نقض
ن - ق - ض
KÖK- 9 geçiş
- 9 ayet
- 5 sîga
- 12 sözlük
“Nukaz” birbirinden kopmuş iplik parçalarıdır. Döküntü, kırpıntı.devamı ›
Notlarım
Sözlükler(12)
★ Akevler SözlüğüTürkçe
“Nukaz” birbirinden kopmuş iplik parçalarıdır. Döküntü, kırpıntı.
Kitâbu'l-'Ayn
Halîl b. Ahmed · 8. yyTR1.167 harfالقاف والضاد والنون معهما
ن ق ض يستعمل فقط نقض: النَّقْضُ: إفساد ما أبرمت من حبل أو بناء والنِّقْضُ: البناء المنْقُوضُ، يعني اللبن إذا خرج منه.
والنَّقْضُ والنِّقْضةُ هما الجمل والناقة اللذان هزلتهما الأسفار وأدبرتهما، والجميع الأنقاض، قال:
إذا مطونا نِقْضةً أو نِقْضا
المُناقَضةُ في الأشياء، نحو الشعر، كشاعرٍ ينْقُضُ قصيدة أخرى بغيرها، والاسم النَّقيضةُ ويجمع نَقائِضَ، ومن هذا نَقائضُ جريرٍ
es-Sıhâh
Cevherî · 10. yyTR765 harfالنَقْضُ: نَقْضُ البناءِ والحَبْلِ والعهدِ. والنُقاضَةُ: ما نُقِضَ من حبَل الشَعر. والمُناقَضَةُ في القول: أن يتكلَّم بما يَتَناقَضُ معناه. والنَقيضَةُ في الشِعر: ما يُنْقَض به. والانْتِقاضُ: الانتكاثُ. والنِقْضُ، بالكسر: البعير الذي أضناهُ السفر، وكذلك الناقةُ. والجمع أنْقاضٌ. والنِقْضُ أيضاً: الموضعُ الذي ينْتَقِضُ عن الكمأة. والنِقْضُ أيضاً: المَنْقوضُ، مثل النِكْثِ. وتَنَقَّضَتِ الأرضُ عن
Tehzîbu'l-Luğa
Ezherî · 10. yyTR2.481 harfق ض ن
نقض
استعمل منه : ( نقض ) .
نقض : قال الليث : النَّقْضُ : إفسادُ ما أَبرمْتَ من عقدٍ أو بِناءٍ ، والنِّقْضُ : اسمُ البناءِ المنقوضِ إذا هُدِمَ ، والنِّقْضُ والنِّقْضَةُ هما الجملُ والناقةُ اللذان قد هزلتهما الأسفارُ وأَدْبَرَتْهُما ، والجميعُ الأنقاض .
وأنشد لرؤبة :
إِذا مَطَوْنا نِقْضَةً أَوْ نِقْضا
وقال الآخر :
إِني أَرى الدهرَ ذا نَقْضٍ وإِمْرَا
أي : ما أمَرَّ عاد عليه فنقضه ، وكذلك
Mekâyîsü'l-Luğa
İbn Fâris · 11. yyTR12.417 harf(باب النون والقاف وما يثلثهما)
(نقل) النون والقاف واللام: أصلٌ صحيح يدلُّ على تحويل شيءٍ من مكانٍ إلى مكان، ثم يفرَّع ذلك. يقال: نقَلْتُه أنْقُله نَقْلاً. ونقَلَ الفرس قوائِمَه نَقْلاً. [وفرسٌ([1])] مِنْقَل: سريعُ نَقْل القَوائم. والمُنقِّلَة من الشِّجاج: التي يُنقَل منها فَرَاش العِظام. والنُّقْل: ما يَأكلُه الشّارب على شرابه. وكان ابنُ دريد يقول([2]): هو بالفتح ولا يُضَمّ، والنّاس يقولونه
Esâsü'l-Belâğa
Zemahşerî · 12. yyTR798 harfن ق ض
نقض البناء والحبل وانتقض وتنقّض.
وتنقّضت الأرض عن الكمأة.
وأصلح نقض بنائك: ما نقض منه.
وأنقضت الفرّوجة والدّجاجة عند البيض.
وأنقض الرّحل والأصابع والأضلاع.
ولها نقيض.
وأنقض الحمل ظهره.
ورأيته نتقض أصابعه.
وأنقض بالعنز: دعاها.
وأنقض بالقعود: نقربها.
قال: ربّ عجوز من أناس شهبره علّمتها الإنقاض بعد القرقره سرق بعيرها الذي كانت تقرقر به وترك لها بكراً تنقض
Lisânü'l-Arab
İbn Manzûr · 13. yyTR7.352 harfالنَّقْضُ: إِفْسادُ ما أَبْرَمْتَ من عَقْدٍ أَو بِناء، وفي الصحاح: النَّقْضُ نَقْضُ البِناء والحَبْلِ والعَهْدِ. غيره: النقْضُ ضِدُّ الإِبْرام، نقَضَه يَنْقُضُه نَقْضاً وانْتَقَضَ وتَناقَضَ. والنَّقْضُ: اسمُ البِناء المَنْقُوضِ إِذا هُدم. وفي حديث صوم التَّطَوُّع: فناقَضَني وناقَضْتُه، هي مُفاعَلةٌ من نَقْض البناء وهو هَدْمُه، أَي يَنْقُضُ قولي وأَنْقُضُ قوله، وأَراد به المُراجَعةَ والمُرادَّةَ.
