نفق

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ن-ف-ق34 sîga, 143 mücavir kök, 86 ayet, 31 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.مثلكسلكفرالْمُنَافِقِينَنفقألهرزقالْمُنَافِقُونَعلنأَنْفَقْتُمْتُنْفِقُواصلوطوعمرض

KökSîga 34Ayet 86Sure 31Mücavir 143

▶ Ağı aç (3B)

نفق

ن - ف - ق

KÖK
  • 111 geçiş
  • 86 ayet
  • 34 sîga
  • 12 sözlük

Kur'an'daki karşılığı: İki yüzlüler

Notlarım

Sözlükler(12)

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR1.686 harf
القاف والنون والفاء معهما ق ف ن، ق ن ف، ن ق ف، ف ن ق، ن ف ق مستعملات قفن: قَفّان كل شيء جماعته واستقصاء عمله. والقَفينةُ: الشاة التي تذبح من القَفَا، ويقال: هي التي يبان رأسها بالذبح، وإن كان من الحلق، والمعنى يرجع إلى القَفَا، إلا أنه إذا أبان لم يكن له بد من أن يقطع القَفَا. وقد قالوا: القَفَنّ في موضع القَفا، قال: وموضع الأزرار والقَفَنِّ فزادوا النون. قنف: الأذن القَنْفاءُ إذن المعزى إذا
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR911 harf
نَفَقَتِ الدابَّة تَنْفُقُ نُفوقاً، أي ماتت. ونفقَ البيعُ نَفاقاً بالفتح، أي راج. والنِفاقُ بالكسر: فِعل المُنافِقُ. والنِفاقُ أيضاً: جمع النَفَقَةِ من الدراهم. يقال: نَفِقَتْ نِفاقُ القومِ، أي فنيت. ونَفِقَ الزادُ يَنْفَقُ نَفَقاً، أي نَفِدَ. وفرسٌ نَفِقُ الجري، إذا كان سريعَ انقطاعِ الجري. وأَنْفَقَ القومُ، أي نَفَقَتْ سوقُهُم. وأَنفَقَ الرجل، أي افتقر وذهب ماله، ومنه قوله تعالى: "إذاً
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR7.802 harf
ق ن ف قنف ، قفن ، نقف ، نفق ، فنق : مستعملة . قنف : قال الليث : الأُذن القَنفاء : أذن المِعزَى إذا كانت غليظةً كأنها نَعْلٌ مخصوفة ، ومن الإنسان إذا كانت لا أطَر لها . قال : وكمَرة قَنْفاء ، وذكر قصةً لهمام بن مرَّة وبناتِه يَفْحُش ذِكرها فلم أكتُبها . وقال أبو عبيدة : فَرش أقنف ، وهو الأبيض القفا وَلونُ سائره ما كان ، والمصدَر القَنف . ثعلب عن ابن الأعرابي : أقْنفَ الرجُل : إذا استرخت أذُنُه .
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR10.740 harf
(باب النون والفاء وما يثلثهما) (نفق) النون والفاء والقاف أصلانِ صحيحان، يدلُّ أحدُهما على انقطاعِ شيءٍ وذَهابه، والآخر على إخفاءِ شيءٍ وإغماضِه. ومَتَى حُصِّل الكلامُ فيهما تقارَبا. فالأوَّل: نَفَقَت الدّابةُ نُفوقاً: ماتت، ونَفَق السِّعر نَفَاقاً، وذلك أنَّه يمضي فلا يَكْسُد ولا يَقِف. وأنْفَقوا: نَفَقت سُوقُهم. والنَّفَقة لأنَّها تمضي لوجهها. ونفَق الشيءُ: فني يقال قد نَفِقَتْ نفقةُ القوم.
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR1.327 harf
- نفق الشيء: مضى ونفد، ينفق؛ إما بالبيع نحو: نفق البيع نفاقا، ومنه: نفاق الأيم، ونفق القوم: إذا نفق سوقهم؛ وإما بالموت نحو: نفقت الدابة نفوقا؛ وإما بالفناء نحو: نفقت الدراهم تنفق وأنفقتها. والإنفاق قد يكون في المال، وفي غيره، وقد يكون واجبا وتطوعا، قال تعالى: ﴿وأنفقوا في سبيل الله﴾ [البقرة/195]، و ﴿أنفقوا مما رزقناكم﴾ [البقرة/254] وقال: {لن تنالوا البر حتى تنفقوا مما تحبون وما تنفقوا من شيء فإن
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR1.119 harf
ن ف ق نفقت الدّراهم وأنفقتها كقولك‏:‏ نفدت وأنفدتها وأنفق الرجل على عياله واستنفق وخذ هذه الدّراهم فاستنفقها‏.‏ ونفقت نفقة القوم ونفقاتهم ونفاقهم‏.‏ وهو يبتغي نفقاً في الأرض‏.‏ وأخذوا عليه الأنفاق‏.‏ ونفق اليربوع وانتفق‏:‏ خرج من نافقائه ونفّق ونافق‏:‏ دخل فيها وتنفّقته‏:‏ أخرجته منها‏.‏ ونفقت سلعته نفاقاً ونفّقتها‏.‏ قال سدوس بن ضباب‏:‏ عبد ينفق نفسه ويسومها ويقول إني آبرٌ زرّاع وأنفق
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR6.825 harf
نَفَقَ الفرسُ والدابةُ وسائر البهائم يَنْفُقُ نُفُوقاً: مات؛ قال ابن بري أَنشد ثعلب: فما أَشْياءُ نَشْرِيها بمالٍ، فإن نَفَقَتْ فأَكْسَد ما تكونُ وفي حديث ابن عباس: والجَزور نافقة أَي ميتة من نَفَقت الدابة إذا ماتت؛ وقال الشاعر: نَفَقَ البغلُ وأَوْدَى سَرْجه، في سبيل الله سَرْجي وبَغَلْ وأورده ابن بري: سرجي والبَغَلْ. ونَفَقَ البيع نَفَاقاً: راج. ونَفَقت السِّلْعة تَنْفُق نَفاقاً، بالفتح: غَلَتْ
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR362 harf
* ن ف ق * * نَفَقَتِ * الدابة ماتت وبابه دخل و * نَفَقَ * البيع ينفُقُ بالضم * نَفَاقا * راج و * النِّفَاقُ * بالكسر فعل * المُنَافِقِ * و * أَنْفَقَ * الرجل افتقر وذهب ماله ومنه قوله تعالى ﴿إذاً لأمسكتم خشية الإنفاق﴾ وأنفق الدراهم من النَّفقة و * النَّفَقُ * بفتحتين سرب في الأرض له مخلص إلى مكان و * نَيْفَقُ * السراويل الموضع المتسع والعامة تقوله بكسر النون
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR6.701 harf
نفق البيع ينفق نفاقا، كسحاب: راج، وكذلك السلعة تنفق: إذا غلت ورغب فيها، ونفق الدرهم نفاقا كذلك، وهذه عن اللحياني، كأنه قل فرغب فيه. ومن المجاز: نفقت السوق أي: قامت وراجت. ومن المجاز: نفق الرجل، وكذا الدابة كالفرس والبغل، وسائر البهائم، ينفق نفوقا بالضم: ماتا، قال ابن بري وأنشد ثعلب: فما أشياء نشريها بـمـال فإن نفقت فأكسد ما تكون وفي حديث ابن عباس: والجزور نافقة
Maddenin bağlantısı

