غلو

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: غ-ل-و3 sîga, 37 mücavir kök, 4 ayet, 3 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.مريمهويروحتَغْلُواغلودينثلثنهيمسححممكفي

KökSîga 3Ayet 4Sure 3Mücavir 37

▶ Ağı aç (3B)

غلو

غ - ل - و

KÖK
  • 4 geçiş
  • 4 ayet
  • 3 sîga
  • 9 sözlük

Kur'an'daki karşılığı: Aşırı gitmeyin

Bu sayfa şu yazımları da kapsar: غلو/ي · غلى · غلي

Notlarım

Sözlükler(9)

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR2.932 harf
باب الغين واللام و و ا ي ء معهما غ ل و، غ و ل، غ ي ل، و غ ل، ل غ و، ل ي غ، و ل غ مستعملات غلو، غلي: غلا السِّعْرُ يغلو غلاءً ممدود، وغلا الناسُ في الأمر، أي: جاوزوا حدّه، كغلوّ اليهود في دينها. ويقال: أغليت الشيء في الشراء، وغاليت به. والغالي يغلو بالسَّهْم غُلُوّاً، أي: ارتفع به في الهواء، والسّهم نفسه يغلو. والمُغالي بالسَّهْم: الرّافعُ يدَه يريد به أقصى الغاية، وكلّ مَرْماة منه غَلْوة.
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR113 harf
Madde başı: غليغَلَتِ القدر تَغْلي غَلْياً وغَلَياناً. وأغْلَيْتُها أنا. والغالِيةُ من الطيب: تقول منه: تَغَلَّيْتُ بالغالِيَةِ.
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR5.119 harf
Madde başı: غلو/ي(باب الغين واللام وما يثلثهما) (غلم) الغين واللام والميم أصلٌ صحيحٌ يدلُّ على حَداثةٍ وهَيْجِ شهوة. من ذلك الغُلام، هو الطارُّ الشَّاربِ([1]) . وهو بيِّنُ الغُلومِيّة والغُلُومة، والجمع غِلْمةٌ وغِلْمان. ومن بابه: اغتَلَم الفَحلُ غُلمةً: هاج من شَهوة الضِّراب. والغيْلَم: الجارية الحَدَثة. والغَيْلَم: الشابُّ. والغَيْلَم: ذكر السَّلاحِف. وليس بعيداً أن يكون قياسُه قياسَ الباب. (غلو/ي) الغين
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR1.020 harf
غ ل و هو مني بغلوة سهم وبغلوتين وبثلاث غلوات والفرسخ التام‏:‏ خمس وعشرون غلوة‏.‏ وقد غلا بسهمه وغالى به وتغالينا بالسهام وترامينا بالمغالي جمع‏:‏ مغلاة وتقول‏:‏ ما عنده من المعالي إلا الرمي بالمغالي‏.‏ وخفّض من غلوائك وفعل ذلك في غلواء شبابه‏.‏ قال‏:‏ لم تلتفت للداتها ومضت على غلوائها وتقول‏:‏ أنا لا أجبّ الغلو في الدين والغلاء في السعر والغلاء في الرمي‏.‏ وأغلى السعر وبه وغالاه وبه‏.‏ قال
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR567 harf
Madde başı: غلي* غ ل ي * * غَلَتِ * القدر من باب رمى و * غَلَيَاناً * أيضا بفتحتين ولا يُقال * غَلِيَت * قال أبو الأسود الدُؤلي ولا أقول لِقدر القوم قد غَلِيت ولا أقول لباب الدار مغلوق أي أني فصيح لا ألحن و * غَلا * في الأمر جاوز فيه الحد وبابه سما وغَلا السعر يغلو * غَلاءً * و * غَلا * بالسهم رمى به أبعد ما يَقْدِر عليه وبابه عدا و * الغَلْوَةُ * الغاية مقدار رمية و * غالَى * باللحم اشتراه بثمن * غال * و *
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR7.310 harf
Madde başı: غلو: ( و ( *!غَلا ) السِّعْرُ يَغْلُو ( *!غَلاءً ) ، بالمدِّ ، ( فهو *!غالٍ *!وغَلِيٌّ ) ، كغَنِيَ ؛ وهذه عن ابنِ الأعْرابي ؛ ارْتَفَعَ ( ضِدُّ رَخُصَ ) . ( وفي المِصْباح : غَلاَ السِّعْرُ *!يَغْلُو ، والاسْمُ *!الغَلاءُ بالفَتْح والمَدِّ . ( *!وأَغْلاهُ اللّهُ ) : ) ضدُّ أَرْخَصَه ، أَي جَعَلَهُ *!غالِياً . ( و ) يقالُ : ( بِعْتُه *!بالغالِي *!والغَلِيِّ ، كغَنِيَ : أَي الغَلاَءِ ) ؛ ) قالَ
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR2.814 harf
Madde başı: غلي: ( ي ( *!غَلَتِ القِدْرُ*!تَغْلِي *!غَلْياً ) ، بالفَتْح ، ( *!وغَلَياناً ) ، محرَّكةً ، ولا يقالُ *!غَلِيتْ ؛ وأَنْشَدَ الجَوْهرِي لأَبي الأَسْودِ الدُّؤَلي : ولا أَقُولُ لقِدْرِ القَوْمِ قدْ غَلِيتْ ولا أَقولُ لبابِ الدَّارِ مَغْلُوقُأَي أَنِّي فصِيحٌ لا أَلْحَنُ . والمصنِّفُ تَركَ هذه اللغَةَ ، وقد ذَكَرها غَيْرُ واحِدٍ إلاَّ أَنَّها مَرْجوحةٌ ، إلاَّ أَنَّ المصنِّفَ لم يَلْتزمْ في
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR11.378 harf
Madde başı: غلوغَلَا 1 غَلَا ذ , aor. يَغْلُو, primarily signifies He, or it, exceeded the proper, due, or common, limit; was excessive, immoderate, or beyond measure; but the inf. n. differs in different cases, as will be shown in what follows: (Er-Rلghib, TA:) it is said of anything as meaning it exceeded, or was excessive. (Msb.) ― -b2- You say, غَلَا فِى الأَمْرِ, (S, K,) aor. as above, (TA,) inf. n.
Maddenin bağlantısı