Kâmûsü'l-Muhît
Fîrûzâbâdî · 15. yyTR415 harf* ن ق ض * * نَقَضَ * البِناء والحبل والعهد من باب نصر و * النُّقَاضَةُ * بالضم ما نُقِض من حبل الشِّعر و * المُنَاقَضَةُ * في القول أن يتكلم بما * يَتَنَاقَضُ * معناه و * الانْتِقَاضُ * الانتكاث و * النِّقْضُ * بالكسر * المَنْقُوض * و * أَنْقَضَ * الحِمل ظهره أثقله ومنه قوله تعالى ﴿أَنْقَض ظهرك﴾ وأصل * الإنْقَاضِ * صُويت مثل النَّقر و * إنْقَاضُ * العِلك تصويته وهو مكروه و * النَّقِيضُ * صوت
Tâcü'l-Arûs
Zebîdî · 18. yyTR7.458 harfالنقض في البناء، والحبل، والعهد، وغيره: ضد الإبرام، كالانتقاض والتناقض، وفي المحكم: النقض: إفساد ما أبرمت من عقد أو بناء، وذكر الجوهري الحبل والعهد. ونقض البناء هدمه. وجعل الزمخشري نقض العهد من المجاز، وهو ظاهر. والمراد من قوله: وغيره، كالنقض في الأمر، وفي الثغور، وما أشبههما. ونقضه ينقضه نقضا، وانتقض، وتناقض. وانتقض الأمر بعد التئامه، وانتقض أمر الثغر بعد سده. والنقض، بالكسر: المنقوض، أي
Lane's Lexicon
Edward W. Lane · 19. yyTR17.761 harfنَقَضَهُ
1 نَقَضَهُ ذ , (M, Mgh, Msb,) aor. نَقُضَ , (M, Msb, TA,) inf. n. نَقْضٌ, (S, M, A, Mgh, Msb, K,) He undid it; took it; or pulled it, to pieces: untwisted it: unravelled it: unwove it: dissolved it: broke it: or rendered it uncompact, unsound, or unfirm,: after having made it compact, sound, or firm: (JK, M, A, Msb, K, TA:) namely a building, or structure: and a rope, or cord: (S, A,
نَقَضَهُ 1 نَقَضَهُ ذ , (M, Mgh, Msb,) aor. نَقُضَ , (M, Msb, TA,) inf. n. نَقْضٌ, (S, M, A, Mgh, Msb, K,) He undid it; took it; or pulled it, to pieces: untwisted it: unravelled it: unwove it: dissolved it: broke it: or rendered it uncompact, unsound, or unfirm,: after having made it compact, sound, or firm: (JK, M, A, Msb, K, TA:) namely a building, or structure: and a rope, or cord: (S, A, Mgh, Msb, K, TA:) and silk, or flax: (TA:) and cloth: (L:) and (tropical:) a compact, contract, or covenant; (S, A, Msb, K, TA;) and (assumed tropical:) a sale: (Mgh:) and (assumed tropical:) other things; (A, K, TA;) such as (assumed tropical:) an affair, or a case; and (assumed tropical:) the state of a place through which the invasion of an enemy is feared: (TA:) contr. of أَبْرَمَهُ, (M, A, K, TA,) as relating to a building or structure, and to a rope or cord, (A, K, TA,) and to a compact or contract or covenant, &c.: (K, TA:) or i. q. حَلَّ بَرْمَهُ, as relating to a rope or cord, and to a compact or contract or covenant: (Msb:) or i. q. هَدَمَهُ, as relating to a building or structure: (TA:) or the inf. n. signifies اِفْسَادُ مَا أَبْرَمْتَ, as relating to a building or structure. (JK, TA,) and to a rope or cord, (JK,) and to a compact or contract or covenant. (TA.) [It is said in the K, that النَّقْضُ is the contr. of الاِبْرَامُ, like الاِنْتقَاضُ and التَّنَاقُضُ: but this is a glaring mistake; and seems to be a corruption of the following passage in the M: النَّقْضُ ضِدُّ الاِبْرَامِ نَقَضَهُ يَنْقُضُهُ نَقْضًا وَانْتَقَضَ وَتَنَاقَضَ, which is meant indicate that انتقض and تناقض are quasi-passives of نَقَضَهُ: and in like manner, the passage in the A, النَّقْضُ فِى البِنَآءِ وَالحَبْلِ وَغَيْرِهِ ضِدُّ الاِبْرَامِ وَانْتَقَضَ وَنَتَقَّضَ, indicates that انتقض and تنقّض are quasi-passives of نَقَضَهُ. Further. it should be observed that نَقَضَهُ, as relating to a building, is not well explained by هَدَمَهُ; for you say, نَقَضَ البِنَآءَ مِنْ غَيْرِ هَدْمٍ, (mentioned in the S and A, &c., in art. قوض,) meaning He took to pieces the building without demolishing, or destroying.] ― -b2- [Hence,] نَقَصَ فُلَانٌ وَتَرَهُ [lit. Such a one undid, or untwisted, his bow-string]; meaning (tropical:) such a one took, or had taken, his blood-revenge. (A, TA.) And الدَّهْرُ ذُو نَقْضٍ وَاِمْرَارٍ [lit. Time, or fortune, has a property of untwisting and twisting tightly]; meaning (tropical:) that which time, or fortune, [as it were] twists tightly, [or makes firm.] it, at another time, [as it were] untwists, or undoes. (TA.) And نَقَضْتُ مَا أَبْرَمَهُ (tropical:) I annulled [what he confirmed, or made firm]. (Msb.) And يَنْقُضُ عَلَيْهِ (tropical:) [He undoes, or annuls, or contradicts, what he (another) has said]; said of a poet replying to another poet. (Lth, A, K.) ― -b3- نقض السقف, [i. e., app., نَقْضُ السَّقْفِ,] also signifies تحريك خشبه [i. e. تَحْرِيكُ خَشَبِهِ, The moving, or shaking, of the pieces of wood, or rafters, of the roof]. (TA. [But perhaps the phrase to be explained is السَّقْفُ ↓ نَقَّضَ, and the explanation, correctly, تَحَرَّكَ خَشَبُهُ, i. e. The pieces of wood, or rafters, of the roof moved, or shook, (for this, I am informed, is agreeable with modern usage,) app. so as to produce a sound: see also 5.]) -A2- See also 4.
2 نَقَّضَ see 4, in two places: ― -b2- and 5; and see 1, next before the last break.
المُنَاقَضَةُ فِى القَوْلِ 3 المُنَاقَضَةُ فِى القَوْلِ ذ is (tropical:) The saying that which is contradictory in its meaning [or meanings; as though one of its meanings undid, or annulled, the other]: (S, * K, TA:) from نَقْضُ البِنَآءِ: and meaning (tropical:) the contending with another in words, [or in contradiction,] each rebutting what the other said. (TA.) You say, ناقضهُ فِى الشَّىْءِ, inf. n. مُنَاقَضَةٌ and نِقَاضٌ, (tropical:) He contradicted him in, or respecting, the thing. (M, TA. *) And قُلْتُ لَهُ نِقَاضًا (tropical:) I contradicted him with respect to his saying, and his satirizing of me. (M, TA.) And ناقض أَحَدُ الشَّاعِرَيْنِ الأَخَرَ (tropical:) [One of the two poets contradicted the other]. (A.) And ناقض قَوْلُهُ الثَّانِى الآوَّلَ (tropical:) [His second saying contradicted the first]. (A, TA.) And ناقض آخِرُ قَوْلِهِ الأَوَّلَ (tropical:) [The last part of his saying contradicted the first]. (Mgh.) [See also 6.]