نفق البيع ينفق نفاقا، كسحاب: راج، وكذلك السلعة تنفق: إذا غلت ورغب فيها، ونفق الدرهم نفاقا كذلك، وهذه عن اللحياني، كأنه قل فرغب فيه. ومن المجاز: نفقت السوق أي: قامت وراجت. ومن المجاز: نفق الرجل، وكذا الدابة كالفرس والبغل، وسائر البهائم، ينفق نفوقا بالضم: ماتا، قال ابن بري وأنشد ثعلب: فما أشياء نشريها بـمـال فإن نفقت فأكسد ما تكون وفي حديث ابن عباس: والجزور نافقة أي: ميتة. وقال الشاعر: نفق البغل وأودى سرجـه في سبيل الله سرجي وبغل ورواية ابن بري: سرجي والبغل. ثم إن ظاهر سياق المصنف كالجوهري وغيره من الأئمة أنه من حد كتب لا غير. قال شيخنا: وزاد ابن القطاع أنه يقال: نفقت الدابة، كفرح، ووافقه ابن السيد في الفرق، فتأمل ذلك. ونفق الجرح نفوقا: تقشر وهو مجاز. ونفق ماله ودرهمه وطعامه كفرح ونصر نفقا ونفاقا: نفد وفني وذهب، أو نقص أو قل فرغب فيه وراج، وهذا عن اللحياني. والنفاق ككتاب: فعل المنافق وهو الدخول في الإسلام من وجه، والخروج عنه من آخر، وقد نافق منافقة ونفاقا، وقد تكرر في الحديث النفاق وما تصرف منه اسما وفعلا، وهو اسم إسلامي لم تعرفه العرب بالمعنى المخصوص به، وهو الذي يستر كفره، ويظهر إسمانه، وإن كان أصله في اللغة معروفا، صرح بذلك ابن فارس وابن الأثير، وعقد له السيوطي في المزهر نوعا خاصا، وبسطه الشهاب في العناية، وفي مواضع من شرح الشفاء. ونقل الصاغاني عن ابن الأنباري - في الاعتلال لتسمية المنافق منافقا - ثلاثة أقوال: أحدها: أنه سمي به لأنه يستر كفره ويغيبه، فشبه بالذي يدخل النفق، وهو السرب، يستتر فيه. والثاني: أنه نافق كاليربوع، فشبه به؛ لأنه يخرج من الإيمان من غير الوجه الذي دخل فيه. والثالث: أنه سمي به لإظهاره غير ما يضمر، تشبيها باليربوع، فكذلك المنافق ظاهره إيمان وباطنه كفر. قلت: وعلى هذا يحمل حديث: أكثر منافقي هذه الأمة قراؤها، أراد بالنفاق هنا الرياء؛ لأن كلاهما إظهار غير ما في الباطن. والنفاق أيضا: جمع نفقة محركة، كثمرة وثمار. وحكى اللحياني: نفقت نفاقهم كفرح، أي: فنيت نفقاتهم ونفدت. ورجل منفاق بالكسر: كثير النفقة لما يصرفه من الدراهم وغيرها. ومن المجاز: فرس نفق الجري، ككتف: إذا كان سريع انقطاعه نقله الجوهري، وأنشد لعلقمة بن عبدة يصف ظليما:

فلا تزيده في مشـيه نـفـق ولا الزفيف دوين الشد مسؤوم

أي: عدو غير منقطع. والنفيق كزبير: ع. ونافقان: ة بمرو. والنفق، محركة: سرب في الأرض مشتق الى موضع آخر. وفي الصحاح والتهذيب: له مخلص الى مكان آخر. ومنه قوله تعالى: )فإن استطعت أن تبتغي نفقا في الأرض أو سلما في السماء(. وانتفق الرجل: دخله. وفي المثل: ضل دريص نفقه أي: جحره، كما في الصحاح. يضرب لمن يعيا بأمره، ويعد حجة لخصمه، فينسى عند الحاجة، وقد ذكر في د ر ص. والنفقة بهاء: ما تنفقه من الدراهم ونحوها على نفسك وعلى العيال. والنافقة: نافجة المسك. وجبل. والنافقاء، والنفقة، كهمزة: إحدى جحرة اليربوع، يكتمها ويظهر غيرها وهو موضع يرققه، فإذا أتي من قبل القاصعاء ضرب النافقاء برأسه، فانتف أي: خرج، والجمع النوافق، كما في الصحاح. وقال أبو عبيد: وله جحر آخر يقال له: القاصعاء، فإذا طلب قصع، فخرج من القاصعاء، فهو يدخل في النافقاء، ويخرج من القاصعاء، أو يدخل في القاصعاء ويخرج من النافقاء. وقال ابن الأعرابي: قصعة اليربوع: أن يحفر حفيرة، ثم يسد بابها بترابها - ويسمى ذلك التراب الداماء - ثم يحفر حفرا آخر يقال له: النآفقاء، والنفقة، والنفق، فلا ينفذها، ولكنه يحفرها حتى ترق، فإذا أخذ عليه بقاصعائه عدا الى النافقاء، فضربها برأسه ومرق منها. وتراب النفقة يقال له: الراهطاء. وقال ابن بري: جحرة اليربوع سبعة: القاصعاء، والنافقاء، والداماء، والراهطاء، والعانقاء، والحاثياء، واللغيزى. وقال أبو زيد: النافقاء، والنفقاء، والنفقة، والراهطاء، والرهطة، والقصعاء، والقصعة. ونفق اليربوع كنصر، وسمع، ونفق تنفيقا، وانتفق: خرج من نافقائه. ونيفق السراويل، بالفتح: الموضع المتسع منه. قال الجوهري: والعامة تقول: نيفق، بكسر النون. وقال غيره: وكذلك نيفق القميص، وهو فارسي معرب. قلت: فإذن ينبغي أن يذكر في تركيب مستقل. وأنفق لازم متعد، يقال: أنفق: إذا افتقر وذهب ماله. وأنفق ماله: أنفده وأفناه، وقوله تعالى: )إذا لأمسكتم خشية الإنفاق( أي: خشية الفناء والنفاد وقال قتادة: أي خشية إنفاقه، والكلام عليه كالكلام على أملق، وقد تقدم. كاستنفقه أي أنفقه وأذهبه. ومنه حديث خالد بن زيد الجهني رضي الله عنه: فإن جاء أحد يخبرك بها وإلا فاستنفقها نقله الزمخشري والصاغاني. وأنفق القوم: نفقت سوقهم أي: راجت. ومن المجاز: أنفقت الإبل: إذا انتشرت. وفي النوادر: انتثرت بالثاء أوبارها سمنا أي: عن سمن. ونفق السلعة تنفيقا: روجها ورغب فيها. ومنه حديث ابن عباس رضي الله عنهما: لا ينفق بعضكم بعضا أي: لا يقصد أن يروج سلعته على جهة النجش، فإنه يزيادته فيها يرغب السامع، فيكون قوله سببا لابتياعها، ومنفقا لها، وكذا الحديث: المنفق سلعته بالحلف الكاذب كأنفقها ينفقها إنفاقا. والمنتفق: أبو قبيلة، وهو المنتفق بن عامر بن عقيل بن كعب بن ربيعة بن عامر بن صعصعة. ومالك بن المنتفق الضبي: أحد بني صباح بن طريف، قاتل بسطام بن قيس بن مسعود الشيباني. قلت: والذي في أنساب أبي عبيد القاسم بن سلام أن قاتل بسطام بن قيس هو عاصم بن خليفة بن معقل بن صباح بن طريف بن زيد بن عمرو بن عامر بن ربيعة بن كعب بن ربيعة بن ثعلبة بن سعد بن ضبة، فانظر ذلك. ومن المجاز: نافق في الدين: إذا ستر كفره، وأظهر إيمانه، ومصدره النفاق، وقد تقدم ما فيه، وهو مأخوذ من قولهم: نافق اليربوع: إذا أخذ في نافقائه، وكذلك نفق به كانتفق، وذلك إذا أتى في قاصعائه. وتنفقته: استخرجته من نافقائه بالحرش، واستعاره بعضهم للشيطان، أنشد ابن الأعرابي:

وما أم الـردين وإن أدلـت بعالمة بأخلاق الـكـرام إذا الشيطان قصع في قفاها تنفقناه بالحـبـل الـتـؤام أي: استخرجناه استخراج الضب من نافقائه. ومما يستدرك عليه: في الحديث: اليمين الكاذبة منفقة للسلعة، ممحقة للبركة أي: هي مظنة لنفاقها وموضع له. وأنفقوا: نفقت أموالهم. وجمع النفقة أنفاق. وكذلك جمع النفق بمعنى السرب. واستعاره امرؤ القيس لجحرة الفئرة، فقال يصف فرسا: خفاهن من أنفاقهن كـأنـمـا خفاهن ودق من عشي مجلب ونفق السعر نفوقا: كثر مشتروه، عن الليث. وأنفق الرجل: وجد نفاقا لمتاعه. وفي المثل: من باع عرضه أنفق أي: من شاتم الناس شتم. ومعناه أنه يجد نفاقا بعرضه ينال منه. ومنه قول كعب بن زهير رضي الله عنه: أبيت ولا أهجو الصديق ومن يبع بعرض أبيه في المعاشر ينفق أي: يجد نفاقا، والباء مقحمة في قوله: بعرض أبيه. ونفقت الأيم تنفق نفاقا: إذا كثر خطابها. وفي حديث عمر: من حظ المرء نفاق أيمه أي: من سعادته أن تخطب نساؤه من بناته وأخواته، ولا يكسدن كساد السلع التي لا تنفق. وانتفق الحارش اليربوع: استخرجه من نافقائه. وأنفق الضب، والسربوع: إذا لم يرفق به حتى ينتفق ويذهب. وقول أبي وجزة: يهدي قلائص خضعا يكنفنه صعر الخدود نوافق الأوبار أي: نسلت أوبارها من السمن. وزيت أنفاق: غض. قال الراجز: إذا سمعن صوت فحل شقشاق قطعن مصفرا كزيت الأنفاق وقد ذكر في ف و ق. وفي المثل: دون ذا وينفق الحمار، وأصله أن إنسانا أراد بيع حمار له، فقال لمشور: أطر حماري ولك علي جعل، فلما دخل به السوق قال له المشور: هذا حمارك الذي كنت تصيد عليه الوحش، فقال الرجل: دون ذا وينفق الحمار أي: الزم قولا دون الذي تقول، أي: أقل منه والحمار ينفق الآن دون هذا، والواو للحال. ومنفق السراويل، كمعظم: نيفقها. يقال: وسع منفقها، وخدل مسوقها، وأحكم منطقها، كما في الأساس. وطعام نفق، ككتف: نقيض نزل، وهو الذي لا ريع له. ونفق روحه: خرج، وهو مجاز. وكذا امرأة نفق، بضمتين: إذا كانت تفق عند الأزواج، وتحظى عندهم.

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR1.949 harf
نَفَقَتِ السُّوقُ 1 نَفَقَتِ السُّوقُ ذ The marked became brisk, its goods selling much; syn. قَامَت. (K.) ― -b2- نَفَقَ It was, or became, saleable; easy, or ready, of sale; or in much demand: see its syn. رَاجَ. ― -b3- نَفَقَتْ It (a commodity, سِلْعَة,) was in much demand: and she (a woman) was demanded in marriage by many. (Msb.) ― -b4- نَفِقَتِ الدَّراَهِمُ, inf. n. نَفَقٌ, The dirhems
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR1.666 harf
نَفَقَ نَفَقَ U ( n. ac. نَفَاْق 22 ), a. Sold well ( merchandise ); was brisk ( market ). b. Was consumed; failed ( provisions & c. ). c. ( n. ac. نُفُوْق 27 ), Perished, died. d. Became excoriated. e. I , U ( n. ac. نَفْق 1 ), Crept out of its hole ( mouse ). نَفِقَ نَفِقَ A ( n. ac. نَفَق 4 ), a. see supra (b) , ( e ). نَفَّقَ نَفَّقَ II , a. Disposed of readily; made to sell.
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR38.930 harf
نفق نَفَقَ - يَنْفُقُ - نَفَقَة - أَنْفَقَ - يُنْفِقُ - إِنْفَاق نَفَقَ - يَنْفُقُ + الشيء أو المال: ينقص ويضيع تدريجياً متجها نحو الذهاب والنفاد نَفَقَة: على وزن " فَعَلَة" اسم فعل بمعنى مفعول متكرر من " نَفَقَ - يَنْفُقُ ": ما يُنْفَق بشكل دوري ومتكرر: المصاريف الثابتة المتكررة أَنْفَقَ - يُنْفِقُ + كائن + شيئاً: على وزن " أفعـَلَ من "
Tamamını oku

Sîgalar(34)

Mücavir kökler143 mücavir (372 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. أله

    61 ortak ayet · Lah bir şeyi kapatmak için üstüne örtülen örtü demektir

  2. رزق

    16 ortak ayet · Üzüm demektir

  3. سبل

    14 ortak ayet · Biribirini kesen yoldur

  4. صلو

    10 ortak ayet · Namaz

  5. مول

    9 ortak ayet · Onların malları

  6. سرر

    6 ortak ayet · Serer üstüne oturulan kanepe türü divandır

  7. طوع

    9 ortak ayet · Koparılmaya elverişli hale gelmiş hurma tanesi veya…

  8. كسل

    2 ortak ayet · Tembeller

  9. علن

    4 ortak ayet · “A’ren” mahallenin orta yeri, evler arası avlu demektir

  10. عرب

    4 ortak ayet · “A’rafe” üstü düz dağ demektir

  11. كفر

    17 ortak ayet · Hufre, çukur demektir

  12. مرض

    4 ortak ayet · “Bürde” gocuk demektir

Geçtiği ayetler(86)

Sîga sayfası: يُنْفِقُونَ
  1. الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِالْغَيْبِ وَيُقِيمُونَ الصَّلَاةَ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنْفِقُونَ

    HarcarlarOnlar ki gayba inanırlar. Namazı kılarlar ve kendilerine rızık olarak verdiğimiz şeylerden de infak ederler.

  2. يَسْأَلُونَكَ مَاذَا يُنْفِقُونَ قُلْ مَا أَنْفَقْتُمْ مِنْ خَيْرٍ فَلِلْوَالِدَيْنِ وَالْأَقْرَبِينَ وَالْيَتَامَى …

    HarcarlarSana, ne infak edeceklerini soruyorlar. De ki: Hayırdan her ne infak ederseniz, babanın, akrabanın, yetimlerin, yoksulların, yolcuların hakkıdır. Ve her ne hayır işlerseniz, şüphesiz ki Allah, onu bilir.