غَلَا 1 غَلَا ذ , aor. يَغْلُو, primarily signifies He, or it, exceeded the proper, due, or common, limit; was excessive, immoderate, or beyond measure; but the inf. n. differs in different cases, as will be shown in what follows: (Er-Rلghib, TA:) it is said of anything as meaning it exceeded, or was excessive. (Msb.) ― -b2- You say, غَلَا فِى الأَمْرِ, (S, K,) aor. as above, (TA,) inf. n. غُلُوٌّ (S, K, TA) and غَلَانِيَةٌ; as also بِهِ ↓ تغالى; (K * and TA in art. غلى; [but belonging to the present art., as is said in the TA;]) He exceeded the proper, due, or common, limit, in the affair; was excessive, or immoderate, therein. (S, K, TA.) And غَلَا فِى الدِّينِ, aor. as above, inf. n. غُلُوٌّ, He acted, or behaved, with forced hardness, or strictness, or rigour, in religion, so that he exceeded the proper, due, or common, limit: whence the usage of the verb in the Kur iv. 169 and v. 81: (Msb, TA:) accord. to IAth, الغُلُوُّ فِى الدِّينِ is the investigating of the intrinsic states, or circumstances, of things, [in religion,] and [applying oneself to] the discovery of their causes, and of the abstrusities relating to the rites and ceremonies thereof. (TA.) [See also 3.] ― -b3- And غَلَا بِالسَّهْمِ, (S, Mgh, Msb, K,) aor. as above, (Msb, TA,) inf. n. غَلْوٌ (S, Er-Rلghib, Mgh, Msb, K) and غُلُوٌّ; (K;) and بِهِ ↓ غالى, (Mgh, K,) and ↓ غالاهُ, (K,) inf. n. غِلَآءٌ (Mgh, K) and مُغَالَاةٌ; (K;) He shot the arrow to the furthest distance (S, Mgh, Msb) that he was able to attain: (S, Mgh:) or he raised his arms with the arrow, desiring [to attain with it] the furthest limit. (K, * TA.) And غَلَا السَّهْمُ The arrow rose in its course, and exceeded the [usual] limit; (K, TA;) and in like manner, الحَجَرُ the stone. (TA.) ― -b4- And غَلَا السِّعْرُ, (S, Mgh, Msb, K, *) aor. as above, (Msb, TA,) inf. n. غَلَآءٌ, (S, Mgh, K,) or this is a simple subst., (Msb,) The price, or rate, at which a thing was to be sold, was, or became, high; (Mgh, Msb, TA;) or exceeded the usual limit; (Er-Rلghib, TA;) contr. of رَخُصَ. (K.) ― -b5- And غَلَا بِهَا عظم [i. e. عِظَمٌ, lit. Bigness exceeded the usual limit in her;] meaning she became plump, or fat: (TA:) one says, غلا بِالجَارِيَةِ عظم, and بِالغُلَامِ, [the girl, or young woman, became plump, or fat, and the boy, or young man,] in the case of their quickly attaining to young womanhood and young manhood. (TA in another part of this art.) ― -b6- And غَلَا is said of anything as meaning اِرْتَفَعَ [i. e. It rose in degree; as is shown by the following ex.]: Dhur-Rummeh says, فَمَا زَالَ يَغْلُو حُبُّ مَيَّةَ عِنْدَنَا وَيَزْدَادُ حَتَّى لَمْ نَجِدْ مَا نَزِيدُهَا [And the love of Meiyeh ceased not to rise in degree with us, and to increase, so that we found not what more we might give to her]. (TA.) ― -b7- See also 8. ― -b8- And see 6.

2 غَلَّوَ see art. غلى.

