ورق

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: و-ر-ق3 sîga, 48 mücavir kök, 4 ayet, 4 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.سوأجننبينغرروَرَقَةٍورقخصفطفقأدموَرَقِرطبيبسربب

KökSîga 3Ayet 4Sure 4Mücavir 48

▶ Ağı aç (3B)

ورق

و - ر - ق

KÖK
  • 4 geçiş
  • 4 ayet
  • 3 sîga
  • 11 sözlük

Kur'an'daki karşılığı: Yaprak

Notlarım

Sözlükler(11)

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR1.778 harf
الوَرْقُ: الدراهمُ المضروبة، وكذلك الرِقة، والهاء عوضٌ من الواو. وفي الحديث: "في الرِقَةِ رُبْعُ العُشْرِ". ويجمع رِقينَ، مثل إرَةٍ وإرينَ. ومنه قولهم: إن الرِقينَ تغطِّي أَفْنَ الأَفينَ. وتقول في الرفع: هذه الرِقونَ. وفي الوَرْقِ ثلاث لغات حكاهنَّ الفراء: وَرِقٌ ووِرْقٌ ووَرَقٌ. ورجلٌ وَرَّاقٌ، وهو الذي يُوَرِّقُ ويكتب. ووَرَّاقٌ أيضاً: كثير الدراهم. قال الراجز: جاريةٌ من ساكِني العِراقِ تأكل
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR yok35.213 harf
ق ر ( وايء ) قرا ، قرأ ، قري ، قور ، قير ، ورق ، رقا ، أرق ، روق ، ريق ، وقر . قرا : من ذوات الياء والواو . قال الليث : القَرْو : مصدَرُ قولك : قَرَوْتُ إليهم أقْرُو قَرْواً ، وهو القَصْد نحو الشيء . وأنشد : أقْرُو إليهم أنابِيبَ القَنَا قِصَداً قال : والقَرْو : مَسِيل المِعصَرة ومَثْعَبها ، والجميع القَرِيُّ والأقراء ولا فعْل له . والقَرْو : شِبْه حَوْض محدودٍ مستطيل إلى جَنْبِ حَوْض ضَخْم
Türkçe çeviri henüz yokMaddenin bağlantısı

