كسف

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ك-س-ف2 sîga, 31 mücavir kök, 5 ayet, 5 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.خسفنوبسحبكِسْفًاروحكسفسقطزعمكِسَفًاسموخللرأيصوبثورعبد

KökSîga 2Ayet 5Sure 5Mücavir 31

▶ Ağı aç (3B)

كسف

ك - س - ف

KÖK
  • 5 geçiş
  • 5 ayet
  • 2 sîga
  • 13 sözlük

“Kisfe” pamuk veya yün yığınına denir. Bulut, güneş ve ay gibi gökteki cisimlerin parçalarına denir.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(13)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

“Kisfe” pamuk veya yün yığınına denir. Bulut, güneş ve ay gibi gökteki cisimlerin parçalarına denir.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR503 harf
الكاف والسين والفاء معهما ك س ف، س ك ف، س ف ك مستعملات كسفك الكَسْفُ: قطع العرقوب بالسيف. كَسَفَهُ يكْسِفُهُ. وكَسَفَ القمر يَكْسِفُ كُسُوفاً، والشمس تَكْسِف كذلك، وانكسف خطأ. ورجل كاسِفُ الوجه: عابس من سوء الحال. كَسَف في وجهي وعبس كُسُوفاً. والكِسْفَةُ: قطعة سحاب، أو قطعة قطن أو صوف، فإذا كان واسعاً كبيراً فهو كِسْفٌ، ولو سقط من السماء جانب فهو كِسْفُ. سكف: الأُسْكُفَّةُ: عتبة الباب. والسِّكاف:
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR749 harf
الكِسْفَةُ: القطعة من الشيء. يقال: أعطني كِسْفَةً من ثوبك؛ والجمع كِسْفٌ وكِسَفٌ. ويقال: الكِسْفُ والكِسْفَةُ واحدٌ. وقال الأخفش: من قرأ: "كِسْفاً من السماء" جعله واحداً. ومن قرأ: "كِسَفاً" جعله جميعاً. والكَسْفُ بالفتح: مصدر كَسَفْتُ البعير، إذا قطعت عرقوبَه. وكذلك كَسَفْتُ الثوب، إذا قطعته. والتَكْسيفُ: التقطيعُ. وكَسَفَتِ الشمسُ تَكْسِفُ كُسوفاً. وكَسَفَها الله كَسْفاً، يتعدَّى ولا يتعدَّى.
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR4.611 harf
ك س ف كفس ، كسف ، سكف ، سفك : ( مستعملة ) . كفس : ( ابن دُرَيد ) : الكَفَسُ : الحَنَفُ ، وقد كَفِسَ كفَساً . قال الأزهري : ولم أسمعه لغيره . كسف : قال الليث : الكَسْفُ : قطْع العُرقوب . يقال : استَدبر فرسَه فكسَف عُرْقوبيْه . قال : وكَسَفَ القمرُ يَكسِف كُسوفاً ، وكذلك الشمس . قال : وبعضٌ يقول : انكسفَ وهو خطأٌ . ( قلت ) : ورَوى يحيى القطَّان ، عن عبد الملك ابن أبي سليمان عن عطاءٍ ، عن جابر بن
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR4.873 harf
(باب الكاف والسين وما يثلثهما) (كسع) الكاف والسين والعين أصلٌ صحيح يدلُّ على نوع من الضَّرب. يقال: كسعه، إذا ضَربَ برِجله على مؤخَّرِه أو بيده. ويقال: اتَّبَعَ أدبارَهم يَكسَعُهم بسَيفه. وكَسَعْت الرّجُل بما سَاءه، إذا تكلَّمْت في أثره. وكَسعتُ النّاقةَ بغُبْرها، إذا تركتَ بقيَّةً من اللَّبن في خِلْفها تريد تعزيرها. ومعنى هذا أنَّه يخلِّيها بعد أن يُحلَب بعضُ لبنِها ويضربُ بيدِه على مؤخّرها
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR605 harf
- كسوف الشمس والقمر: استتارهما بعارض مخصوص، وبه شبه كسوف الوجه والحال، فقيل: كاسف الوجه وكاسف الحال، والكسفة: قطعة من السحاب والقطن، ونحو ذلك من الأجسام المتخلخلة الحائلة، وجمعها كسف، قال: ﴿ويجعله كسفا﴾ [الروم/48]، ﴿فأسقط علينا كسفا من السماء﴾ [الشعراء/ 187]، ﴿أو تسقط السماء كما زعمت علينا كسفا﴾ [الإسراء/92]، و ﴿كسفا﴾ (وهي قراءة ابن كثير وأبي عمرو وحمزة والكسائي وخلف ويعقوب. انظر: الإتحاف ص 286)
