kazanılan bir meta olduğu yanılgısını düzeltir; ilahi yardımın çaresizlik anında insanı saran keder zarını yırtıp atan bir inayet olduğunu fark ettirir.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamCenin veya döl yatağını saran ince zarın (etene) sıyrılarak yavrunun rahatça açığa çıkması; bir şeyin kabuğundan pürüzsüzce kayıp ayrılması.
  • Soyut anlamKalbi ve zihni kuşatan keder, hırs veya saplantının gönülden sıyrılıp gitmesi; ruhun sükûnete ve teselliye erişmesi.
  • Sistematik karşılıkTravma ve darlık durumunda sisteme dahil edilen destekleyici bir unsur sayesinde içsel gerilimin sönümlenerek dengenin yeniden kurulması.
  • LaTeX modeliS(t)=K0⋅e−λt+R(t)
  • LaTeX açıklamasıModelde S(t), t anındaki keder ve içsel gerilim durumunu; K0, başlangıçtaki yoğun keder ve sıkışma halini; e−λt, kederin kalpten zardan sıyrılır gibi pürüzsüz bir hızla (λ) sıyrılıp sönümlenmesini; R(t) ise bu sıyrılmanın yerine ikame edilen ilahi teselli ve rızık fonksiyonunu temsil eder. Gerilim azaldıkça sistem sükûnete ulaşır.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: س