سوط

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: س-و-ط1 sîga, 3 mücavir kök, 1 ayet, 1 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.رببسوطصببسَوْطَعذب

KökSîga 1Ayet 1Sure 1Mücavir 3

▶ Ağı aç (3B)

سوط

س - و - ط

KÖK
  • 1 geçiş
  • 1 ayet
  • 1 sîga
  • 13 sözlük

Tokmak demektir.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(13)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Tokmak demektir.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR2.132 harf
باب السين والطاء و و ا ي ء معهما س ط و، س و ط، ط و س، و س ط، ط س ي، ط ي س، ط س أ مستعملات سطو: السَّطو: البَسْط على النّاس بقَهرِهم من فوق، يقال: سَطَوْتُ عليه وبه، قال الله عزّ وجلّ: "يكادون يسطون بالذّين يَتْلُون عليهم آياتِنا". والسُّطو: شدّة البطش، وإنما سُمِّي الفَرَسُ ساطياً، لأنّه يَسْطُو على سائر الخَيْل، فيقومُ على رِجليه، ويَسْطُو بيديه. والفَحْلُ يَسْطُو على طَروقته. والسَّطْو: أن
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR457 harf
السَوْطُ: الذي يُضرَب به، والجمع أسواطٌ وسِياطٌ. وسُطْتُهُ أَسوطَهُ، إذا ضربتَه بالسَوْطِ. وقوله تعالى: "فصَبَّ عليهم رَبُّكَ سَوْطَ عَذابٍ"، أي نصيبَ عذابٍ، ويقال: شِدَّتَهُ، لأنَّ العذاب قد يكون بالسَوْطِ. والسَوْطُ أيضاً: خَلْطُ الشيء بعضِه ببعض. ومنه سُمِّيَ المِسواطُ. وسَوَّطَهُ، أي خلطَه وأكثر ذلك. يقال: سَوَّطَ فلانٌ أُمُورَهُ. قال الشاعر: فَسُطْها ذميمَ الرأيِ غير مُوَفَّقٍفلستَ على
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR8.832 harf
س ط ( و ا ي ء ) سطا ، سوط ، طوس ، طسأ ، وسط ، وطس ، طيس : ( مستعملة ) . سوط : يقال : ساطَ دابّتَه : إذا ضرَبَه بالسَّوط يَسُوطُه . وقال الشاعر يصف فرساً : فصوَّبْتُه كأنّه صَوْبُ غَيْبَةٍ على الأَمْعَزِ الضّاحي إذا سيطَ أَحْضَرَا قاله الشماخ يصف فرسه . وصوَّبْتُه : أي حملتُه على الحُضْر في صَبَبٍ من الأرض . والصَّوْب : المَطَر . والغبية الدفعة منه . وقال الفرّاء في قول الله جلّ وعزّ : (
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR9.143 harf
(باب السين والواو وما يثلثهما) (سوي) السين والواو والياء أصلٌ يدلُّ على استقامةٍ واعتدالٍ بين شيئين. يقال هذا لا يساوي كذا، أي لا يعادله. وفلانٌ وفلانٌ على سَوِيّةٍ من هذا الأمر، أي سواءٍ. ومكان سُوىً، أي مَعْلَمٌ قد عَلِمَ القومُ الدّخولَ فيه والخروج منه. ويقال أسْوَى الرّجلُ، إذا كان خَلَفُهُ وولدُهُ سَوِيّاً. وحدَّثنا علي بن إبراهيم القَطّان، عن علي بن عبد العزيز، عن أبي عُبيد، عن الكسائيّ
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR305 harf
الجلد المضفور الذي يضرب به، وأصل السوط: خلط الشيء بعضه ببعض، يقال: سطته وسوطته، فالسوط يسمى سوطا لكونه مخلوط الطاقات بعضها ببعض، وقوله: ﴿فصب عليهم ربك سوط عذاب﴾ [الفجر/13] تشبيها بما يكون في الدنيا من العذاب بالسوط، وقيل: إشارة إلى ما خلط لهم من أنواع العذاب، المشار إليه بقوله: ﴿حميما وغساقا﴾ [النبأ/25].
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR821 harf
س و ط ضربه سوطاً وأسواطاً‏.‏ وسطت الدابة وسيطت تساط‏.‏ قال‏:‏ فصوبته كأنه صوب غبية على الأمعز الضاحي إذا سيط أحضرا وسـاط الهريشـة بالمسـوط والمسـواط وسوطهـا‏.‏ وسـاط الأقـط‏:‏ خلطـه‏.‏ وأموالهم وأماتعهم سويطة فوضى مختلطة‏.‏ ومن المجاز‏:‏ صب عليهم سوط عذاب‏.‏ وساق الأمور بسوط واحد‏.‏ وهما يتعاطيان سوطاً واحداً إذا اتفقا على نجر واحد وخلق واحد‏.‏ وخذوا في هذا السوط وهو طريق دقيق بين شرفين
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR3.450 harf
السَّوْطُ: خَلْطُ الشيء بَعْضِه ببعض، ومنه سمي الـمِسْواطُ. وساطَ الشيءَ سَوْطاً وسَوَّطَه: خاضَه وخَلَطَه وأَكثَرَ ذلك. وخصَّ بعضُهم به القِدْرَ إِذا خُلِطَ ما فيها. والمِسْوَطُ والمِسْواطُ: ما سِيطَ به. واسْتَوَطَ هو: اخْتَلَطَ، نادر. وفي حديث سَوْدة: أَنه نظَرَ إِليها وهي تنظر في رَكْوةٍ فيها ماء فنَهاها وقال: إِني أَخافُ عليكم منه المِسْوطَ، يعني الشيْطانَ، سمي به من ساطَ القِدْرَ بالـمِسْوطِ
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR298 harf
* س و ط * * السَّوْطُ * الذي يضرب به والجمع * أسْواطٌ * و * سِيَاطٌ * و * سَاطَهُ * ضربه بالسوط وبابه قال وقوله تعالى ﴿فصب عليهم ربك سوط عذاب﴾ أي نصيب عذاب ويقال شدته لأن العذاب قد يكون بالسوط و * السَّوْطُ * أيضا خلط الشيء بعضه ببعض ومنه سمي * المِسْواطُ * و * سَوَّطَهُ تسويطاً * خلطه وأكثر ذلك
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR4.639 harf
السوط: الخلط، أي خلط الشيء بعضه ببعض، كما في الصحاح، أو هو أن تخلط شيئين في إنائك ثم تضربهما بيدك حتى يختلطا، كما في الجمهرة، وفي حديث علي مع فاطمة رضي الله عنهما: مسوط لحمها بدمي ولحمي أي ممزوج ومخلوط، ومنه قول كعب بن زهير: لكنها خلة قد سيط من دمها فجع وولع وإخلاف وتبديل أي كأن هذه الأخلاق قد خلطت بدمها، كالتسويط، يقال: ساط الشيء سوطا، وسوطه: خاضه وخلطه وأكثر
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR7.346 harf
سَاطَهُ 1 سَاطَهُ ذ , [aor. يَسُوطُ,] (M,) inf. n. سَوْطٌ, (S, M, K,) He mixed it, (S, M, K,) one part with another, (S,) and stirred it about, and beat it; (M;) as also ↓ سوّطهُ, (M, K, *) inf. n. تَسْوِيطٌ: (K:) or سَوْطٌ signifies the putting together two things in a vessel, then beating them with the hand until they become mixed: (Jm, K:) or, accord. to some, it relates particularly to a
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR633 harf
سَاطَ سَاطَ ( w ) U ( n. ac. سَوْط 1 ), a. Mixed, stirred ( liquid ). b. Whipped, flogged, scourged. c. Threw into confusion, disorder. d. Superintended. e. ( n. ac. سَوَطَاْن 36 ), Was distressed, afflicted. سَوَّطَ سَوَّطَ II , a. see I (b) , ( c ), ( d ). اِسْتَوَطَ اِسْتَوَطَ VIII , ( w ) a. Was disturbed, confused. سَوْط سَوْط [ 1 ] , ( pl. سِيَاط [ 23I ] , أَسْوَاْط 38 ), a.
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR13.704 harf
سوط سَاطَ - يَسُوطُ - سَوْط سَاطَ - يَسُوْطُ + كائن + كائناً أو شيئاً + بشيء: يضربه بشيء رفيع ليخلطه ويحركه: مثل الخلاط الآلي الذي يضرب بشفرته أو بأسلاكه سائلاً أو جامداً فيخلطه بقوة سَوْط: على وزن " فـَعـْل" اسم فعل من " سَاطَ - يَسُوطُ ": وهو كذلك ما يكون بفعل " سَاطَ - يَسُوطُ ": الخليط المنوع: وهو كذلك اسم آلة: الأداة التي يضرب بها للخلط،
Maddenin bağlantısı