غالى فِى أَمْرِهِ 3 غالى فِى أَمْرِهِ ذ , inf. n. مُغَالَاةٌ, signifies [the same, or nearly the same, as غَلَا فِيهِ; i. e.] He exceeded the usual, or proper, bounds, or degree, in his affair; acted immoderately therein; or strove or laboured, or exerted himself or his power or efforts, or the like, therein; syn. بَالَغَ [q. v.]. (Msb.) ― -b2- See also 1, near the middle, in two places. ― -b3- غَالَى بِهِ, and غالاهُ, (S, Msb, K,) which latter is used by a poet for غالى به, (S,) He bought it at a high, or an excessive, price, namely, flesh-meat; (S, Msb;) as also بِهِ ↓ اغلى; (S;) and ↓ اغلاهُ, i. e. water, and flesh-meat [&c.]: (IKtt, TA: [see an ex. in a verse of Lebeed cited in art. دكن:]) or he exceeded what was usual in purchasing it, or in offering it for sale, and mentioning the price. (M, K, TA.) A poet says, نُغَالِى اللَّحْمَ لِلْأَضْيَافِ نِيْئًا وَنُرْخِصُهُ اـِذَا نَضِجَ القُدُورُ [We purchase at a high price flesh-meat, for the guests, raw; and we make it to be low-priced when the contents of the cooking-pots are thoroughly cooked]: he has suppressed the ب [after نغالى], meaning it [to be understood]. (S, TA.) ― -b4- And غالى فِى الصِّدَاقِ He made the dowry, or the gift to, or for, a bride, high, or excessive, in amount; [he was excessive, or exorbitant, therein;] whence the saying of 'Omar, لَا تُغَالُوا فِى صَدُقَاتِ النِّسَآءِ [Be not ye excessive, or exorbitant, in respect of the dowries of women]. (TA. [See also 6.]) ― -b5- And غالاهُ, inf. n. مُغَالَاةٌ, signifies also He contended with him for superiority in tallness or in beneficence; syn. طَاوَلَهُ. (TA.)

4 أَغْلَوَ see 3, in two places. ― -b2- اغلاهُ also signifies He (God) made it to be high, or excessive, (S, Msb, K, TA,) namely, the price, or rate, at which a thing was to be sold; (S, Msb, K, * TA; *) contr. of أَرْخَصَهُ. (TA.) ― -b3- And He found it [a thing] to be high-priced: or he reckoned it to be so; as also ↓ استغلاهُ. (TA.) ― -b4- And He lightened, or thinned, somewhat, its leaves, (K, TA,) namely, those of a grape-vine, in order that it might grow high, and become [more productive, or] in good condition. (TA.) -A2- See also 6.

5 تَغَلَّوَ see art. غلى.

6 تَغَاْلَوَ see 1, second sentence. ― -b2- تغالوا فِى الصَّدَاقِ They were excessive, or exorbitant, one towards another, in respect of the dowry, or the gift to, or for, a bride; contr. of تَسَاهَلُوا and تَيَاسَرُوا. (TA in art. يسر. [See also 3, last sentence but one.]) ― -b3- تغالى said of a plant, or herbage, It grew high; (M, K, TA;) it became tall. (M, TA.) And, said of the same, It became tangled, or luxuriant, or abundant and dense, and large; as also ↓ غَلَا, and ↓ اغلى, and ↓ اِغْلَوْلَى; (K;) or this last is said of a grape-vine, signifying its leaves became tangled, or luxuriant, or abundant and dense, and its branches, or its shoots upon which were the bunches of grapes, or the buds of its leaves and berries, (نَوَامِيهِ,) became abundant, and it became tall. (TA.) ― -b4- Also, said of the flesh of a beast, It rose, or went away, (اِرْتَفَعَ,) and became upon the heads of the bones: and it fell away on the occasion of preparing for racing, or the like, by scanty feeding &c.: (T, TA:) or, said of the flesh of a she-camel, it went away; syn. ذَهَبَ; (K;) or اِرْتَفَعَ and ذَهَبَ. (S.)

اغتلى 8 اغتلى ذ He was, or became, quick, or swift; he sped, or went quickly; (S, K, TA;) said of a camel: (K, TA:) and he rose [in the degree of celerity] (اِرْتَفَعَ) so as to exceed goodness of rate, or pace; and in like manner one says [اغتلت] of any beast (دَابَّة); as also ↓ غَلَت, inf. n. غلو [app. غُلُوٌّ]. (TA.)

10 اـِسْتَغْلَوَ see 4.

اغلولى 12 اغلولى ذ : see 6.

غَلْوَةٌ غَلْوَةٌ ذ The limit, or utmost extent, of a shot or throw; (S, Mgh; *) [i. e.] any مَرْمَاة: (K:) [generally, a bow-shot; i. e.] the measure, space, or extent, of a single shooting of an arrow: (Har p. 234:) [or the utmost measure of a bow-shot; i. e.] a shot of an arrow to the utmost possible distance; also termed غَايَةٌ: (Msb:) said to be from three hundred to four hundred cubits: (Mgh, Msb:) the twenty-fifth part of a complete فَرْسَخ [q. v.]: (ISd, Z, Mgh, TA:) or it is reckoned by some as four hundred cubits, and by others as two hundred cubits: (Msb voce مِيلٌ [q. v.]:) pl. غَلَوَاتٌ (Msb, K, TA) and غِلَآءٌ. (S, * K, TA.) Hence, (TA,) it is said in a prov., جَرْىُ المُذَكِّيَاتِ غِلَآءٌ, (S, K, TA,) or, as some relate it, غِلَابٌ. (TA. See art. ذكو.) [Thus] غَلْوَةٌ is sometimes used in relation to horse-racing. (TA.)

غَلْوَى غَلْوَى ذ i. q. غَالِيَةٌ. (K.) See the latter in art. غلى.

غُلَوَآءُ غُلَوَآءُ ذ (S, K) and غُلْوَآءُ, (K,) the latter mentioned by AZ, and app. a contraction of the former, (TA,) [and Freytag adds غُلُوَآء, for which I find no authority,] Excess, or exorbitance; (TA;) syn. with [the inf. n.] غُلُوٌّ. (S, K, TA.) One says, خَفِّفْ عَنْ غُلَوَائِكَ [Alleviate thine excess, or exorbitance]. (TA.) ― -b2- And The quickness, or haste, or hastiness, and the first stage or state, of youth, or young manhood; (AZ, S, K;) as also ↓ غُلْوَانٌ. (ISd, K, TA.) One says, فَعَلَهُ فِى غُلَوَآءِ شَبَابِهِ and شَبَابِهِ ↓ غُلْوَانِ [He did it in the quickness, or haste, &c., of his youth, or young manhood]. (TA.) ― -b3- And غُلَوَآءُ signifies also The rising, or rising high, and increasing, of a plant, or of herbage. (Mz 40th نوع.)