ق ر ( وايء ) قرا ، قرأ ، قري ، قور ، قير ، ورق ، رقا ، أرق ، روق ، ريق ، وقر . قرا : من ذوات الياء والواو . قال الليث : القَرْو : مصدَرُ قولك : قَرَوْتُ إليهم أقْرُو قَرْواً ، وهو القَصْد نحو الشيء . وأنشد : أقْرُو إليهم أنابِيبَ القَنَا قِصَداً قال : والقَرْو : مَسِيل المِعصَرة ومَثْعَبها ، والجميع القَرِيُّ والأقراء ولا فعْل له . والقَرْو : شِبْه حَوْض محدودٍ مستطيل إلى جَنْبِ حَوْض ضَخْم يُفَرَّغ فيه من الحَوْض الضَّخم تَرِدُه الإبلُ والغَنَم . وكذلك إنْ كان من خَشَب . قال : والقَرْو : كلُّ شيءٍ على طريقة واحدة . وقال الأصمعي : القَرْوُ : أصلُ النخلة يُنْقَر فيُنْبَذُ فيه . والقَرْوُ غير مهموز : مِيلَغُ الكلْب . وقال ابن الأعرابيّ : هو القَرْوُ بلا هاء . قال : ويقال : ما في الدار لاعِي قَرْوٍ . قال : والقَرْوُ : الإناء الصغير . أبو عبيد عن الكسائي : القَرْوُ : القَدَحُ . وأنشد قول الأعشى : وأنتَ بينَ القَرْوِ والعاصِرِ ثعلب عن ابن الأعرابي : القِرْوَ ، والقَرْوَةُ والقُرْوَةُ : مِيلغَةُ الكلب . أبو عبيد عن الأصمعي : القارِيَة : حَدُّ الرمْح والسَّيف . ويقال : هُمْ أهلُ القارِيَة للحاضِرَة ، وهم أهل البادية لأهل البدو . والقارية هذا الطائر القصير الرِّجل الطويل المِنْقار الأخضر الظهر . وقريت الماء في الحوض ، واسمُ ذلك الماء القَرِيّ . والمِقْرَى : الإناء العظيم الذي يُشرب فيه الماء . والقَرْوَة : مِيلَغ الكلب . والمِقْراة : الحَوْض العظيم . والمِقْراة : الموضع الذي يُقْرَى فيه الماء . أبو حاتم عن الأصمعي : قَرَوْتُ الأرض : إذا تتبَّعْتَ ناساً بعدَ ناس ، فأنا أقْروها قَرْواً . قال : وناقة قَرْوَاء : طويلةُ القَرَا ، وهو الظّهر . وَيقال : الناسُ قَوارِي اللَّهِ في الأرض ، أي : شهُوده . وَقال الليث : يقال فلانٌ يَقْتَرِي فلاناً بقوله ، وَيَقْتَرِي سبيلاً وَيَقْرُوهُ ، أي : يتّبعه . وأنشد : يَقْتَرِي مَسَداً بِشِيقِ والإنسان يَقْتَرِي أرضاً ويستقريها ويَقْرُوها : إذا سارَ فيها ينظُر حالَها وأمرَها . وقال بعضهم : ما زلتُ أستقرِي هذه الأرضَ قَرْيةً قرية . أبو عبيد عن الأصمعيّ : الناسُ قَواري اللَّهِ في الأرض ، أي : شهداء الله ؛ أخذ من أنهم يَقْرُون الناسَ يتَّبِعُونهم فينظرون إلى أعمالهم . وقال في قول الأعشى : وأنتَ بَيْنَ القَرْوِ والمعاصِرِ إنه أصل النخلة يُنْقَرُ فيُنْبَذُ فيه . وقال الأخطل : كأنها قاربٌ أَقْرَى حلائلَه ذاتَ السَّلاسلِ حتى أيبَسَ العودُ يقال : أقريته ، أي : جعلته يقرو المواضع يتتبّعها وينظر أحوالها . ثعلب عن ابن الأعرابيّ : أقْرَى : إذا لَزم الشيءَ وأَلَحَّ عليه وأَقْرَى : إذا اشتَكَى قَراه . وأقْرَى لَزِمَ القُرَى . وأقْرَى : طَلَب القِرَى . أبو عبيد عن الأصمعيّ : رَجَع فلانٌ على قَرْوَاه ، أي : عادَ إلى طريقته الأُولى . القَرْواء جاء به الفراء ممدوداً في حروف ممدودة مثل المَصْواء وهي الدُّبر . والقِرْوانُ : الظَّهر ، ويجمع قِرْوانات . قال مالك الهذلي يصف الضبع : إذا نَفَشَتْ قِروانها وتلفَّتت أشَتَّ بها الشَّعْرُ الصُّدور القراهبُ أراد بالقراهب أولادها التي قد تمّت ، الواحد قَرهَب . أراد أن أولادها تناهبُها لحومَ القتلى . قال الأزهري : كأَنّ القِروان جمع القَرَى . وقال الليث : القَرْيُ : جَبْيُ الماء في الحَوْض . يقال : قَرَيْتُ في الْحَوض الماءَ قَرْياً . ويجوز في الشعر قِرَى . والمِقْراة : شِبْه حَوْض ضَخْم يُقْرَى فيه من البئر ثم يُفرَغ في المِقْراة ، وجمعُها المَقارِي . قال : والمَقارِي أيضاً : الجِفانُ التي يُقرَى فيها الأضياف ، الواحد يقْرَى . ومنه قوله : ولا يَضنُّون بالمِقْرَى وإنْ ثَمَدُوا ويقال للناقة : هي تَقْرِي : إذا جَمَعَتْ جِرَّتها في شِدْقِها . وكذلك جمعُ الماء في الحَوْض ، واسمُ ذلك الماءِ القِرَى مقصور . وكذلك ما قُرِيَ الضَّيفُ قِرًى ، والمِقْرَى : الإناء العظيم ، لأنه يُشرب فيه الماء . وقال الفراء : هو القِرَى والقَرَاء ، والقِلَى والقَلاَء ، والبِلَى والبَلاء ، والإيا والأياء : ضوء الشمس . ثعلب عن ابن نجدة عن أبي زيد قال : القِريَّة والجِرِّيَّةُ : الحَوْصَلة ، وهي الزاوُورة والفُرْغُرة . ثعلب عن ابن الأعرابيّ : القَرَا : القَرْعُ الذي يؤكل . وقال ابن شُميل : قال لي أعرابيٌّ : اقتَرِ سَلامي حتى ألقاك . وقال : اقترِ سلاماً حتى ألقاك ، أي : كن في سَلام وخَير وسَعة . الليث : هي القَرْية والقِرْية لُغَتان ، المكسورة يمانية . ومِن ثمّ اجتمعوا في جَمعِها على القُرَى فحَملوها على لغة من يقول كُسْوة وكُسًى ، والنسبة إليها قَرَوِيّ ، وأم القُرى : مَكة . وقال غيره : هي القَرْية بفتح القاف لا غير ، وكسر القاف خطأ ، وجمعُها قُرَى ، جاءت نادرة . وأخبرني المنذريّ عن الحرَّاني عن ابن السكيت قال : ما كان من جَمع فَعْلة مِن الياء والواو على فِعال كان ممدوداً ، مِثْل رَكْوَة ورِكاء ، وشَكْوَة وشِكاء ، وقَشْوة وقِشاء . قال : ولم نَسمع في جمع شيءٍ من جميع هذا القَصْر إلا كَوَّة وكُوًى وقريةً وقُرَى ، جاءتا على غير قياس . وقال الليث : المِدَّة تَقْرِي في الجَرْح ، أي : تجمَّعُ . وفي الحديث : ( أن الشيطان يغدو بقيْرَوَانه إلى الأسواق ) . قال الليث : القيْرَوان دَخيلٌ ، وهو مُعظَم العسكر ، ومعظم القافلة ، وأصل القيْرَوَان كاروان بالفارسية ، فأعرب . والقُرِيُّ : مَجرَى الماءِ إلى الرياض ، وجمعُه قُرْيان وأقْراء . وقال امرؤ القيس : وَغارَةٍ ذاتِ قَيْرَوانٍ كأنَّ قُرْيانَها الرحالُ اللحيانيّ : إنه لمقراءٌ للضيف وإنها لمِقراءٌ للضيف ، وإنه لقَرِيٌّ للضيف وإنها لقرِيّةٌ للأضياف . وقَريتُ في شِدْقي جَوْزَةً : ضَبأْتُها . وقَرَت الظبيَةُ تَقرِي : إذا جَمعتْ في شِدْقها شيئاً . وقال بعضهم : يقال للإنسان إذا اشتكى صدغَه قَرَى يَقرِي . وَأقرَت النّاقةُ تُقرِي فهي مُقرٍ : إذا استقرَّ الماءُ في رَحمها . وقَرَوْتُ بني فلان ، أي : مَرَرْتُ بهم رجلاً رجلاً . واستقريْتُ الأرض وَبنِي فلان ، وَاقتريْتُ بمعنًى وَاحد واستقريْت فلاناً واقتريْتُه أي سألته أن يَقرِيني . قرأ : قال أبو إسحاق الزجاج : يسمَّى كلامُ الله الذي أنزله على نبيه ( صلى الله عليه وسلم ) كِتاباً ، وقرآناً ، وفُرقاناً ، وذِكْراً . قال : ومعنى قرآن معنَى الجمع . يقال : ما قرأتْ هذه الناقةُ سَلًى قطُّ ، إذا لم يضطمّ رَحِمُها على الولَدِ . وأنشد : هِجانِ اللَّوْنِ لم تقرأ جَنِينَا قال : وَقال أكثر الناس : لم تجمع جنيناً ، أي : لم تضْطَمّ رَحِمها على الجَنين . قال : وقال قطرب في القرآن قولين : أحدهما : هذا وهو المعروف ، وَالذي عليه أكثر الناس . والقول الآخر : ليس بخارج من الصحة وهو حسن . قال : لم تقرأ جَنيناً لم تُلْقِه . قال : ويجوز أن يكون معنى قرأتُ القرآن لفظْتُ به مجموعاً ، أي : ألقيتُه . وأخبرني محمد بن يعقوب الأصمّ ، عن محمد بن عبد الله بن عبد الحكم أن الشافعي أخبرَه أنه قرأ القرآن على إسماعيل بن قُسْطَنْطين . وكان يقول : القرآنُ اسمٌ وليس بمهموز ، ولم يؤخذ مِن قرأتُ ، ولكنه اسمٌ لكتاب الله ، مثل التوراة والإنجيل . قال : ويُهمز قرأت ولا يهمز القرآن ، كما تقول إذا قرأت القرآن . وقال إسماعيل : قرأت على شِبل ، وقرأ شِبلٌ على