سوط سَاطَ - يَسُوطُ - سَوْط سَاطَ - يَسُوْطُ + كائن + كائناً أو شيئاً + بشيء: يضربه بشيء رفيع ليخلطه ويحركه: مثل الخلاط الآلي الذي يضرب بشفرته أو بأسلاكه سائلاً أو جامداً فيخلطه بقوة سَوْط: على وزن " فـَعـْل" اسم فعل من " سَاطَ - يَسُوطُ ": وهو كذلك ما يكون بفعل " سَاطَ - يَسُوطُ ": الخليط المنوع: وهو كذلك اسم آلة: الأداة التي يضرب بها للخلط، والتي قد تستعمل في التعذيب بالجلد ﴿فصب عليهم ربك سوط عذاب﴾ فصب عليهم ربك خليطاً من العذاب: أنواعاً متعددة مختلطة من العذاب واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " الخلط والمزج ضد الاستخلاص والفصل"، وهي: صَهَرَ - يَصْهَرُ، مَشَجَ - يَمْشِجُ، خَلَط َ - يَخْلِطُ، مَرَج - يَمْرُجُ، مَزَجَ - يَمْزُجُ، سَاط َ - يَسُوْطُ سوط ﴿فصب عليهم ربك سوط عذاب(13)﴾ الفجر مختار الصحاح ● [سوط] س و ط: السَّوْطُ الذي يضرب به والجمع أسْواطٌ و سِيَاطٌ و سَاطَهُ ضربه بالسوط وبابه قال وقوله تعالى ﴿فصب عليهم ربك سوط عذاب﴾ أي نصيب عذاب ويقال شدته لأن العذاب قد يكون بالسوط و السَّوْطُ أيضا خلط الشيء بعضه ببعض ومنه سمي المِسْواطُ و سَوَّطَهُ تسويطاً خلطه وأكثر ذلك معجم الفرائد القرآنية س و ط "سوْط" في قولـه تعالـى :" فَصَبَّ عَلَيْهِمْ رَبُّكَ سَوْطَ عَذَابٍ" (13) الفجر . السَّوْط : الخلط، وسمي السوط سوطاً لأنه عند الضرب به يخلط اللحم بالدم . الراغب السوط الجلد المضفور الذي يضرب به، وأصل السوط: خلط الشيء بعضه ببعض، يقال: سطته وسوطته، فالسوط يسمى سوطا لكونه مخلوط الطاقات بعضها ببعض، وقوله: }فصب عليهم ربك سوط عذاب﴿[الفجر/13] تشبيها بما يكون في الدنيا من العذاب بالسوط، وقيل: إشارة إلى ما خلط لهم من أنواع العذاب، المشار إليه بقوله:﴾حميما وغساقا{ [النبأ/25]. ملخص اللسان 1. السَّوْطُ: خَلْطُ الشيء بَعْضِه ببعض،ومنه سمي المِسْواطُ.وساطَ الشيءَ سَوْطاً وسَوَّطَه: خاضَه وخَلَطَه وأَكثَرَ ذلك.وخصَّ بعضُهم به القِدْرَ إِذا خُلِطَ ما فيها. 2. والمِسْوَطُ والمِسْواطُ: ما سِيطَ به.واسْتَوَطَ هو: اخْتَلَطَ ،والمِسْواطِ، وهو خشبة يُحَرّكُ بها ما فيها ليخْتَلِطَ، 3. وإِذا خَلَّط الإِنسانُ في أَمره قيل: سَوَّطَ أَمرَه تَسْوِيطاً 4. وقد ساطَه سَوْطاً وسُطْتُه أَسُوطُه إِذا ضربته بالسَّوْط 5. وقوله عزّ وجلّ: فصَبَّ عليهم ربُّك سَوْطَ عَذابٍ؛ أَي نَصِيبَ عَذابٍ، ويقال: شدَّته لأَن العذاب قد يكون بالسوط؛ وقال الفراء: هذه الكلمة تقولها العرب لكل نوع من العذاب يدخل فيه السوْطُ جرى به الكلام والمثَل 6. وسَوْطَ رَأْيَه: خَلَّطَه. واسْتَوَطَ عليه أَمرُه: اضْطَرَبَ. وأَمْوالُهم بينهم سَوِيطةٌ مُسْتَوِطةٌ أَي مُخْتلِطةٌ. لسان العرب ● - سوط: السَّوْطُ: خَلْطُ الشيء بَعْضِه ببعض، ومنه سمي المِسْواطُ. وساطَ الشيءَ سَوْطاً وسَوَّطَه: خاضَه وخَلَطَه وأَكثَرَ ذلك. وخصَّ بعضُهم به القِدْرَ إِذا خُلِطَ ما فيها. والمِسْوَطُ والمِسْواطُ: ما سِيطَ به. واسْتَوَطَ هو: اخْتَلَطَ، نادر. وفي حديث سَوْدة: أَنه نظَرَ إِليها وهي تنظر في رَكْوةٍ فيها ماء فنَهاها وقال: إِني أَخافُ عليكم منه المِسْوطَ، يعني الشيْطانَ، سمي به من ساطَ القِدْرَ بالمِسْوطِ والمِسْواطِ، وهو خشبة يُحَرّكُ بها ما فيها ليخْتَلِطَ، كأَنه يُحَرِّك الناس للمعصيةِ ويجمعهم فيها. وفي حديث عليّ، كرّم اللّه وجهه: لتُساطُنَّ سَوْطَ القِدْر، وحديثه مع فاطمةَ، رضوان اللّه عليهما: مَسْوطٌ لَحْمُها بِدَمي ولَحْمي أَي مَمْزوجٌ ومَخْلُوط؛ ومنه قصيد كعب بن زهير: لكِنَّها خُلَّةٌ، قدْ سِيطَ من دَمِها فَجْعٌ وَوَلْعٌ، وإِخْلافٌ وتَبْدِيلُ أَي كأَنَّ هذه الأَخْلاقَ قد خُلِطَتْ بدمها. وفي حديث حَلِيمةَ: فشَقّا بَطْنَه فهما يَسُوطانِه. وسَوْطَ رَأْيَه: خَلَّطَه. واسْتَوَطَ عليه أَمرُه: اضْطَرَبَ. وأَمْوالُهم بينهم سَوِيطةٌ مُسْتَوِطةٌ أَي مُخْتلِطةٌ. وإِذا خَلَّط الإِنسانُ في أَمره قيل: سَوَّطَ أَمرَه تَسْوِيطاً؛ وأَنشد: فَسُطْها ذَميمَ الرَّأْي، غَيرَ مُوَفَّقٍ، فَلَسْتَ على تَسْوِيطِها بِمُعانِ وسمي