سري

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: س-ر-يالصيغ: ٨ · الجذور المجاورة: ١٠٠ · الآيات: ٤٩ · السور: ٢٠؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».تورسَرِيًّانعمإِسْرَائِيلُسريهيأبنويَسْرِلفتعبدأَسْرِجيأكمهإِسْرَائِيلَأتي

الجذرالصيغ ٨الآيات ٤٩السور ٢٠المجاورة ١٠٠

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

سري

س - ر - ي

جذر
  • الورود: ٥١
  • الآيات: ٤٩
  • الصيغ: ٨
  • المعاجم: ٩

Akan deredir.المزيد ›

تشمل هذه الصفحة أيضًا الكتابات: سرى

ملاحظاتي

المعاجم(٩)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Akan deredir.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٦٬٥٨٣
باب السين والراء و و ا ي ء معهما س ر و، س و ر، ر س و، و ر س، س ر ي، س ي ر، ي س ر، س ر أ، س أ ر، أ س ر، ر أ س، أ ر س مستعملات سرو: السَّرْوُ: سَخاء في موءة سَرُوَ يسرو، وسرا يسرو، وسَرِيَ يَسْرَى، فهو سَرِيٌّ من قومٍ سَراة، ولم يَجِئْ على فَعَلةٍ غيرها. والسَّرِيُّ: النّهرُ فوقَ الجدول، ودونَ الجَعفر. والسّريّة: خيل تبلغ أربع مئة أو نحوه. والسُّرْوَةُ: سَهْمٌ صغير قصير، وجمعه: سِراء قال أبو
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٨١٢
المدخل: سرىالسَرِيُّ: نهرٌ صغيرٌ كالجدول، والجمع أَسْرِيَةٌ وسُرْيانٌ. والسَرِية: قطعة من الجيش. يقال: خير السَرايا أربعُمائة رجلٍ. واسْتَرَيْتُ الإبل والغنمَ والناسَ، أي اخترتُهم. قال الأعشى: وقد أُخْرِجُ الكاعبَ المُسْتَرا ةِ مِن خِدرها وأُشيعُ القِمارا وهي سِرَيُّ إبله وسَراةُ ماله. واسْترى الموتَ بني فلانٍ، أي اختار سَراتَهُمْ. والسارِيَةُ: الأُسطوانة. والسارِيَةُ: السحابة التي تأتي ليلاً. وسَرَيْتُ
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠بلا ترجمةالحروف: ٢٦٬٣٤٣
س ر ( و ا ي ء ) سير ، سري ، سأر ، سور ، رسا ، روس ، ريس ، رأس ، ورس ، أرس ، أسر ، يسر . ( سير ) : أبو عبيد عن أبي زيد : سارَ البعيرُ وسِرتُه ، وقال خالد : فلا تَغضَبَنْ مِنْ سُنّةٍ أنت سِرْتَها وأوّلُ راضٍ سُنّةً مَن يَسيرُهَا وقال ابن بُزرج : سِرْتُ الدَّابة : إذا ركبتَها ، فإذا أردتَ بها المرعَى قلتَ : أَسَرْتُها إلى الكلأ . وأسارَ القومُ أهلَهم ومواشِيَهم إلى الكلأ وهو أن يُرسِلوا فيها
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ١٬١٤٣
المدخل: سرى- السرى: سير الليل، يقال: سرى وأسرى. قال تعالى: ﴿فأسر بأهلك﴾ [هود/ 81]، وقال تعالى: ﴿سبحان الذي أسرى بعبده ليلا﴾ [الإسراء/1]، وقيل: إن (أسرى) ليست من لفظه سرى يسري، وإنما هي من السراة، وهي أرض واسعة، وأصله من الواو، ومنه قول الشاعر: *بسرو حمير أبوال البغال به * (هذا شطر بيت، وعجزه: أنى تسديت وهنا ذلك البينا وهو لابن مقبل في ديوانه ص 316؛ وشرح مقصورة ابن دريد لابن خالويه ص 497) فأسرى نحو أجبل
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ١٣٬٨٣٨
: ( ى ( *!السُّرَى ، كالهُدَى : سَيْرُ عامَّةِ اللّيْلِ ) لا بَعْضه ، كما تَوهَّمه الفناري ، قالَهُ شيْخُنا . وفي المِصْباح : قالَ أَبو زيْدٍ : ويكونُ أَوَّلَ الليْلِ وأَوْسَطه وآخِرَه . والذي في المُحْكم : سَيْرُ اللّيْل عامَّةً . وبالتَّأَمُّل يَظْهَرُ أَنَّ ما ذَهَبَ إليه الفناري ليسَ بوَهْم . يُؤَنَّثُ ( ويُذَكَّرُ ) ، ولم يَعْرفِ اللّحْيانيّ إلاَّ التَّأْنيث ، شاهِدُ التَّذْكير قَوْلُ
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ١١٬٩٩٤
المدخل: سرىسَرَى 1 سَرَى ذ , (S, M, K,) or سَرَى اللَّيْلَ (Msb) and بِاللَّيْلِ, (Mgh, Msb,) aor. يَسْرِى, (K,) inf. n. سُرًى (S, M, Mgh, K) and مَسْرًى (S, K) and سَرْيَةٌ and سُرْيَةٌ (M, K) and سِرَايَةٌ; (S, * and TA as from the K, but not in the CK nor in my MS. copy of the K;) the first of a form rare among inf. ns., because it is one of the forms of pls., as is shown by the fact that some of the
رابط المدخل

