سوع

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: س-و-ع10 sîga, 63 mücavir kök, 44 ayet, 27 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.ريبوعدسوعبغتدرييومبِالسَّاعَةِسُوَاعًاالسَّاعَةِمريأتيالسَّاعَةُقرب

KökSîga 10Ayet 44Sure 27Mücavir 63

▶ Ağı aç (3B)

سوع

س - و - ع

KÖK
  • 49 geçiş
  • 44 ayet
  • 10 sîga
  • 12 sözlük

“Sığa(sad)” kalıba dökülmüş şeydir. “Sad” “sin”e dönüşerek boğazdan kolayca geçen su anlamı kazanmıştır. Suva (sad) çanak, tas demektir. Belli saatlerde onunla hayvanlara veya insanlara su dağıtılmaktadır. Sonra sulama vaktine saat denmiştir. Sonra günün belli bölümlerine saat denmiştir. Yemek saati, uyku saati gibi. Sümerlerde gün yirmi dört saate ayrılmıştır.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(12)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

“Sığa(sad)” kalıba dökülmüş şeydir. “Sad” “sin”e dönüşerek boğazdan kolayca geçen su anlamı kazanmıştır. Suva (sad) çanak, tas demektir. Belli saatlerde onunla hayvanlara veya insanlara su dağıtılmaktadır. Sonra sulama vaktine saat denmiştir. Sonra günün belli bölümlerine saat denmiştir. Yemek saati, uyku saati gibi. Sümerlerde gün yirmi dört saate ayrılmıştır.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR3.879 harf
باب العين والسّين وواي معهما ع س و، ع و س، ع ي س، س ع ي، س و ع، س ي ع، ي س ع، و س ع، و ع س عسو: عسا الشّيخ يَعْسو عَسْوَةً، وعَسِيَ يَعْسَى عسىً إذا كَبِرَ، قال رؤبة: يهوُون عن أركانِ عـزٍّ أَدْرَمـا عن صامل عاسٍ إذا ما اصلَخْمَمَا قوله: عن صاملٍ، أي: عن عزٍّ كأنّه جبل صامل، أي: صُلْب. وعسا اللّيل: اشتدّت ظلمته. قال: وأطعن اللّيلَ إذا اللّيل عسا أي: أظلم. وعَسِيَ النّباتُ يعسَى عَسًى،
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR508 harf
الساعةُ: الوقتُ الحاضرُ، والجمع الساع والساعاتُ. قال القطامي: وكُنَّا كالحريقِ لَدى كِفاحٍفيَخْبو ساعةً ويَهُبُّ ساعا وساعَةٌ سَوْعاءُ، أي شديدةٌ. كما يقال ليلةٌ ليلاءُ. وتقول: عاملتُه مُساوَعَةً من الساعةِ، كما تقول مُياوَمَةً من اليوم، ولا يستعمل منهما إلا هذا. والساعَةُ: القيامةُ. وجاءنا بعد سَوْعٍ من الليل، وبعد سُواعٍ، أي بعد هَدْءٍ منه. وأَسَعْتُ الإبلَ: أهملتُها، فساعَتْ هي تَسوعُ
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR15.662 harf
باب العين والسين عسا ، عوس ، سعا ، عيس ، سوع ، وسع ، سيع ، وعس . عسا : أبو عبيد عن الأمويّ : يقال للشيخ إذا وَلّى وكبِر : عتا يعتُو عُتِيّاً ، وعسا يعسو مثله . قال : وقال الأحمر : عست يدُه تعسو عُسُوّاً إذا غَلُظت من العمل . وقال الليث : عسا الشيخ يَعسو عَسْوَةً وَعَسَاءً إذا كبِر . قلت : والصواب في مصدر عسا ما قال الأحمر ، ويجوز عُسِيّاً مثل عُتِيّاً . وقال الليث : عسا النبات إذا غلظ . قال :
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR9.143 harf
(باب السين والواو وما يثلثهما) (سوي) السين والواو والياء أصلٌ يدلُّ على استقامةٍ واعتدالٍ بين شيئين. يقال هذا لا يساوي كذا، أي لا يعادله. وفلانٌ وفلانٌ على سَوِيّةٍ من هذا الأمر، أي سواءٍ. ومكان سُوىً، أي مَعْلَمٌ قد عَلِمَ القومُ الدّخولَ فيه والخروج منه. ويقال أسْوَى الرّجلُ، إذا كان خَلَفُهُ وولدُهُ سَوِيّاً. وحدَّثنا علي بن إبراهيم القَطّان، عن علي بن عبد العزيز، عن أبي عُبيد، عن الكسائيّ