انقض الكَمْأَةَ 4 انقض الكَمْأَةَ ذ , (M, K, TA.) and انقض عَنْهَا. (M, TA,) He removed the crust of earth from over the truffles: (M:) or he extracted, or took forth, the truffles from the earth. (K, TA.) -A2- انقض الكَمْءُ The crusts of earth ??? up (تَقَلْفَعَتْ) from over the truffle; as also ↓ نَقَّضَ. (M, TA.) [See also 5.] ― -b2- انقضت الأَرْضُ The earth showed [or put forth] its plants, or herbage. (M, TA.) -A3- انقض also signifies It produced, made, gave, emitted, or uttered, a sound, noise, voice, or cry: (S, M, K, TA:) and [particularly] a slight sound like what is termed نَقْرٌ: (S, TA:) said of a joint of a man, (M, K,) and of the fingers [when their joints are made to crack], and of the ribs, (A,) [see also 5,] and of a camel's saddle, (A, TA.,) and of a cupping-instrument when the cupper sucks it, (TA,) [&c., (see نَقِيضٌ,)] and of an eagle, (S, M, K,) and of a hen (S, A) on the occasion of her laying eggs, (A,) and of a chicken, (M, A, K,) and of an ostrich, and of a quail, and of a hawk, and of a scorpion, and of a frog, and of the [kind of lizard called] وَزَغ, and of the وَبْر [or Syrian hyrax], (M, K,) and of a young camel, the sounds of which are denoted by اِنْقَاضٌ and كَتِيتٌ, as those of a camel advanced in age are by قَرْقَرَةٌ and هَدِيرٌ: (S:) or اِنْقَاضٌ relates to animate things; and ↓ نَقْضٌ, inf. n. of نَقضَ, aor. نَقُضَ and نَقِضَ , to inanimate things. (M, K.) [Accord. to the A, whether said of animate things or of inanimate, it is proper, not tropical, but accord. to what is said in the TA voce نَقِيض, it is properly said of animate things, and tropically of inanimate; though, if any such distinction exist, the reverse seems to me to be more probable.] ― -b2- You say also, انقض بِالدَّابَّةِ, (K,) or بِالْحِمَارِ. (Lth,) or, as As says, (M, TA,) بِالعَيْرِ, (M,) or بِالبَعِيرِ, (TA,) and بِالفَرَسِ, (M, TA,) He made a sound to the beast of carriage, (M, K,) or to the ass, (Lth, As, M,) or to the camel, (As, TA,) and to the horse, (As, M, TA,) at the two sides of his tongue, after making it cleave to the roof of his mouth, (Lth, M, K, TA,) without removing its extremity from its place, (Lth, TA,) in order to chide the beast: (L:) or انقض بِهِ signifies i. q. نَقَرَ بِهِ [q. v.]; (As, M, A, TA;) the object being a [camel such as is called] قَعُود; (A;) or whatever be the object. (As, M, TA.) And انقض بِالْمَعْزِ, (S, Sgh, K,) or بِالعَنْزِ, (M, A,) He called the goats, (S, Sgh, K,) or the she-goat; (M, A;) accord. to AZ, (S, Sgh,) or Ks. (M, L.) And انقض بِهِ He made a sound to him like as when thou makest a smacking with the tongue to a sheep or goat, [in the TA, كما تنقر الشاة, for which I read كَمَا تَنْقُرُ بِالشَّاةِ,] deeming him ignorant. (TA.) And He made a clapping to him with one of his hands upon the other, so as to cause a [sound such as is termed] نَقِيض to be heard. (El-Khattلbee.) -A4- انقض أَصَابِعَهُ (M, A, K) He made a sound, or sounds, [app. a cracking of the joints,] with his fingers: (M:) [and so ↓ نَقَّضَهَا, inf. n. تَنْقِيضٌ: (see فَرْقَعَ:)] or he struck with his fingers in order that they might make a sound, or sounds: (K:) if it mean cracking of the joints (فَرْقَعَة), it is disapproved; but if clapping, it is not. (TA.) And انقض العِلْكَ He caused the [kind of gum called] علك to make a sound, or sounds; [i. e., in chewing it, as many women do;] the doing of which is disapproved. (S, L, K. [But in the S and L, it said that اِنْقَاضُ العِلْكَ signifies تَصْوِيتُهُ, which does not necessarily indicate that the former verb is transitive.]) ― -b2- Hence, (S, M, TA,) انقض الحِمْلُ ظَهْرَهُ (S, M, A, Msb, K *) The load made his back to sound by reason of its weight: (M:) or pressed heavily upon him, (S, M, Msb, K,) so that his back was heard to make a sound such as is termed نَقِيض; (M, K; * i. e. the sound of the camel's saddle when it becomes infirm by reason of the weight of the load; (Bd, xciv. 3;) or a slight sound, as when a man makes a smacking with his tongue (يُنْقِضُ) to his ass, in driving him: (TA:) or oppressed his back by its weight: (Msb:) or rendered him lean, or emaciated; جَعَلَهُ نِقْضًا, i. e. مَهْزُولًا. (Ibn- 'Arafeh, K.) Thus in the phrase الَّذِى أَنْقَضَ ظَهْرَكَ, (S, M, K,) in [xciv. 3, of] the Kur. (S, M.)
