سلم
س - ل - م
KÖK- 140 geçiş
- 127 ayet
- 60 sîga
- 13 sözlük
“Süllem” merdiven demektir. Selem hayvanların çıkamayacakları yüksek kaya demektir. Çobanlar azıklarını bu kayanın üzerine koyarlar. Böylece azık selamette olur. Sonra silm, barış anlamında kullanılmışttır. Çölde birbirleri ile karşılaşanlar ya kılıçlarını çeker saldırırlar ya da “selam” deyip barış içinde olurlar.devamı ›
Notlarım
Sözlükler(13)
★ Akevler SözlüğüTürkçe
“Süllem” merdiven demektir. Selem hayvanların çıkamayacakları yüksek kaya demektir. Çobanlar azıklarını bu kayanın üzerine koyarlar. Böylece azık selamette olur. Sonra silm, barış anlamında kullanılmışttır. Çölde birbirleri ile karşılaşanlar ya kılıçlarını çeker saldırırlar ya da “selam” deyip barış içinde olurlar.
Kitâbu'l-'Ayn
Halîl b. Ahmed · 8. yyTR2.707 harfباب السين واللام والميم معهما
س ل م، س م ل، م س ل، م ل س، ل س م، ل م س كلهن مستعملات سلم: السَّلمُ: دلوٌ مُستْطيلٌ له عُروةٌ واحدةٌ، وجمعُه: سِلام، قال:
سَلْمٌ ترى الدّالِحَ منه أَزْورا
والسَّلمُ: لَدْغُ الحية. والملدوغ يُقالُ له: مَسْلُوم، وسَليم. وسُمِّيَ به تطيُّراً من اللديغ، لأنّه يقال: سلّمه الله.
ورجلٌ سليم، أي سالم، وقد سَلِمَ سلامةً.
والسِّلام: الحِجارة لم أسمع واحدها، ولا سمعت أحداً
es-Sıhâh
Cevherî · 10. yyTR2.392 harfأبو عمرو: السَلْمُ: الدَلْوُ لها عَرْقُوَةٌ واحدة، نحو دَلْوِ السقَّائين. والسَلَمُ، بالتحريك: السَلَفُ. والسَلَمُ: الاستسلام. والسَلَمُ أيضاً: شجرٌ من العِضاهِ، الواحدة سَلَمَةٌ. والسَلِمَةُ أيضاً: واحدةُ السِلامِ، وهي الحجارة. والسُّلَّمُ: واحد السَلاليمِ التي يُرْتَقى عليها، وربّما سمّي الغَرْزُ بذلك. والسِلْمُ بالكسر: السَلامُ. وقال:
وَقَفْنا فقلنا إيهِ سِلْمٌ فَسَلَّـمَـتْ فما كان إلاّ
Tehzîbu'l-Luğa
Ezherî · 10. yyTR yok20.439 harfس ل م
سلم ، سمل ، لمس ، لسم ، ملس ، مسل .
سلم : قال الله جلّ وعزّ : ( لَهُمْ دَارُ السَّلَامِ عِندَ رَبِّهِمْ ) ( الأنعام : 127 ) ، قال أبو إسحاق : أي : للمؤمنين دارُ السلام . قال : وقال بَعضُهم : السَّلام هَهنا اسمٌ من أسماء الله تعالى ، ودَليلُه قولُه : ( الْقُدُّوسُ السَّلَامُ الْمُؤْمِنُ ) ( الحشر : 23 ) .
قال : ويجوز أن تكون الجنّة سُمّيَتْ دارَ السّلام لأنّها دارُ السَّلامة الدائمة التي لا
Mekâyîsü'l-Luğa
İbn Fâris · 11. yyTR8.852 harf(باب السين واللام وما يثلثهما)
(سلم) السين واللام والميم معظم بابه من الصّحّة والعافية؛ ويكون فيه ما يشذُّ، والشاذُّ عنه قليل، فالسّلامة: أن يسلم الإنسان من العاهة والأذَى. قال أهلُ العلم: الله جلَّ ثناؤُه هو السلام؛ لسلامته مما يلحق المخلوقين من العيب والنقص والفناء. قال الله جلَّ جلاله: ﴿واللهُ يَدْعُو إلى دَارِ السَّلاَمِ﴾ [يونس 25]، فالسلام الله جلَّ ثناؤه، ودارُهُ الجنَّة. ومن الباب أيضاً
Müfredât
Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR5.065 harf- السلم والسلامة: التعري من الآفات الظاهرة والباطنة، قال: ﴿بقلب سليم﴾ [الشعراء/89]، أي: متعر من الدغل، فهذا في الباطن، وقال تعالى: ﴿مسلمة لا شية فيها﴾ [البقرة/71]، فهذا في الظاهر، وقد سلم يسلم سلامة، وسلاما، وسلمه الله، قال تعالى: ﴿ولكن الله سلم﴾ [الأنفال/43]، وقال: ﴿ادخلوها بسلام آمنين﴾ [الحجر/46]، أي: سلامة، وكذا قوله: ﴿اهبط بسلام منا﴾ [هود/48].