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR231 harf
ك س ف كسفت الشمس والقمر وكسفهما الله وكسف البعير وكرسفه‏:‏ عرقبه‏.‏ وهذه كسفةٌ وكسفٌ ومن المجاز‏:‏ رجل كاسف الوجه‏:‏ عابس وقد كسف وجهه‏.‏ وكاسف البال‏:‏ سيء الحال وكسفت حاله‏.‏ وكسف بصره إذا لم ينفتح من رمد وكسف بصره‏:‏ خفضه‏.‏
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR4.248 harf
كسَف القمرُ يَكْسِفُ كُسوفاً، وكذلك الشمس كسَفَتْ تَكْسِف كسوفاً: ذهب ضوءُها واسْوَدَّت، وبعض يقول انكسف وهو خطأٌ، وكسفها اللّه وأَكسفها، والأَول أَعلى، والقمر في كل ذلك كالشمس. وكسف القمر: ذهب نوره وتغيَّر إلى السواد. وفي الحديث عن جابر، رضي اللّه عنه. قال: انكسفت الشمس على عهد رسول اللّه، صلى اللّه عليه وسلم، في حديث طويل؛ وكذلك رواه أَبو عبيد: انكسفت. وكسَف الرجلُ إذا نكَّس طَرْفه. وكسَفَت
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR637 harf
* ك س ف * * الكِسْفَةُ * القطعة من الشيء والجمع * كِسْفٌ * و * كِسَفٌ * وقيل * الكِسْفُ * و * الكِسْفَةُ * واحد قال الخفش من قرأ ﴿* كِسْفاً *﴾ جعله واحدا ومن قرأ ﴿* كِسَفاً *﴾ جعله جمعا و * كَسَفَتِ * الشمس من باب جلس و * كَسَفَها * الله يتعدى ويلزم قال الشاعر % الشمس طالعة ليست بكاسفة % تبكي عليك نجوم الليل والقمرا % أي ليست تكسف ضوء النجوم مع طلوعها لقلة ضوئها وبكائها عليك قلت أورد هذا
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR6.342 harf
الكسفة، بالكسر: القطعة من الشيء قال الفراء: وسمعت أعرابيا يقول: أعطني كسفة من ثوبك: يريد قطعة، كقولك: خرقة، وسئل أبو الهيثم عن قولهم: كسفت الثوب أي: قطعته، فقال: كل شيء قطعته فقد كسفته، وقال أبو عمرو: يقال لخرقة القميص قبل أن تؤلف: الكسفة، والكيفة، والحذفة ج: كسف بالكسر، قال الفراء: وقد يكون الكسف جماعا للكسفة، مثل عبشة وعشب ويجمع أيضا على كسف بكسر ففتح، ومنه قوله تعالى: أو تسقط السماء كما زعمت
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR46 harf
كَاسِفُ البَالِ كَاسِفُ البَالِ ذ : see بَالٌ.
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR892 harf
كَسَفَ كَسَفَ I ( n. ac. كَسْف 1 ), a. Cut, cut up. b. ( n. ac. كُسُوْف 27 ), Darkened, eclipsed ( the sun: God ). c. Was darkened, eclipsed. d. Frowned; grew dark ( face ). كَسَّفَ كَسَّفَ II , a. Cut up into pieces. اِنْكَسَفَ اِنْكَسَفَ VII a. [ coll. ], see I (c) . كِسْفَة كِسْفَة 2t , ( pl. كِسْف 2 , كِسَف 7 , كُسُوْف 27 , أَكْسَاْف 38 ), a. Piece, fragment. كَاْسِف كَاْسِف
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR yok18.041 harf
كسف كَسَفَ - يَكْسِفُ - كِسْفَة - كِسَف كَسَفَ - يَكْسِفُ + كائن + شيئاً: يقطعه على شكل قطع منبسطة سميكة متباعدة: يقطعه على شكل طبقات وشرائح وألواح طويلة سميكة متباعدة كِسْفَة: مثل " قِطعة ": اسم فعل للمرة بمعنى مفعول من " كَسَفَ - يَكْسِفُ ": القطعة المنبسطة السميكة من الشيء كِسَف: جمع " كِسْفَة ": كِسَف من السحاب - كِسَف من السماء واللفظ
Tamamını oku