تنقّض 5 تنقّض ذ : see 8. ― -b2- الأَرْضُ عَنِ الكَمْأَةِ The earth clave, or cracked, or burst, from over the truffles; (S, A, * TA;) syn. تَفَطَّرَتْ. (S, TA.) In all the copies of the K, we find تنقّض الدَّمُ, explained by تَقَطَّرَ; [as though meaning The blood was made to drop, drip, or fall in drops;] but how likely is this to be a mistranscription. (TA.) [The right reading of the phrase is probably تنقّض الكَمْءُ; and of the explanation, تَفَطَّرَ; and if so, the phrase is like أَنْقَضَ الكَمْءُ, and نَقَّضَ, explained above: see 4, second sentence.] ― -b3- تنقّض الَبْيتُ The house, or chamber, became cleft, or cracked, in several places, so as to cause a sound to be heard (K, TA.) And تنقّض is also said of a building, [app. in the same sense,] like ↓ نَقَّضَ. (TA.) [See نَقَّضَ السَّقْفُ, in 1, next before the last break.] You say also, تنقّضت عِظَامُهُ (tropical:) His bones made a sound [app. in being broken]. (IF, K, TA.) [See also 4.]
تناقض 6 تناقض ذ : see 8. ― -b2- تَنَاقُضٌ also signifies (tropical:) Mutual contradiction, or repugnancy; contr. of تَوَافُقٌ. (O, TA.) You say, فِى كَلَامِهِ تَنَاقُضٌ (A, Mgh, Msb, TA,) (tropical:) [In his speech is contradiction, or repugnancy, between different parts;] one part of his speech necessarily implies the annulment of another part; (Msb;) his second saying contradicted (نَاقَضَ) his first. (TA.) And تَنَاقَضَ القَوْلَانِ, (A, Mgh,) or الكَلَامَانِ, (Msb,) (tropical:) The two saying, or sentences, contradicted each other; or were mutually repugnant; as though each undid the other; (Msb;) [they annulled each other.] And تناقض الشَّاعِرَانِ (tropical:) [The two poets contradicted each other.] (A, TA.) And تناقض مَعْنَاهُ (tropical:) Its meaning was contradictory. (S, * K, TA.) -A2- [It is also used transitively:] you say, تَنَاقَضَا البَيْعَ (assumed tropical:) They two mutually dissolved the sale: as though compared with the saying تَرَآءَوُا الهِلَالَ, meaning “ they [together] saw the new moon; ” and تَدَاعَوُا القَوْمَ, meaning “ they [together] called the people; ” and تَسَآءَلُوهُمْ, meaning “ they [together] asked them; ” notwithstanding that تناقض is [properly] intransitive. (Mgh.) And تَنَاقَضُوا عُهُودَهُمْ (assumed tropical:) [They mutually dissolved, or broke, their compacts, contracts, or covenants]. (T, voce تناكثوا.)
انتقض 8 انتقض ذ quasi-pass. of نَقَضَهُ [It became undone; taken, or pulled to pieces: untwisted: unravelled: unwoven: dissolved; broken: or rendered uncompact, unsound, or infirm, after it had been made compact, sound, or firm]: (M, A, Mgh, Msb, TA:) as also ↓ تنقّض, (A,) and ↓ تناقض: (M, TA:) [respecting the first and last, see a remark upon a mistake in the K, following the first sentence in 1: but انتقض afterwards occurs in the K used properly in the phrase مَا انْتَقَضَ مِنَ البُنْيَانِ:] i. q. اِنْتَكثَ: (S:) said of a building, or structure: and of a rope, or cord: (A, Mgh, Msb, TA:) [and of silk, or flax: and of cloth: (see 1:)] and (tropical:) of a compact, contract, or covenant: (TA:) [and of a sale: (see 1:)] and (tropical:) of other things. (A, TA.) ― -b2- [Hence,] انتقضت القَرْحَةُ (tropical:) The wound, or ulcer, became recrudescent. (IF, * A.) And انتقض الجُرْحُ بَعْدَ بُرْئِهِ (assumed tropical:) The wound became in a bad, or corrupt, state, after its healing. (Msb.) And انتقض الأَمْرُ بَعْدَ الْتِئَامِهِ (A, * Msb, TA) (tropical:) The affair, or case, became in a bad, or unsound state, after it had been in a sound state. (Msb.) And انتقض أَمْرُ الثَّغْرِ بَعْدَ سَدِّهِ (assumed tropical:) [The state of the place through which the invasion of an enemy was feared became unfortified, after its being fortified, or closed]. (TA.) And انتقضت الطَّهَارَةُ (assumed tropical:) The state of purity became annulled. (Msb.) And انتقض عَلَيْهِ الشِّعْرُ (tropical:) [The poetry became undone, annulled, or contradicted, by a reply against him: see يَنْقُضُ عَلَيْهِ]. (A, TA.)
انقاضّ 11 انقاضّ ذ It (a wall) cracked, without falling down; like اِنْقَضَّ. (K in art. قض.) See also اِنْقَاضَ, in art. قيض.]
نُقْضٌ نُقْضٌ ذ : see نِقْضٌ, in two places.