والسلامة الحقيقية ليست إلا في الجنة، إذ فيها بقاء
Esâsü'l-Belâğa
Zemahşerî · 12. yyTR1.017 harfس ل م
سلم من البلاء سلامة وسلاماً وسلم مـن المـرض: بـريء وسلمـه اللـه.
وسلـم إليـه الشـيء فتسلمه.
وسالمت العدو مسالمة وتسالموا وخذوا بالسلم وفلان سلم لفلان وحرب له.
وعقد عقد السلم وأسلـم فـي كـذا.
وأسلـم لأمـر اللـه وسلـم واستسلـم.
وأسلمـه للهلكـة.
وهـو سلـم فـي يـد العدو: مسلم.
واستلم الحجر من السلام وهي الحجارة.
وفي مثل " أكتم للسر من السلام " وتقـول: عصـب
Lisânü'l-Arab
İbn Manzûr · 13. yyTR29.339 harfالسَّلامُ والسَّلامَة ُ البراءة تَسَلَّمَ منه تَبَرَّأَ وقال ابن الأَعرابي السَّلامة العافية السَّلامة ُ شجرة وقوله تعالى ﴿وإِذا خاطَبَهُمُ الجاهلون قالوا سَلاماً﴾ ِ معناه تَسَلُّماً وبراءة لا خير بيننا وبينكم ولا شر وليس السَّلام المُسْتَعْمَل في التحيَّة لأَن لآية مكية ولم يُؤْمَرِ المسلمون يومئذ أَن يُسَلِّمُوا على المشركين ; هذا كله قول سيبويه وزعم أَن أَبا ربيعة كان يقول إِذا لقيتَ فلاناً
Kâmûsü'l-Muhît
Fîrûzâbâdî · 15. yyTR1.304 harf* س ل م * * سَلْم * اسم رجل و * سَلْمَى * اسم امرأة و * سَلْمانُ * اسم جبل واسم رجل و * سَالِم * اسم رجل و * السَّلَمُ * بفتحتين السلف والسَّلَم أيضا * الاسْتِسلامُ * و * السَّلَمُ * شجر من العضاة الواحدة سلمة و * سَلَمَةُ * أيضا اسم رجل و * السُّلَّمُ * بفتح اللام واحد * السَّلاَليمِ * التي يرتقى عليها و * السِّلْمُ * السلام وقرأ أبو عمرو ﴿ادخلوا في السلم كافة﴾ وذهب بمعناها إلى الإسلام و *
Tâcü'l-Arûs
Zebîdî · 18. yyTR57.204 harf| | ( السَّلْم : الدَّلْو بعُرْوَةٍ واحِدَة كدَلْو | السَّقَّائِين ) ، . نقله الجوهَرِيّ عن أبي | عَمْرو . قال ابن بَرِّيّ صوابه لها | عَرقُوَة واحِدَةٌ كدَلْو السَّقَّائِين ، وليس | ثُمّ دَلْو لها عُروَةٌ واحِدَة انتهى ، وهو | مُذكَّر ، وفي التَّهْذِيب : لها عُروةٌ | واحِدة يَمشِي بها السّاقِي مثل دِلاء | أصحابِ الرّوايا ، قال الطِّرِمّاح : | % ( أخو قَنَصٍ يَهْفُو كأنّ سَراتَه % ورِجْلَيْه
Lane's Lexicon
Edward W. Lane · 19. yyTR yok43.436 harfسَلِمَ
1 سَلِمَ ذ , [aor. سَلَمَ ,] inf. n. سَلَامَةٌ (S, M, A, Mgh, Msb, K) and سَلَامٌ (A, TA) and سَلَمٌ and سَلْمٌ and سِلْمٌ, (Bd in xxxix. 30,) He was, or became, safe, or secure; or he escaped; (M, TA;) or he was, or became, free; (TA;) مِنَ الآفَاتِ [from evils of any kind], (S, Mgh,) or مِنَ الآفَةِ [from evil of any kind], (K,) or مِنَ البَلَآءِ [from trial, or affliction], (A, TA,) or
Salmone
H. Anthony Salmone · 19. yyTR3.002 harfسَلَمَ
سَلَمَ I , U ( n. ac. سَلْم 1 ),
a. Stung, bit.