Sîgalar(2)

Mücavir kökler31 mücavir (49 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. سقط

    4 ortak ayet · Sikat(sin,kaf,tı): olgunlaşmadan düşen ham meyvedir

  2. سمو

    5 ortak ayet · “Sem” hayvanın sırtı, “ard” da hayvanın karnıdır

  3. سحب

    2 ortak ayet · Fışkıran sudur

  4. رأي

    3 ortak ayet · Raye bir yere konmuş, oranın özelliğini gösteren işaret…

  5. ودق

    1 ortak ayet · Sicim gibi yağmurdur

  6. ركم

    1 ortak ayet · “Rükbe” diz demektir

  7. ثور

    1 ortak ayet · Öküz demektir

  8. خسف

    1 ortak ayet · Hesf : Derin sulu çukurdur

  9. خلل

    1 ortak ayet · Hilale (Hı) diş aralarındaki kalıntıları çıkarmak için…

  10. زعم

    1 ortak ayet · Ganimetten ve kollektif olarak elde edilen maldan…

  11. نوب

    1 ortak ayet · Nöbet kelimesinden gelmiştir

  12. عبد

    2 ortak ayet · Ana kapının önündeki bekçidir

Geçtiği ayetler(5)

  1. أَوْ تُسْقِطَ السَّمَاءَ كَمَا زَعَمْتَ عَلَيْنَا كِسَفًا أَوْ تَأْتِيَ بِاللَّهِ وَالْمَلَائِكَةِ قَبِيلًا

    ParçalarYahut iddia ettiğin gibi göğü üzerimize parça parça düşüresin veya Allah ı ve melekleri karşımıza getiresin.

  2. فَأَسْقِطْ عَلَيْنَا كِسَفًا مِنَ السَّمَاءِ إِنْ كُنْتَ مِنَ الصَّادِقِينَ

    ParçalarEğer sadıklardan isen bize, gökten bir parça indir.

  3. … فَتُثِيرُ سَحَابًا فَيَبْسُطُهُ فِي السَّمَاءِ كَيْفَ يَشَاءُ وَيَجْعَلُهُ كِسَفًا فَتَرَى الْوَدْقَ يَخْرُجُ مِنْ خِلَالِهِ فَإِذَا أَصَابَ بِهِ …

    ParçalarAllah, O’dur ki; rüzgarları gönderip bulutları yürütür ve onları dilediği gibi gökte yayar ve kısım kısım yığar. Nihayet sen de aralarından yağmurun çıktığını görürsün. Allah’ın kullarından dilediğine verdiği yağmurla onlar hemen seviniverirler.

  4. … إِنْ نَشَأْ نَخْسِفْ بِهِمُ الْأَرْضَ أَوْ نُسْقِطْ عَلَيْهِمْ كِسَفًا مِنَ السَّمَاءِ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَةً لِكُلِّ عَبْدٍ …