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR7.648 harf
(باب الواو والراء وما يثلثهما) (ورس) الواو والراء والسين: كلمة واحدة، هي الوَرْس: نبْتٌ. وأوْرَسَ المكانُ: أنْبتَهُ، وهو وارِسٌ، وهو نادر. ومِلْحَفَة وَرِيسٌ([1]): صُبِغَت بالوَرْس. (ورش) الواو والراء والشين كلمتان متقاربتا القياس. فالأولى قولهم للدَّاخِلِ على القوم لطعامهم ولم يُدْع: الوارِش. والثانية قولُهم للدابّة التي تَفَلَّتُ في الجرْيِ وصاحِبُها يَكُفُّها: الوَرِشَةُ([2]). (ورط) الواو
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR987 harf
- ورق الشجر. جمعه: أوراق، الواحدة: ورقة. قال تعالى: ﴿وما تسقط من ورقة إلا يعلمها﴾ [الأنعام/59]، وورقت الشجرة: أخذت ورقها، والوارقة: الشجرة الخضراء الورق الحسنة، وعام أورق: لا مطر له، وأورق فلان: إذا أخفق ولم ينل الحاجة، كأنه صار ذا ورق بلا ثمر، ألا ترى أنه عبر عن المال بالثمر في قوله: ﴿وكان له ثمر﴾ [الكهف/34] قال ابن عباس رضي الله عنه: هو المال (عن قتادة قال: قرأها ابن عباس: (وكان له ثمر) بالضم،
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR882 harf
و ر ق أورقت الشجرة وورّقت وشجرة مورقة‏:‏ ذات ورق وورقة ووريقة‏:‏ كثيرة الورق ووارقة‏:‏ خضراء الورق حسنة وورقت الشجرة‏:‏ أخذت ورقها‏.‏ وتورّق الظبي‏:‏ أكل الورق‏.‏ قال امرؤ القيس‏:‏ وقد ركدت وسط السماء نجومها ركود نوادي الربرب المتورّق وأعطاه ألف درهم ورقاً ورقةً ورقين‏.‏ قال ثمامة السدوسيّ‏:‏ ألا ربّ ملتاث يجرّ كساءه نفي عنه وجدان الرّقين العظائما وأورق الرجل‏:‏ صار ذا ورقٍ‏.‏ وياقل‏:‏ إن
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR11.412 harf
الوَرَقُ: وَرَقُ الشجرة والشوك. والوَرَقُ: من أَوْراق الشجر والكِتاب، الواحدة وَرَقةٌ. ابن سيده: الوَرَقُ من الشجر معروف، وقال أَبو حنيفة: الوَرَقُ كل ما تَبَسَّطَ تَبَسُّطاً وكان له عَيْرٌ في وسطه تنتشر عنه حاشيتاه، واحدته وَرَقةٌ. وقد وَرَّقَت الشجرة تَوْريقاً وأَوْرَقَت إيراقاً: أخرجت وَرَقَها. وأَوْرَقَ الشجرُ، أي خرج وَرَقُه. وشجرة وارِقةٌ ووَرِيقة ووَرِقةٌ: خضراء الوَرَق حسنة؛ الأخيرة على
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR636 harf
* و ر ق * * الوَرِق * الدراهم المضروبة وكذا * الرِّقَة * بالتخفيف وفي الحديث ﴿في الرِّقَة رُبْع العُشر﴾ وفي الورق ثلاث لغات * وَرِقٌ * و * وِرْقٌ * و * وَرْقٌ * مثل كَبِد وكِبْد وكَبْد ورجل * وَرَّاق * كثير الدراهم وهو أيضا الذي يورق ويكتب و * الوَرَق * من * أَوْرَاق * الشجر والكتاب الواحدة * وَرَقة * وشجرة * وَرِقَة * و * وَرِيقَة * أي كثيرة الأوراق و * أَوْرَق * الشجر أخرج ورقه قال الأصمعي
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR12.373 harf
الورق مثلثة، وككتف، وجبل خمس لغات، حكى الفراء منها ورقا بالفتح، وورقا ككتف، وورقا بالكسر، مثل: كبد وكبد؛ لأن فيهم من ينقل كسرة الراء الى الواو بعد التخفيف، ومنهم من يتركها على حالها، كما في الصحاح. وقرأ أبو عمرو، وأبو بكر، وحمزة، وخلف بورقكم بالفتح. وعن أبي عمرو أيضا، وابن محيصن بورقكم بكسر الواو. وقرأ أبو عبيدة بالتحريك، وقرأ أبو بكر بورقكم بالضم: الدراهم المضروبة كما في الصحاح. وقال أبو عبيدة:
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR915 harf
وَرِقٌ وَرِقٌ ذ Silver, whether coined or not: (AO, TA:) or coined dirhems; (S, K;) coined silver. (Mgh.) See عَيْنٌ. أَوْرَاق أَوْرَاق ذ , pl. of وَرَقٌ, meaning أَحْدَاث: see قَعْبٌ. وُرْقَةٌ وُرْقَةٌ ذ Ash-colour. (Msb.) See سُمْرَةٌ. وَرِقَةٌ وَرِقَةٌ ذ and وَرِيقَةٌ: see وَارِقٌ. شَجَرٌ وَارِقٌ شَجَرٌ وَارِقٌ ذ Trees having leaves: (Msb:) [or leafy trees; trees having many leaves;
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR2.033 harf
وَرَقَ وَرَقَ a. [ يَرِقُ ] ( n. ac. وَرْق 1 ), Put forth leaves. b. Stripped ( branch ). وَرِقَ وَرِقَ A ( n. ac. وَرَق 4 ), a. see I (a) . وَرَّقَ وَرَّقَ II , a. see I (a) , b. . c. Made paper. d. [ coll. ], Plastered. أَوْرَقَ أَوْرَقَ IV , a. see I (a) . b. Became rich. c. Returned empty-handed. تَوَرَّقَ تَوَرَّقَ V , a. Ate leaves. وَرْق وَرْق 1 , ( pl. وِرَاْق 23 ,
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR36.565 harf
ورق وَرَقَ - يَرِقُ - وَرَقَة - وَرَق - وَرِق وَرَقَ - يَرِقُ + الكائن (الشجر أو الدم أو الشيء): يتقطع على شكل قطع رقيقة كثيرة: يتشكل على شكل قطع رقيقة كثيرة كقطع ورق الشجر، أو كقطع النقود الورقية، أو كقطع قطرات الدم حين تسقط على الأرض، أو ما شابه وَرَقَة: على وزن " فَعَلَة " اسم فعل بمعنى مفعول لبيان التكرر من " وَرَقَ - يَرِقُ ": كل ما
Tamamını oku