b. Tanned ( leather ). _ast;
سَلِمَ
سَلِمَ A ( n. ac. سَلَاْم 22 , سَلَاْمَة 22t ),
a. Was safe, secure; was well, healthy, sound.
b. [ Min ], Was, became safe, secure, free from; escaped.
سَلَّمَ
سَلَّمَ II
a. [ acc. & Min ], Preserved, kept free, safe from.
b. [ 'Ala ], Saluted, greeted.
c. [ Bi ], Admitted, assented to (
Kitâbullâh
Kur'an kullanımından türetilmişTR yok82.928 harfسلم
سَلِمَ - يَسْلَمُ - سِلْم - سَلَم - سَالِم - سَالِمُوْن - سَلِيْم - سُلَيْمَان - سَلام - سَلامَاً - بِسَلام - سُلَّم - أَلقى السَلَم - ألقى السَلام - قال سَلامٌ - قال سَلاماً - أَسْلَمَ - يُسْلِمُ - إِسْلام - مُسْلِم - مُسْلِمُوْن - مُسْلِمَة - مُسْلِمَات
سَلِمَ - يَسْلَمُ + الكائن أو الشيء: تظل مكونات وتركيب الشيء على حاله رغم تغير
Sîgalar(60)
- سَلَامٌSelam(فَعَالٌ)×19
- مُسْلِمُونَTeslim edenler(مُفْعِلُونَ)×14
- الْمُسْلِمِينَTeslim edenler(الْمُفْعِلِينَ)×11
- مُسْلِمِينَTeslim edenler(مُفْعِلِينَ)×8
- سَلَامًاSelam(فَعَالًا)×7
- أَسْلَمَTeslim etti(أَفْعَلَ)×5
- السَّلَمَBarış içinde olmak(الْفَعَلَ)×4
- أَسْلَمُواTeslim ettiler(أَفْعَلُوا)×3
- السَّلَامِSelamet(الْفَعَالِ)×3
- بِسَلَامٍSelamet ile(بِفَعَالٍ)×3
Mücavir kökler161 mücavir (420 toplam)
- دخل
13 ortak ayet · Dahl: Kuytu yer demektir
- إبراهيم
10 ortak ayet · İbrahim
- حرج
4 ortak ayet · Haric içiden geçilmesi zor ağaçlık yer demektir
- أمن
31 ortak ayet · Mena kapıları karşı karşıya olan evlerin ara yeridir
- يعقوب
4 ortak ayet · Ve Yakup
- أله
57 ortak ayet · Lah bir şeyi kapatmak için üstüne örtülen örtü demektir
- قول
45 ortak ayet · Birlikte bir iş yapan kimselere, belli bir sesle kumanda…
- جهل
4 ortak ayet · Cehl fokurdayıp kaynayan kazan demektir
- إسماعيل
3 ortak ayet · Ve İsmail
- هدي
14 ortak ayet · “Hediye”, insanların görüşmeden evvel görüşmek isteklerini…
- ربب
31 ortak ayet · Ribve, tümsek demektir
- سبط
2 ortak ayet · Ve oymaklar
Geçtiği ayetler(127)
وَإِذَا جَاءَكَ الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِآيَاتِنَا فَقُلْ سَلَامٌ عَلَيْكُمْ كَتَبَ رَبُّكُمْ عَلَى نَفْسِهِ الرَّحْمَةَ أَنَّهُ مَنْ …
SelamAyetlerimize iman edenler, sana geldiklerinde de ki: Selam size. Rabbınız rahmeti kendi üzerine yazdı. İçinizden her kim ki bilmeyerek bir fenalık yapar da arkasından tevbe eder ve ıslah ederse; şüphesiz O; Gafur’dur, Rahim’dir.