    ParçalarGökten ve yerden önlerinde ve arkalarında olanı görmüyorlar mı? Biz, istersek; onları yerin dibine geçirir veya üzerlerine gökten parçalar indiririz. Muhakkak ki bunda, Allah’a yönelen her kul için bir ayet vardır.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökكسف
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerقطع, خسف, شقق
Zıt Kökوصل
Çekirdek Özet 1Bir bütünden bir parçayı kesip ayırma, koparma; ışığın ve canlılığın kesilip solması, kararma
Çekirdek Özet 2Gökten veya buluttan kopup düşen kütle, tabaka; azap veya işaret olarak inen göksel parça
Çekirdek Özet 3Bir bütünlüğün parçalanarak ışığını, dengesini ve işlevini yitirmesi; kopuk parçanın yıkıcı düşüşü
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca astronomik güneş/ay tutulmasına indirgeyerek Kur'an'daki somut parça ve kütle anlamını gözden kaçırmak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
كسBir şeyi örtme, bürüyerek kaplama, canlılığını ve hareketini kısma; كسو kökünde elbiseyle bürüme, كسل kökünde atalete bürünüp hareketsiz kalma, كسد kökünde pazarın durgunluğa bürünmesiفBürüme ve örtünme hareketini sert bir ayrılma, kesilip kopma ve parçalanma ile somut bir kütle formuna dönüştürür; bütünden bir katmanın dilimlenip ayrılmasını ifade eder.

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
كAvuç içiKavrama, tutma, bir alanı sınırlayıp kaplama
سDiken, destekAyırma, tutunma, araya girerek bütünü bölme
فAğızDışa açılma, püskürme, sınır noktasından ayrılma
كسفKavranmış bir bütünün arasına girip bir parçayı dışarı doğru ayırıp koparmaBir nesnenin, bulutun veya ışık kaynağının bir cüzünün kesilerek ana gövdeden ayrılması, ışığın önünün kesilip perdelenmesi

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir kumaştan veya yün/pamuk yığınından koparılan parça; kılıçla devenin ayak sinirini/kirişini kesip ayırma (عرقوب kesme); gökteki bulut tabakasından ayrılan yoğun parça
Cahiliye şiiri kullanımıErken dönem bedevi şiirinde kılıcın hedef aldığı uzvu kökünden kesip düşürmesi veya devenin topuk kirişinin kesilmesi anlamında fiil olarak kullanılır; ayrıca gökyüzünü kaplayan ağır ve parçalı bulut kütlelerini tasvir etmek için kisfe formu kullanılmıştır.
Erken Arapça kullanımYüzün asılması, ferinin sönmesi ve insanın kederden renginin solması (كاسف الوجه); gök cisimlerinin ışığının kesilip perdelenmesi ve karararak sönmesi (كسوف الشمس)

Kaynak Kitābü'l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, el-Müfredât, Lisānü'l-Arab.

Sami etimolojik katman

Sami dil ailesinde كسف kökü, fiziksel olarak bir bütünü kesip ayırma, parçalama ve bu parçalanma veya perdelenme sonucu nesnenin parlaklığını kaybetmesi matrisiyle bağlantılıdır. Kuzeybatı Sami dillerinde ve İbranicede k-s-p kökü gümüş (kesef) ve solgunluk, beyazlaşma, parıltının matlaşması anlamlarını taşırken, Süryanicede k-s-p kökü kırpma, kesme, parçalama ve örtme bağlamlarında izlenir. Arapçada kök çift yönlü bir gelişim göstermiştir: Birincil somut hatta kumaş, yün veya buluttan bir parçanın koparılıp ayrılması (كِسْفَة); ikincil semantik hatta ise bu ayrılma ve perdelenmenin doğurduğu kararma, ışığın kesilmesi ve hüznün yüze çökmesi (كُسُوف) yerleşmiştir. Kökün Arapçadaki özgünlüğü, gök katmanından kopup düşen somut kütleleri doğrudan bütünden kesilen kumaş parçası metaforuyla karşılamasıdır.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, HALOT, Payne Smith, David Cohen.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönكسف kökünün kesme ve kararma dallarıBir şeyin kesilip ayrılması ile ışığının kesilip yüzünün kararması aynı kopma ve perdelenme çekirdeğinden türemiştir.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice כסף (kesef: gümüş, solgunluk); Süryanice ܟܣܦ (kesep: kesme, dökme)Parlaklığın perdelenip matlaşması ve maddeden bir parçanın kesilip ayrılması ortak Sami mirasıyla örtüşür.Güçlü
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik kesme ve ayırma tabakalarıBiçme, kesme ve parçalama bildiren k-s formlarıyla morfolojik paralellik taşır.Muhtemel

