داود
د - ا - و
جذر- الورود: ١٦
- الآيات: ١٦
- الصيغ: ٥
- المعاجم: ١١
معناه في القرآن: Davut
تشمل هذه الصفحة أيضًا الكتابات: دود
ملاحظاتي
المعاجم(١١)
كتاب العين
الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٩٬٨٨٨المدخل: دودباب اللفيف من الدال
د د، د و د، د ي د، د أ د، د و و، د و أ، د أ ي، أ د و، أ و د، و د أ، و أ د، أ ي د، أ د ي، و د ي، و د د، أ د د، د ا د ا، د و د ى، ي د ي مستعملات
دد:
حِكاية الاستنان للطَّرَب، وضَرْبِ الأصابع في ذلك، وإن لم تُضْرَب بعد أن يَجْري في بَطالةٍ فهو دَدٌ، قال الطرمّاح:
واستَطْرَبَتْ ظُعْنُهم لمّا احْزَأَلَّ بهم آلُ الضُّحَى ناشِطاً من داعِيات دَدِ
ويُروَى أيضاً: من داعِبٍ دَدَدِ.
الصحاح
الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٤٨المدخل: دودالدودُ: جمع دودة، وجمع الدودِ ديدانٌ، والتصغير دُوَيْدٌ، وقياسه دُوَيْدَةٌ. ودادَ الطعامُ يَدادُ، وأَدادَ، ودَوَّدَ، كله بمعنىً، إذا وقع فيه السُوس.
تهذيب اللغة
الأزهري · القرن ١٠بلا ترجمةالحروف: ٣٠٬٨٩٧المدخل: دودباب اللفيف من حرف الدّال
دد ، دود ، دو ، دوى ، دا ، داى ، آد ، أدا ، واد ، ودا ، أيد ، أدي ، أدا ، ودى ، دوى ، ودي ، ود ، دودي ، أد ، يدي .
ددّ : روي عن النبي ( صلى الله عليه وسلم ) أنه قال : ( مَا أَنَا مِن دَدٍ ولا الدَّدُ منّي ) ، وقد مرَّ تفسيره ، وقال أبو عبيد : الدَّد اللهو واللَّعب : قال وقال الأحمر : في الدَّد ثلاثُ لُغاتٍ ، يقال : هذا دَدٌ على مثالي يَدٍ ودمٍ ، وهذا دداً على مثال قفاً
مقاييس اللغة
ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ١١٬٦٦٦المدخل: دود(باب الدال والواو وما يثلثهما)
(دوي) الدال والواو والحرف المعتل. هذا بابٌ يتقارب أصولُه، ولا يكاد شيءٌ [منه] ينقاس، فلذلك كتبْنا كلماتِه على وُجوهها. فالدَّوِيُّ دَوِيُّ النَّحل، وهو ما يُسمع منه إذا تجمَّع. والدَّواء معروف، تقول داوَيتُه أُداوِيه مُداواة ودِواءً. والدَّواة: التي يُكتَب منها، يقال في الجمع دُويٌّ ودِوِيٌّ([1]). قال الهذَليّ([2]):
عَرَفْتَُ الدّيارَ كرَقْم الدُِّوِ *** يِّ
المفردات في غريب القرآن
الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ١٧- داود اسم أعجمي.
أساس البلاغة
الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ١٣٩المدخل: دودد و د
دود الطعام وأداد وديد: وقع فيه الدود.
وطعام مدود ومديد ومدود.
وفي عزيمة العرب: أعزم عليك أيها الجرح أن لا تزيد ولا تديد.
القاموس المحيط
الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٢٦٢المدخل: دود* د و د * * الدُّودُ * جمع * دُودَةٍ * وجمع الدُودِ * دِيدَانٌ * بالكسر وتصغير الدودة * دُوَيْدٌ * وقياسه دويدة و * دَادَ * الطعام يداد * دَوْداً * بوزن خاف يخاف خوفا و * أدَادَ * و * دَوَّدَ تَدْوِيداً * كله بمعنى أي وقع فيه الدود و * دَاوُد * اسم أعجمي لا يهمز
تاج العروس
الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٢٬٤١٨المدخل: دودالدودة: م، ج: دود وديدأن ودودان، والتصغير: دويد، وقياسه دويدة.