سَرَى 1 سَرَى ذ , (S, M, K,) or سَرَى اللَّيْلَ (Msb) and بِاللَّيْلِ, (Mgh, Msb,) aor. يَسْرِى, (K,) inf. n. سُرًى (S, M, Mgh, K) and مَسْرًى (S, K) and سَرْيَةٌ and سُرْيَةٌ (M, K) and سِرَايَةٌ; (S, * and TA as from the K, but not in the CK nor in my MS. copy of the K;) the first of a form rare among inf. ns., because it is one of the forms of pls., as is shown by the fact that some of the Arabs make it and هُدًى fem., namely, Benoo-Asad, supposing them to be pls. of سُرْيَةٌ and هُدْيَةٌ, (S,) and Lh knew not سُرًى but as a fem. noun; (M;) or the inf. n. is سَرْىٌ, and سُرْيَةٌ and سَرْيَةٌ are more special [in meaning, as will be shown below, voce سَرْيَةٌ], and سُرًى is pl. of سُرْيَةٌ; (Msb;) or سَرْيَةٌ is an inf. n. un., and سُرْيَةٌ is a simple subst., and so is سُرًى, (S, TA,) and so is سِرَايَةٌ (Msb, TA) also, as some say; (TA;) He journeyed, or travelled, by night, or in the night, (S, M, Mgh, Msb, K,) in a general sense; (M, K;) accord. to AZ, in the first part part of the night, and in the middle thereof, and in the last part thereof; (Msb, TA;) and ↓ اسرى signifies the same (S, M, Mgh, Msb, K) in the dial. of El-Hijلz, (S, Msb,) inf. n. اـِسْرَآءٌ; (M;) as also ↓ استرى; (M, K;) and perhaps ↓ تسرّى likewise. (Mgh.) [See also سُرًى and سَرْيَةٌ below.] It is said in a prov., قُنْفُذٍ ↓ ذَهَبُوا اـِسْرَآءَ [They went away in the manner of a hedge-hog's night-travelling; meaning they went away by night]; because the قنفذ goes all the night, not sleeping. (M.) ― -b2- [Hence, as denoting unseen progress,] it is said also of the root of a tree, meaning It crept along beneath the ground; (Az, M, K;) aor. as above, (M,) inf. n. سَرْىٌ. (TA.) ― -b3- And it is said of ideal things, as being likened to corporeal things; tropically, and by extension of the signification; (Msb, TA;) or metaphorically; [as, for instance,] of calamities, and wars, and anxieties: (M, TA:) and the predominant inf. ns. [in these cases] are سِرَايَةٌ and سَرَيَانٌ. (TA.) One says, سَرَى عِرْقُ السُّوْءِ فِى الاـِنْسَانِ (tropical:) [The root, or strain, of evil crept in the man]. (Es-Sarakustee, Msb, TA.) And سَرَى فِيهِ السَّمُّ (tropical:) [The poison crept in him, or pervaded him]; and similarly one says of wine; and of the like of these two things. (El-Fلrلbee, Msb, TA. [See also دَبَّ.]) And the lawyers say, سَرَى الجُرْحُ اـِلَى النَّفْسِ (tropical:) [The wound extended to the soul], meaning that the pain of the wound continued until death ensued in consequence thereof: (Mgh, * Msb, TA:) and قُطِعَ كَفُّهُ فَسَرَى اـِلَى سَاعِدِهِ (tropical:) [His hand was cut off, and it extended to his upper arm], meaning that the effect of the wound passed by transmission: and سَرَى التَّحْرِيمُ, and العِتْقُ, (tropical:) The prohibition, and the emancipation, [extended, or] passed by transmission: phrases current among the lawyers, but not mentioned in books of repute, though agreeable with others here preceding and following. (Msb, TA.) One says also, سَرَى عَلَيْهِ الهَمُّ (tropical:) Anxiety came to him [or upon him] by night: and سَرَى هَمُّهُ (tropical:) His anxiety went away. (Msb, TA.) And similar to these is the phrase in the Kur [lxxxix. 3], وَاللَّيْلِ اـِذَا يَسْرِ (tropical:) And by the night when it goes away: (Msb, TA:) or, as some say, when one journeys in it; like as one says لَيْلٌ نَائِمٌ meaning “ night in which one sleeps: ” the [final] ى [of the verb] is elided because it terminates a verse. (TA.) ― -b4- It is made trans. by means of ب: (Msb:) one says, سَرَى بِهِ [He made him to journey, or travel, or he transported him, by night, or in the night; or it may be rendered he journeyed, or travelled, with him, by night, or in the night]; (M, Msb, K;) and in like manner, [and more commonly,] بِهِ ↓ أَسْرَى; (S, M, Msb, K;) and ↓ أَسْرَاهُ; (S, M, K;) like as one says, أَخَذَ بِالخِطَامِ as well as اخذ الخِطَامَ. (S.) As to the saying in the Kur [xvii. 1], سُبْحَانَ الَّذِى بِعَبْدِهِ لَيْلًا ↓ أَسْرَى [Extolled be the glory of Him who transported his servant by night!], it is an instance of corroboration, (S, K, * TA,) like the saying, سِرْتُ أَمْسِ نَهَارًا and البَارِحَةَ لَيْلًا: (S, TA:) or the meaning is [simply] سَيَّرَهُ: (K, TA:) accord. to 'Alam-ed-Deen Es-Sakhلwee, لَيْلًا is added, although الاـِسْرَآء is not otherwise than by night, because the space over which he was transported is not to be traversed in less than forty days, but was traversed by him in one night; as though the meaning [intended] were, فِى لَيْلٍ وَاحِدٍ; and it denotes wonder: لَيْلًا is here used instead of لَيْلَةً because when they say سَرَى لَيْلَةً the meaning generally is he occupied the whole of the night in journeying: Er-Rلghib holds the verb in this instance to be from سَرَاةٌ signifying “ a wide tract of land, ” to belong to art. سرو, and to be like أَجْبَلَ and أَتْهَمَ; the meaning being, who transported his servant over a wide tract of land: but this is strange. (TA.) -A2- سَرَى مَتَاعَهُ, (M, K,) aor. يَسْرِى, (M, TA,) inf. n. سَرْىٌ, (TA,) He threw his goods, or utensils and furniture, upon the back of his beast. (M, K.) ― -b2- And سَرَى عَنِّى الثَّوْبَ, inf. n. سَرْىٌ, He removed from over me the garment: but و is more approved [as the final radical: see 1 in art, سرو]. (M, TA.) You say, سَرَيْتُ الثَّوْبَ and ↓ سَرَّيْتُهُ I pulled off the garment: and عَنْهُ ↓ سُرِّىَ It was removed from over him, and removed from its place: the teshdeed denotes intensiveness. (TA.)