نِقْضٌ نِقْضٌ ذ i. q. ↓ مَنْقُوضٌ [Undone; taken, or pulled, to pieces: untwisted: unravelled: unwoven: dissolved; broken: &c. (see 1:)] (S, Mgh, Msb, K:) like نِكْثٌ (S, TA) in the sense of مَنْكُوثٌ: (TA:) as also ↓ نُقْضٌ; (Mgh, Msb;) and ↓ نَقَضٌ: (Sgh:) but El-Ghooree allows only the first: (Mgh:) Az, however, mentions only the second; (Msb;) which signifies as above, applied to a building, or structure; (M, Mgh;) or what has become taken, or pulled, to pieces, (مَا انْتَقَضَ,) of a building, or structure; (K;) as also the first: (TA:) or نَقْضٌ signifies مَا نَقَضْتَ what thou hast undone; taken, or pulled, to pieces; untwisted; &c.]: (M:) and what is undone, of [the stuff of the tents called] أَخْبِيَة, and of [the garments called] أَكْسِيَة, and twisted a second time; (M, K;) as also ↓ نَقَضٌ; (K;) and ↓ نُقَاضَةٌ: (L:) or this last signifies what is undone of a hair-rope: (S, O, K:) the pl. of نِقْضٌ is أَنْقَاضٌ [a pl. of pauc.], (M,) and of the same, (Msb,) or of ↓ نُقْضٌ, (Mgh, Msb,) نُقُوضٌ. (Mgh, Msb.) ― -b2- (tropical:) Emaciated, or rendered lean, (S, M, K,) by travel; (S, K;) upon which one has journeyed time after time: (O:) Seer says, as though travel had unknit its frame; (M, TA;) thus indicating it to be tropical: (TA:) applied to a male camel, (S, M, K,) and to a horse, (M.) and to a female camel, (S, K,) or the female is termed نِقْضَةٌ: (M, K:) pl. أَنْقَاضٌ, (Sb, S, K,) only, (Sb, M,) both of the masc. and fem.; in the latter, the ة being imagined to be elided; (M;) and نَقَائِضُ is [also said to be] a pl. of نِقْضٌ signifying jaded, applied to a she-camel. (So in a copy of the S in art. نفص.) ― -b3- [See an ex. in a verse cited voce سَدٌّ.] ― -b4- The place, (S,) or crust of earth, (M, K,) that becomes broken from over truffles; (S, M, K;) for when they are about to come forth, they break asunder the surface of the earth: (O:) pl. [of pauc.] أَنْقَاضٌ and [of mult.] نُقُوضٌ. (M, K.) ― -b5- Accord. to the K, i. q. نِفْضٌ; but the latter is a mistranscription; (TA;) Honey that has in it [worms of the kind called] سُوس; wherefore it is taken, (M, K in art. نفض,) and pounded, (K, ubi supra,) and the place of the bees is smeared (يُلَطَّخُ [in a copy of the M يُطْبَخُ, which is doubtless a mistranscription,]) therewith, together with myrtle (آس) and the bees then come to it, and deposit their honey in it; (M, K, ubi supra;) on the authority of El-Hejeree: (M:) or the dung of bees in the place where they deposit their honey: (IAar, AHn, K, ubi supra:) or the bees that have died therein. (Sgh, K, ubi supra.) -A2- See also نَقِيضٌ.
نَقَضٌ نَقَضٌ ذ : see نِقْضٌ, in two places.
نَقِيضٌ نَقِيضٌ ذ (tropical:) A contradictor: applied to a man: fem. with ة. (M, TA.) You say [also], ذَا نقيضُ ذَاكَ (tropical:) This is a contradictor [i. e. the contrary] of that: (A, TA:) [or this is inconsistent with that: for] النَّقِيضَانِ لَا يَجْتَمِعَانِ وَلَا يَرْتَفِعَانِ [what are termed نقيضان cannot be coëxistent in the same thing, nor simultaneously nonexistent in the same thing]; as existence itself and nonexistence, and motion and rest. (Kull, pp. 231, 232) You say also, هٰذِهِ قَصِيدَةٌ نَقِيضُ قَصِيدَةِ فُلَانٍ (tropical:) [This poem is a contradictor of the poem of such a one]. (A.) And النَّقِيضَةُ in poetry is (tropical:) That by which one undoes or annuls or contradicts [what another poet has said]: (S:) or نَقِيضَةُ الشِّعْرِ consists in a poet's putting forth poetry, and another poet's undoing or annulling or contradicting it, by putting forth what is different therefrom: (Lth, K, * TA:) the subst is نَقِيضٌ: [or rather this seems to be an epithet in which the quality of a subst. is predominant, and syn. with نَقِيضَةٌ:] and the act of the two is termed ↓ مُنَاقَضَةٌ: the pl. of نَقِيضَةٌ is نَقَائِضُ: (TA:) you speak of the نَقَائِض of Jereer and El-Farezdak. (A, TA.) -A2- A sound, noise, voice, or cry; (Lth, S, M, O, K:) as also ↓ نِقْضٌ accord to the K; but this is an enormous error: (TA:) the former, of the joints (Lth, M, K) of a man, (M,) [a meaning also assigned to نِقْضٌ in the K,] and of the fingers, and of the ribs, (Lth, M, A,) and of camels' saddles, (S, K,) or of a camel's saddle, (M, O, K, [but in CK, for الرَّحْل, we find الرِّجْل, the foot,]) and of camels' litters, (S, K,) and of tanned skins, (K,) or of a tanned skin, (M,) and of a bow-string, (M, K,) and of نِسْع [q. v.] (O, K,) when new, (O,) and of the sucking of a cupping-instrument; (K;) [in all these senses said in the TA to be tropical; but see 4;] and also the former, (S, M, TA,) in the K, erroneously, the latter word, (TA,) of an eagle, (S, M, K,) and of chickens, and of an ostrich, and of a quail, and of a hawk, and of a scorpion, and of a frog, and of the [kind of lizard called] وَزَغ, and of the وَبْر [or Syrian hyrax; &c., see 4] (M,)
نُقَاضَةٌ نُقَاضَةٌ ذ : see نِقْضٌ.
نَقِيضَةٌ نَقِيضَةٌ ذ : see نَقِيضٌ.
مَنْقُوضٌ مَنْقُوضٌ ذ : see نِقْضٌ.
مُنَاقَضَةٌ مُنَاقَضَةٌ ذ : see نَقِيَضٌ.
مُنْتقِضٌ مُنْتقِضٌ ذ i. q. مُترَيِّعٌ, [Refraining.] see art. ريع.
Salmone
H. Anthony Salmone · 19. yyTR2.406 harfنَقَضَ
نَقَضَ U ( n. ac. نَقْض 1 ),
a. Destroyed, demolished, pulled down; violated ( compact & c. ).
b. Undid, untied, untwisted; unravelled; marred; threw into confusion.
c. I , U ( n. ac. نَقْض 1 ), Creaked; cracked.
d. [ 'Ala ], see III .
نَقَّضَ
نَقَّضَ II ,
a. Moved, shook.
b. see IV (e) & V ( a ).
نَاْقَضَ
نَاْقَضَ III ,
a. Contradicted, disagreed with.