قال ابن بري: قاله الجوهري، وهو وم منه، وقياسه دويد، كما صغرته العرب، لأنه جنس بمنزلة تمر وقمح جمع تمرة وقمحة، فكما تقول في تصغيرهما: تمير وقميح، كذلك تقول في تصغير دود: دويد. وقد داد الطعأم يداد دودا، كخاف يخاف خوفا، وأداد يديد إدادة، ودود تدويدا، وديد تدييدا. وفي بعض النسخ: ديد، بالسكر، مبنيا للمفعول: صار فيه الدود، فهو مدود، كله
معجم لين
إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٣٬٧٣١المدخل: دوددَادَ
1 دَادَ داد دايد , (S, M, Msb, K,) like خَافَ, (Msb,) [sec. pers. دِدْتَ,] aor. يَدَادُ; (S, M, Msb, K;) and دَادَ, like قَالَ, [sec. pers. دُدْتَ,] aor. يَدُودُ; (Msb;) inf. n. دَوْدٌ; (M, L, K; [in my copy of the Msb دَادٌ, which, I doubt not, is a mistranscription;]) and ↓ اداد, (T, S, M, A, Msb, K,) inf. n. اـِدَادَةٌ; (Msb;) and ↓ دوّد, (T, S, M, A, Msb, K,) inf. n. تَدْوِيدٌ; (Msb;)
قاموس سالمون
هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٣٠٢المدخل: دوددَادَ
دَادَ ( w ) A ( n. ac. دَوْد 1 ),
a. Was full of worms, wormy, maggoty.
دَوَّدَ
دَوَّدَ II ,
a. Played at seesaw.
b. see I .
أَدْوَدَ
أَدْوَدَ IV ,
a. see I .
دُوْدَة
دُوْدَة [ 3t ] , ( pl. دُوْد [ 3 ] , دِيْدَان [ 34 ] ),
a. Worm, maggot.
دُوْدَة القَزّ
دُوْدَة القَزّ
a. Silk-worm.
كتاب الله
مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ٦٬٥٤٧المدخل: دوددود
دَوَدَ - يَدودُ ( دادَ - يَدادُ) - داوُود
دَوَدَ - يَدودُ ( دادَ - يَدادُ) + كائن + من شيء ينفذ فيه ويخترقه
دُوْدَة: اسم فعل بمعنى مفعول من " دَوَدَ - يَدادُ ": الشيء الذي أُنْفِذَ من شيء: وهو اسم الدابة المعروفة
داوُوْد: على وزن " فاعول " اسم فاعل مبالغة من " دَوَدَ - يَدادُ ": الذي يمر ويخترق الشيء، وهو اسم النبي المعروف عليه السلام،
الجذور المجاورةالمجاورة: ١١٤ (الإجمالي: ١٤١)
- سليمان
الآيات المشتركة: ٧ · Süleyman
- فضل
الآيات المشتركة: ٥ · Fadl Deriden yapılan gömlektir
- أوب
الآيات المشتركة: ٣ · Ev arı sürüsü anlamındadır
- أيوب
الآيات المشتركة: ٢ · Ve Eyüp
- طير
الآيات المشتركة: ٣ · “Tayr” kuş demektir
- بعض
الآيات المشتركة: ٤ · Bu’sus kalça kemiği, buud kalça, türkçedeki but buradan…
- حكم
الآيات المشتركة: ٥ · Gem demektir
- أتي
الآيات المشتركة: ٧ · Etve çardağa doğru suyu getiren kanaldır
- زبر
الآيات المشتركة: ٢ · “Zebra”, derisi çizgili yaban eşeğidir
- يعقوب
الآيات المشتركة: ٢ · Ve Yakup
- جفن
الآيات المشتركة: ١ · Cifan çanak demektir
- فهم
الآيات المشتركة: ١ · Hemen onu anlamasını sağladık
الآيات التي ورد فيها(١٦)
… وَيَعْقُوبَ وَالْأَسْبَاطِ وَعِيسَى وَأَيُّوبَ وَيُونُسَ وَهَارُونَ وَسُلَيْمَانَ وَآتَيْنَا دَاوُدَ زَبُورًا
Davut
لُعِنَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ عَلَى لِسَانِ دَاوُدَ وَعِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ ذَلِكَ بِمَا عَصَوْا وَكَانُوا يَعْتَدُونَ
Davut
… كُلًّا هَدَيْنَا وَنُوحًا هَدَيْنَا مِنْ قَبْلُ وَمِنْ ذُرِّيَّتِهِ دَاوُدَ وَسُلَيْمَانَ وَأَيُّوبَ وَيُوسُفَ وَمُوسَى وَهَارُونَ وَكَذَلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ
Davut
وَرَبُّكَ أَعْلَمُ بِمَنْ فِي السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ وَلَقَدْ فَضَّلْنَا بَعْضَ النَّبِيِّينَ عَلَى بَعْضٍ وَآتَيْنَا دَاوُدَ زَبُورًا
Davut
فَفَهَّمْنَاهَا سُلَيْمَانَ وَكُلًّا آتَيْنَا حُكْمًا وَعِلْمًا وَسَخَّرْنَا مَعَ دَاوُدَ الْجِبَالَ يُسَبِّحْنَ وَالطَّيْرَ وَكُنَّا فَاعِلِينَ
Davut
وَلَقَدْ آتَيْنَا دَاوُدَ وَسُلَيْمَانَ عِلْمًا وَقَالَا الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي فَضَّلَنَا عَلَى كَثِيرٍ مِنْ عِبَادِهِ الْمُؤْمِنِينَ
Davut
وَوَرِثَ سُلَيْمَانُ دَاوُدَ وَقَالَ يَاأَيُّهَا النَّاسُ عُلِّمْنَا مَنْطِقَ الطَّيْرِ وَأُوتِينَا مِنْ كُلِّ شَيْءٍ إِنَّ هَذَا لَهُوَ الْفَضْلُ الْمُبِينُ
Davut
وَلَقَدْ آتَيْنَا دَاوُدَ مِنَّا فَضْلًا يَاجِبَالُ أَوِّبِي مَعَهُ وَالطَّيْرَ وَأَلَنَّا لَهُ الْحَدِيدَ
Davut
يَعْمَلُونَ لَهُ مَا يَشَاءُ مِنْ مَحَارِيبَ وَتَمَاثِيلَ وَجِفَانٍ كَالْجَوَابِ وَقُدُورٍ رَاسِيَاتٍ اعْمَلُوا آلَ دَاوُدَ شُكْرًا وَقَلِيلٌ مِنْ عِبَادِيَ الشَّكُورُ
Davut
اصْبِرْ عَلَى مَا يَقُولُونَ وَاذْكُرْ عَبْدَنَا دَاوُدَ ذَا الْأَيْدِ إِنَّهُ أَوَّابٌ
Davut
تحليل الجذر
تعريف الجذر والخلاصة
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | داود |
| Yapı | Dört harfli özel ad (alem-i a‘cemî) |
| Özel Durum | Arapçalaşmış (muarreb), gayr-i munsarıf peygamber ismi |
| Bağlamsal Yakın Kökler | سليمان, حكم, ملك |
| Zıt Kök | جالوت |
| Çekirdek Özet 1 | Sami dillerinde sevilen, bağlanan veya dost kabul edilen varlık |
| Çekirdek Özet 2 | Kur'an'da peygamberlik, siyasi hilafet, adil kazaî hüküm ve el emeğiyle üretimin şahsında birleştiği model nebi-kral |
| Çekirdek Özet 3 | Dinî otorite ile dünyevî iktidarın tevhid ilkesi altında adalete, hikmete ve emeğe dayalı meşru bütünleşmesi |
| Kritik Hata Riski | İsmi yalnızca tarihsel-siyasi bir monark veya salt bir zahit olarak görüp risalet, adalet, zikir ve sınanma diyalektiğini koparmak |
التحليل الثنائي
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| دد | Çekirdek kök yapısı Arapçada ses yansıması, sevgi, düşkünlük veya meşguliyet (lehv/düd) çağrışımı taşır; Kur'an'da yer alan دأب kökünde ise sürekli çaba ve kesintisiz alışkanlık anlamı belirgindir | و | İki harf arasına giren uzatma unsuru, sevgi ve yönelişteki sürekliliği ve kurumsallaşmış sevgiyi/bağlılığı özel bir şahıs ismine dönüştürmüştür |
| داود | Dört harfli birleşik veya genişlemiş özel isim yapısı | ا | Baştaki elif uzatması, Sami dillerindeki kök yapısını Arap fonetiğine uyarlayarak kelimeye sabit bir alem hüviyeti kazandırmıştır |
التحليل التصويري للحروف
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| د | kapı; giriş, geçiş, hareket | Bir halden diğerine geçişi, bir makamdan (savaşçılık ve çobanlıktan) melikliğe ve risalete açılan eşiği simgeler |