غُلْوَانٌ غُلْوَانٌ ذ : see the next preceding paragraph, in two places.

غَلَآءٌ غَلَآءٌ ذ the subst. from غَلَا السِّعْرُ; [as such signifying A high price, or rate, at which a thing is to be sold;] (Msb;) or it is an inf. n. (S, Mgh, K.) [See 1, latter half.] -A2- Also, [i. e.] like سَمَآءٌ [in measure], (K,) but in the copies of the M ↓ غَلَّآءٌ, with teshdeed, (TA,) A man who shoots the arrow far. (K.) -A3- And A certain small, or short, fish, (K, accord. to different copies,) about a span [in length]: (TA:) pl. أَغْلِيَةٌ. (K.)

غَلِىٌّ غَلِىٌّ ذ : see غَالٍ, in three places.

غَلَّآءٌ غَلَّآءٌ ذ : see غَلَآءٌ.

غَالٍ غَالٍ ذ [act. part. n. of غَلَا: and hence, Acting, or behaving, with forced hardness, or strictness, or rigour, in religion, so that he exceeds the proper, due, or common, limit: (see 1:) and particularly] an extravagant zealot of the class of innovators: pl. غُلَاةٌ. (TA in art. سبأ.) ― -b2- And Shooting, or one who shoots, the arrow to the furthest distance. (Msb.) ― -b3- And High, or excessive, (S, * Msb, K, TA,) applied to a price, or rate, at which a thing is sold; (S, Msb, K, TA;) as also ↓ غَلِىٌّ. (K, TA.) Hence one says, بِعْتُهُ بِالغَالِى and ↓ بِالغَلِىِّ I sold it, or bought it, at what was a high, or an excessive, price, or rate. (K, TA.) A poet says, وَلَوْ أَنَّا نُبَاعَ كَلَامَ سَلْمَى ↓ لَأَعْطَيْنَا بِهِ ثَمَنًا غَلِيَّا [And if we were sold the speech, or discourse, of Selmà, we would give for it a high, or an excessive, price]. (TA.) ― -b4- Also Fat flesh-meat. (K.)

غَالِيَةٌ غَالِيَةٌ ذ : see art. غلى.

أَغْلَى أَغْلَى ذ More, or most, high [or excessive] in price: hence the saying, أَفْضَلُ الرِّقَابِ أَغْلَاهَا ثَمَنًا [The most excellent of slaves is the highest thereof in price]. (Mgh.)

مِغْلًى مِغْلًى ذ [in the CK مِغْلَاء] An arrow with which one raises the arm [in shooting] in order to exceed with it the usual limit, or nearly to do so: (K, * TA:) or, accord. to the M, that is used in striving to exceed the usual limit: also termed ↓ مِغْلَاةٌ: pl. مَغَالٍ. (TA.)

مِغْلَاةٌ مِغْلَاةٌ ذ : see what next precedes. ― -b2- نَاقَةٌ مِغْلَاةُ الوَهَقِ A she-camel that goes quickly when her feet of her fore legs and of her hind legs fall in one place: (S: [it is there expl. by تَغْتَلِى followed by the words اـِذَا تَوَاهَقَتْ أَخْفَافُهَا which I have here rendered accord. to an explanation in art. وهق in the O: but the phrase مغلاة الوهق is there mentioned as an ex. of الوَهَق as signifying “ the lasso; ” whence it appears that the phrase lit. means that exceeds the limit of the lasso; agreeably with the explanation of Golius, “ rapide currens, et fugiens laqueum sibi injiciendum: ”]) or [the meaning is a she-camel that steps far in vying, or keeping pace, with another; for], in explaining the phrase مِغْلَاةُ الوَهَقِ, IB says that المِغْلَاةُ applied to the she-camel signifies اَلَّتِى تُبْعِدُ الخَطْوَ; and الوَهَقُ signifies المُبَارَاةُ and المُسَايَرَةُ. (TA voce هِرْجَابٌ.)

أَرْضٌ مُغْلَوْلِيَةٌ أَرْضٌ مُغْلَوْلِيَةٌ ذ A land having abundant, and dense or luxuriant, herbage; and with ع also; i. q. مُغِمَّةٌ and مِغَمَّةٌ. (TA in art. غم.)