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR90 harf
س و ع الأيام تأكلها الساع وساعة سوعاء كليلة ليلاء‏.‏ وعاملته مساوعة‏.‏ وهو ضائع سائع‏.‏
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR3.089 harf
الساعة: جزء من أَجزاء الليل والنهار، والجمع ساعاتٌ وساعٌ؛ قال القطامي: وكُنّا كالحَرِيقِ لَدَى كِفاح، فَيَخْبُو ساعةً ويَهُبُّ ساعَا قال ابن بري: المشهور في صدر هذا البيت: وكنّا كالحَريقِ أَصابَ غابا وتصغيره سويعة. والليل والنهار معاً أَربع وعشرون ساعة، وإِذا اعتدلا فكل واحد منهما ثنتا عشرة ساعة، وجاءنا بعد سَوْعٍ من الليل وبعد سُواع أَي بعد هَدْءٍ منه أَو بَعْدَ ساعة. والساعةُ: الوقت الحاضر.
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR229 harf
* س و ع * * السَّاعَةُ * الوقت الحاضر والجمع * السَّاعُ * و * الساعاتُ * وعامله * مُساوَعةً * من الساعة كما تقول مياومة من اليوم ولا يستعمل منهما إلا هذا و * السَّأعةُ * القيامة و * سُواعٌ * بالضم اسم صنم كان لقوم نوح عليه السلام
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR3.893 harf
سوع، بالضم: قبيلة باليمن، قال النابغة الذبياني: مستشعرين قد القوا في ديارهم دعاء سوع ودعمـي وأيوب ويروى: دعوى يسوع وكلها من قبائل اليمن. والساعة: جزء من أجزاء الجديدين الليل والنهار، قاله الليث، وهما أربع وعشرون ساعة، وإذا اعتدلا فكل واحد منهما ثنتا عشرة ساعة. في الصحاح: الساعة: الوقت الحاضر، ويعبر عن جزء قليل من الليل والناهر، يقال: جلست عندك ساعة: أي وقتا قليلا،
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR7.845 harf
سَاعَتِ الاـِبِلُ 1 سَاعَتِ الاـِبِلُ ذ , aor. تَسُوعُ, (S, K,) inf. n. سَوْعٌ, (S,) The camels were left to themselves, (S, K,) without a pastor; (K;) as also ساعت with تَسِيعُ for its aor. and سَيْعٌ for its inf. n. (Sh.) عَامَلَهُ مُسَاوَعَةً 3 عَامَلَهُ مُسَاوَعَةً ذ [He bargained with him for work by, or for, the hour,] is from السَّاعَةُ, like مُيَاوَمَةً from اليَوْمُ. (S, K. [See also
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR702 harf
سَاعَ سَاعَ ( w ) U ( n. ac. سَوْع 1 ), a. Pastured freely ( camels ). سَاْوَعَ سَاْوَعَ III , a. Retired for an hour. أَسْوَعَ أَسْوَعَ IV ( A ) a. Neglected. b. Lost; ruined by neglect. c. ( w ) Delayed, deferred. سَوْع سَوْع [ 1 ], a. First part of the night. سَاعَة سَاعَة [ 1tA ] , ( pl. سَاع [ 1A ] , سَاعَات سَاعَات ), a. Hour; moment, instant. b. The Judgment; The
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR19.110 harf
سوع سَاعَ - يَسُوعُ - سَاعَة - سُوَاع سَاعَ - يَسًوْعُ + الكائن أو الوقت: يمضي ويذهب ويضيع سَاعَة: على وزن " فـَعـْلة " اسم فعل بمعنى مفعول للمرة من " سَاعَ - يَسُوعُ ": مقدار أو مدة من الزمن: المدة المعينة والمخصوصة من الوقت والتي تؤلف جزءاً من مجموع وقت محدد يستغرقه فعل أو أمر ما وهي اصطلاحاً: ساعة " من النهار - ساعة من نهار: جزء من أربع
Tamamını oku