السَّوْطُ سَوْطاً لأَنه إِذا سِيطَ به إِنسان أَو دابّة خُلِطَ الدمُ باللحمِ، وهو مُشْتَقٌّ من ذلك لأَنه يَخْلِطُ الدم باللحم ويَسُوطُه. وقولهم: ضربت زيداً سَوْطاً إِنما معناه ضربته ضربة بسوط، ولكن طريق إِعرابه أَنه على حذف المضاف أَي ضربته ضربة سَوْطٍ، ثم حذفت الضربة على حذف المضاف، ولو ذهبت تتأَوّل ضربته سوطاً على أَن تقدَّر إِعرابه ضربةً بسوط كما أَن معناه كذلك أَلزمك أَن تُقدِّر أَنك حذفتَ الباء كما يُحْذَفُ حَرْفُ الجرِّ في نحو قوله أَمَرْتُكَ الخير وأَسْتَغْفِرُ اللّه ذنباً، فتحتاج إِلى اعْتذارٍ من حذف حرف الجر، وقد غَنِيتَ عن ذلك كله بقوله إِنه على حذف المضاف في ضربة سوطٍ، ومعناه ضربةً بسوط، وجمعه أَسْواطٌ وسِياطٌ. وفي الحديث: معَهم سِياطٌ كأَذْنابِ البقر؛ هو جمع سَوْطٍ الذي يُجْلَد به، والأَصل سِواطٌ، بالواو، فقلبت ياء للكسرة قبلها، ويجمع على الأَصل أَسْواطاً. وفي حديث أَبي هريرة، رضي اللّه عنه: فجعلنا نضْرِبه بأَسْياطِنا وقِسيِّنا؛ قال ابن الأَثير: هكذا روي بالياء وهو شاذّ والقياسُ أَسْواطِنا، كما يقال في جمع ريح أَرياح شاذّاً والقياس أَرواحٌ، وهو المُطَّرِدُ المستعمل، وإِنما قلبت الواو في سِياط للكسرة قبلها، ولا كَسرةَ في أَسواط. وقد ساطَه سَوْطاً وسُطْتُه أَسُوطُه إِذا ضربته بالسَّوْط؛ قال الشَّماخ يصف فرسَه: فصَوَّبْتُه كأَنَّه صَوْبُ غَبْيةٍ على الأَمْعَزِ الضَّاحِي، إِذا سِيطَ أَحْضَرا صَوَّبْتُه: حملته على الحُضرِ في صَبَبٍ من الأَرض. والصَّوْبُ: المطر، والغَبْيَةُ: الدُّفْعةُ منه. وفي الحديث: أَوَّلُ من يدخل النارَ السَّوَّاطونَ؛ قيل هم الشُّرَطُ الذين معهم الأَسْواط يَضْربون بها الناس. وساطَ دابَّته يَسُوطُه إِذا ضربه بالسوْطِ. وساوَطَني فسُطْتُه أَسُوطه؛ عن اللحياني، لم يزد على ذلك شيئاً؛ قال ابن سيده: وأَراه إِنما أَراد خاشَنَني بسَوْطِه أَو عارَضَنِي به فغلبته، وهذا في الجَواهِر قليل إِنما هو في الأَعْراضِ. وقوله عزّ وجلّ: فصَبَّ عليهم ربُّك سَوْطَ عَذابٍ؛ أَي نَصِيبَ عَذابٍ، ويقال: شدَّته لأَن العذاب قد يكون بالسوط؛ وقال الفراء: هذه الكلمة تقولها العرب لكل نوع من العذاب يدخل فيه السوْطُ جرى به الكلام والمثَل، ويروى أَن السوطَ من عذابهم الذي يُعذّبون به فجرى لكل عذاب إِذ كان فيه عندهم غايةُ العذابِ. والمِسْياطُ: الماء يبقى في أَسفل الحوض؛ قال أَبو محمد الفقعسي: حتى انتهت رَجارِجُ المِسْياطِ والسِّياطُ: قُضْبانُ الكُرّاثِ الذي عليه ماليقه (* قوله «ماليقه» كذا بالأصل، والذي في القاموس: زماليقه.) تشبيهاً بالسياط التي يضرب بها؛ وسَوَّطَ الكراثُ إِذا أَخرج ذلك. وسَوْطُ باطلٍ: الضوء الذي يدخل من الكُوَّة، وقد حكيت فيه الشين. والسُّوَيْطاء: مرقة كثيرة الماء تساط أَي تخلط وتضرب. مقاييس اللغة: (سوط) السين والواو والطاء أصلٌ يدلُّ على مخالطة الشَّيءِ الشيءَ. يقال سُطت الشّيءَ: خلطتُ بعضَهُ ببعض. وسَوَّط فلانٌ أمرَهُ تسويطاً، إذا خَلَطَه. قال الشَّاعر: فَسُطْها ذَميمَ الرّأيِ غيرَ موفَّقٍ *** فلستَ على تسويطها بمُعان([13]) ومن الباب السَّوط، لأنّه يُخالِط الجِلدة؛ يقال سُطْتُهُ بالسَّوط: ضربتُهُ. وأمَّا قولهم في تسمية النَّصيب سَوطاً فهو من هذا. قال الله جلَّ ثناؤه: ﴿فَصَبَّ عَلَيْهِمْ رَبُّكَ سَوْطَ عَذَابٍ﴾ [الفجر 13]، أي نَصيباً من العذاب. القاموس المحيط: السَّوْطُ الخَلْطُ، أو هو أن تَخْلِطَ شَيْئَينِ في إِنائِكَ، ثم تَضْرِبَهُما بيدِكَ حتى يَخْتَلِطا، كالتَّسْويطِ، والمِقْرَعةُ، لأنها تَخْلِطُ اللحمَ بالدَّم ج سِياطٌ وأسْواطٌ، والنَّصيبُ، والشِّدَّةُ، والضَّرْبُ بالسَّوْطِ من القَدِيدِ: فَضْلُه، ومَنْقَعُ الماءِ. وما يَتَعاطَيانِ سَوْطاً واحداً: أمْراً واحداً. والمِسْوَطُ: ما يُخْلَطُ به من عَصاً ونحوِها، كالمِسْواطِ، وبلا لامٍ: ولَدٌ لإِبْلِيسَ يُغْرِي على الغَضَبِ. والمِسْواطُ: فرسٌ لا يُعْطِي حُضْرَه إلاَّ بالسَّوْط. واسْتَوَطَ أمرُه: اضْطَرَبَ، واخْتَلَطَ. وأموالُهم سَوِيْطَةٌ بينهم: مُخْتَلِطةٌ. والسُّوَيْطاءُ: مَرَقَةٌ كثُرَ ماؤُها وثَمَرُها، أي: بَصَلُها وحِمَّصُها وسائرُ الحُبوبِ. وسَوْطُ باطِلٍ: ضَوْءٌ يَدْخُلُ من الكُوَّةِ في الشمسِ. والسِّياطُ: قُضْبان الكُرَّاثِ التي عليها زَمالِيقُه. وسَوَّطَ تَسْويطًا: أخْرَجَ ذلك، أمْرَه: خَلَّطَ فيه. ودارَةُ الأَسْواطِ: بظَهْرِ الأَبْرَقِ بالمَضْجِعِ، وساطَتْ نَفْسِي سَوَطاناً، محركةً: تَقَلَّصَتْ. سُيوطُ أو أُسْيوطُ، بضَمِّهما ة بصَعيدِ مِصْرَ. وككِتابٍ مُغَنٍّ مَشهورٌ. تاج العروس: س و ط السَّوْطُ : الخَلْطُ أَي خَلْطُ الشَّيْء بَعْضِه ببَعْضٍ كما في الصّحاح أو هو أنْ تَخْلِطَ شَيْئَيْنِ في إنائكَ ثمَّ تَضْرِبَهما بيَدِكَ حتَّى يَخْتَلِطا كما في الجمهرة وفي حَديثِ عليٍّ مع فاطِمَةَ رَضِيَ الله عَنْهما : " مَسُوطٌ لَحْمُها بدَمي ولَحْمي " أَي مَمْزوجٌ ومَخْلوطٌ ومِنْهُ قَولُ كَعْبِ بن زُهَيْرٍ : لكنَّها خُلَّةٌ قَدْ سيطَ من دَمِها ... فَجْعٌ ووَلْعٌ وإخْلافٌ وتَبْديلُ أَي كأَنَّ هذه الأخْلاقَ قَدْ خُلِطَت بدَمِها كالتَّسْويطِ يُقال : ساطَ الشَّيْء سَوْطاً وسَوَّطَه : خاضَه وخَلَطَه وأَكْثَرَ ذلِكَ . يُقَالُ : سَوَّطَ فُلانٌ أُمورَه تَسْويطاً أَي خَلَطها وأَنْشَدَ الجَوْهَرِيّ : فسُطْهَا ذَميمَ الرَّأْيِ غَيْرَ مُوَفَّقٍ ... فلَسْتَ عَلَى تَسْويطِها بمُعَانِ والسَّوْطُ : المِقْرَعَةُ قالَ ابن دُرَيْدٍ : لأنَّها تَسُوطُ أَي تَخْلِطُ اللَّحْمَ بالدَّمَ إِذا سيطَ بها إنْسانٌ أو دابَّة . وقالَ الجَوْهَرِيّ : السَّوْطُ : مَا يُضْرَبُ به ج : سِياطٌ بالكَسْرِ وأَصْلُه : سِواطٌ بالواو قُلِبَت ياءً لكَسْرِ مَا قَبْلَها . ومِنْهُ الحديث " معهم سِياطٌ كأَذْنابِ البَقَرِ " قالَ المُتَنَخِّل يَصِفُ مَوْرِداً : كأَنَّ مَزاحِفَ الحَيَّاتِ فيهِ ... قُبَيْلَ الصُّبْحِ آثارُ السِّياطِ يُجْمَعْ أَيْضاً عَلَى أَسْواط عَلَى الأَصْل . قالَ ابن الأثير : أَسْياطٌ شاذٌّ كما يُقَالُ في جمع ريحٍ : أَرْياحٌ شاذًّا والقِياسُ : أَسْواطٌ وأَرْواحٌ وهو المُطَّرِدُ المُسْتَعْمَلُ . ومن المَجَازِ : السَّوْطُ : النَّصيبُ وبه فُسِّرَ قوله تعالى " فَصَبَّ عَلَيْهِم رَبُّكَ سَوْطَ عَذابٍ " أَي نَصيبَ عَذابٍ كما في الصّحاح . وقِيل : المُرادُ بالسَّوْطِ هُنا : الشِّدَّةُ وهو مجازٌ أَيْضاً والمَعْنى أَي شِدَّةَ عَذابٍ ؛ لأنَّ العَذابَ قَدْ يَكُونُ بالسَّوْطِ كما في الصّحاح أَيْضاً . وقالَ الفَرَّاءُ : هذه كَلِمَةٌ تَقولُها العَرَبُ لكُلِّ نَوْعٍ من العَذابِ يَدْخُلُ فيه السَّوْطُ جَرَى به المَثَل والكَلامُ ويُرْوَى أنَّ السَّوْطَ من عَذابِهم الَّذي يُعَذَّبون به فجَرى لكُلِّ عَذابٍ ؛ إذْ كانَ فيه عِنْدَهُم غايَةُ العَذابِ . فالسَّوْطُ : اسمٌ للعَذابِ وإنْ لم يكن هُناكَ ضَرْبٌ بسَوْطٍ . والسَّوْطُ : الضَّرْبُ بالسَّوْطِ قالَ الشَّمّاخُ يَصِفُ فَرَساً : فصَوَّبْتُه كَأَنَّهُ صَوْبُ غَيْبَةٍ ... عَلَى الأَمْعَزِ الضَّاحي إِذا سيطَ أَحْضَرَا صَوَّبْتُه أَي : حَمَلْتُه عَلَى الحُضْرِ في صَبَبٍ من الأرْضِ . والصَّوْبُ : المَطَرُ . والغَبْيَة : الدَّفْعَةُ مِنْهُ . وساطَ دابَّتَه يَسوطُه سَوْطاً إِذا ضَرَبَه بالسَّوْطِ . وقولهم : ضَربتُ زَيْداً سَوْطاً . إنَّما مَعْنَاهُ : ضَرَبْتُه ضَرْبَةً بِسَوْطٍ ولكنّ طَريقَ إعْرابه أَنَّهُ عَلَى حَذْفِ المُضاف أَي ضَرَبْتُه ضَرْبَةَ سَوْطٍ ثمَّ حُذِفَتِ الضَّرْبَةُ عَلَى حَذْفِ المُضافِ . والسَّوْطُ من القَديدِ هَكَذا في أُصولِ القاموسِ والصَّواب : من الغَديرِ فَضْلُهُ وفي بعض النُّسَخ فَضْلَتُه . وسَوْطٌ من ماءٍ : قَدْ خُبِط وطُرِقَ والجمعُ سِياطٌ وهو مَجازٌ . وفي الأَسَاسِ : يُقَالُ ورَدْنا عَلَى سَوْطٍ واحِدٍ من الماءِ وهي فَضْلَةُ غَديرٍ مُمْتَدَّة كالسَّوْط . والسَّوْطُ أَيْضاً : مَنْقَعُ الماءِ والجمعُ أَسْواطٌ . ومن المَجَازِ : مَا يَتَعاطَيان سَوْطاً واحِداً أَي أَمْراً واحِداً وفي الأَسَاسِ إِذا اتَّفَقا عَلَى نَجْرٍ واحدٍ وخُلُقٍ واحِدٍ . والمِسْوَطُ كمِنْبَرٍ : مَا يُخْلَطُ به من عَصاً ونَحْوِها