أَنْقَضَ
أَنْقَضَ
Kitâbullâh
Kur'an kullanımından türetilmişTR24.376 harfنقض
نَقَضَ - يَنْقِضُ - أَنْقَضَ - يُنْقِضُ
نَقَضَ - يَنْقِضُ + الكائن أو الشيء: يضعف ويوهن ويتخرب ويهتري ويتفكك بناؤه وأربطته، حتى أنه يُصدر صوت الاهتراء (الزقزقة والصرصرة) أثناء الحركة
أَنْقَضَ - يُنْقِضُ: على وزن " أفعلَ " من " نَقَضَ - يَنْقِضُ " جعله " يَنْقِضُ ": جعله يتخرب ويضعف ويتحلل ويتفكك وتتباعد أربطته وعقده
واللفظ ينتمي إلى
Mücavir kökler58 mücavir (81 toplam)
- وثق
5 ortak ayet · Anlaşma
- عهد
5 ortak ayet · Söz
- وصل
2 ortak ayet · Birleştirirler
- بعد
4 ortak ayet · Baid uzak demektir
- غزل
1 ortak ayet · Onun ipliği
- وكد
1 ortak ayet · Vekud yakıt demektir
- قطع
2 ortak ayet · Kesinlikle keseceğim
- لعن
2 ortak ayet · Dışlama
- غلف
1 ortak ayet · Kılıflılar
- فسد
2 ortak ayet · Fesad “Visad” yıkılmış uzanmış ağaç parçası, yastık…
- يمن
2 ortak ayet · Sağ yandır
- وفي
2 ortak ayet · “Vefyü” düzlük yerde oluşan tümsek yer veya tepecikler…
Geçtiği ayetler(9)
الَّذِينَ يَنْقُضُونَ عَهْدَ اللَّهِ مِنْ بَعْدِ مِيثَاقِهِ وَيَقْطَعُونَ مَا أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَنْ يُوصَلَ وَيُفْسِدُونَ فِي الْأَرْضِ أُولَئِكَ هُمُ الْخَاسِرُونَ
BozarlarAllah’ın ahdini pekiştirdikten sonra bozanlar, birleştirilmesini emrettiği şeyi koparanlar, yeryüzünde fesad çıkaranlar, işte onlar hüsrana uğrayanların ta kendileridir.
الَّذِينَ عَاهَدْتَ مِنْهُمْ ثُمَّ يَنْقُضُونَ عَهْدَهُمْ فِي كُلِّ مَرَّةٍ وَهُمْ لَا يَتَّقُونَ
BozarlarOnlar, kendileriyle anlaşma yaptığın kimselerdir. Sonra her defasında ahidlerini bozdular. Onlar sakınmazlar da.
الَّذِينَ يُوفُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَلَا يَنْقُضُونَ الْمِيثَاقَ
BozarlarOnlar ki; Allah’ın ahdini yerine getirirler ve anlaşmayı bozmazlar.
وَالَّذِينَ يَنْقُضُونَ عَهْدَ اللَّهِ مِنْ بَعْدِ مِيثَاقِهِ وَيَقْطَعُونَ مَا أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَنْ يُوصَلَ وَيُفْسِدُونَ فِي الْأَرْضِ أُولَئِكَ لَهُمُ اللَّعْنَةُ وَلَهُمْ سُوءُ الدَّارِ
BozarlarPekiştirdikten sonra Allah’ın ahdini bozanlar, Allah’ın bitiştirilmesini emrettiğini ayıranlar ve yeryüzünde bozgunculuk yapanlar; işte la’net onlaradır. Yurtların en kötüsü de onlarındır.
Kök analizi
Kök tanımı ve çekirdek özet
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | نقض |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | Belirgin fark tespit edilmedi |
| Bağlamsal Yakın Kökler | نكث, فسخ, هدم |
| Zıt Kök | برم |
| Çekirdek Özet 1 | Sıkıca örülmüş, bükülmüş veya inşa edilmiş bir yapıyı geriye doğru çözüp liflerine veya parçalarına ayırma; ağır yük altında eklemlerin çatırdaması |
| Çekirdek Özet 2 | Yapılmış bağlayıcı ahitleri, taahhütleri ve misakları tek taraflı olarak çözüp boşa çıkarma; insanın belini büken ağır yük |
| Çekirdek Özet 3 | İnşa edilen hukuki, ahlaki ve ontolojik irtibatın dağıtılmasıyla sistemik çöküşün ve kurumsal çözülmenin meydana gelmesi |
| Kritik Hata Riski | Kökü yalnızca sıradan bir söz bozma veya basit bir anlaşmazlık sanıp, bükülmüş bir dokunun ve kurulmuş bir nizamın bütünüyle parçalanması ve taşıyıcı çatının çökmesi boyutunu gözden kaçırmak |
Biliteral analiz
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| نق | Bir şeyi delme, yarma, oyma, vurarak ses çıkarma veya nüfuz ederek iç yapısını açığa çıkarma hareketidir; bu çekirdek نقب kökünde delip geçmekte, نقذ kökünde çekip kurtarmakta, نقر kökünde gagalayıp oymakta, نقص kökünde eksiltip kesmekte, نقع kökünde sıvıyı içine işletmekte ve نقم kökünde cezalandırıcı etkiyle yarmakta görülür. | ض | Çekirdeğin delme ve yarma hareketine basınç, sıkıştırma ve kırılma etkisi eklenerek, sağlamca örülmüş bir yapının iç direncinin kırılması, geriye doğru çözülmesi ve ağır baskı altında çatırdaması anlamına daralmıştır. |
Piktografik analiz
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| ن | Filiz, yılan, balık; süreklilik, çoğalma, canlılık | Bütünlüğü ve devamlılığı sağlayan hayatî bağ, örüntü veya uzanan ip |
| ق | Ufuktaki güneş, iğne deliği; dönme, toplanma, sınır | İpin veya yapının düğümlendiği, sarıldığı veya odaklandığı sağlam merkez |
| ض | Türetme: ص olta, bitki; yakalama, peşine düşme, sıkıştırma imgesinden ses farkı ile basınç, çatlama, kırılma | Dışarıdan veya içeriden uygulanan şiddetli baskı, sıkışma ve kırılma kuvveti |
| نقض | Sağlam bir merkez etrafında süreklilik arz eden bağın şiddetli baskı ve ters gerilimle çatlatılıp çözülmesi | Bir araya getirilip tahkim edilmiş bağın, örgünün veya yapının taşıyıcı direncinin kırılarak lif lif dağıtılması |
Tarihsel ve erken kullanım
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Sıkıca bükülmüş bir ipin (حبل) liflerinin geriye doğru açılması, inşa edilmiş bir duvarın taşlarının sökülüp yıkılması (هدم), uzun yolculukların deveyi zayıflatıp kemiklerini belirginleştirmesi ve ağır yük altındaki semerin veya sırt eklemlerinin ses çıkarmasıdır. |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Erken dönem bedevi kullanımında uzun seferlerin tükettiği zayıf binek için şu beyitte şahit getirilmiştir: إذا مطونا نِقْضةً أو نِقْضا |
| Erken Arapça kullanım | Bir kimsenin hasmının şiirini aynı vezin ve kafiyede tersine çevirip hüccetini çürütmesi (المناقضة), yer mantarının toprağı yarıp çıkması ve binek hayvanını tık sesiyle sürme eylemi için kullanılmıştır. Şiir şahidi: ربَّ عجوزٍ من أُناسٍ شَهْبَرَهْ / عَلَّمْتُها الإنقاضَ بَعْدَ القَرْقَرَهْ |
Kaynak Kitâbü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Asās al-Balāġa.