Sîgalar(10)

Mücavir kökler63 mücavir (214 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. بغت

    6 ortak ayet · Baas aniden ortaya çıkıp saldıran hayvan demektir

  2. دري

    4 ortak ayet · Dery : Diraye saç tarağı veya baştaki saç demektir

  3. ريب

    4 ortak ayet · “Ravb” kesik süt, “reyb” ise kesilip kesilmediği belli…

  4. مري

    3 ortak ayet · مري Eskimiş elbise

  5. وعد

    6 ortak ayet · “Va’id” yağmur bulutu demektir

  6. قدم

    4 ortak ayet · “Kudüm” ön demektir

  7. أتي

    11 ortak ayet · Etve çardağa doğru suyu getiren kanaldır

  8. لبث

    3 ortak ayet · Kaldınız

  9. يوم

    10 ortak ayet · “Yemm” durgun akan su demektir

  10. شفق

    2 ortak ayet · Akşam karanlığında gökte meydana gelen kızıl aydınlıktır

  11. رسو

    2 ortak ayet · Sıra dağlar

  12. قرب

    4 ortak ayet · Suyun içine konduğu kap veya tulum demektir

Geçtiği ayetler(44)

Sîga sayfası: السَّاعَةُ
  1. … خَسِرَ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِلِقَاءِ اللَّهِ حَتَّى إِذَا جَاءَتْهُمُ السَّاعَةُ بَغْتَةً قَالُوا يَاحَسْرَتَنَا عَلَى مَا فَرَّطْنَا فِيهَا وَهُمْ …

    SaatAllah’a kavuşmayı yalan sayanlar; gerçekten kaybetmişlerdir. Nihayet kıyamet ansızın gelip çattığı zaman; yüklerini sırtlarına yüklenerek: Orada yaptığımız eksiklerden dolayı yazıklar olsun bize, derler. Dikkat edin, ne kötüdür yüklendikleri şeyler.

  2. قُلْ أَرَأَيْتَكُمْ إِنْ أَتَاكُمْ عَذَابُ اللَّهِ أَوْ أَتَتْكُمُ السَّاعَةُ أَغَيْرَ اللَّهِ تَدْعُونَ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ

    SaatDe ki: Bana haber verir misiniz, eğer üzerinize Allah’ın azabı gelse veya size kıyamet gelirse; Allah’tan başkasını mı çağırırsınız? Eğer sadıklardan iseniz.

  3. أَفَأَمِنُوا أَنْ تَأْتِيَهُمْ غَاشِيَةٌ مِنْ عَذَابِ اللَّهِ أَوْ تَأْتِيَهُمُ السَّاعَةُ بَغْتَةً وَهُمْ لَا يَشْعُرُونَ

    SaatAllah tarafından onları kuşatacak bir azabın kendilerine gelip çatmasından veya farkında olmadan kıyamet saatinin ansızın gelmesinden emin midirler?

  4. وَلَا يَزَالُ الَّذِينَ كَفَرُوا فِي مِرْيَةٍ مِنْهُ حَتَّى تَأْتِيَهُمُ السَّاعَةُ بَغْتَةً أَوْ يَأْتِيَهُمْ عَذَابُ يَوْمٍ عَقِيمٍ

    SaatKüfredenler; kendilerine o saat ansızın gelinceye veya gecesi olmayan günün azabı çatana kadar ondan yana devamlı bir şüphe içinde kalırlar.