Sîgalar(3)

Mücavir kökler48 mücavir (66 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. خصف

    2 ortak ayet · Ayakkabının yüzü için kullanılan meşin demektir

  2. طفق

    2 ortak ayet · Ve ikisi yapmaya başladı

  3. بدي

    2 ortak ayet · Açığa çıkarırsınız

  4. رطب

    1 ortak ayet · Olgunlaşmış yaş hurma demektir

  5. بين

    3 ortak ayet · Beyn topraktaki yarık demektir

  6. دلو

    1 ortak ayet · Delv(dal) : Kova demektir

  7. يبس

    1 ortak ayet · Kurular

  8. سوأ

    2 ortak ayet · Sey’e(hemze): “Sivad” kara demektir

  9. سقط

    1 ortak ayet · Sikat(sin,kaf,tı): olgunlaşmadan düşen ham meyvedir

  10. لطف

    1 ortak ayet · Lütufkar

  11. جنن

    2 ortak ayet · Bahçe demektir

  12. ربب

    3 ortak ayet · Ribve, tümsek demektir

Geçtiği ayetler(4)

  1. … الشَّجَرَةَ بَدَتْ لَهُمَا سَوْءَاتُهُمَا وَطَفِقَا يَخْصِفَانِ عَلَيْهِمَا مِنْ وَرَقِ الْجَنَّةِ وَنَادَاهُمَا رَبُّهُمَا أَلَمْ أَنْهَكُمَا عَنْ تِلْكُمَا الشَّجَرَةِ …

    YaprakBöylece onların ikisini de baştan çıkarıp aldattı. Ağaçtan tadınca ayıp yerleri kendilerine göründü. İkisi de kendilerini cennetin yaprağıyla örtmeye başladılar. Rabbları da onlara: Ben sizi o ağaçtan men’etmedim mi? Ve şeytan size apaçık bir düşmandır, demedim mi? diye nida etti.

  2. فَأَكَلَا مِنْهَا فَبَدَتْ لَهُمَا سَوْءَاتُهُمَا وَطَفِقَا يَخْصِفَانِ عَلَيْهِمَا مِنْ وَرَقِ الْجَنَّةِ وَعَصَى آدَمُ رَبَّهُ فَغَوَى

    YaprakBunun üzerine ikisi de ondan yediler. Hemen ayıp yerleri açıldı. Üzerlerine cennet yapraklarından yamamaya başladılar. Adem, Rabbına karşı geldi de şaşkın düştü.