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR3.229 harf
Madde başı: غلىغَلَتِ القِدْرُ 1 غَلَتِ القِدْرُ ذ , aor. تَغْلِى, inf. n. غَلْىٌ and غَلَيَانٌ, (S, MA, Msb, K,) The cooking-pot boiled; (MA, &c.;) and غَلِيَت, aor. تَغْلَى, is an unusual dial. var. thereof, the former being the more chaste; (Msb;) or غَلِيَت is not allowable. (S.) ― -b2- [Hence غَلَى said of a liquor, It estuated: it effervesced: it fermented: see نَبِيذٌ ― -b3- And hence] يَغْلِى دَمُهُ [as
Maddenin bağlantısı

غَلَتِ القِدْرُ 1 غَلَتِ القِدْرُ ذ , aor. تَغْلِى, inf. n. غَلْىٌ and غَلَيَانٌ, (S, MA, Msb, K,) The cooking-pot boiled; (MA, &c.;) and غَلِيَت, aor. تَغْلَى, is an unusual dial. var. thereof, the former being the more chaste; (Msb;) or غَلِيَت is not allowable. (S.) ― -b2- [Hence غَلَى said of a liquor, It estuated: it effervesced: it fermented: see نَبِيذٌ ― -b3- And hence] يَغْلِى دَمُهُ [as though meaning (assumed tropical:) His blood is fit to be shed] is a phrase like رَابَ دَمُهُ, [q. v.], said of one who has exposed himself to slaughter: his blood being likened to milk that has become thick, and fit to be churned. (A in art. روب.) ― -b4- And غَلِىَ الرَّجُلُ, like رَضِىَ in measure [but see what has been said of this form of the verb above], (tropical:) The man became vehemently angry. (IKtt, TA.)

2 غَلَّىَ see 4, in two places. -A2- غلّى الرَّجُلَ, inf. n. تَغْلِيَةٌ, He rubbed the man over, or perfumed him, with غَالِيَة. (TA.) And غلّى لِحْيَتَهُ (Mgh, O,) Msb, all in art. غلف) بِالغَالِيَةِ (O, ibid.) He daubed, or smeared, his beard with غَالِيَة; as also غَلَّلَهَا. (Mgh, O, Msb, ibid. [See 1 in art. غلف.]) -A3- And تَغْلِيَةٌ signifies also The saluting from afar, and making a sign. (K.)

اغلى القِدْرَ 4 اغلى القِدْرَ ذ , (S, MA, K,) and ↓ غلّاهَا, (K,) He made the cooking-pot to boil. (S, * MA, K. *) IDrd mentions, among some of the sayings of the people of former ages, ↓ أُنَّ مَآءً وَغَلِّهِ [Pour thou out water, and make it to boil]. (TA.) And one says, أَغْلَيْتُ الزَّيْتَ وَنَحْوَهُ [I made the olive-oil and the like to boil], inf. n. اـِغْلَآءٌ. (Msb.)

تغلّى 5 تغلّى ذ (S, Msb, K) بِالغَالِيَةِ (S, Msb) He (a man, S, Msb) perfumed himself, (S, * Msb, K,) or rubbed himself over, (K,) with غَالِيَة; (S, Msb, K;) and ↓ اغتلى signifies the same; (IDrd, O in art. غلف;) as also تَغَلَّلَ, (Msb, and O in art. غلف,) and اِغْتَلَّ. (O in that art.)

6 تَغَاْلَىَ in all its sense, belongs to art. غلو, q. v.

8 اـِغْتَلَىَ see 5.

غَلَانِيَةٌ غَلَانِيَةٌ ذ , mentioned in the K in this art., belongs to art. غلو, being an inf. n. of the verb in the phrase غَلَا فِى الأَمْرِ. (TA.)

غَلَّايَةٌ غَلَّايَةٌ ذ A vessel of copper [or brass], in which water is heated; thus called by the people of Syria; the same that is called مِحَمٌّ [q. v.] and قُمْقُمٌ and قُمْقُمَةٌ. (Msb voce قُمْقُمٌ.)

غَالِيَةٌ غَالِيَةٌ ذ [Galia moschata,] a sort of perfume, (S, K,) well known; (K;) a certain compound of perfumes; (Msb;) musk mixed or boiled [with other perfumes]; (MA;) or a perfume composed of musk and ambergris and camphor and oil of ben: (KL:) it is said that the first who called it thus was Suleymلn Ibn-'Abd-El-Melik; (S, TA;) and he did so because it is a compound boiled together upon the fire: or it was thus named by Mo'لwiyeh; the case being, that 'Abd-Allah Ibn-Jaafar went in to him, and the odour of perfume was diffusing itself from him; so he said, “ What is thy perfume, O 'Abd-Allah? ” and he answered, “ musk and ambergris combined with oil of ben; ” whereupon Mo'لwiyeh said, غَالِيَةٌ, meaning highpriced: (TA:) [hence some hold the word to belong to art. غلو; and their opinion is strengthened by the fact that] غَلْوَى signifies the same. (K in art. غلو.)