  5. وَيَوْمَ تَقُومُ السَّاعَةُ يُبْلِسُ الْمُجْرِمُونَ

    SaatKıyametin kopacağı gün, suçlular susacaklardır.

  6. وَيَوْمَ تَقُومُ السَّاعَةُ يَوْمَئِذٍ يَتَفَرَّقُونَ

    SaatKıyametin kopacağı gün; işte o gün ayılırlar.

  7. وَيَوْمَ تَقُومُ السَّاعَةُ يُقْسِمُ الْمُجْرِمُونَ مَا لَبِثُوا غَيْرَ سَاعَةٍ كَذَلِكَ كَانُوا يُؤْفَكُونَ

    SaatKıyametin kopacağı gün; suçlular bir saatten başka kalmadıklarına yemin ederler. İşte onlar, böylece aldatılıp döndürülürler.

  8. وَقَالَ الَّذِينَ كَفَرُوا لَا تَأْتِينَا السَّاعَةُ قُلْ بَلَى وَرَبِّي لَتَأْتِيَنَّكُمْ عَالِمِ الْغَيْبِ لَا يَعْزُبُ …

    SaatKüfredenler dediler ki: Kıyamet saatı bize gelmeyecektir. De ki: Hayır, gaybı Rabbıma andolsun ki; o saat muhakkak size gelecektir. Göklerde ve yerde zerre kadar olanlar bile O’nun ilminin dışında değildir. Ondan daha küçüğü de, büyüğü de istisnasız, mutlaka apaçık kitabtadır.

  9. النَّارُ يُعْرَضُونَ عَلَيْهَا غُدُوًّا وَعَشِيًّا وَيَوْمَ تَقُومُ السَّاعَةُ أَدْخِلُوا آلَ فِرْعَوْنَ أَشَدَّ الْعَذَابِ

    SaatSabah akşam ateşe sunulurlar. Kıyamet koptuğu gün; Firavun’un adamlarını azabın en şiddetlisine sokun, denir.

  10. وَلِلَّهِ مُلْكُ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ وَيَوْمَ تَقُومُ السَّاعَةُ يَوْمَئِذٍ يَخْسَرُ الْمُبْطِلُونَ

    SaatGöklerin ve yerin mülkü Allah’ındır. Kıyametin kopacağı gün; işte o gün, batıla saplananlar hüsranda kalırlar.

Sîga sayfası: السَّاعَةَ
Sîga sayfası: السَّاعَةِ
Sîga sayfası: بِالسَّاعَةِ
Sîga sayfası: وَالسَّاعَةُ

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökسوع
YapıÜçlü
Özel DurumEcvef (orta harfi illetli)
Bağlamsal Yakın Köklerوقت, حين, أجل, أمد
Zıt Kökخلد
Çekirdek Özet 1Zamanın veya bir akışın kesintisiz biçimde akıp gitmesi, salıverilip kendi haline bırakılması ve geceden ya da gündüzden kopan belirli bir pay
Çekirdek Özet 2Varlığın dünya sahnesinde belirlenmiş süresinin tükeniş anı, ansızın vuku bulan kozmik kopuş ve hesaba çekilme vakti
Çekirdek Özet 3Zamanın mutlak değil akıcı, kısıtlı ve geri döndürülemez birimlerden oluştuğunu; her varlığın kaçınılmaz bir nihai eşikle kuşatıldığını gösteren ontolojik sınır
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca mekanik 60 dakikalık modern saat dilimine indirgemek veya kıyamet bağlamındaki nihai eşik anlamını soyut bir belirsizlikten ibaret saymak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
سوBoşluğa doğru uzanma, serbest kalma, akma ve bir doğrultuda yayılma hareketini ifade eder. Bu çekirdek سوح kökünde serbestçe avluda dolaşma, سود kökünde yaygınlık ve hâkimiyet, سور kökünde yükselip çevreleme, سوغ kökünde boğazdan kayıp akma, سوق kökünde bir hedefe doğru sevk edilip sürülme anlamlarında somutlaşır.عBoğazın derinliklerinden çıkan kaynak ve açıklık harfi olan ع sesi çekirdeğe katılarak, serbest akış hareketini belirgin bir kesite, fark edilebilir bir zaman veya mekan aralığına ve kontrolsüzce akıp giden bir sürenin sınırlandırılmış dilimine dönüştürmüştür. Böylece kök, genel salınım ve yayılmadan kopup «belirli bir zaman payı, akıp geçen an» ve «başıboş salıverilme» mânâsına odaklanmıştır.