  3. … وَمَنَافِعُ لِلنَّاسِ وَإِثْمُهُمَا أَكْبَرُ مِنْ نَفْعِهِمَا وَيَسْأَلُونَكَ مَاذَا يُنْفِقُونَ قُلِ الْعَفْوَ كَذَلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمُ الْآيَاتِ لَعَلَّكُمْ …

    HarcarlarSana içkiden ve kumardan soruyorlar. De ki: İkisinde de hem büyük günah, hem de insanlar için faydalar vardır. Günahları ise faydalarından daha büyüktür. Ve sana ne infak edeceklerini soruyorlar. De ki: İhtiyaçlarınızdan artanı. Düşünesiniz diye Allah size ayetlerini böyle açıklıyor.

  4. مَثَلُ الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ كَمَثَلِ حَبَّةٍ أَنْبَتَتْ سَبْعَ …

    HarcarlarMallarını Allah yolunda infak edenlerin durumu, her başağında yüz tane olmak üzere yedi başak veren tanenin durumu gibidir. Allah, dilediğine kat kat verir. Ve Allah, Vasi’dir, Alim’dir.

  5. الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ثُمَّ لَا يُتْبِعُونَ مَا أَنْفَقُوا مَنًّا وَلَا أَذًى لَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ

    HarcarlarMallarını Allah yolunda infak edip de, sonra infak ettikleri şeyin ardından başa kakmayan ve eziyet etmeyenlerin mükafaatı, Rabbları katındadır. Onlara korku yoktur. Ve mahzun da olacak değillerdir.

  6. وَمَثَلُ الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوَالَهُمُ ابْتِغَاءَ مَرْضَاةِ اللَّهِ وَتَثْبِيتًا مِنْ أَنْفُسِهِمْ كَمَثَلِ …

    HarcarlarAllah’ın rızasını kazanmak ve kalblerindekini sağlamlaştırmak için mallarını infak edenlerin hali, bir tepedeki güzel bir bahçenin haline benzer. Kuvvetli bir sağanak düşünce; yemişlerini iki kat verir. Bol yağmur yağmasa bile bir çisenti bulunur ve Allah işlediklerinizi görür.

  7. الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ بِاللَّيْلِ وَالنَّهَارِ سِرًّا وَعَلَانِيَةً فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ

    HarcarlarOnlar ki; mallarını gece ve gündüz, gizli ve açık infak ederler. İşte onların mükaafatı Rabbları katındadır. Onlar için korku da yoktur, üzülecek de değillerdir.

  8. مَثَلُ مَا يُنْفِقُونَ فِي هَذِهِ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا كَمَثَلِ رِيحٍ فِيهَا صِرٌّ …

    HarcarlarBu dünya hayatında onların sarfettikleri şeylerin durumu; kendilerine zulmeden bir kavmin ekinlerine isabet ederek mahveden kavurucu bir rüzgarın durumuna benzer. Allah onlara zulmetmedi, ama onlar; kendilerine zulmediyorlardı.

  9. الَّذِينَ يُنْفِقُونَ فِي السَّرَّاءِ وَالضَّرَّاءِ وَالْكَاظِمِينَ الْغَيْظَ وَالْعَافِينَ عَنِ النَّاسِ وَاللَّهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ

    HarcarlarOnlar ki; bollukta ve darlıkta infak ederler, öfkelerini yenerler, insanların kusurlarını bağışlarlar. Allah, ihsan edenleri sever.

  10. وَالَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ رِئَاءَ النَّاسِ وَلَا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَلَا بِالْيَوْمِ الْآخِرِ وَمَنْ يَكُنِ الشَّيْطَانُ لَهُ قَرِينًا فَسَاءَ قَرِينًا

    HarcarlarMallarını, insanlara gösteriş için sarfeden, Allah’a ve ahiret gününe inanmayanları da Allah sevmez. Şeytan kime arkadaş olursa; o, ne kötü bir arkadaştır.

Sîga sayfası: الْمُنَافِقِينَ
Sîga sayfası: الْمُنَافِقُونَ
Sîga sayfası: أَنْفَقْتُمْ
Sîga sayfası: وَأَنْفَقُوا
Sîga sayfası: وَأَنْفِقُوا

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökنفق
YapıÜçlü (sülâsî)
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerبذل, خرج, سرب, ستر
Zıt Kökمسك
Çekirdek Özet 1Bir kanaldan, delikten veya menfezden geçip tükenmek, çıkıp gitmek, dolaşıma girerek elden çıkmak
Çekirdek Özet 2Malın meşru kanallara akıtılarak toplumsal dolaşıma sokulması (infak) ile inancın gizli bir arka kapıdan terk edilip çift yönlü tünel davranışı sergilenmesi (nifak)
Çekirdek Özet 3Dolaşım ve akışkanlık ilkesi; tutulanın kokuşması, akıtılanın hayat vermesi; kapalılık ile aldatıcı geçirgenlik arasındaki yapısal gerilim
Kritik Hata Riskiİnfakı sadece zenginlerin gönüllü sadakası veya para yardımı, nifakı ise yalnızca ahlaki ikiyüzlülük sanarak kökün yapısal «akışkanlık, tükenme, kanaldan çıkış ve gizli menfez» dinamiğini gözden kaçırmak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
نفGaz, hava veya maddenin bir basınç, açıklık veya delikten dışarıya doğru hızla fırlaması, yayılması, çıkması ve ayrılması; نفث, نفح, نفخ, نفد, نفذ, نفر köklerinde olduğu gibi içten dışa yönelen tahliye ve yayılma hareketiقDışarı fırlama hareketine belirli bir menfez, iki ucu açık yol veya tünel doğrultusu eklenerek maddenin bir kanaldan bütünüyle çıkıp gitmesi, dolaşım yoluyla tükenmesi veya gizli bir yarıktan sıvışması anlamı kazandırılmıştır

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
نFiliz, yılan, balık; süreklilik, çoğalma, canlılıkYaşamın, akışkanlığın, canlı bir devinimin veya hareket halindeki bir hattın sürekliliğini temsil eder
فAğız; söz, açıklık, kenarBir eşiği, boşluğu, çıkış menfezini veya dış dünyaya açılan açık kenarı gösterir
قUfuktaki güneş, iğne deliği; dönme, toplanma, sınırİçinden geçilen dar bir kanalı, sınır çizgisini, kuşatılmış boğazı veya toplanıp sevk edilme noktasını simgeler
نفقCanlı akışın dar bir açıklıktan veya kanaldan geçerek dışarı süzülmesiBir varlığın, metaın veya insanın kapalı bir menfezden (delik, tünel, kanal) geçerek diğer uca çıkması, kaybolması veya dolaşıma katılması hareketidir

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamÇöl sıçanının (yerbû) tehlike anında başıyla vurup kaçabilmek için toprağın altına kazdığı ve üstünü ince bir kabukla örttüğü gizli çıkış deliği (en-nâfikâ); binek veya davarın ölerek elden çıkması (nufûk); pazarın açılarak malın akıp gitmesi ve tükenmesi (nefâk)
Cahiliye şiiri kullanımıErken dönem şairlerinin şiirlerinde binek hayvanının ölümü ve pazarın canlanması anlamında geçmektedir; nitekim Kitâbü’l-ʿAyn ve Lisânü’l-Arab'da şahit gösterilen şu beyit bineğin tükenişini belgeler: نَفَقَ البَغْلُ وَأَوْدَى سَرْجُهُ / فِي سَبِيلِ اللهِ سَرْجِي وَبَغَلْ
Erken Arapça kullanımİbnü'l-A'râbî ve diğer erken dönem lügatçileri tarafından bildirildiğine göre, kişinin elindeki malın tamamen tükenip fakir düşmesi durumuna أنفق الرجل denilmiştir; ayrıca yerbûun gizli deliğinden başını vurup sıvışması فانتفق مِن نافقائه ifadesiyle kaydedilmiştir

Kaynak Kitâbü’l-ʿAyn, Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha.

Sami etimolojik katman

Sami dil ailesi genelinde نفق kökü, özellikle Batı ve Güney Sami kollarında yer altı geçidi, kanal açma, sızma, boşalma ve iktisadi harcama/tükenme anlam alanlarıyla temsil edilir. İbranicede doğrudan üçlü kök olarak n-p-q biçimi bulunmamakla birlikte, kökün Aramice ve Süryanicedeki karşılığı olan npq (ܢܦܩ) kökü son derece yaygındır ve «dışarı çıkmak, ayrılmak, gitmek, sarf edilmek, masraf olmak» anlamlarını taşır; nitekim Süryanicede nefaq (çıkmak) ve nefqāthā (masraflar, giderler, harcamalar) Arapçadaki infak ve nafaka kavramlarının doğrudan fonetik ve anlamsal ikizidir. Arapça bu kökü çift yönlü genişletmiştir: Bir yandan yerbûun yer altı kaçış menfezi (nâfikâ) üzerinden «tünel» (nefak) ve oradan da İslamî terminolojideki «münafık» (inanç tünelinin bir ucundan girip gizli diğer ucundan çıkan) kavramına ulaşılmış; diğer yandan malın bir kanaldan akıtılması, sarf edilmesi ve tükenmesi üzerinden «nafaka» ve «infak» kurumsallaşmıştır.

Güven Kesin

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Payne Smith Syriac Dictionary, David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönنفق fiilinin nufûk (ölüm/tükenme), nefâk (pazarın revaç bulması), nefak (yer altı tüneli) ve nâfikâ (gizli kaçış deliği) türevleriBütün iç türevler tek bir somut hareket tipinde birleşir: Bir nesnenin bulunduğu kapalı veya dar ortamdan bir kanal vasıtasıyla çıkıp ayrılması, böylece mekânı veya sahibi terk etmesiKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiSüryanice nefaq (çıkmak, gitmek, sarf edilmek), Aramice nefaq (çıkmak, masraf olmak)Arapçadaki malı harcama ve dışarı çıkarma anlamı, Kuzeybatı Sami dil sahasındaki «dışarı çıkma ve harcama» köküyle doğrudan ortak morfo-semantik mirastırKesin
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik dil ailesinin diğer kollarında bu kökle düzenli ses denkliği kuran spekülasyondan uzak doğrudan bir veri tespit edilememiştirVeri bulunamadı

Kaynak David Cohen, Payne Smith, Maqāyīs al-Lugha.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
نفقAnlamlıKanaldan geçmek, çıkmak, tükenmek, elden çıkmakMalın harcanması, pazarın revaç bulması, yer altı tüneli, çöl sıçanının kaçış menfeziHedef kök; Kur'an'da geçer
نقفAnlamlıBir şeyi delmek, başı yarıp beyni çıkarmak, kabuğu kırmakKuşun yumurtayı gagasıyla delip kırması veya kafatasının yarılıp içinin boşaltılmasıTers yüz edilerek delme ve boşaltma anlamı taşır; Kur'an'da geçmez
فنقAnlamlıBirini naz ve bolluk içinde yetiştirmek, şımartmakRahatlık, konfor ve aşırı besleme sebebiyle bedenin gevşemesi ve et bağlamasıKapalı tutma ve büyütme ilişkisi; Kur'an'da geçmez
فقنAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu diziliş için müstakil bir anlam kökü kaydedilmemiştirKlasik lügatlerde ihmal edilmiştir; Kur'an'da geçmez
قنفAnlamlıBir şeyi bir araya getirip sıkıştırmak, kısaltmak, kırbaçla vurmakKırbaçla dövme, kulağın veya bedenin büzüşüp toplanmasıBaskı ve daraltma vurgusu; Kur'an'da geçmez
قفنAnlamlıİncelemek, tartmak, takip etmek, bütünü kavramakBir şeyin bütününü araştırıp saymak, tartı aleti (kabban/kaffan)Kökün arkasını izleme ve denetleme türevidir; Kur'an'da geçmez