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR1.748 harf
Madde başı: غلوغَلَا غَلَا U ( n. ac. غَلَآء [ 22A ] ), a. Was, became dear, expensive; was high, rose ( price ). b. ( n. ac. غُلُوّ [ غُلُوّ 27 ]) [ Fī ], Exceeded the bounds, went to great lengths in; was bigoted, fanatical in ( religion ). c. Grew high, became luxuriant; grew, developed too quickly. d. [ acc. or Bi ], Shot too far, too high ( arrow ). e. Overshot the mark ( arrow ). f. see VIII .
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR706 harf
Madde başı: غليغَلَى غَلَى I ( n. ac. غَلْي 1 , غَلَيَاْن 36 ), a. Boiled, bubbled; seethed; fizzed; effervesced. b. [ coll. ], Ungummed ( cocoon ). غَلَّيَ غَلَّيَ II , a. Made to boil, boiled. b. Perfumed. أَغْلَيَ أَغْلَيَ IV , a. see II (a) . تَغَلَّيَ تَغَلَّيَ V , a. Perfumed himself; was perfumed. اِنْغَلَيَ اِنْغَلَيَ VII a. [ coll. ], see I (a) . اِغْتَلَيَ اِغْتَلَيَ VIII , a. see V .
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR17.169 harf
Madde başı: غلوغلو غَلا - يَغْلُوْ غَلا - يَغْلُوْ + الشيء أو الأمر: ارتفع في مقداره حتى جاوز القدر المعروف و المقبول غَلا - يَغْلُوْ + كائن + في شيء أو أمر: يبالغ فيه: يرفع من مقدار أهميته أو قدره ختى يجاوز القدر المعروف والمعتدل والمقبول غُلُوّ: على وزن " فُعول" اسم فعل مبالغة من " غَلا - يَغْلُو ": المبالغة: ارتفاع المقدار حتى جاوز القدر المعروف والمقبول:
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR13.018 harf
Madde başı: غليغلي غَلَى - يَغْلِي - غَلْي ٌ غَلَى - يَغْلِي + السائل (كالماء): تزداد حمته وحرارته حتى يبدأ يفور ويبقبق وتخرج منه فقاعات وزبد غَلْيٌ: اسم فعل " غَلَى - يَغْلِي ": ازدياد الحمى والحرارة حتى درجة الغليان: البقبقة والفوران وتشكل الزبد واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " أثرالنار الداخلي على كائن بارتفاع درجة حرارته"، وهي: غَلى - يَغْلي، أنِيَ -
Tamamını oku

Sîgalar(3)

Mücavir kökler37 mücavir (49 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. دين

    2 ortak ayet · Dane, inek yavrusuna denir

  2. أهل

    2 ortak ayet · Hilal yeni ay demektir

  3. مهل

    1 ortak ayet · Küllenmiş közdür

  4. مسح

    1 ortak ayet · Mesih

  5. حقق

    2 ortak ayet · Hokka, devlere yemin dağıtıldığı kaptır

  6. كتب

    2 ortak ayet · Derinin deri ile dikildiği sırım, iptir

  7. حمم

    1 ortak ayet · Hümem kömür demektir

  8. بطن

    1 ortak ayet · Batın karın demektir

  9. عيسى

    1 ortak ayet · İsa

  10. ثلث

    1 ortak ayet · Sülle çokluk demektir

  11. مريم

    1 ortak ayet · Meryem

  12. كفي

    1 ortak ayet · “Dengi” demektir

Geçtiği ayetler(4)

  1. يَاأَهْلَ الْكِتَابِ لَا تَغْلُوا فِي دِينِكُمْ وَلَا تَقُولُوا عَلَى اللَّهِ إِلَّا الْحَقَّ …

    Aşırı gitmeyinEy Ehl-i Kitab; dininizde taşkınlık etmeyin. Allah hakkında ancak gerçeği söyleyin. Meryem oğlu İsa Mesih; Allah’ın peygamberi, O’nun Meryem’e ulaştırdığı kelimesi ve kendinden bir ruhtur. Allah’a ve peygamberlerine iman edin. Allah üçtür, demeyin. Kendi yararınıza olarak bundan vazgeçin. Allah sadece bir tek ilahtır. Çocuğu olmaktan münezzehtir. Göklerde olanlar da, yerde olanlar da O’nundur. Vekil olarak Allah yeter.

  2. قُلْ يَاأَهْلَ الْكِتَابِ لَا تَغْلُوا فِي دِينِكُمْ غَيْرَ الْحَقِّ وَلَا تَتَّبِعُوا أَهْوَاءَ قَوْمٍ قَدْ ضَلُّوا مِنْ قَبْلُ وَأَضَلُّوا كَثِيرًا وَضَلُّوا عَنْ سَوَاءِ السَّبِيلِ

    Aşırı gitmeyinDe ki: Ey Ehl-i Kitab; dininizde haksız yere haddi aşmayın, daha önce hem kendi sapmış hem de birçoğunu saptırmış ve doğru yoldan ayrılmış bir kavmin heveslerine uymayın.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökغلو
YapıÜçlü
Özel Durumİlletli
Bağlamsal Yakın Köklerطغو, بغي, عدو, فرط
Zıt Kökقسط
Çekirdek Özet 1Oku menzilinin sonuna kadar fırlatmak, belirlenmiş doğal veya meşru sınırı aşarak yukarı veya öteye taşmak
Çekirdek Özet 2İnanç, sevgi ve dini hükümlerde haddi aşarak peygamberleri veya beşeri unsurları mertebesinin üstüne çıkarmak
Çekirdek Özet 3Adalet ve vasat dengesinden koparak hakikati aşırılık ve ifrat yoluyla tahrif eden sınır aşımı
Kritik Hata RiskiGıluv kavramını yalnızca ibadette titizlik sanıp itikadi tahrifata yol açan yüceltmeci had aşımını gözden kaçırmak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
غلKuşatmak, baskılamak, içine girmek, sınırları zorlayarak yoğunlaşmak (غلل, غلظ, غلب, غلف, غلق)وKuşatma ve baskı içeren kök anlamına ivme, uzama ve yukarı doğru taşma boyutu katılmış; sınırın ötesine fırlama ve haddi aşma manası özelleşmiştir.