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
سDiken, destek; tutunma, dayanma, korumaVarlığın tutunduğu çizgiyi, kesintisiz bir hatta ardışık biçimde birbirine eklenen anları ve destekleyici zaman tabakasını imler.
وÇengel, çadır kazığı; bağlama, ekleme, tutturmaZaman parçalarını birbirine bağlayan, önceki hali sonrakine eklemleyen süreklilik bağını ve akışın seyrini simgeler.
عGöz; görme, bilme, kaynakZamanın somut bir ânına şahit olunmasını, akışın göz önünde apaçık görünür hale geldiği kritik gözetleme noktasını ve nihai eşiği gösterir.
سوعBirbirine eklenen anların akıp giderken nihai bir eşikte gözlemlenip sınırlandırılmasıSürekli ilerleyen ve eklemlenen sürenin, gözün fark edebileceği belirgin bir kesit, şahit olunan bir an ve nihayet her şeyin açığa çıktığı son eşik halinde toplanması hareketidir.

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamGece veya gündüzün akıp giden bir bölümü; develerin veya davarların kendi hallerine, başıboş otlamaya bırakılması (إساعة الإبل) ve sıvanıp akan harç.
Cahiliye şiiri kullanımıErken bedevi şiirinde kök, develerin otlakta kendi başına salıverilip yayılması (ناقة مسياع) ve gecenin bir kısmı geçtikten sonraki vakit dilimi bağlamında kullanılmıştır. Cahiliye devrinde ayrıca Nuh kavminden devralındığına inanılan ve sonradan Hüzeyl kabilesine geçen kadın suretindeki putun adı (سُوَاع) olarak yer almıştır.
Erken Arapça kullanımEmevî dönemi şairi el-Katâmî bir beytinde savaş halindeki iniş çıkışları anlatırken kökü zaman dilimi anlamında şöyle kullanır: وكُنّا كالحَرِيقِ لَدَى كِفاح / فَيَخْبُو ساعةً ويَهُبُّ ساعَا

Kaynak Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha, Kitābü’l-ʿAyn.

Sami etimolojik katman

Sami dillerinde سوع kökü esasen «akıp gitme, serbestçe salınma, bir sürenin tükenmesi ve zaman parçası» semantik alanı etrafında gelişmiştir. Klasik İbranicede kökün doğrudan karşılığı bulunmamakla birlikte, kök Ge'ez (Eski Etiyopya) dilinde sa'at (zaman, saat) biçiminde yerleşik bir zaman terimidir. Süryanicede šā'tā (ܫܥܬܐ) kelimesi «an, vakit, saat» mânâsında merkezi bir yere sahiptir ve buradan hem Aramiceye hem de Arapçaya bir zaman birimi olarak erken dönemde temas etmiştir. Akadcada šâtu eylemi «salıvermek, ihmal etmek» çizgisine yaslanırken, zaman anlamındaki yoğunlaşmanın Batı ve Güney Sami havzasında (Aramice-Süryanice ve Arapça) geliştiği kabul edilir. Arapça bu kökte iki ana semantik damarı birden muhafaza etmiştir: Birincisi suyun akması ve devenin başıboş salınmasında görülen «kontrolsüz akış ve ihmal», ikincisi ise Süryanice ile ortaklaşan ve Kur'an'ın merkezine yerleşen «belirli bir zaman dilimi, nihai an ve kıyamet kopuşu» damarıdır.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Payne Smith Syriac Dictionary, David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönسوع / سيع kök geçişkenliğiSuyun serbestçe akması, harcın yüzeye sürülüp yayılması ve devenin başıboş salınması fiziksel hareketinden, geceden ve gündüzden akıp giden zaman payına geçilmiştir.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiSüryanice šā'tā, Ge'ez sa'atZamanın ölçülebilir bir aralığını, ani bir vakti ve kıyamet anını ifade eden semantik örtüşme çok güçlü bir ortak Sami kullanımına işaret eder.Kesin
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik havzada zaman birimiVeri bulunamadıVeri bulunamadı