Sami etimolojik katman
Arapça نقض kökü, Sami dil ailesinde baskı uygulayarak kırma, çatlatma, gevşetme ve bir araya getirilmiş bağları sökme semantik alanına aittir. İbranicede yer alan n-q-ḍ / n-q-z biçimleri küçük sıçramalar, çatlaklar ve delikler açma anlamlarıyla fonetik paralellik gösterirken; Süryanicede n-q-d kökü küçük parçalara ayırma, titizlikle ayıklama ve ayrıştırma anlamlarına kaymıştır. Arapçada kök iki temel fiziksel kutup üzerinden kristalize olmuştur: İlki, tahkim edilmiş yapay bir terkibin (örülmüş ip veya yükseltilmiş bina) tersine bir ameliyatla sökülmesi; ikincisi ise ağır bir sıklet altında kemik, mafsal veya tahta aksamın çatırdaması sesidir. Erken Sami katmanındaki vurarak çatlatma ve ayırma fiili, Arapçanın gelişmiş hukuk ve belagat dilinde ahdi bozma, antlaşmayı ilga etme ve sözü nakzetme soyutlamalarına zemin hazırlamıştır.
Güven Güçlü
Kaynak Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, David Cohen, Maqāyīs al-Lugha.
Etimolojik analiz
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | نقض | Bükülmüş ipi açma ve binayı yıkma somut eyleminden ahdi feshetmeye, oradan da hasmın delilini ve şiirini çürütmeye uzanan düzenli soyutlama | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | İbranice ve Süryanice soydaş kökler | Parçalama, çatlatma, delik açma ve ayıklama anlamındaki ses denkliği taşıyan akraba biçimler | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Afro-Asyatik çatı kökler | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı |
Kaynak Maqāyīs al-Lugha, Gesenius, Brockelmann.
Kardeş kökler
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| نقض | Anlamlı | Çözmek, yıkmak, kırmak | Bükülmüş şeyi liflerine ayırmak, binayı sökmek, ahdi bozmak | Hedef kök; Kur'an'da geçer |
| نضق | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Kitâbü'l-ʿAyn mühmel kaydı |
| قنض | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Kitâbü'l-ʿAyn mühmel kaydı |
| قضن | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Kitâbü'l-ʿAyn mühmel kaydı |
| ضنق | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Kitâbü'l-ʿAyn mühmel kaydı |
| ضقن | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Kitâbü'l-ʿAyn mühmel kaydı |
Komşu kökler ve zıt kök
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| نقض | Merkez | Bağı veya yapıyı çözüp bozma | Tahkim edilmiş, bükülmüş veya kurulmuş olanı geriye doğru işleterek liflerine ayırma ve iç dengesini çökertme | Hem maddi binalarda ve iplerde hem de ahit ve delillerde asıl yapıyı dağıtma |
| نكث | Komşu | İpi ucundan çözme | Bir bağın veya ahdin özellikle çözülmeye başladığı uç noktasından gevşetilip bozulması | Ahdi ilk hareket noktasından itibaren gevşetip lağvetme vurgusu taşır |
| فسخ | Komşu | Eklemi yerinden çıkarma, ayırma | Bir akdin veya ilişkinin unsurlarını birbirine bağlayan eklem yerini zayıflatarak ayırma | Hukuki bağın hükmünü ortadan kaldırma; fiziksel bir dağıtmadan ziyade bağın işlevsiz kalması |
| هدم | Komşu | Yıkıp yerle bir etme | Yüksek ve kurulu bir yapıyı toptan aşağı indirme | Çözmekten ziyade yer çekimi ve darbe etkisiyle yerle bir etmeyi ifade eder |
| برم | Zıt | Sıkıca bükme, sağlamlaştırma | İki veya daha fazla lifi birbirine dolayarak mukavemet kazandırma, kesin karara bağlama | Ahdin ve yapının kurulması, pekiştirilmesi ve çözülmez hale getirilmesi |
Başka dillerde anlam karşılıkları
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | نقض | Çözme, yıkma, bozma | Bükülmüş bağı veya çatıyı geriye doğru sökme eyleminin tamamını kapsar | Kesin |
| Latince | Rumpere, dissolvere, abrogare | Kırmak, çözmek, ilga etmek | Dissolvere çözülmeyi, abrogare hukuki iptali karşılar; yük altındaki çatlama sesini dışarıda bırakır | Güçlü |
| İngilizce | Annul, breach, dismantle, rescind | Hükümsüz kılmak, ihlal etmek, sökmek | Dismantle fiziksel sökümü, annul ve breach hukuki bozmayı verir; çok katmanlı tek bir sözcük bulunmaz | Güçlü |
| Almanca | Brechen, auflösen, zunichtemachen | Kırmak, feshetmek, boşa çıkarmak | Auflösen bağın çözülüşünü iyi verir fakat ağır yükün bel kırması imgesini tam içermez | Güçlü |
| Fransızca | Rompre, enfreindre, démanteler | Kırmak, çiğnemek, parçalara ayırmak | Démanteler yapıyı dağıtmayı, rompre ahdi bozmayı karşılar | Güçlü |
Kaynak Oxford Latin Dictionary, Lewis & Short, Grimm Deutsches Wörterbuch.