وَقَدْ ساطَ قِدْرَهُ بالمِسْوَطِ كالمِسْواطِ كمِحْرابٍ . ومِسْوَطٌ بلا لامٍ : وَلَدٌ لإبْليسَ قالَ مُجاهِدٌ : وهمْ خَمْسَةٌ : داسِمٌ والأَعْوَرُ ومِسْوَطٌ وبِتْرٌ وزَلَنْبورُ قالَ سُفيان : داسِمٌ والأعْوَرُ لا أَدْري مَا عَمَلُهما وأمّا مِسْوَطٌ فإِنَّه يُغْري عَلَى الغَضَبِ والصَّخب وبِتْرٌ : صَاحِب المَصائبِ وزَلَنْبورُ : يُفَرِّقُ بَيْنَ الرَّجُلِ وأَهْلِه . وَقَدْ تَقَدَّم ذلِكَ في حرف الرّاء أَيْضاً وفي حَديثِ سَوْدَةَ : " أَنَّهُ نَظَرَ إليها وهي تَنْظُر في رَكْوَةٍ فيها ماءٌ فنَهاها وقالَ : إنِّي أَخافُ عليكُمْ مِنْهُ المِسْوَطَ " يعني الشَّيْطان . هَكَذا جاءَ في هذا الحديثِ بالألفِ واللاّمِ . وقالَ ابن عبّادٍ : المِسْوَاطُ : فَرَسٌ لا يُعْطي حُضْرَهُ إلاَّ بالسَّوْطِ فكأنَّه يَدَّخِر حُضْرَه . ومن المَجَازِ : اسْتَوَطَ أَمْرُه أَي اخْتَلَطَ نادرٌ . وقالَ أَبُو زَيْدٍ : يُقَالُ أَمْوالُهُمْ سُوَيْطَةٌ بَيْنَهُم أَي مُخْتَلِطَةٌ حكاهُ عنه يَعْقوبُ قالَهُ الجَوْهَرِيّ . وقالَ اللَّيْثُ : السُّوَيْطاءُ : مَرَقَةٌ كَثُرَ ماؤُها وثَمَرُها أَي بَصَلُها وحِمَّصُها وسائرُ الحُبوبِ سُمِّيَتْ لأنَّها تُساطُ أَي تُخْلَط وتُضْرَب . وقالَ ابن دُرَيْدٍ : هي السُّرَيْطاءُ بالراء وَقَدْ مَرَّ ذِكْرُه . ومن المَجَازِ : سَوْطُ باطِلٍ : ضَوْءٌ يَدْخُلُ من الكُوَّةِ في الشَّمْسِ وهو بعَيْنِه خَيْطُ باطِلٍ الَّذي تَقَدَّم ويُرْوَى بالشّينِ المُعْجَمَة أَيْضاً . ومن المَجَازِ : السِّياطُ : قُضْبانُ الكُرّاثِ الَّتِي عليها زَماليقُه تَشْبيهاً بالسِّياطِ الَّتِي يُضْرَبُ بها . وَقَدْ سَوَّطَ الكُرّاثُ تَسْويطاً إِذا أَخْرَجَ ذلِكَ . ومن المَجَازِ : سَوَّطَ أَمْرَهُ تَسْويطاً إِذا خَلَّطَ فيه . نَقَلَهُ الجَوْهَرِيّ وتقدم شاهِدُه آنِفا . ودارَةُ الأسْواطِ : بظَهْرِ الأبْرَقِ بالمَضْجَعِ تُناوِحُها حَمَّةٌ وهي بُرْقَةٌ بَيْضاءُ لبَني قَيْس ابن جَزْءِ بن كَعْبِ بن أَبي بَكْر بن كِلابٍ وَقَدْ مَرَّ ذِكْرُها في حَرْفِ الرّاءِ أَيْضاً . وأَصْلُ الأسْواطِ : مَناقِعُ المياهِ والدّارَةُ : كلُّ أَرضٍ اتَّسَعَت فأَحاطَتْ بها الجِبالُ . وقالَ ابن عَبَّادٍ : ساطَتْ نَفْسي سَوَطَاناً مُحَرَّكَةً : تَقَلَّصَتْ نَقَلَهُ الصَّاغَانِيّ . وممَّا يُسْتَدْرَكُ عَلَيْه : أَمْوالُهُم بَيْنَهُمْ مُسْتَوِطَةٌ كسَويطَة . والسَّوَّاطُ : الشُّرَطِيُّ الَّذي مَعَهُ السَّوْطُ . وساوَطَني فسُطْتُه أَسوطُه سَوْطاً عن اللِّحْيانِيّ وفَسَّره ابن سِيدَه فقال : أَي عارَضَني بسَوْطِه فَغَلَبْتُه وهذا في الجَواهِرِ قَليلٌ إنَّما هو في الأعْراضِ . والمِسْياطُ : الماءُ يَبْقَى في أَسْفَلِ الحَوْضِ قالَ أَبُو مُحَمَّدٍ الفَقْعَسِيُّ : " حتَّى انْتَهَتْ رَجارِجُ المِسْياطِ وساطَ الهَريسَةَ وسَوَّطَها : حَرَّكَها بخَشَبَةٍ لِتَخْتَلِطَ . ويُقَالُ : ساقَ الأُمورَ بسَوْطٍ واحِدٍ . وخُذوا في هذا السَّوْطِ وهو طَريقٌ دَقيقٌ بَيْنَ شَرَفَيْنِ وفي هذه السِّياطِ والأَسْواطِ كما في الأَسَاسِ . ويُرْوَى بالشِّين أَيْضاً وهو مَجازٌ . وكَذلِكَ قولُهُم : سيطَ حُبُّك بِدَمي ومن دَمي . وهو يَسوطُ الأمْرَ سَوْطاً : يُقَلِّبهُ ظَهْراً لِبَطْنٍ . وفلانٌ يَسوطُ الحَرْبَ ويُسَوِّطُها أَي يُباشِرُها كما في الأَسَاسِ . وأحْمَدُ بن مُحَمَّدِ بن مِهْرانَ السَّوْطِيُّ عن أَبي نُعَيْمٍ وعفَّان وعنه الطَّبَرانِيُّ وحُسَيْنُ بن محمَّد بن إسحاقَ السَّوْطِيُّ شَيْخٌ للعتيقيِّ وأَحْمَدُ بن مُحَمَّد بن إسماعيل السَّوْطِيُّ شيخٌ للدّارِ قُطْنِيِّ وإبراهيم بن إسماعيل السَّوْطِيُّ عن أَبي أُمَيَّة الطَّرَسوسِيِّ . وسُوَيْط كزُبَيْرٍ : قريةٌ بالبَلْقاءِ من أرضِ الشّام نُسِبَ إليها الإمام المُحَدِّثُ مُحَمَّد بن مُحَمَّد بن محمَّد بن الحَسَن الكِنانيّ الجَعْفَرِيّ السُوَيْطِيُّ ارتحلَ أحدُ جُدودِه منها فنَزَل إِلَى ريفِ مِصْرَ وتَدَيَّرَ بها وإليهم نُسِبت الجَعْفَرِيّةُ القريَةُ المَشْهورةُ بالغَرْبِيّة وَقَدْ تَقَدَّم ذِكْرُها