Sîga sayfası: بِوَرِقِكُمْ

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökورق
YapıÜçlü
Özel DurumMisâl (vâv ile başlayan illetli)
Bağlamsal Yakın Köklerقشر, ريش, ستر, لبس
Zıt Kökعري
Çekirdek Özet 1Ağaç yaprağı, yassılaşıp genişleyen ince örtücü tabaka ve kül rengi
Çekirdek Özet 2İlahi ilmin her zerreyi kuşatması, fıtri örtünme vasıtası ve tedavüldeki basılı gümüş para
Çekirdek Özet 3Bir gövdeden neşet edip hayatı, örtüyü ve ekonomik mübadeleyi sağlayan işlevsel katman
Kritik Hata RiskiKökün sadece bitkisel yaprak veya modern kâğıt sanılması; gümüş para (ورق) ve örtü boyutunun göz ardı edilmesi

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
ورArkadan gelme, belirme, bir asıldan çıkarak yayılma ve devamlılık (ورد, ورث, وري)قYayılan ve belirginleşen yapının ince, yassı, katmanlı bir cisim ve yüzey halini alması

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
وÇengel, çadır kazığıBir gövdeye veya asıl kaynağa bitişme, bağlanma ve tutunma
رİnsan başı, tepeYukarı doğru uzanma, öne çıkma, baş verme ve dışarı açılma
قUfuktaki güneş, sınır, toplanmaGenişleyen yüzeyin sınırlarını bulması, somut bir hat ve pul halinde toplanması
ورقBir gövdeye tutunarak baş verip dışa doğru yayılan ve belirli bir sınırda toplanan ince katmanAğacın dalından fışkıran ince ve geniş yüzeyli yaprak; bu yapının incelik, örtücülük ve kıymet taşıyan pul ve para biçimine dönüşmesi

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamAğacın daldan biten yeşil, ince ve yassı yaprağı; ayrıca develerde ve güvercinlerde görülen kül rengi, kızılla siyah arası duman rengi.
Cahiliye şiiri kullanımıİmruü’l-Kays bir beytinde yaprak yiyen dağ keçilerinin duruşunu tasvir ederken kökün tefa‘‘ul kalıbını kullanır: وقد ركدت وسط السماء نجومها / ركود نوادي الربرب المتورّق
Erken Arapça kullanımİslâm öncesi ve erken İslâmî dönemde darbedilmiş halis gümüş dirhemlere inceliği, hafifliği ve çokluğu sebebiyle ağaç yaprağına kıyasla el-verik veya er-rıkah denilmiştir.

Kaynak Maqāyīs al-Lugha, Asās al-Balāgha, Lisān al-ʿArab.

Sami etimolojik katman

Sami dillerinde ورق kökü, bitki örtüsünün yeşilliği, sarılığı veya kül rengi tonları ile doğrudan ağaç yaprağını ifade eden en kadim ortak tabakalardan biridir. İbranicede yeşillik, yeşil ot ve taze bitki anlamındaki yerek (ירק) ve yaprak anlamındaki yâreh bu kökün doğrudan soydaşıdır. Ugarit dilinde yrq biçimiyle hem yeşillik ve yaprak hem de sarı-yeşil ışıltısıyla altın/gümüş madenleri için kullanılmıştır. Aramice ve Süryanicede de yeşermek ve sararmak fiilleri aynı kök ailesine aittir. Arapçada kök, renk anlamını (kül rengi, kül rengi deve, kumru) muhafaza etmekle birlikte asıl merkezini daldan biten «yaprak» ve bu yaprağın inceliğine, yaygınlığına ve çokluğuna benzetilerek gümüş paralara verilen isimde (ورق) yoğunlaştırmıştır.

Güven Kesin

Kaynak Brown-Driver-Briggs, David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques, HALOT.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönAğaç yaprağı, yassılaşan her ince tabaka, darp edilmiş gümüş sikke, kül rengiAğacın yaprağından hareketle hem örtücülük hem de ince gümüş dirhemler türetilmiştir.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice yerek (ירק), Ugaritçe yrq, Süryanice yūrqānāOrtak Sami tabakasında renk (yeşil/sarı) ve taze bitki/yaprak çekirdeği korunmuştur.Kesin
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik katmanda yeşil/sarı bitki örtüsü ve filizlenme paralellikleriKuzey ve Doğu Afrika dillerinde yaprak ve taze yeşillik adlandırmalarıyla fonetik bağlar görülür.Muhtemel