وَبَيْنَهُمَا حِجَابٌ وَعَلَى الْأَعْرَافِ رِجَالٌ يَعْرِفُونَ كُلًّا بِسِيمَاهُمْ وَنَادَوْا أَصْحَابَ الْجَنَّةِ أَنْ سَلَامٌ عَلَيْكُمْ لَمْ يَدْخُلُوهَا وَهُمْ يَطْمَعُونَ
Selamİki taraf arasında bir perde vardır. A’raf üzerinde de her birini simalarıyla tanıyan adamlar vardır. Cennetliklere: Size selam olsun, diye seslenirler. Bunlar, henüz girmeyen, ama uman kimselerdir.
دَعْوَاهُمْ فِيهَا سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَتَحِيَّتُهُمْ فِيهَا سَلَامٌ وَآخِرُ دَعْوَاهُمْ أَنِ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ
SelamOradaki duaları: Münezzehsin Allah’ım; dirlik temennileri: Selam sizedir; dualarının sonu ise: Hamd alemlerin Rabbı olan Allah’a mahsusdur.
وَلَقَدْ جَاءَتْ رُسُلُنَا إِبْرَاهِيمَ بِالْبُشْرَى قَالُوا سَلَامًا قَالَ سَلَامٌ فَمَا لَبِثَ أَنْ جَاءَ بِعِجْلٍ حَنِيذٍ
SelamElçilerimiz İbrahim’e müjdelerle gelmiş: Selam, demişlerdi de o; Selam, demiş ve beklemeden onlara kızartılmış bir buzağı ikram etmişti.
سَلَامٌ عَلَيْكُمْ بِمَا صَبَرْتُمْ فَنِعْمَ عُقْبَى الدَّارِ
SelamSabrettiğiniz için selam size. Burası dünyanın en güzel karşılığıdır, derler.
وَأُدْخِلَ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا بِإِذْنِ رَبِّهِمْ تَحِيَّتُهُمْ فِيهَا سَلَامٌ
Selamİman edenler, salih amel işleyenler; altlarından ırmaklar akan cennetlere konulurlar. Rabblarının izni ile orada ebediyyen kalırlar. Onların birbirine sağlık temennileri de; selam’dır.
الَّذِينَ تَتَوَفَّاهُمُ الْمَلَائِكَةُ طَيِّبِينَ يَقُولُونَ سَلَامٌ عَلَيْكُمُ ادْخُلُوا الْجَنَّةَ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ
SelamOnlar; meleklerin, güzel güzel canlarını alacakları kimselerdir. Selam size, yaptıklarınıza karşılık haydi girin cennete, derler.
قَالَ سَلَامٌ عَلَيْكَ سَأَسْتَغْفِرُ لَكَ رَبِّي إِنَّهُ كَانَ بِي حَفِيًّا
Selamİbrahim dedi ki: Selam olsun sana, senin için Rabbımdan mağfiret dileyeceğim. Zira O, bana karşı çok lütufkardır.
وَإِذَا سَمِعُوا اللَّغْوَ أَعْرَضُوا عَنْهُ وَقَالُوا لَنَا أَعْمَالُنَا وَلَكُمْ أَعْمَالُكُمْ سَلَامٌ عَلَيْكُمْ لَا نَبْتَغِي الْجَاهِلِينَ
SelamVe boş söz işittikleri zaman ondan yüz çevirirdiler. Bizim işlediklerimiz bize, sizin işledikleriniz sizedir. Selam olsun size, biz cahilleri aramayız derler.
تَحِيَّتُهُمْ يَوْمَ يَلْقَوْنَهُ سَلَامٌ وَأَعَدَّ لَهُمْ أَجْرًا كَرِيمًا
SelamO’na kavuştukları gün, onların sağlık temennileri; selamdır. Onlara cömertçe bir mükafat hazırlamıştır.