Sîgalar(1)

Mücavir kökler3 mücavir (4 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. صبب

    1 ortak ayet · Suyun yukarıdan aşağıya doğru döküldüğü yer, çağlayan…

  2. عذب

    1 ortak ayet · Su yosunudur

  3. ربب

    1 ortak ayet · Ribve, tümsek demektir

Geçtiği ayetler(1)

  1. فَصَبَّ عَلَيْهِمْ رَبُّكَ سَوْطَ عَذَابٍ

    KırbaçBu sebeple Rabbın onları, azab kırbacından geçirdi.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökسوط
YapıÜçlü (sülâsî)
Özel DurumEcvef (orta harfi illetli / vâvî)
Bağlamsal Yakın Köklerجلد, ضرب, خلط, عذب
Zıt Kökخلص
Çekirdek Özet 1İki veya daha fazla nesneyi birbirine geçecek, kaynaşacak ve ayrışmayacak şekilde kuvvetle karıştırmak; tencereyi tahta kepçeyle çalkalamak.
Çekirdek Özet 2İç içe geçmiş, birbirine yedirilmiş ve bedenle kaynaşarak derinlere işleyen kesintisiz, yoğunlaştırılmış ceza ve pay.
Çekirdek Özet 3Adaletin ve ilahi yaptırımın tekdüze değil; farklı unsurları bir potada birleştiren, iliklere işleyen ve parçalanamaz bir bütün olarak inen kuşatıcı müeyyidesi.
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca basit, mekanik bir «deri kırbaç» veya «tokmak» aletine indirgeyerek, kelimenin özündeki «iç içe geçme, harmanlanma, derinlemesine nüfuz etme ve pay alma» semantik çekirdeğini gözden kaçırmak.

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
سوBir yöne doğru yayılma, uzanma, harekete geçme, bir halden diğerine akma veya niyetlenme (سوأ, سوح, سود, سوع, سوق, سوم, سوي).طÇıkış mahreci kuvvetli ve kapantılı olan ط harfi, yayılma ve akış hareketini sınırlandırıp kuşatarak bir kap veya beden içinde birbirine geçme, kaynaşma ve nüfuz edici bir çarpma kuvvetine dönüştürmüştür.

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
سDiken, destek; tutunma, batma, dayanmaNesnenin yüzeyine takılma, batıcı ve temas edici etki oluşturma, tutunarak içeri işleme dinamiği.
وÇengel, çadır kazığı; bağlama, ekleme, tutturmaAyrı unsurları birbirine raptetme, bitiştirme, süreklilik ve geçiş sağlama işlevi.
طSepet, çark; sarma, kuşatma, içine almaKarışımı bir hacim içinde döndürme, çepeçevre sarma, hedefe dolanma ve kuşatıcı baskı kurma.
سوطİç içe geçerek tutunan, bağlanan ve kuşatıcı biçimde hedefe sarılan hareketAyrı unsurların veya şeritlerin birbirine kenetlenip sarılması; hedefe çarptığında yüzeyde kalmayıp deriye ve içe işleyerek nüfuz eden kuşatıcı darbe veya karışım.

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamSıvı veya katı maddeleri (özellikle kaynayan tenceredeki yemeği) bir araçla homojen hale gelinceye dek kuvvetle karıştırmak; tencere karıştırma tahtası veya kepçesi. Buradan türekle, deri şeritlerin birbirine örülüp karıştırılmasıyla yapılan kamçı/kırbaç.
Cahiliye şiiri kullanımıErken dönem şairi şu beytinde kökü görüşlerin birbirine girmesi ve bozulması anlamında kullanır: فَسُطْها ذَميمَ الرّأيِ غيرَ موفَّقٍ / فلستَ على تسويطها بمُعان
Erken Arapça kullanımKa‘b b. Züheyr meşhur kasidesinde sevgilinin tabiatının kanına karışmasını bu fiille anlatır: لَكِنَّها خُلَّةٌ قَد سيطَ مِن دَمِها / فَجعٌ وَوَلعٌ وَإِخلافٌ وَتَبديلُ

Kaynak Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha ve Kitābü’l-ʿAyn.