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
غGöz, perde, derinlik (Arap yazısındaki ikiz harf ع imgesinden türetme boğaz sürtünmesi)Görünür sınırın arkasına geçme, ufkun ötesine uzanma veya algı hududunu zorlama hareketini temsil eder.
لÇoban değneği, üvendireBir kuvvetin yönlendirilmesi, ileri doğru sevk edilmesi ve menzile uzatılması hareketini yansıtır.
وÇengel, çadır kazığıİki durumu birbirine bağlama, kuvveti sürükleme ve harekete süreklilik kazandırma etkisini katar.
غلوSınırı zorlayan bir kuvvetin yönlendirilerek menzilin ötesine taşırılmasıDoğal ve meşru ölçünün dışına doğru ivmeyle fırlama, çizgiyi aşarak hadsizliğe yönelme bütünlüğünü oluşturur.

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir kimsenin oku gücünün yettiği en uzak mesafeye fırlatması, bir ok atımı mesafe ve fiyatın alışılmış rayicin üstüne fırlayıp pahalanması
Cahiliye şiiri kullanımıBinitin koşarken sınırları zorlayıp aşırı bir hız ve coşkunlukla atılmasını niteleyen kullanım: يغلو بها رُكبانُها وتغتلي
Erken Arapça kullanımBir menzil ölçüsü olarak bir ok atımı mesafe ifadesi ve gençliğin dizginlenemez taşkınlığı: هو مني بغلوة سهم / خفّض من غلوائك

Kaynak Kitābü’l-ʿAyn, Esâsü’l-Belâga, Lisânü’l-Arab.

Sami etimolojik katman

Arapça غلو kökü, Sami dil ailesinde sınırları aşma, yukarı doğru fırlama ve taşkınlık bildiren zayıf kök dinamikleriyle bağlantılıdır. Kökün İbranice ve Aramice gibi kuzeybatı Sami dillerindeki doğrudan yansımaları, kaynama ve coşma bildiren köklerle ses ve anlam geçişliliği gösterir; suyun veya kabın kaynayarak taşması ile zihnin veya fiyatın haddi aşması aynı semantik çekirdekten beslenir. Akadcada yukarı çıkma ve haddi aşma bildiren bazı formlarla kavramsal paralellik bulunsa da Arapçada kök, hem okun sınır ötesine atılması gibi somut bir menzil eylemine hem de dinde ve fiyatta haddi aşma gibi soyut bir ifrat çizgisine kavuşarak özgün bir semantik alan inşa etmiştir.

Güven Muhtemel

Kaynak Brown-Driver-Briggs, David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques), Lisânü’l-Arab.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönغلو ve غلي sesdeşliğiOkun uzağa fırlatılması, suyun kaynayıp taşması ve fiyatın yükselmesi arasındaki taşma ortaklığıKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiKuzeybatı Sami taşkınlık kökleriSuyun ve öfkenin taşması anlamındaki köklerle morfolojik varyant yakınlığıMuhtemel
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıBelirgin bir Afro-Asyatik dış bağ tespit edilmediVeri bulunamadı

Kaynak David Cohen, Lisânü’l-Arab.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
غلوAnlamlıHaddi aşmak, fırlamak, pahalanmakSınırın ötesine taşma, dinde ifrata düşmeHedef kök
غولAnlamlıHelak etmek, aklı baştan almakİnsanın dengesini ansızın bozan gizli afetYıkıcı etki ve had aşımıyla anlamsal yakınlık
لغوAnlamlıBoş, hükümsüz ve anlamsız sözBir hedefe ve sınıra bağlanamayan anlamsız düşüşHaddini aşan غلو kökünün aksine sınırsız bir gayesizlik
لوغAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez
وغلAnlamlıBir yere izinsiz girmek, derinlere dalmakBir topluluğun içine çağrılmadan dalıp haddi aşmakKur'an'da geçmez; haddi aşma yönüyle akraba
ولغAnlamlıSuyun içine dil sokup yalamakHayvanın kabın sınırından içeriye temas etmesiKur'an'da geçmez

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
غلوMerkezHaddi aşmaBir şeyi haddinden fazla yücelterek veya fırlatarak sınırın ötesine taşırmakMeşru sınırın üstüne çıkma ve ifrat
طغوKomşuTaşkınlık yapmaGüç, kibir ve zenginlik sebebiyle fıtri ve ilahi otoriteye başkaldırıp taşmakBüyüklük taslayarak sınırı çiğneme
بغيKomşuHakka tecavüzKendi hakkı olmayana el uzatmak ve başkalarının aleyhine dengeyi bozmakAdaleti ihlal edip zorbalığa yönelme
عدوKomşuÇizgiyi aşmaBelirlenmiş hukuki, ahlaki veya mekânsal sınırı doğrudan çiğneyip öteye geçmekHududu doğrudan ihlal etme
فرطKomşuİfrat, ileri gitmeBir işte ölçüyü kaçırıp gereğinden fazla ileri gitmekDengenin fazlalık yönünde bozulması
قسطZıtDenge ve adaletHer varlığa ve hükme tam hakkını vererek sınırında tutmakHaddi ne aşan ne de eksilten adalet hali