Kök analizi
Kök tanımı ve çekirdek özet
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | سلم |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | Belirgin fark tespit edilmedi |
| Bağlamsal Yakın Kökler | أمن, نجو, صلح |
| Zıt Kök | حرب |
| Çekirdek Özet 1 | Kusurdan, ayıptan, zarardan ve çatışmadan arınarak tam ve sağlam kalma |
| Çekirdek Özet 2 | Varlığın iradesini hakikatin düzenine tam uyumlu kılarak esenliğe kavuşması |
| Çekirdek Özet 3 | Parçalanma ve direnci aşarak ontolojik, ahlaki ve toplumsal bütünleşmeyi sağlama |
| Kritik Hata Riski | Kökü pasif bir boyun eğişe veya salt lafzi bir selamlaşmaya indirgeme yanılgısı |
Biliteral analiz
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| سل | Bir şeyi pürüzsüzce sıyırıp çıkarma, çekip alma, akışkanlık ve ayrışma; سلب, سلخ, سلك, سلل köklerinde görüldüğü gibi bir nesnenin ya da durumun engelsizce hareket ederek pürüzden ayrılması | م | Toplama, bağlama, tamamlama ve sonlandırma işlevi gören harfin katılmasıyla; pürüzsüzce sıyrılma eylemi bir bütünlüğe, kusursuz bir tamlığa, sarsılmaz bir esenliğe ve noksansız bir teslimiyete dönüşmüştür |
Piktografik analiz
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| س | Diken, destek | Tutunma, direnç noktası oluşturma, tehlikelere karşı koruyucu bir dayanak sağlama |
| ل | Çoban değneği, üvendire | Yöneltme, sevk etme, bir hedefe bağlama ve otoriteye boyun eğdirme |
| م | Su | Akışkanlık, yayılma, kuşatıcılık, sükûnet ve tamamlayıcı derinlik |
| سلم | Koruyucu dayanağa doğru yönelip bütünsel bir sükûnet ve uyum içine akma | Varlığın her türlü yıpratıcı çatışma ve kusurdan korunarak meşru otoriteye yönelmesi ve bu yönelişle eksiksiz bir esenliğe ve içsel bütünlüğe kavuşması hareketini tasvir eder |
Tarihsel ve erken kullanım
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Sert, dayanıklı, aşınmayan kaya parçası veya taş; ayıptan ve kırılmaktan uzak kova; bedenin yaralanma ve hastalıktan beri olup uzuvlarının tam ve sağlam bulunması |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Erken dönem kova ve taş kullanımına dair Kitâbü'l-ʿAyn'da kaydedilen şahit: سَلْمٌ ترى الدّالِحَ منه أَزْورا / Ağır kovanın ağırlığından taşıyanın eğrilip büküldüğünü anlatan kullanım; ayrıca taşların sertliğini bildiren: زمن الفِطَحْل إذِ السِّلامُ رِطابُ |
| Erken Arapça kullanım | Çölde karşılaşan kabile mensuplarının hasmane niyeti olmadığını belirtmek için kılıcı kınına sokarak barış bildirmesi; yılan sokan kişiye hayır ve şifa umuduyla uğur sayılarak es-selîm denilmesi; borcun peşin ödenip vadeli mal alımına selem denmesi |
Kaynak Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab.
Sami etimolojik katman
Proto-Semitik evrede *š-l-m kökü, bir nesnenin veya durumun eksiksiz, sağlam, tam ve kusursuz olması; borcun ya da yükümlülüğün ödenerek zimmetin arınması; bireyler ve topluluklar arasındaki husumetin kaldırılarak güvenlik ve barış ortamının tesis edilmesi anlam alanını karşılar. Doğu Sami dillerinden Akadcada salāmu veya šalāmu fiili iyi durumda olma, iyileşme, sağlam ve eksiksiz kalma, barış yapma anlamlarına gelirken; Batı Sami dillerinde İbranice שָׁלוֹם (shalom) sözcüğü esenlik, sıhhat, barış, güvenlik ve bütünlük manalarını taşır; fiil formu ise tamamlama ve tazmin etme işlevini üstlenir. Benzer biçimde Aramice ve Süryanicede ܫܠܡܐ (shlama) barış, selam, sıhhat ve teslimiyet anlamında geniş bir dini ve hukuki literatüre zemin oluşturmuştur. Arapçada سلم kökü bu ortak Sami mirasını korumuş, maddî sağlamlık ve kusursuzluk temelinden ahlaki arınmışlığa, oradan da iradenin mutlak hakikate pürüzsüzce boyun eğmesi anlamındaki İslam kavramına doğru en yetkin semantik sıçramasını gerçekleştirmiştir.
Güven Kesin
Kaynak Brown-Driver-Briggs, Hebrew and Aramaic Lexicon of the Old Testament (HALOT), Payne Smith Syriac Dictionary, The Assyrian Dictionary of the Oriental Institute of the University of Chicago (CAD).