Kaynak Lisān al-ʿArab, Payne Smith, Brockelmann Lexicon Syriacum.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
سوعAnlamlıAkıp gitmek, zaman dilimi, salıvermekHedef köktür; an, vakit, geceden bir parça ve kıyamet anı demektir.Kur'an'da geçer
سعوAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıArap dilinde müstakil kök olarak işlenmemiştir.Kur'an'da geçmez
وسعAnlamlıGenişlik, güç yetirebilme, kuşatıcılıkBir kabın veya mekanın içine alma kapasitesi, bolluk ve kudret alanıdır.Kur'an'da geçer; zihinsel olarak zamanın kuşatıcılığıyla taban tabana yakınlaşır.
وعسAnlamlıYumuşak ve içine batılan kumYürünmesi güç, ayakların içine gömüldüğü yumuşak toprak zemini anlatır.Kur'an'da geçmez
عسوAnlamlıKurumak, sertleşmek, yaşlanmakDalın veya bedenin suyunu kaybedip sertleşmesi, ihtiyarlıkta katılaşma demektir.Kur'an'da geçmez
عوسAnlamlıGeceleyin dolaşmak, aramakGece karanlığında yiyecek veya yol arayarak gezinme hareketidir.Kur'an'da geçmez

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
سوعMerkezZaman, an ve nihai kopuşKesintisiz akış içinde aniden gelen, ölçülebilir bir anı ve kaçınılmaz kozmik sonu bildirir.Sürenin birdenbire tükenip sonucun açığa çıktığı kritik zaman eşiğidir.
وقتKomşuBelirlenmiş sınır ve randevuBir işin yapılması için önceden takdir ve tahsis edilmiş kesin sınırdır.سوع akış ve anilik taşırken وقت tayin ve planlama ağırlıklıdır.
حينKomşuSüre ve genel zaman aralığıBaşlangıcı ve sonu esnek, az veya çok olabilen geniş zaman dilimidir.سوع daha dar, keskin ve kritik bir kesiti gösterir.
أجلKomşuBelirlenmiş müddetin sonuBir varlığa tanınan vadenin dolduğu nihai tükeniş noktasıdır.أجل borç ve ömür vadesini, سوع ise o andaki hadiseyi ve zaman dilimini vurgular.
أمدKomşuUzak zaman sınırı ve mesafeİki uç nokta arasındaki mesafeli zaman ufkunu ifade eder.سوع yakınlığı ve aniliği, أمد ise uzaklığı öne çıkarır.
خلدZıtEbedilik ve kesintisiz sebatZamanın sınırlarından, tükenişten ve ölüm anından bütünüyle azade kalıştır.سوع tükenen ve hesap soran eşik iken خلد son bulmayan kalıcılıktır.