Vücûh ve nezâir
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| Bozmak, feshetmek (ينقضون, نقضهم, تنقضوا) | Allah'a veya insanlara verilen kesin sözü, misakı ve hukuki taahhüdü tek taraflı çiğneyip geçersiz kılmak | İlahi misakı bozan fâsıklar, antlaşmayı bozan topluluklar ve tekit edilmiş yeminler; örnek: Bakara 2:27, Nisâ 4:155, Nahl 16:91 |
| Lif lif çözüp dağıtmak (نقضت) | İyice eğrilip bükülmüş yünü veya ipliği tekrar didip döküntü haline getirmek | Emek verilip tahkim edilmiş toplumsal nizamı heder eden ahmak kadın temsili; örnek: Nahl 16:92 |
| Çökertmek, belini çatırdatmak (أنقض) | Ağır bir yükün omurgaya baskı yaparak kemikleri çatırtıyla zorlaması, ezmesi | Hz. Peygamber'in risalet öncesi ve esnasında taşıdığı ağır sorumluluk ve keder yükü; örnek: İnşirâh 94:3 |
Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Fıtrat ve mîsâk nazariyesi, tenâkuz | Elest bezmindeki fıtrî sözleşmenin bozulması ve akıl yürütmede önermelerin birbirini nakzetmesi durumu | İtikadi ve mantıki tutarlılığın kırılarak bâtılın açığa çıkması |
| Fıkıh | Akitler teorisi, nâkız (abdesti bozanlar) | Kurulmuş bir hukuki muamelenin veya ibadet taharetinin hükmünü sona erdiren nâkız unsurlar | Tahakkuk etmiş hukuki ve şer'i bağın ortadan kalkması |
| Tefsir | Temsil ve mesel analizi | İpliğini sağlamca eğirdikten sonra bozan kadının sosyolojik ve ahlaki bir model olarak çözümlenmesi | Emek-nizam ilişkisinin anlamsızlaştırılması ve hıyanet |
| Hadis | Ahde vefa ve emanet rivayetleri | Kıyamete yakın emanetin ve din bağlarının ilmik ilmik çözüleceğini bildiren beyanlar | İctimai dokunun parça parça dağılması |
Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Fıtrat ve ilahi mîsâk | Ahdi bozma, ilahi irtibatı koparma | Varlık gayesinden sapma | Yaratıcı ile kul arasındaki ontolojik ve ahlaki sözleşmenin kul tarafından hiçe sayılması | Kesin |
| İlmi | Mantık ve metodoloji | Tenâkuz, argümanı çürütme | Tutarsızlığı ifşa etme | Bir önermenin diğerini geçersiz kılarak delilin epistemik örgüsünü dağıtması | Güçlü |
| Siyasi | Uluslararası hukuk ve anayasal nizam | Antlaşmayı ihlal, nizamı lağvetme | Toplumsal barışı yıkma | Devletler veya sınıflar arası teyit edilmiş ahitlerin tek taraflı çiğnenerek kaos üretilmesi | Kesin |
| İktisadi | Akitler hukuku ve üretim süreci | Sözleşmeyi feshetme, emeği heder etme | İktisadi güveni çökertme | Üretilmiş bir değerin veya yapılmış bir sözleşmenin bozularak sermaye ve emek israfına yol açması | Güçlü |
Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Entropi artışı ve yapısal dekoherans | Fizik ve kimyada düzenli, düşük entropili ve yüksek enerjili bir bağın kırılarak bileşenlerin kaotik ve serbest parçacıklara dönüşmesi | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Anomi ve sosyal çözülme | Sosyolojide toplumu bir arada tutan normatif bağların ve kurumsal mutabakatların iflas ederek sosyal dokunun lif lif ayrılması | Kesin |
Yanlış daraltma ve kritik hata riski
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kökü yalnızca sıradan bir vaadin tutulmaması veya basit bir fikir değişikliği olarak daraltmak |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Kurulmuş, bükülmüş, emek verilmiş ve birbirine kenetlenmiş bir yapının (sosyal sözleşme, fıtrî bağ, ahlaki nizam) geriye doğru kasıtlı bir ameliyatla darmadağın edilmesi |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Ayetlerdeki ahdin bozulması uyarısını sadece siyasi bir diplomatik ihlal zannederek, insanın kendi varoluşsal zeminini ve toplumsal nizamını dinamitlemesi gerçeğini görememek |
Kur'an'ı anlama odaklı sonuç
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Kur'an'ın nizam, ahit, misak ve emanet kavramlarının ters yüz oluşunu betimleyen anahtar bir köktür; hakikatin tesadüfi bir kopuşla değil, tahkim edilmiş yapının tahribiyle yitirildiğini gösterir. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | İsrailoğullarının misakı çiğnemelerini anlatan ayetlerde, Nahl suresindeki yemin ve ahit bağlamlarında ve İnşirâh suresindeki peygamberî yük tasvirinde merkezîdir. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Dini bağların sadece teorik kabullerden ibaret olduğu yanılgısını düzeltir; inancın bükülmüş bir halat gibi amel, ahlak ve hukukla örüldüğünü, nâkız fiillerin ise tüm bu yapıyı çürüttüğünü ortaya koyar. |
Nihai sentez ve LaTeX modeli
- Somut anlamİyice bükülmüş bir ipin katlarını geriye doğru açıp dağıtmak, inşa edilmiş sağlam bir yapıyı sökmek ve taşınan ağır bir yük altında omurga veya eklemlerin çatırdamasıdır.
- Soyut anlamTaraflar arasında kuvvetlendirilmiş hukuki, ahlaki ve itikadi bir bağı tek taraflı olarak geçersiz kılıp toplumsal ve ontolojik nizamı parçalamaktır.
- Sistematik karşılıkİnşa ve teyit ameliyesinin tersine çevrilmesiyle mukavemetin sıfırlanması, nizamın anomiye, mukaveleli düzenin ise kuralsızlık kaosuna evrilmesidir.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıFormülde , zaman içinde emekle kurulmuş ve bükülmüş bütünleşik sistemi veya ahdi temsil eder; nakz ameliyesidir ve bu bütünleşik sistemi bileşenleri olan ayrık parçalarına (liflere, döküntülere) dönüştürür; sistemin taşıdığı yapısal enerjinin ve bağlayıcı mukavemetin çözülerek yitirilişini gösterir; ifadesi ise uygulanan gerilim ve yükün kritik eşiği aşarak omurgayı çatlatan veya taşıyıcı direnci kıran baskı durumunu ifade eder.