Etimolojik analiz
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | Kusursuzluk, afiyet, berî olma, barış ve boyun eğme | Maddi nesnelerdeki çatlaksız ve ayıpsız olma vasfı, insanın hastalıktan ve günahtan kurtulmasına, ardından da iradenin çatışmasız teslimiyetine evrilmiştir | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | Proto-Semitik *š-l-m; Akadca šalāmu, İbranice shalom, Süryanice shlama | Bütünlük, eksiksiz olma, barış akdetme ve borcu ödeyip arınma anlamları düzenli ses denkliğiyle tüm ana Sami dillerinde ortaktır | Kesin |
| Daha geniş dilsel ilişki | Afro-Asyatik çatı altında sınırlı morfolojik paralellikler | Berberice ve bazı Doğu Çadik dillerinde esenlik ve sağlık bildiren biçimsel benzerlikler kaydedilmişse de kök doğrudan Sami katmanında billurlaşmıştır | Muhtemel |
Kaynak David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques, HALOT, CAD.
Kardeş kökler
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| سلم | Anlamlı | Kusursuzluk, esenlik, barış, teslimiyet | Çatışma, ayıp ve afetten uzak kalarak tam bir bütünlüğe ulaşma | Hedef kök; Kur'an'da geçer |
| سمل | Anlamlı | Eskimek, arındırmak, göz oymak | Eski elbise veya kuyunun dibindeki çamuru temizleyip arı suya ulaşma | Kur'an'da geçmez; arındırma yönüyle uzak semantik temas |
| لسم | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde bağımsız ve işlek bir semantik alan oluşturmamıştır | Kur'an'da geçmez |
| لمس | Anlamlı | Dokunmak, aramak, temas etmek | El ile yoklamak veya bir şeyi elde etmek için fiziki/zihni temasa geçmek | Kur'an'da geçer; zıt hareketle dışa temas ve yoklama |
| مسل | Anlamlı | Suyun süzülmesi, akması | Suyun vadide pürüzsüzce ve yol bularak akıp gitmesi | Kur'an'da geçmez; pürüzsüz akış çekirdeğiyle akraba |
| ملس | Anlamlı | Pürüzsüzlük, kayganlık | Bir yüzeyin takılma ve sürtünme oluşturmayacak biçimde düz ve yumuşak olması | Kur'an'da geçmez; selamet kökündeki pürüzsüzlükle eşsesli anlam bağı |
Komşu kökler ve zıt kök
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| سلم | Merkez | Kusursuzluk, arılık, barış, teslimiyet | Varlığın tüm direnç ve pürüzlerden arınarak tam ve sağlam bir esenliğe kavuşmasıdır | Maddi ve manevi her türlü noksanlıktan berî olmayı ifade eder |
| أمن | Komşu | Güvenlik, korkusuzluk, itimat | İçsel korku ve tehdidin ortadan kalkmasıyla oluşan dinginliktir; سلم kökündeki kusursuzluk şartı bunda zorunlu değildir | Tehdit ve tehlikeden emin olma zeminine odaklanır |
| نجو | Komşu | Kurtuluş, yakayı kurtarma | Fiilen vuku bulmuş bir tehlikeden veya felaketten sıyrılıp yüksek bir yere çıkmaktır | سلم gibi baştan arı kalmayı değil, badireden çıkmayı belirtir |
| صلح | Komşu | Düzgünlük, uyum, fesadın yokluğu | Bozulmanın giderilip işlerin yoluna girmesidir; سلم mutlak bir dokunulmazlık ve pürüzsüzlüğü hedefler | Varlık ve fiillerin fesattan arınarak işlevsel hale gelmesidir |
| حرب | Zıt | Savaş, çatışma, soyup soğana çevirme | Bütünlüğü parçalayan, güvenliği yok eden ve tarafları şiddetli vuruşmaya sevk eden durumdur | سلم kökünün ifade ettiği barış ve esenliğin tam zıddıdır |
Başka dillerde anlam karşılıkları
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | سلم | Sağlamlık, esenlik, teslimiyet, barış | Ayıp, noksan ve savaştan uzak kalarak iradeyi mutlak hakikate uyumlu kılma | Kesin |
| Latince | Pax, integritas, salus | Barış, tamlık, esenlik ve kurtuluş | Pax hukuki barışı, integritas bozulmamış tamlığı, salus ise hayatî esenliği karşılar; teslimiyet bu kelimelerde zayıftır | Güçlü |
| İngilizce | Peace, wholeness, safety, submission | Barış, bütünlük, güvenlik, teslimiyet | Tek bir sözcük kökün bütün anlamını karşılamaz; wholeness yapısal, peace toplumsal, submission iradî yönü verir | Güçlü |
| Almanca | Frieden, Unversehrtheit, Hingabe | Barış, dokunulmazlık/sağlamlık, teslimiyet | Unversehrtheit kökün ayıptan arılık çekirdeğini, Frieden barışı, Hingabe ise gönüllü teslimiyeti açıklar | Güçlü |
| Fransızca | Paix, intégrité, soumission, salut | Barış, dokunulmamışlık, boyun eğiş, esenlik | İntégrité iç kusursuzluğu ve bütünlüğü karşılarken, soumission irade teslimini, salut esenliği dile getirir | Güçlü |
Kaynak Lewis & Short Latin Dictionary, Oxford English Dictionary, Kluge Etymologisches Wörterbuch der deutschen Sprache.