Sami etimolojik katman

Sami dillerinde سوط kökü, fiziksel olarak birbirine bağlama, sarma, örme ve kamçı/kırbaç gibi örülmüş bir vasıtayla vurma semantik alanıyla ilişkilidir. İbranicede שׁוּט (šwṭ) kökü temelde «bir yerden bir yere hızla geçmek, dolaşmak, kürek çekmek» anlamlarına gelirken, kamçı kavramını karşılayan שׁוֹט (šōṭ) kelimesi doğrudan havada hızla savrulan ve bedene dolanan kırbacı ifade eder. Benzer şekilde Süryanicede ܫܘܛܐ (šawṭā) sözcüğü «kırbaç, darbe, azap» manalarında sabit bir karşılık bulur. Arapçada kökün somut temeli, bir yandan kamçının örülüşündeki (farklı deri şeritlerinin birbirine geçirilmesi) ve tenceredeki maddelerin harmanlanmasındaki «karışma» (mühâleta) hareketini korumuş; diğer yandan bu karışımın meydana getirdiği «şiddetli, içe işleyen darbe ve mukadder pay» anlamını öne çıkarmıştır.

Güven Kesin

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, Maqāyīs al-Lugha.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönسوط fiili: خلط الشيء بعضه ببعضTencereyi kepçeyle karıştırmak, et ile kanın birbirine geçmesi; şeritlerin örülmesiyle yapılan kamçı ve paylaştırılan hisse.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice שׁוֹט (šōṭ), Süryanice ܫܘܛܐ (šawṭā)Her iki dilde de kamçı, kırbaç darbesi ve ilahi ceza/bela anlamında doğrudan leksikal ve semantik paralellik.Kesin
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik çırpma, savurma, vurma kökleriHızlı savurma hareketiyle ses çıkarma ve yüzeye işleme dinamiklerini içeren ilksel kök yansımaları.Muhtemel

Kaynak Payne Smith, Brown-Driver-Briggs, Lisān al-ʿArab.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
سوطAnlamlıKarıştırmak, kamçıMaddeleri birbirine yedirmek; örülmüş kırbaç; pay.Hedef kök; Kur'an'da geçer (Fecr 89:13).
سطوAnlamlıEzmek, hücum etmek, baskın yapmakKarşı tarafı alt etmek üzere üzerine atılmak, galebe çalmak.Kur'an'da geçer (Hac 22:72); hedef kökle sert müdahale ortaklığı taşır.
وسطAnlamlıOrtada olmak, dengeli ve adil olmakİki uç nokta arasında tam merkezde bulunmak, en hayırlı konum.Kur'an'da geçer (Bakara 2:143); unsurların dengeye oturduğu merkez.
وطسAnlamlıÇiğnemek, şiddetle ezmekAyak altında çiğnemek, fırın veya tandır; şiddetli vuruş.Kur'an'da geçmez; fiziksel ezme ve karıştırma ortaklığı vardır.
طسوKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıArapça sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir.
طوسAnlamlıSüslenmek, güzelleşmek; parlamakTavus kuşu; aya benzer parlaklık ve tezyinat.Kur'an'da geçmez; görsel form ve düzenlilik taşır.

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
سوطMerkezKarışma, nüfuz etme, kırbaç, katışık azapNesneye bütünüyle nüfuz eden, harmanlanmış ve sarıcı darbe/ceza.Maddelerin tencerede kaynayıp karışması gibi iliklere işleyen kuşatıcı müeyyide.
جلدKomşuCilde vurmak, had cezasıDarbenin doğrudan dış deriye (epidermis) uygulanması ve sınırlandırma.Yalnızca bedenin dış örtüsünü hedefler, içe karışma veya harmanlanma kastı taşımaz.
ضربKomşuVurmak, temas ettirmekGenel hareket biçimi olarak bir şeyin diğerine çarpması.Cezalandırma, seyahat veya misal verme gibi çok geniş bir alana yayılır, kamçıya özgü örgü içermez.
خلطKomşuBirbirine katmak, karıştırmakFarklı maddeleri bir araya getirip ayrışmaz kılmak.Yalnızca kimyasal/fiziksel birleşmeyi anlatır; darbe, azap payı veya alet anlamı içermez.
عذبKomşuAcı vermek, cezalandırmakKişiyi normal halinden alıkoyup acı hissettiren süreç.Azabın bizzat kendisidir; سوط ise o azabın dökülen payı veya vurucu vasıtasıdır.
خلصZıtArınmak, ayrışmak, saf olmakKatışıklardan bütünüyle kurtularak tek ve duru hale gelmek.سوط kökünün temelindeki harmanlanma, karışma ve nüfuz etmenin tam karşıtıdır.

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaسوطKarıştırma, kırbaç, azap payıHem tencereyi altüst ederek karıştırma eylemini hem de örülmüş kırbacı ve nasibi kapsar.Kesin
Latinceflagellum, verber, miscereKırbaç, kamçı darbesi; karıştırmakFlagellum örülmüş kamçıyı ve cezayı karşılar; eylemsel karıştırma için miscere köküne ihtiyaç duyar.Güçlü
İngilizcewhip, scourge, blend/intermixKırbaç, bela/azap aracı; harmanlamakScourge kelimesi hem kamçı hem de toplumsal felaket anlamını çok iyi yakalar; fiziksel karıştırmayı vermez.Güçlü
AlmancaGeißel, Peitsche, MischungKırbaç, musibet; karışımGeißel mecazen felaket ve ilahi ceza anlamında kökün Kur'ani boyutuna yaklaşır.Güçlü
Fransızcafouet, fléauKamçı, musibet, yıkıcı belaFléau bir halkın başına gelen ortak ve ağır yıkımı karşılarken mekanik kamçı anlamından uzaklaşır.Güçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Wörterbuch, Lane's Lexicon.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
سوط (İsim: Azap kırbacı / katışık azap payı)Farklı bela unsurlarının birbirine yedirilmesiyle oluşturulan, bedene ve topluma iliklerine kadar nüfuz eden kuşatıcı ceza hissesiİsyan ve azgınlıkta haddi aşan geçmiş kavimlerin (Âd, Semûd, Firavun) üzerine toptan indirilen ilahi helak bağlamı; Fecr 89:13.