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
نفقMerkezKanaldan akıtma, sarf etme, tünelden gizlice sıvışmaMalın bir dolaşım kanalından akarak elden çıkması; inançta ise gizli bir delikten dışarı kaçılmasıHem maddi dolaşımı (infak) hem itikadi kaçışı (nifak) kapsayan dinamik akış
بذلKomşuCömertlik, sakınmadan vermeBir direnç ve hesap gütmeden elindekini feda etmeyi ifade eder; kanal veya tükenme fikri içermezKarşılıksız ve esirgemeden sunma eylemidir
خرجKomşuBir yerden dışarı çıkma, tahliye olmaGenel bir mekânsal ayrılışı anlatır; mali bir dolaşım sistemi veya tünel kurgusu şart değildirHer türlü çıkış hareketinin en yalın adıdır
سربKomşuYer altında yol alma, gizli geçitZeminde açılan akış yolu veya oyuktur; ancak pazarın canlanması veya harcama anlamlarını taşımazSadece fiziki veya suyun yer altı akış menfezidir
سترKomşuÖrtme, gizlemeBir şeyi bir perde arkasında görünmez kılmaktır; iki kapılı tünel veya arkadan kaçış düzeneği yokturPasif bir gizleme ve kapatma fiilidir
مسكZıtTutma, akışı engelleme, cimrilikKanaldan akması gereken varlığı hapsetmek, dolaşımı durdurmak ve elde bloke etmektirİnfakın ve akışkanlığın doğrudan zıddı olan tutma ve kitleme eylemidir

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaنفقKanaldan geçmek, sarf etmek, gizli yoldan çıkmakHem mali bir kanaldan malın akıtılmasını hem de inançtan gizlice sıvışmayı tek çekirdekte birleştirirKesin
LatinceExpendere, Subterfugere, MeatusTartarak harcamak, gizlice kaçmak, geçit/kanalExpendere harcama yönünü, subterfugere ise kaçış ve nifak yönünü karşılar; tek bir Latince kelime iki anlamı birleştirmezGüçlü
İngilizceSpend/Expend, Burrow/Tunnel, DissimulateSarf etmek, tünel/oyuk açmak, gizlenip iki yüzlü davranmakMaddi dolaşım 'expenditure' ile, tünel boyutu 'tunnel' ile, ahlaki yarılma ise 'hypocrisy' ile karşılanır; organik bağ İngilizcede kopukturGüçlü
AlmancaAusgeben, Durchstich/Tunnel, HeuchelnDışarı vermek (harcamak), geçit/kanal, riyakarlık yapmakAusgeben kelimesi dışarı verme hareketini iyi verir; ancak nifak ve tünel türevleri Almancada tamamen ayrı köklerle ifade edilirGüçlü
FransızcaDépenser, Conduit/Souterrain, DissimulerHarcamak, yer altı kanalı, gizlemekHarcama (dépense) ve yer altı geçidi kavramsal olarak birbirinden bağımsızdırGüçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Robert Dictionnaire.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
يُنْفِقُونَ / أَنْفَقُوا (İnfak)Malı Allah yolunda, toplumsal dayanışma ve hak uğruna meşru kanallardan dolaşıma sokmakMüminlerin temel niteliği, imanın pratik ispatı ve arınma yolu; Bakara 2:3, Bakara 2:274, Enfâl 8:60
الْمُنَافِقِينَ / الْمُنَافِقُونَ (Nifak)İmanın açık kapısından girmiş görünüp gizli bir arka delikten küfre kaçmak; çift kimliklilikİtikadi çözülme, toplumsal fitne, ikiyüzlü siyasal hizip; Nisâ 4:61, Tevbe 9:67, Münâfikûn 63:1
نَفَقًا (Fiziki tünel)Yerin altında açılan iki ucu açık oyuk, menfez, kaçış dehliziPeygamberin çaresizlik içinde yerin dibine bir menfez aramasını tasvir eden bağlam; En'âm 6:35
خَشْيَةَ الإنْفَاقِ (Tükenme/Yoksullaşma)Eldeki kaynağın bitmesi, servetin erimesi, iflas ve fakirlik korkusuİnsanoğlunun cimrilik ve kaynak tükenme psikolojisinin anlatıldığı bağlam; İsrâ 17:100

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamNifak ve Münafık tanımıİtikadi nifak ile ameli nifak arasındaki ayrım; münafığın imanı, ahiretteki yeri ve küfrün en alt tabakası (ed-derkü'l-esfel) olmasıKalpte küfrü saklayıp dilde iman izhar etme; inanç kanalının dışına gizlice sızma sapması
FıkıhNafaka ve Zekat/Sadaka hükümleriAile bireylerine, hısımlara ve kölelere yapılması zorunlu harcamalar (nafaka); infakın farz, vacip ve mendup kısımlarıMalın zimmetten çıkarılıp hak sahibine veya kamu menfaatine aktarılması zorunluluğu
Tefsirİnfak-Nifak karşıtlığı ve ayet analiziMedine döneminde nifakın sosyolojik bir güç olarak belirmesi; infakın biriktirme (kenz) karşıtı bir dolaşım yasası olarak ele alınışıMüminin malını dışarı akıtarak sistemi beslemesi, münafığın ise kendini gizlice dışarı tahliye etmesi
HadisNifak alametleri ve pazar ahlakıMünafığın alametleri (yalan, sözden dönme, emanete hıyanet); pazarın canlanması (menfekatün li's-sil'a) ve yalancı yeminle mal satma yasağıTicari dolaşımın ahlaki zeminine ve kişiliğin arka kapılardan kaçış emarelerine odaklanma