Vücûh ve nezâir
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| أَسْلَمَ / مُسْلِمُونَ / الْإِسْلَام | Allah'a kayıtsız şartsız teslimiyet ve tevhid dini | İradenin şirk, kibir ve itaatsizlikten arınarak bütünüyle Allah'a yönelmesi bağlamında; Âl-i İmrân 3:19, Âl-i İmrân 3:83, Bakara 2:112 |
| سَلَام / بِسَلَام | Esenlik, güvenlik, nihai kurtuluş | Cennet ehlinin ve peygamberlerin her türlü elem, afet ve azaptan uzak oluşu bağlamında; Hûd 11:48, Hicr 15:46, Kadr 97:5 |
| سَلَامًا | Çatışmadan kaçınma, barışçıl ve vakarla savuşturma sözü | Cahillerin sataşmalarına karşı sürtüşmeye girmeksizin selametle ayrılma tavrı bağlamında; Furkān 25:63, Meryem 19:62 |
| السَّلَم / السِّلْم | Barış, savaşı terk etme, anlaşma | Çatışmanın durdurulması, sulh ortamına girilmesi ve savaştan vazgeçilmesi bağlamında; Bakara 2:208, Nisâ 4:91, Muhammed 47:35 |
| مُسَلَّمَة / سَلِيم | Kusursuz, lekesiz, ayıptan ve hastalıktan beri | Nesnenin fiziki kusurdan veya kalbin nifak, şirk ve kinden temizlenmesi bağlamında; Bakara 2:71, Şuarâ 26:89, Sâffât 37:84 |
| السَّلَام | Allah'ın güzel ismi | Zatında, sıfatlarında ve fiillerinde hiçbir noksanlık, fena ve kusur bulunmayan mutlak esenlik kaynağı bağlamında; Haşr 59:23 |
Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | İman ile İslam kavramlarının mahiyet ve kapsam ilişkisi; es-Selâm ism-i şerifi | İslam'ın zahiri teslimiyetten ibaret olup olmadığı, imanın İslam ile birleştiği nokta ve Allah'ın zatının noksanlıklardan tenzihi | Boyun eğme, ifsat edici şüphelerden zihnin arınması ve mutlak kemal |
| Fıkıh | Selem akdi, teslim-tesellüm hükümleri, darü'l-İslam ve sulh antlaşmaları | Önceden bedeli ödenip teslimi vadelendirilen malın güvencesi; savaşı sona erdiren hukuki barışın sınırları | Hukuki borçtan ve kusurdan beri olma, hakların eksiksiz devredilmesi |
| Tefsir | Dârü's-Selâm, kalb-i selîm ve müslim kavramlarının tahlili | Selamın Allah'ın ismi mi yoksa afetsizlik yurdu olan cennet mi olduğu; kalbin şirk ve manevi hastalıklardan arınma derecesi | Ebedi esenlik, şirk ve nifaktan tam arınmışlık |
| Hadis | Selamın yaygınlaştırılması (ifşâu's-selâm) ve müslümanın ahlaki tanımı | Toplumsal emniyetin selam ile inşası ve müslümanın elinden ve dilinden diğer insanların salim kalması ilkesi | Fiilî zararsızlık, güven verme ve kardeşlik hukuku |
Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Tevhid ve kulluk nizamı | İradî teslimiyet ve şirkten arınma | Varlığı Yaratıcı ile mutlak uyuma sokarak ontolojik kopukluğu onarır | İnsanın kendi benliğini ve iradesini ilahi emre teslim ederek içsel bütünlüğe kavuşmasıdır | Kesin |
| İlmi | Hakikat arayışı ve epistemik tutarlılık | Çelişki ve yanılgıdan arınmış bilgi (ilm-i selîm) | Zihni heva, safsata ve önyargılardan koruyarak sağlam bilgiye ulaştırır | Düşüncenin mantıksal kusurlardan ve delilsiz iddialardan salim kalmasını sağlar | Güçlü |
| Siyasi | Toplumsal düzen ve uluslararası ilişkiler | Barış, güvenlik hukuku ve anayasal uzlaşı | Çatışma ve anarşiyi bertaraf ederek emniyetli yaşam alanları kurar | Toplumsal sözleşmenin korunması, kan dökülmesinin önlenmesi ve adalet zemininde sulhun sağlanmasıdır | Kesin |