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİlahi adaletin tecellisi ve helak kavranışıÂd, Semûd ve Firavun kavimlerine inen azabın "sallamak/dökmek" (sabba) fiiliyle birleşerek bir pay (nasîb) mı yoksa doğrudan sürekli bir mahiyet mi arz ettiği tartışılmıştır.Azabın tek tip değil, iliklere işleyen ve farklı helak türlerini bünyesinde toplayan bir terkip olduğu tespiti.
FıkıhHad cezalarının infaz araçlarıHadd cezalarında (örneğin zina veya kazif) kullanılacak kamçının niteliği: Ne öldürecek kadar sert ve düğümlü ne de hissettirmeyecek kadar yumuşak olmalıdır (orta nitelikli sevt).Bedenin dokusuna zarar vermeksizin caydırıcılığı sağlayan örülmüş terbiye ve ceza vasıtası.
Tefsirİstiare ve mecaz-ı mürsel tahlilleriAyette geçen ifadenin dünyevi kırbaçlama cezasına bir teşbih mi yoksa birbirine harmanlanmış katıksız bir ceza tenceresi mi olduğu analizi.Dilbilimciler (Ferrâ, Zeccâc) kelimenin kökündeki «karıştırma» (halt) manasından hareketle bunun bir azap payı ve karışımı olduğunu vurgular.
Hadisİmtihan, fitne ve fitne uyarılarıHz. Ali'nin «Tencerenin karıştırıldığı gibi karıştırılacaksınız» (لتُساطُنَّ سَوْطَ القِدْر) rivayetinde fitnelerin insanları ayrıştırıp imtihan etmesi.Toplumun ve safların altüst edilerek samimi olan ile olmayanın birbirine karıştırılıp sınanması.

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
Diniİlahi ceza ve uyarı mekanizmasıİbret verici ve arındırıcı müeyyideSınırları aşan yapıların kökünü kazıma veya onları sarsarak kendilerine getirmeAzap rastgele bir darbe değil, insanın kendi ürettiği kötülüklerin bir potada eritilip üzerine boşaltılmasıdır.Kesin
İlmiFarklı dinamiklerin bir potada etkileşimiHomojenleştirici karıştırma süreciAyrık duran bileşenleri tek bir faz haline getirmeDeney ortamında tencerenin veya kimyasal karışımın homojen hale gelinceye dek çalkalanması prensibi.Güçlü
SiyasiOtoritenin caydırıcılık ve kontrol aygıtıKanuni müeyyide ve infaz gücüToplumsal taşkınlıkları ve anarşiyi bastırmaHukukun ihlal edildiği noktada devreye giren ölçülü ve kanun dairesindeki zorlayıcı kamu gücü.Güçlü
İktisadiPazarın dalgalanması ve varlıkların karışmasıTedavüldeki sermayenin sirkülasyonu ve harmanlanmasıFarklı emtia ve fonların piyasa içinde birbirine geçişiMalın belirli ellerde donmasını engelleyip pazar hareketliliğiyle dengelenmesi veya risklerin birbirine katılması.Muhtemel

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerTürbülanslı karışma (turbulent mixing) ve viskoz sürtünme darbesiBir akışkanın içindeki farklı katmanların harici bir kuvvetle birbirine bütünüyle nüfuz etmesi; kinetik enerjinin darbe halinde yüzeye ve iç dokuya aktarılması modeli.Güçlü
Beşeri bilimlerKolektif travma ve kurumsal çözülmeBir toplumun üzerine inen ani ve çok boyutlu krizlerin (ekonomik, askeri, ahlaki), bireylerin psikolojik ve toplumsal dokusuna nüfuz ederek onları sarsması.Güçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKelimeyi yalnızca fiziksel bir «kırbaç» ya da kullanıcının excel notunda geçtiği biçimiyle kaba bir «tokmak» aletine indirgemek; kelimenin etimolojik özü olan «karıştırma, nüfuz etme ve pay alma» boyutunu ihmal etmek.
Kur'an içi daha geniş anlamKur'an'da kök, sadece basit bir dövme aletini değil; ilahi adaletin farklı azap bileşenlerini birleştirerek azgınlaşmış toplumlara (Fecr 89:13) boca ettiği «derinlemesine işletilmiş azap hissesini» ifade eder.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataAyette geçen «azap kamçısı» tabirini sıradan bir bedensel işkence aleti sanarak, kavimlerin helakindeki ontolojik, jeolojik ve sosyolojik çok katmanlı yıkım sürecini basitleştirmek.

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın ilahi cezalandırmayı tasvir ederken seçtiği kelimelerin rastgele olmadığını, سوط kökünün hem bir araya örülmüşlüğü (kırbaç) hem de içine işleyen azap payını aynı anda sunan çok katmanlı bir semantik mimariye sahip olduğunu gösterir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Tarihsel helak anlatımlarında, kibir ve istibdatla yeryüzünde fesat çıkaran geçmiş despot güçlerin (Âd, Semûd, Firavun) sonunu bildiren ayet grubunda (Fecr Suresi) belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Azabın muhatabın dış yüzeyinde kalan yüzeysel bir temas değil; kişinin/toplumun tüm dokusuna, etine ve kanına nüfuz eden harmanlanmış bir ceza olduğunu idrak ettirerek cezanın hafifliği vehmini ortadan kaldırır.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamTenceredeki yemeği tahta kepçeyle altüst ederek homojenleştirmek; deri şeritleri birbirine örerek bedene sarılan ve deriye nüfuz eden bir kamçı/kırbaç haline getirmek.
  • Soyut anlamFarklı ceza, keder veya etki unsurlarının birbiri içinde eriyerek muhatabın varlığına bütünüyle sirayet etmesi; kaçınılmaz ilahi ceza payı.
  • Sistematik karşılıkAzgınlık ve fesat üreten sistemlerin, kendi ürettikleri günahların ilahi adalet potasında birleşerek üzerlerine kesintisiz bir yıkım paketi olarak dökülmesi.
  • LaTeX modeliF⃗=∫Ω(ρ⋅v⃗) dΩ  ⟹  ΔU=∑i=1nci⋅ψi
  • LaTeX açıklamasıFormülde Ω hacmi içinde yoğunluk (ρ) ve hız alanının (v⃗) entegre edilmesiyle oluşan F⃗ vektörü, tenceredeki veya ortamdaki bileşenlerin kuvvetle harmanlanarak birbirine geçmesini temsil eder. Sağ taraftaki ΔU ifadesi, farklı karakterdeki azap ve tesir bileşenlerinin (ci⋅ψi) toplamından oluşan, hedefin bütün dokularına nüfuz eden nihai bileşik etkiyi (azap payını) simgeler.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: س