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaغلوHaddi aşma, taşkınlık, ifratBelirlenmiş itikadi veya fiili hudutların dışına fırlamaKesin
Latinceexcessus, immoderatioAşırılık, ölçüyü kaybetmeÖlçünün dışına çıkmayı karşılar; okun fırlatılması imgesini taşımazGüçlü
İngilizceextremism, excess, exaggerationAşırılık, ifrat, haddini aşmaDini ve fikri radikalizmi karşılar; fiyatın fırlaması anlamını içermezGüçlü
AlmancaExtremismus, Maßlosigkeit, ÜbertreibungÖlçüsüzlük, aşırılık, had aşımıDengeli sınırın terk edilmesini karşılar; soyut alanı kapsarGüçlü
Fransızcaexcès, outrance, extrémismeAşırılık, taşkınlık, haddi aşmaNormun ve vasatın dışına taşmayı ifade ederGüçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Duden Deutsches Universalwörterbuch, Larousse.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
لَا تَغْلُوا فِي دِينِكُمْİtikadi aşırılık ve peygamberi beşer üstü konuma çıkarmaEhl-i Kitab'ın Hz. İsa'yı ilahlaştırması veya teslis inancına sapması bağlamı; Nisâ 4:171
لَا تَغْلُوا فِي دِينِكُمْ غَيْرَ الْحَقِّHeva ve hevese uyarak dinin sınırlarını tahrif etmeGeçmiş sapkın toplulukların batıl kabullerine uyup hak çizgiden kopma bağlamı; Mâide 5:77

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamGulât fırkaları ve tenzihPeygamberlere veya imamlara ilahlık vasfı atfedilmesi, hulûl ve tenasüh iddialarıTenzih ilkesini yıkan itikadi had aşımı
Fıkıhİbadetlerde aşırılık ve ruhsatMeşru ruhsatları terk edip ibadette fıtratı zorlayan aşırı mükellefiyetler üretme yasağıMeşruiyet sınırlarını aşan ifrat
TefsirEhl-i Kitap eleştirisiHristiyanların Hz. İsa'yı yüceltmede, Yahudilerin ise hükümleri keyfi daraltıp genişletmedeki tavrıVahyin hududunu heva ile bozma
HadisDini hayatta dengeÜmmetin dinde aşırılıktan nehyedilmesi ve geçmiş kavimlerin gıluv sebebiyle helak oluşu ikazıDinde ölçüyü kaçıran radikalizm

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniTevhid ve kulluk hududuİfrat ve şirk tehlikesiHaddi korumaYaratılmış olanı yücelterek ilahi mertebeye taşımayı engellerKesin
İlmiYöntem ve delil disipliniEpistemik ifratÖlçüyü korumaMetin ve verinin sınırlarını aşan zorlama yorum ve spekülasyonu önlerGüçlü
SiyasiYönetim ve meşru otoriteLider fetişizmiDengeyi korumaYöneticilere mutlak masumiyet veya kutsallık atfedilmesini engellerGüçlü
İktisadiFiyat ve piyasa dengesiFahiş fiyat artışıRayici korumaMalın değerini yapay biçimde fırlatarak adil mübadeleyi bozan vurgunculuğu önlerGüçlü

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerKritik eşik aşımı ve rezonans kırılmasıBir sisteme verilen enerjinin sistemin taşıma kapasitesini aşarak mekanik veya yapısal yıkıma yol açmasıKesin
Beşeri bilimlerRadikalizm ve fanatizmToplumsal veya dini bir değerin mutlaklaştırılarak diğer meşru hak ve ilkeleri imha edecek sınıra itilmesiKesin

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiGıluvvun yalnızca silahlı tedhiş veya siyasal radikalizm olarak algılanıp, asıl itikadi ve hürmet temelli sapma boyutunun unutulması
Kur'an içi daha geniş anlamKişinin tazim, takva veya sevgi saikiyle vahyin koyduğu ontolojik sınırları aşarak beşere ilahlık payesi vermesi ve dinin dengesini bozması
Yanlış anlamanın doğuracağı hataDini tahrif eden en büyük tehlikenin yalnızca inkar olduğu sanılır; aşırı yüceltme ve dinde ifratın da şirke yol açan bir sapma olduğu gözden kaçar

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın "vasat ümmet" tasavvurunun sınır taşını koyar; sapmanın sadece düşmanlık ve inkarla değil, kontrolsüz sevgi ve yüceltmeyle de gerçekleştiğini gösterir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Ehl-i Kitab'ın peygamber tasavvurunu tashih eden, tevhid akidesini netleştiren ve vahyin sınırlarını çizen ayetlerde belirleyicidir (Nisâ 4:171, Mâide 5:77).
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?"Dinde ne kadar aşırıya gidilirse o kadar dindar olunur" zannını yıkar; ölçüsüz gayret ve haddini aşan hürmetin hakikatte dini tahrif ettiğini ortaya koyar.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamOkun azami mesafeye fırlatılarak yayından ve menzilinden taşması, suyun kaynaması veya fiyatın rayicin üstüne çıkması.
  • Soyut anlamVarlık mertebelerine, inanç esaslarına veya ahlaki davranışlara dair belirlenmiş ilahi ölçünün ifrat yoluyla ihlal edilmesi.
  • Sistematik karşılıkSistemin yapısal dengesini bozan, vasat alanın dışına taşarak rezonansı ve meşruiyeti imha eden sınır aşımı.
  • LaTeX modelix>xmax⁡  ⟹  x∉S
  • LaTeX açıklamasıFormülde S meşru ve dengeli hudutlar alanını (hudûdullah), xmax⁡ bu alan için takdir edilmiş en üst sınırı gösterir. Sisteme dahil olan herhangi bir inanç veya fiil değerinin (x) azami sınırı aşması (x>xmax⁡), onun meşru kümeden çıkarak (x∉S) sapma ve ifrat alanına düşmesine yol açan gıluv hareketini simgeler.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: غ