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
Diniİman ve teslimiyetKalp ile eylem arasındaki kanalların şeffaf ve açık olmasıİçsel niyetin dışa vurumu ve sahte gizlenmelerin tasfiyesiİman bir iddia değil, varlığın hak yoluna akıtılmasıdır; nifak ise bu akışın gizli bir delikten lağvedilmesidirKesin
İlmiBilgi dolaşımı ve epistemolojiBilginin saklanmayıp topluma aktarılması, metodolojik şeffaflıkCehalet kanallarının tıkanmasını önleme ve hakikatin dolaşımını sağlamaBilgiyi tekelde tutmak zihni kokuşmaya yol açar; ilmin infakı bilginin toplumsal akışa girmesidirGüçlü
SiyasiToplumsal sadakat ve kamu düzeniGizli ajandalara sahip hiziplerin teşhisi ve kamusal dürüstlükYıkıcı iç sızıntıların engellenmesi ve kamusal güven inşasıBir toplumu yıkan dış düşman değil, aynı tünelde çift yönlü hareket eden ve içeriden çökerten nifak mekanizmasıdırKesin
İktisadiServet dağılımı ve piyasa dinamiğiLikidite akışkanlığı, servetin tabana yayılması ve kenz yasağıTekelleşmenin kırılması, piyasanın canlanması ve yoksulluğun önlenmesiServet durağanlaştığında sistem kokuşur; infak, sermayenin toplum damarlarında sürekli akmasını sağlayan ana pompadırKesin

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerAkışkanlar mekaniğinde debi ve tüp içi viskoz akış; termodinamikte açık sistem kütle transferiBir akışkanın kapalı bir borudan (kanal/nefak) basınca bağlı olarak sürekli boşalması veya bir rezervuarın dışarıya debi vererek transfer üretmesi prensibiyle birebir örtüşürGüçlü
Beşeri bilimlerMakroekonomide paranın dolaşım hızı (velocity of money); sosyolojide kamusal rol ile gizli niyet arasındaki sapma (rol çatışması)Paranın dolaşım hızı düştüğünde kriz çıkar; infak dolaşımı hızlandırır. Sosyolojik düzlemde ise bireyin kamusal sahnede benimsediği rol ile gizli alanda inşa ettiği sapkın tünel nifakı üretirKesin

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiİnfak kelimesini zenginlerin yoksullara verdiği birkaç kuruşluk gönüllü sadakaya indirgemek; nifakı ise günlük dildeki basit ve hafif bir «ikiyüzlülük/riyâkarlık» olarak algılamak
Kur'an içi daha geniş anlamİnfak, varlığın (can, mal, zaman, akıl) bütünüyle adalet ve tevhid yolundaki kanallara pompalanması, durağanlığın ve kenzin parçalanmasıdır; nifak ise hakikat safından gizli arka dehlizler açarak kaçış hattı kuran organize bir çözülme sistemidir
Yanlış anlamanın doğuracağı hataİnfak daraltıldığında İslam iktisadı sadece bireysel sadaka ahlakına indirgenir ve sistemik dolaşım devrimi ıskalanır; nifak daraltıldığında ise siyasal ve toplumsal yapıları içeriden oyan kurumsal fitne odakları teşhis edilemez

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın hem iktisadi ahlakını (infak) hem de siyasal-toplumsal tehdit haritasını (nifak) kuran ana eksendir; varlığın kapalı tutulmayıp akıtılması gerektiğini ve kapalılığın doğurduğu çürümenin kaçınılmaz olduğunu öğretir
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Medine döneminde nazil olan ve toplumsal yapıyı, orduyu ve mali düzeni kuran ayetlerde (Bakara, Âl-i İmrân, Tevbe, Münâfikûn sureleri) omurga kavramdır
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Dindarlığı sadece içe kapanık ritüellere hapseden anlayışı yıkar; imanın ancak elindekini sistemik kanallara akıtmakla (infak) geçerli olacağını ve içte gizli çıkış kanalları (nifak) tutulduğu sürece amellerin sıfırlanacağını gösterir

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamBir delikten, menfezden veya tünelden geçerek dışarı çıkmak, boşalmak, tükenmek; pazarın mal çekmesi ve hayvanın ölerek elden çıkması.
  • Soyut anlamVarlığın kapalı havuzda bloke edilmeyip hayat kanallarına sevk edilmesi yoluyla arınması; inancın ise ikili bir menfez hilesiyle arkadan kaçırılarak sahteleştirilmesi.
  • Sistematik karşılıkSermayenin donmasını (kenz) engelleyen dolaşım emri ve kamusal bağlılığı içeriden dinamitleyen gizli çıkış kapılarının deşifresi.
  • LaTeX modeliΔS=∫t1t2(Φin(t)−Φout(t))dtveyaJ⃗=−D∇ρ
  • LaTeX açıklamasıFormüldeki S varlık veya inanç rezervini, Φin ve Φout sırasıyla kanala giriş ve çıkış akılarını (infak debisini) temsil eder. İkinci diferansiyel formda J⃗ akı yoğunluğunu, D akışkanlık/geçirgenlik katsayısını, ∇ρ ise servetin veya iddianın yoğunluk gradyanını gösterir. Akış durup J⃗→0 olduğunda kokuşma ve kenz başlar; J⃗ gizli bir ters gradyana bağlandığında ise sistem nifak kaçağı üretir.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ن