Kaynak Maqāyīs al-Lugha, HALOT, Lane's Lexicon.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
ورقAnlamlıYaprak, gümüş para, kül rengiDaldan çıkan ince yassı organ; örtü ve mübadele aracıHedef kök; Kur'an'da geçer
وقرAnlamlıAğırlık, vakar, kulak sağırlığıVücutta veya kulakta ağırlık, taşınması güç yük, ağırbaşlılıkKur'an'da geçer; zıt yönde ağırlık ve sabitleşme taşır
روقAnlamlıSaf olmak, öne geçmek, çadır saçağıSuyun berraklaşması, güzelliğin öne çıkması, örtü ucuKur'an'da geçmez
رقوAnlamlıYükselmek, kanı veya gözyaşını durdurmakYukarı tırmanmak; akmakta olan bir sıvının kesilip dinmesiKur'an'da geçmez
قورAnlamlıYuvarlak kesmek, oymakBir nesnenin ortasını veya kenarını dairesel biçimde kesip çıkarmaKur'an'da geçmez
قروAnlamlıİz sürmek, yönelmek, toplamakAdım adım bir yeri dolaşmak, havuzda suyun birikmesiKur'an'da geçmez

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
ورقMerkezİnce, yassı örtücü tabaka ve değerDaldan neşet eden doğal incelik, hem örtünme hem mübadele aracıOrganik olarak biten yaprak ve darbedilmiş gümüş pul
قشرKomşuDış kabuk, koruyucu zarGövdeyi veya meyveyi sıkıca saran sert dış katmandırورق gibi daldan salınmaz, cisme yapışık kabuktur
ريشKomşuTüy, ziynet, zarafet örtüsüKuş tüyü ve göze hitap eden süsleyici dış kisvedirورق fıtri ve yalın örtüdür, ريش ise süs ve ihtişam yönü ağır basan örtüdür
سترKomşuGizleme, perdelemeGözden saklamak amacıyla araya çekilen genel engeldirورق bizzat cismin kendisini örten organik tabakadır
لبسKomşuGiyme, bürünme, kuşatmaİnsanın kendi iradesiyle bedenine geçirdiği yapay giysidirورق yapay değil, tabii ve acil ihtiyaç anında toplanan örtüdür
عريZıtSoyunma, açığa çıkma, çıplaklıkÖrtünün, elbisenin veya yaprağın tamamen kalkmasıورق örtünmeyi ve dalların donanmasını sağlarken عري örtüsüzlüğü ifade eder

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaورقYaprak, gümüş dirhemHem tabii bitkisel yaprağı hem de ince madeni sikkeyi kapsarKesin
LatinceFolium, ArgentumYaprak; gümüş paraFolium sadece bitkisel yaprak ve kâğıt yüzeyidir; sikke için argentum gerekirGüçlü
İngilizceLeaf, Foliage, Silver coinYaprak, yaprak örtüsü, gümüş paraLeaf bitki ve tabakayı karşılar, sikke anlamını kapsamazGüçlü
AlmancaBlatt, Laub, SilbergeldYaprak, nebat yaprakları, gümüş akçeBlatt hem yaprak hem sayfa katmanıdır; maden için Silbergeld kullanılırGüçlü
FransızcaFeuille, Pièce d'argentYaprak, katman; gümüş paraFeuille yaprak ve varak yüzeyidir, para anlamı ayrıca belirtilirGüçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Lane's Lexicon.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
وَرَقَةٍMutlak ilahi ilmin ve kaderin kuşatıcılığıYeryüzündeki en küçük, en önemsiz görünen düşüşün dahi ilahi bilgi ve kayıt altında olması bağlamı (En'âm 6:59)
وَرَقِ الْجَنَّةِMahrem yerleri örtme vasıtası, fıtri hayâ libasıCennette yasak ağaçtan tadılınca açılan avret yerlerini örtmek için toplanan tabii yapraklar (A'râf 7:22, Tâhâ 20:121)
بِوَرِقِكُمْTedavüldeki gümüş para, iktisadi değer ve sikkeAshâb-ı Kehf'in uyanışından sonra şehirden temiz rızık almak üzere kullandıkları basılı gümüş para (Kehf 18:19)

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİlahi ilmin cüz’iyyâtı kuşatmasıDüşen tek bir yaprağın dahi bilinmesi üzerinden Allah’ın ilminin tikel hadiselere taalluku meselesiİlmin sınırlandırılamaz, her an ve her noktada mutlak kuşatıcı oluşu
FıkıhZekât, diyet ve para hukukuGümüş paranın (ورق veya rıkah) zekât nisabı ve mübadele aracı olarak fıkhî hükümleriTedavül kabiliyeti olan madeni paranın iktisadi mahiyeti
Tefsirİnsanın çıplaklık farkındalığı ve örtünmeÂdem ve Havvâ’nın yaprakla örtünme çabası üzerinden tesettürün fıtriliği ve hayânın doğasıÖrtünmenin sonradan dayatılan bir kültür değil, fıtri bir refleks oluşu
HadisZekât mallarının tasnifiBeş evsak ve iki yüz dirhem gümüş paranın (ورق) zekât tarifleriSikke haline getirilmiş gümüşün zekâta tabi asli servet oluşu