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaسوعAkıp giden zaman kesiti, nihai kopuş ânıZamanın bir parçasını, ansızın gelen hesap vaktini ve kıyameti ifade eder.Kesin
LatinceHora, momentumSaat, belirlenmiş zaman, anHora günün belirli bir bölümünü, momentum ise kökün taşıdığı ani kopuş ve kritik an hareketini karşılar.Güçlü
İngilizceHour, moment, the final hourSaat, kısa süre, nihai anHour modern ölçüyü karşılarken, the Hour ifadesi tam olarak Kur'an'daki kıyamet karşılığıdır.Kesin
AlmancaStunde, AugenblickSaat, göz açıp kapama ânıStunde zaman dilimini, Augenblick ise Kur'an'daki bir göz kırpması kadar ani vuku buluşu yansıtır.Güçlü
FransızcaHeure, instantSaat, anHeure hem günün birimini hem de son saati (la dernière heure) semantik olarak içerir.Güçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Lane's Lexicon.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
السَّاعَةُ / بِالسَّاعَةِ / وَالسَّاعَةُKıyamet, kozmik yıkım ve nihai hesap anıAhiretin inkârı, evrenin son bulması ve dirilişin ansızın vuku bulacağını bildiren ayetler (En'âm 6:31, Hac 22:1, Fussilet 41:47, Nâziât 79:42).
سَاعَةًÇok kısa bir zaman parçası, bir an, gecikme payıİnsan ömrünün, ecel vaktinin ertelenemezliğinin ve dünyada kalış süresinin kısalığının anlatıldığı bağlamlar (A'râf 7:34, Yûnus 10:45, Rûm 30:55, Ahkāf 46:35).
سَاعَةِ الْعُسْرَةِDarlık ve imtihan dönemiTebük seferinde müminlerin karşılaştığı şiddetli meşakkat ve kriz vakti (Tevbe 9:117).
سُوَاعًاÖzel put adıNuh kavminin tapındığı ve şirkin sembolü haline gelen put bağlamı (Nûh 71:23).

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamEşrâtü's-sâa (kıyamet alametleri) ve eskatolojiKıyamet vaktinin bilgisi (ilmü's-sâa) gayb alanına aittir; peygamberler dahi kesin vaktini bilemez. Tartışma, kıyametin aniliği ve nedensellik zincirini kıran kudret tecellisi üzerinedir.Zamanın son bulduğu, nedenselliğin lağvedildiği ve mutlak adaletin başladığı nihai ontolojik kırılma.
FıkıhNamaz vakitleri, oruç süresi, kiralama ve süreye bağlı akitler«Müsaaa» (saatlik çalışma/kiralama) akitleri, ecelin ertelenemezliği ve ibadetlerin gün içindeki saatlere bağlanışı incelenir.Hukuki hakların ve mükellefiyetlerin geçerli olduğu ölçülebilir, dar zaman aralığı.
Tefsirسوع lafzının harf-i tarifli ve nekire kullanımlarıNekire gelen «saat» kelimesinin dünya hayatının kısalığını (bir göz açıp kapama kadar), marife gelen «es-Sâa»nın ise doğrudan kıyameti ifade ettiği tespiti.Göreceli zaman algısı ile mutlak gerçekliğin vuku bulma hızı arasındaki karşıtlık.
HadisAhir zaman fitneleri ve kıyametin yakınlığıHadislerde geçen «Benimle Saat şöyle gönderildik» (iki parmak işareti) ve zamanın daralması (tekārubü'z-zamân) rivayetleri.İnsanlık tarihinin son evresi ve zaman algısının hızlanıp tükenmeye yaklaşması.

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniVarlık ve hesap dengesiNihai Hesaplaşma Eşiğiİnsana hayatının sınırlı olduğunu ve her eylemin bir son ânı bulunduğunu hatırlatmaVarlık başıboş (sâi') değildir; akıp giden süre bir gün ansızın duracak ve Saat kurulacaktır.Kesin
İlmiFiziksel ve kozmik zamanKritik Eşik / Entropinin ZirvesiEvrenin geri döndürülemez bir yöne aktığını ve termodinamik bir sona yaklaştığını göstermeZaman döngüsel bir yanılsama değil, yönü olan ve tek bir kritik anda sonuçlanan doğrusal bir süreçtir.Güçlü
SiyasiTarihsel toplumların ömrüMedeniyetlerin Çöküş ÂnıHaksız güç odaklarının ve zulüm sistemlerinin kaçınılmaz yıkım eşiğiHiçbir iktidar süresiz değildir; her egemenliğin erteleyemeyeceği bir helak ve tasfiye saati vardır.Güçlü
İktisadiEmek ve zaman yönetimiZaman Birimi DeğeriÜretim, borçlanma ve kiralama süreçlerinin zaman maliyeti üzerinden ölçülmesiZaman ihmal edilip başıboş bırakılacak bir meta değil, her anı değer üreten sınırlı bir sermayedir.Güçlü