| İktisadi | Ticari muameleler ve pazar ahlakı | Selem akdi, hilesizlik, eksiksiz borç ifası | Belirsizlik ve aldatmayı kaldırarak piyasaya güven ve istikrar kazandırır | Malın ayıpsız teslimi ve sermayenin haksız gasptan korunarak dolaşıma girmesidir | Kesin |
Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Dinamik denge durumu, minimum potansiyel enerji ve yapısal kararlılık | Fiziksel veya kimyasal bir sistemin dış parazit ve iç sürtünmelerden arınarak en kararlı, pürüzsüz ve dengeli enerji düzeyine ulaşması; sistemdeki çatışma ve entropi artışının engellenmesi | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Pozitif barış, toplumsal uyum ve entegrasyon | Toplumsal yapının sadece şiddetin yokluğuyla değil, kurumsal adalet, çatışmasız iletişim ve bireysel rıza ile pürüzsüz bir işbirliği ağı kurması hali | Kesin |
Yanlış daraltma ve kritik hata riski
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kökü yalnızca geleneksel bir selamlaşma lafzına veya politik bir pasifizme, edilgen bir kabullenişe indirgeme eğilimi |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Kök; bireyin iç dünyasındaki manevi arınmışlıktan (kalb-i selim) başlayarak, Yaratıcıya olan şuurlu ve aktif itaati (İslam), toplumsal barışı (silm), maddi nesnelerdeki kusursuzluğu ve ahiretteki mutlak kurtuluşu (Dârü's-Selâm) kuşatan bütüncül bir varoluş ilkesidir |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | İslam'ı sadece dışsal ve şeklî bir boyun eğiş olarak görmek; selamı içi boş bir temenniye, barışı ise zulme ve adaletsizliğe karşı sessiz kalmaya dönüştürmek |
Kur'an'ı anlama odaklı sonuç
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Kur'an'ın hem din için seçtiği nihai ismi (İslam) hem de insanın varacağı nihai hedefi (Selam / Dârü's-Selâm) ve Allah'ın kemal sıfatını (es-Selâm) taşıyan ana kurucu omurgadır |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | İman ve teslimiyet tanımlarının yapıldığı ayetlerde, ibadet ve ahlakın nihai gayesi olan kalb-i selim tasvirlerinde, savaş hukuku ve barış tekliflerini düzenleyen ahkam ayetlerinde ve cennet tasvirlerinde belirleyicidir |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Dinin zoraki bir tahakküm sistemi olduğu zannını çürütür; gerçek teslimiyetin zorlamayla değil, fıtrat ile ilahi vahyin çatışmasız bütünleşmesiyle doğan esenlik olduğunu gösterir |
Nihai sentez ve LaTeX modeli
- Somut anlamAyıptan, yarıktan, çatlaktan ve kırılmadan uzak kalarak tamlığını muhafaza eden taş, kova ve sağlıklı uzuv.
- Soyut anlamVarlığın içsel çekişmelerden, şirkten, nifaktan ve düşmanlıktan sıyrılarak mutlak bir güven, barış ve esenlik düzeyine erişmesi.
- Sistematik karşılıkİnsan iradesinin ilahi iradeye bilinçli adaptasyonu sonucunda tüm varlık alanlarında çatışmanın yerini ahenk ve noksansızlığa bırakması.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıFormülde varlığın ontolojik, ahlaki ve toplumsal eylem alanını temsil eder. ilahi hakikatin ve fıtratın düzenini, ise bireysel veya toplumsal direnç ve sapmaları gösterir. içsel çatışma, nifak, şirk ve husumet gibi pürüzlerin direncidir. Bu direnç sıfıra yaklaştığında (), insanın ameli ile ilahi yasa arasındaki fark kapanır ve ulaşılan integral sonuç , yani mutlak selamet, barış ve teslimiyet (İslam/Selam) durumunu ifade eder.