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniFıtri ahlak ve tesettürHayâ ve mahremiyet zırhıÇıplaklığı örtmeİnsanın ilk günah ertesinde fıtri bir güdüyle yaprağa sarılması, örtünmenin dini-ontolojik kökenini kurar.Kesin
İlmiİlim ve kozmolojik nizamMikro hadiselerin kaydıİlimde cüz'iyatı göstermeDüşen bir yaprağın bilinmesi, kâinatta hiçbir hareketin tesadüfi ve başıboş olmadığını belgeler.Kesin
SiyasiToplumsal meşruiyet ve egemenlikSikke ve darphane gücüEgemenlik sembolüAshâb-ı Kehf'in gümüş parası (ورق), dönemin siyasi rejimini, çağ değişimini ve egemenlik damgasını ortaya koyar.Güçlü
İktisadiMübadele ve servet birimiGümüş tedavül aracıTemiz rızkı satın almaPara, emeğin ve değerin ince madeni plakalarda taşınabilir hale gelmesini sağlayarak adalete dayalı ticareti yürütür.Kesin

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerFotosentez yüzeyi ve stokastik yaprak düşüş modeliAğacın yaprağı enerjiyi soğuran ve metabolizmayı işleten yassı biyolojik plakadır; düşüşü ise deterministik ilahi kanuna bağlı karmaşık bir akış dinamiğidir.Güçlü
Beşeri bilimlerPara kuramı ve giyim sosyolojisiToplumda gümüş para (ورق) değer transferini sağlarken, örtünme refleksi bedeni kamusal alanda sınırlandırıp koruyan en ilksel toplumsal kurumdur.Kesin

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü yalnızca bitki yaprağı veya modern kâğıt malzemesi olarak tasavvur edip iktisadi ve ontolojik boyutunu görmezden gelmek.
Kur'an içi daha geniş anlamKökün hem kâinattaki en küçük hareketi temsil eden yaprağı, hem fıtri hayânın tabii örtüsünü, hem de adil ticaretin madeni aracını kapsayan bütüncül alanı.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataEn'âm 59'daki yaprak metaforunu sadece şiirsel bir tasvir sanarak Allah'ın tikel hadiseleri bildiği gerçeğini zedelemek veya Kehf 19'daki parayı sadece genel para sayıp fıkhî gümüş standardını ıskalamak.

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Varlık düzeninin en hassas detayından (yaprak düşüşü) insanın ahlaki açılışına (cennet yaprağıyla örtünme) ve medeni mübadeleye (gümüş para) uzanan çok boyutlu bir köprü kurduğu için.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?İlim sıfatının cüz’iyyâta taallukunu bildiren tevhid ayetlerinde, Âdem kıssasındaki tesettür sahnelerinde ve Ashâb-ı Kehf kıssasındaki iktisadi muamele bağlamında.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Tesettürün kabilevi veya sonradan üretilmiş yapay bir gelenek olduğu iddiasını çürütür; insanın fıtratında var olan örtünme ihtiyacını ve kâinattaki mikro hadiselerin sahipsiz olmadığını ispatlar.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamBir gövdeden beslenerek ortaya çıkan, daldan sarkan ince, yassı, katmanlı yeşil yaprak ve darp edilerek inceltilmiş gümüş sikke.
  • Soyut anlamİlahi bilginin en mikro hadiseye nüfuz edişi, fıtri hayânın gerektirdiği örtücülük ve beşeri ilişkilerde değerin taşınabilir katmanlar üzerinden mübadelesi.
  • Sistematik karşılıkMikro düzeydeki kozmik kaydın, antropolojik fıtrat örtüsünün ve iktisadi adalet aracının ince bir plaka formunda birleşmesi.
  • LaTeX modeliW={(x,y)∈K∣ϕ(x)→σ(y)∧I(x)∈Ω}
  • LaTeX açıklamasıModelde W, kökün oluşturduğu semantik alanı (ورق) temsil eder. K, kozmik ve insani sistemler kümesidir. x bağımsız bir nesne veya hadiseyi (yaprak, para, beden), y ise oluşan işlevi (örtü, değer, düşüş) simgeler. ϕ(x)→σ(y) fonksiyonu, ince katmanlı bir yapının örtü veya değere dönüşümünü modeller. I(x)∈Ω ifadesi ise, düşen en küçük zerreye kadar her birimin mutlak ilahi ilim alanının (Ω) tescili altında olduğunu gösterir.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: و