Kaynak Maqāyīs al-Lugha, Gesenius, David Cohen.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
كسفAnlamlıKesmek, parçalamak, kararmakBütünden bir parça koparmak, ışığı kesilmekHedef kök; Kur'an'da geçer
كفسAnlamlıEğmek, tersine çevirmekBir nesneyi baş aşağı etmek veya bükmekKur'an'da geçmez
سكفAnlamlıYapmak, onarmak, eşikKapı eşiği (üsküffe) ve ayakkabı tamirciliğiKur'an'da geçmez
سفكAnlamlıAkıtmak, dökmekKan veya gözyaşını hızla ve bolca dökmekKur'an'da geçer; sıvının ayrılıp akması
فكسKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilir
فسكKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilir

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
كسفMerkezParçalama ve kararmaBir bütünden ayrılan somut kütle veya ışığın kesilip sönmesiGöksel kütlelerin tabaka halinde kopması
قطعKomşuKesip ayırmaGenel anlamda iki ucu birbirinden tamamen ayırmaكسف özelde katman ve parça düşüşünü veya ışığın sönmesini içerir
خسفKomşuBatma, çökme, kararmaYerin yarılarak içine çekmesi veya ayın ışığını yitirmesiخسف yere batma ve çöküş iken, كسف gökten parça kopması veya örtülmedir
شققKomşuYarılma, çatlamaBütünlüğün dikey veya yatay olarak ikiye bölünmesiكسف yarılmaktan ziyade ayrılmış bağımsız parçaya odaklanır
وصلZıtBirleştirme, bitiştirmeParçaları birbirine ekleyerek tek bütün kılmaكسف bütünden koparıp ayırmayı ve parça parça etmeyi ifade eder

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaكسفParça, tutulma, kesmeBütünden koparılan katman, ışığın ve ferin sönmesiKesin
LatinceSegmentum, eclipsisDilim, parça; tutulmaSegmentum kesilen parçayı, eclipsis ise ışığın kesilip kaybolmasını karşılarGüçlü
İngilizceFragment, chunk, eclipseParça, kütle; tutulmaMaddi parça yönünü fragment ve chunk, ışığın kararmasını eclipse karşılarKesin
AlmancaBruchstück, VerfinsterungKırık parça; kararmaBruchstück kopan katmanı, Verfinsterung ışığın kesilip karanlığa gömülmesini verirGüçlü
FransızcaFragment, éclipseParça; tutulmaKütlesel ayrılmayı fragment, gök cisminin örtülmesini éclipse karşılarKesin

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Lane's Lexicon.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
كِسَفًا (tekil/çoğul kütle)Gökten düşen azap parçasıMüşriklerin meydan okuyarak göğün parça parça üzerlerine düşürülmesini istemeleri (İsrâ 17:92, Şuarâ 26:187)
كِسَفًا (katmanlaşan bulut parçaları)Yoğunlaşarak biriken bulut katmanlarıAllah'ın rüzgârları gönderip bulutları göğe yayması ve onları parça parça kümelere dönüştürmesi (Rûm 30:48)
كِسَفًا (göksel kütle/yıkım)Kozmik tehdit ve yer ile gök arasındaki ilahi kudret alanı (Sebe’ 34:9)
كِسْفًا (düşen tek parça/katman)Göğün düşen bir parçasını görseler bile kibirle üst üste yığılmış bulut sanacak inkârcı zihniyet (Tûr 52:44)

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamMucize talebi ve ilahi kudretMüşriklerin gökten somut parça (kisef) düşürme talebinin ilahi kudret ve hikmet açısından değeriKök, olağanüstü helak kütlesi bağlamında tartışılır
FıkıhHüsûf ve küsûf namazıGüneş ve ay tutulmalarında kılınan cemaat veya münferit namazın (صلاة الكسوف) hükümleriIşığın perdelenmesi ve korku halinde ibadet
TefsirKıraat ve lafız tahliliكِسْف (tek parça) ve كِسَف (parçalar) kıraatlerinin anlam farkı ve bulut-gök ayrımıKatı kütle ile gaz/bulut katmanı ayrımı
HadisTabiat olaylarının tevhidle bağıGüneş veya ay tutulmasının bir kimsenin doğumu veya ölümüyle bağlantılı olmadığının beyanıBatıl inançların reddi ve ilahi işaret bilinci