| ا | öküz başı; güç, öncülük, başlangıç | İlahi yetkiyle donatılmış güç, önderlik ve tevhidin sarsılmaz otoritesini temsil eder |
| و | çengel, çadır kazığı; bağlama, ekleme, tutturma | Yer ile gök arasındaki bağı, dağlar ve kuşlarla kurulan zikir ahengini ve cemiyet nizamını tutturmayı ifade eder |
| د | kapı; giriş, geçiş, hareket | Nihai muhakeme kapısını, hakkı batıldan ayıran adalet eşiğini (faslü'l-hitāb) ve tövbe ile ilahi rızaya dönüşü gösterir |
| داود | kapıdan geçerek güç kazanma, ilahi irtibatla bağlanma ve adalet kapısını ikame etme | Gücün ve hikmetin ilahi kaynağa bağlanıp adil hüküm kapısına dönüştüğü peygamberi şahsiyeti resmeder |
الاستعمال التاريخي والمبكر
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Kelime öz Arapça bir kök olmayıp İbranice/Aramice kökenli bir şahıs adıdır; ilk semantik zemini Sami dillerinde muhabbet beslenen, sevilen, göz bebeği olan kişidir |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Erken dönem Arap şiirinde داود ismi bizzat demiri işleyip zırh ören (serd/zered) usta ve adil melik olarak darb-ı mesel halinde anılmıştır |
| Erken Arapça kullanım | İbn Meyyâde ve Emevî dönemi şairlerinin beyitlerinde Davud'un zırhları (ed-Dir‘u'd-Dâvûdiyye) sağlamlık ve koruyuculuk timsali olarak zikredilmiştir |
المصدر Kitâbü’l-ʿAyn, el-Müfredât, Lisânü’l-Arab, Taberî Tarihi.
الطبقة الاشتقاقية السامية
Arapçadaki داود lafzı, Batı Sami dillerine ait İbranice דָּוִד (Dāwīd) veya דּוֹד (dōd) kökünden Arapçalaşmış (muarreb) bir özel isimdir. İbranicede bu çekirdek amca, ata yakını, yâr veya özellikle sevilen, can dostu anlamına gelir. Ugarit ve Fenike dillerinde de sevgi ve yakınlık bildiren benzer morfemler mevcuttur. Kelime Arapçaya Aramice/Süryanice telaffuz aracılığıyla geçmiş, hemzesiz ve çift vav sesini ima eden uzatmalı yapısıyla داود kalıbında tespit edilmiştir. İsim kökenindeki sevilmişlik ve seçilmişlik boyutu, Kur'an'da hem ilahi seçilme (ıstıfâ) hem de halk ve tabiat katında yankı bulan bir velayet ve hilafet konumuyla derinleşir.
درجة الثقة Kesin
المصدر Brown-Driver-Briggs Hebrew and English Lexicon, HALOT, Jeffery (The Foreign Vocabulary of the Qur'an).
التحليل الاشتقاقي
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | داود | Arapça klasik dilciler tarafından gayr-i munsarıf ve a‘cemî (yabancı kökenli alem) olarak tescil edilmiştir; iç türetimi yoktur | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | İbranice Dāwīd / dōd | Sevilen, sevgili, amca anlamındaki kökten türeyen meşhur kral-peygamber ismidir | Kesin |
| Daha geniş dilsel ilişki | Antik Yakındoğu onomastiği | Amurru ve Mari metinlerinde geçen dāwīdum (önder, komutan, müttefik dost) unvanıyla fonetik ve anlamsal örtüşme ileri sürülmüştür | Muhtemel |
المصدر Brown-Driver-Briggs, Arthur Jeffery, TDV İslâm Ansiklopedisi.