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerKuantum sıçraması ve faz geçişi (Delta fonksiyonu δ(t))Sürekli ve pürüzsüz akan bir sistemin, belirli bir parametre değerine ulaştığında aniden ve tamamen yeni bir faza geçmesi, sistemik kopuş yaşaması durumudur. سوع kökü, sürekli akışın bir anda nihai ve geri dönüşsüz bir dönüşümle patlamasını modeller.Güçlü
Beşeri bilimlerKriz anı, kırılma noktası (Tipping Point)Sosyoloji ve tarihte birikimli süreçlerin toplumları taşıdığı, geri dönüşü imkansız kılan ve tüm kurumsal yapıları bir anda tasfiye eden anlık tarihsel kavşaktır.Güçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiسوع kökünü yalnızca kolumuzdaki veya duvardaki 60 dakikalık mekanik saate indirgemek; Kur'an'daki kullanımının taşıdığı sarsıcı kozmik son, ansızın geliş ve varoluşsal hesaplaşma boyutunu unutmak.
Kur'an içi daha geniş anlamKur'an'da bu kök, zamanın hem dünyadaki aşırı kısalığını (birkaç nefeslik bir anı) hem de bu kısalığın zıddı olan mutlak, dehşetli ve ertelenemez nihai kozmik kopuş ânını (kıyameti) kuşatır.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataAyetlerdeki «es-Sâa» tehditlerini uzak bir mitolojik son olarak algılayıp, her insanın kendi eceliyle yüzleştiği anın ve toplumsal helak eşiklerinin bu kökle doğrudan irtibatlı olduğunu gözden kaçırma yanılgısı doğar.

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın zaman telakkisini kuran temel kavramdır. Zamanın sonsuz ve gayesiz bir akıntı olmadığını, aksine ansızın durdurulacak ve hesabı sorulacak kritik bir eşikle son bulacağını bildirerek insan bilincini sürekli uyanık tutar.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Kıyamet sahnelerinin, dirilişin inkarına verilen cevapların, milletlerin belirlenmiş ecellerinin ve dünya hayatının bir aldanıştan ibaret olduğunu bildiren süre değerlendirme ayetlerinde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?İnsanın dünyada sınırsızca vakti olduğu kuruntusunu, cezanın ertelenebileceği zannını ve varlığın sahipsizce başıboş salındığı iddiasını (kökün ihmal anlamını tersine çevirerek) kökünden çürütür.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamSuyun veya devenin başıboş akıp gitmesi, geceden veya gündüzden kopan sınırlı bir zaman dilimi, ansızın vuku bulan kopuş ânı.
  • Soyut anlamSürekli bir akış içinde ilerleyen varlığın, önceden belirlenmiş ve ertelenemez kritik bir eşikte aniden kesintiye uğraması ve nihai hesaplaşma safhasına geçişi.
  • Sistematik karşılıkZamanın sınırlılığı, ecelin ertelenemezliği ve tarihin mutlak bir ilahi adalet eşiğinde sonlandırılarak yeni bir varoluş fazına aktarılması prensibi.
  • LaTeX modeliS(t)=lim⁡Δt→0∫t0tkf(τ)dτ+δ(t−tk)⋅Ω
  • LaTeX açıklamasıFormülde f(τ) dünya hayatında sürekli akıp giden süreyi ve insanın bu süreçteki eylemlerini, t0 başlangıç noktasını, tk ise ecelin veya kıyametin koptuğu kesin ânı temsil eder. δ(t−tk) ifadesi Dirac delta fonksiyonu olup, tam tk anında sonsuz bir şiddetle devreye giren ani kopuşu ve ansızın gerçekleşen Saati simgeler. Ω ise bu kritik an ile birlikte başlayan nihai hesaplaşmayı, ahiret boyutunu ve mutlak adaletin tecelli ettiği varoluşsal fazı ifade eder. Akış kesintisizdir ancak son darbe anidir.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: س