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
Diniİlahi kudret ve ayetlerGöksel işaret ve ikazİnsanın acziyetini kavratmaGök cisimlerinin kararması veya gökten parça düşmesi insanın kırılganlığını hatırlatır.Kesin
İlmiAstronomi ve meteorolojiTutulma ve bulut kümelenmesiKatmanlaşma ve perdelenmeGöksel ışıkların engellenmesi veya atmosferik kütlelerin tabaka tabaka birikmesi.Güçlü
SiyasiMeydan okuma ve meşruiyetYıkım tehdidine karşı kibirİnkârın psikolojik savunmasıGüç sahiplerinin yaklaşan somut çöküşü sıradan bir bulut yığını sayarak inkâr etmesi.Güçlü
İktisadiVerimlilik ve kaynaklarDurgunlaşma ve kararmaÜretim akışının kesilmesiIşığın ve ferahlığın kesilmesi gibi ekonomik canlılığın kesilip kaynakların kütleleşerek donması.Muhtemel

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerAyrıklaştırma ve tutulma (discretization and occlusion)Sürekli bir alanın veya ışık huzmesinin bir engel tarafından kesintiye uğraması, parçalı kümelere (parçacık/katman) ayrılmasıGüçlü
Beşeri bilimlerAlgısal inkâr ve rasyonelleştirme (cognitive discounting)Bireyin veya toplumun yaklaşan somut bir felaketi ya da tehdit parçasını zararsız bir bulut kümesi sayarak algısını perdelemesiGüçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü salt fıkıhtaki güneş tutulması (küsûf namazı) ibaresine sıkıştırmak veya gökten düşen kütleyi yalnızca soyut bir mecaz saymak
Kur'an içi daha geniş anlamKur'an'da kök, hem atmosferik bulut katmanlarının oluşumunu (Rûm 30:48) hem de gökten inebilecek somut, fiziksel, yıkıcı parçaları ifade eden geniş bir fiziki-kozmik alana sahiptir
Yanlış anlamanın doğuracağı hataMüşriklerin taleplerini ve Tûr suresi 44. ayetteki psikolojik körlüğü kavrayamamak; gökten düşen parça ile bulut arasındaki zihinsel çarpıtmayı görememek

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Doğanın işleyişindeki katmanlaşma ile ilahi azabın fiziksel gerçekliği arasındaki bağı gösterir. İnkârcı aklın açık delil ve tehditler karşısındaki algı kaymasını gözler önüne serer.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Müşriklerin peygamberlerden somut kozmik mucize talep ettiği ayetlerde ve inkârcıların düşen helak kütlesini bile görmezden gelip üst üste yığılmış bulut saydığı psikolojik tasvirlerde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Ayetlerde geçen kütlelerin rastgele bir hayal değil, bütünden kopup gelen somut katmanlar olduğunu gösterir; Kur'an'ın gök kubbe ve atmosfer tasvirlerindeki tutarlılığı ortaya koyar.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamBir kumaş, yün veya gök tabakasından kesilip koparılan bağımsız parça; bir engelle perdelenerek ışığı ve canlılığı kesilip kararan nesne.
  • Soyut anlamBir bütünlüğün parçalanmasıyla ortaya çıkan ayrışma, ışığın ve ferin sönmesi; yaklaşan açık bir yıkım parçasını bilinçli olarak sıradanlaştırma hali.
  • Sistematik karşılıkGökyüzü veya atmosferik bütünlükten kopan ve düşüş kinetiği taşıyan kütle ile insanın bu kütleyi algılarken içine düştüğü bilişsel körleşme mekanizması.
  • LaTeX modeliM→δ{mi}∧Φ(mi)→κ0
  • LaTeX açıklamasıModelde M başlangıçtaki yekpare göksel veya fiziksel bütünü temsil eder. δ kesme, ayırma ve koparma operatörüdür; bu operatör bütünü bağımsız parçalara ({mi}) böler. Φ fonksiyonu nesnenin yaydığı ışık, aydınlık veya canlılık potansiyelini simgeler. κ perdelenme ve kararma katsayısı olup, kopma ve örtülme sonucunda parlaklığın ve algılanabilirliğin sıfıra yaklaşmasını ifade eder.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ك