الجذور الشقيقة (التقاليب)
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| داود | Anlamlı | Davud peygamberin özel adı | İsrailoğullarına gönderilen, Zebur verilen, melik-peygamber | Hedef isim; Kur'an'da 16 kez geçer |
الجذور المجاورة والجذر المضاد
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| داود | Merkez | Hilafet, risalet, zikir ve adil hüküm | İktidar ile kulluk zikrinin, kazaî muhakeme ile tevazuun dengelendiği peygamberi şahsiyet | Kur'an'da nebi-halife prototipi |
| سليمان | Komşu | Mülk, hikmet ve geniş saltanat | Davud'un ilmine varis olan, hükümde daha ince ferasete erdirilen ve rüzgâr ile cinlere hükmeden varis nebi | داود kökünün oğlu ve mülkünün mirasçısı |
| حكم | Komşu | Adaletle karar verme, hikmet | Bir meseleyi hakkaniyetle bağlama ve faslü'l-hitāb sahibi olma yetisi | داود şahsında somutlaşan yargısal görev (Sâd 38:26) |
| ملك | Komşu | Siyasi iktidar ve egemenlik | Yeryüzünde tasarruf etme, nizam kurma ve kuvvet kullanma ehliyeti | داود'a ilahi lütufla verilen meşru mülk (Bakara 2:251) |
| جالوت | Zıt | Zorbalık, azgınlık ve haksız güç | Hakka dayanmayan salt kaba kuvveti ve zalim hükümdarlığı temsil eden tiran figürü | داود tarafından sapan taşıyla öldürülen hasım (Bakara 2:251) |
مقابلات المعنى في لغات أخرى
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | داود | Peygamber Davud | Kur'an'da kendisine Zebur ve hilafet verilen nebi-melik | Kesin |
| Latince | David | Davud peygamber | Batı litürjisinde ve hukuk geleneğinde adil kral arketipi | Kesin |
| İngilizce | David | Prophet-King David | Hem monarşi hem de mezmur (psalm) şairi figürü | Kesin |
| Almanca | David | König David | İktidar, yargı ve dindarlık birlikteliğini temsil eden dini figür | Kesin |
| Fransızca | David | David le prophète et roi | Krallık ve adalet metaforu olarak kullanılan tarihi şahsiyet | Kesin |
المصدر Perseus Digital Library, Oxford Biblical Studies.
الوجوه والنظائر
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| داود | Savaş meydanında zalimi yıkan mümin önder | Tâlût ordusunda Câlût'u öldürmesi ve mülke nail olması bağlamı (Bakara 2:251) |
| داود | Kendisine Zebur bahşedilen şeriat/kitap sahibi resul | Peygamberlere verilen lütufların ve kitapların anıldığı bağlam (Nisâ 4:163, İsrâ 17:55) |
| داود | Kozmik varlıklarla (dağlar ve kuşlar) zikreden müsebbih kul | Tabiatın itaatine mazhar kılınan eşsiz kulluk ve tesbih bağlamı (Enbiyâ 21:79, Sebe 34:10, Sâd 38:18-19) |
| داود | Yeryüzünde halife kılınan adil yargıç | Hevaya uymaksızın adaletle hükmetmesi emredilen siyasi ve hukuki bağlam (Sâd 38:26) |
| داود | İki davacı arasında sınanan ve tövbe eden (evvâb) kul | Muhakeme hatasından ders çıkarıp derhal rükûa kapanan insan-peygamber bağlamı (Sâd 38:21-25) |
| داود | Zırh sanatını icat eden ve el emeğiyle üreten zanaatkâr | Demirin yumuşatılması ve insanlığı koruyucu zırh yapımı bağlamı (Enbiyâ 21:80, Sebe 34:10-11) |
سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | İsmetü'l-enbiyâ ve tövbe | Sâd suresindeki iki davacı kıssası üzerinden peygamberlerin günah işleyip işlemeyeceği (zelle) meselesi | Masumiyet ilkesi çerçevesinde tevil edilen tövbe ve inâbe hali |
| Fıkıh | Kazâ âdâbı ve hüküm usulü | Tek tarafı dinleyerek hüküm vermenin yasaklığı ve hakimin kendi bilgisiyle hükmedip edemeyeceği | İki hasmı eşit dinleme ve faslü'l-hitāb ile delile göre hükmetme ilkesi |
| Tefsir | Kıssatü Dâvûd ve İsrâiliyyât | Kitab-ı Mukaddes kökenli mesnetsiz rivayetlerin ayıklanması ve metnin tevhidi bağlamda tefsiri | Kur'an'ın nebi tasavvurunun arındırılması ve yüceltilmesi |
| Hadis | Oruç, namaz ve helal kazanç | Davud aleyhisselamın gün aşırı orucu, gecenin üçte birini ihya etmesi ve elinin emeğini yemesi | En faziletli nafile ibadet ve en temiz rızık modeli |
تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Mabed ve ubudiyet | Zikir, inâbe ve Zebur tilaveti | Vicdani ve kozmik uyum | Tabiatın sesleriyle bütünleşen samimi zikir ve kusurda derhal tövbeye yönelme (evvâb) | Kesin |
| İlmi | Yargı ve epistemoloji | Faslü'l-hitāb ve hikmet | İhtilafları kesin delille çözme | Hasmı dinleme, gerçeği ortaya çıkarma ve söze kesin sınır çekme metodu | Kesin |
| Siyasi | Devlet yönetimi | Yeryüzü hilafeti ve adalet | Meşru iktidarın ifası | Mülk ve saltanatın hevaya değil, yalnızca ilahi adalete tabi kılınması ilkesi | Kesin |
| İktisadi | Üretim ve teknoloji | Demirin yumuşatılması ve serd (zırh) sanatı | Savunma sanayisi ve el emeği | Tüketici iktidar yerine üreten, bizzat el emeğiyle geçinen ve faydalı teknoloji geliştiren ekonomi | Kesin |
التماثل في العلوم العددية والإنسانية
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Malzeme bilimi ve rezonans (akustik uyum) | Sert ve katı bir elementin (demir) plastisite kazanarak şekillendirilebilirliği ile dağlar ve kuşların aynı frekansta rezonansa girerek eşlik etmesi olgusu | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Yargısal denge ve güçler ayrışması matrisi | Siyasi egemenliğin (mülk) mutlaklaşmasını önleyen bağımsız muhakeme etiği ve kamu otoritesinin vicdani murakabesi | Güçlü |
التضييق الخاطئ وخطر الخطأ
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Davud ismini salt Yahudi-Hristiyan tarihine ait bir İsrail kralı veya mitolojik bir savaş kahramanı seviyesine indirgemek |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Kur'an'da Davud; peygamberlik, devlet başkanlığı, yargıçlık, sanat/zanaat ve derin tesbihi tek bir tevhid ekseninde meczeden evrensel ahlaki önderdir |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Din ile devlet işlerinin, ibadet ile teknik üretimin, maneviyat ile adil hukukun bağdaşmayacağı zannına kapılmak; İsrâiliyyât kaynaklı ithamlarla nebi şahsiyetini ahlaken kusurlu görmek |
خلاصة موجَّهة لفهم القرآن
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Kur'an'ın iktidar, adalet ve peygamberlik ilişkisine getirdiği nihai tevhidi bakışı anlamak için kilit isimdir; mülk sahibi olmanın kibri doğurmaması gerektiğini, aksine rükû ve adaletle dengelenmesini gösterir |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Yeryüzünde hilafet ve kazâ hukukunu düzenleyen ayetlerde (Sâd 38:21-26), teknoloji ve el emeğini teşvik eden pasajlarda (Sebe 34:10-11, Enbiyâ 21:80) ve müminlerin zafer yasasını açıklayan kıssalarda (Bakara 2:249-251) belirleyicidir |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Yöneticinin hesap sorulamaz olduğu fikrini, zahitliğin dünyayı terk etmek anlamına geldiği vehmini ve teknik üretimin peygamberi tebliğle ilgisiz görüldüğü yanılgısını kökten düzeltir |
التركيب النهائي والنموذج الرياضي
- Somut anlamSami dil zemininde sevilen, bağ kurulan yakını; Kur'an'da ise demiri büküp zırh ören, dağlarla birlikte tesbihi yankılanan nebi-melik.
- Soyut anlamMülk (siyasi erk), hikmet (epistemik yargı ehliyeti) ve ubudiyetin (manevi derinlik) aynı kişilikte dengeli ve ahlaki entegrasyonu.
- Sistematik karşılıkAdaletin hevadan arındırılması, kazaî otoritenin ilahi buyruğa bağlanması ve kamu gücünün el emeği/üretimle meşrulaştırılması modeli.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıModelde siyasi mülk ve kudreti, hikmet ve yargı yetkisini temsil eder; bu iki unsur adalet operatörünün () yönlendiriciliği altında kazaî hilafet durumunu () teşekkül ettirir. Adaletin zamana bağlı türevinin sıfırdan büyük olması (), iktidarın heva yerine sürekli ıslah ve inâbe () ile korunmasını simgeler.