سرّى 2 سرّى ذ , (K,) or سرّى سَرِيَّةً, (TA,) inf. n. تَسْرِيَةٌ, He (the leader of an army, TA) detached a سَرِيَّة [q. v.] (K, TA) to the enemy by night. (TA.) ― -b2- سرّى العَرَقَ عَنْ بَدَنِهِ, inf. n. as above, He exuded the sweat from his body. (TA.) ― -b3- See also 1, last sentence, in two places.

4 أَسْرَىَ see 1, in the former half of the paragraph, in two places: ― -b2- and again, in the latter half, in three places. ― -b3- See also 4 in art. سرو.

5 تَسَرَّىَ see 1, first sentence.

8 اـِسْتَرَىَ see 1, first sentence.

سُرًى سُرًى ذ , [said by some to be an inf. n., by some to be a simple subst., and by some to be pl. of سُرْيَةٌ, or supposed to be so, and therefore made fem., as mentioned in the first sentence of this art.,] meaning A journeying, or travelling, by night, or in the night, in a general sense, is masc. and fem., (M, K,) by some of the Arabs made fem., (S,) and not known to Lh but as a fem. noun. (M.) It is said in a prov., عِنْدَ الصَّبَاحِ يَحْمَدُ القَوْمُ السُّرَى [At daybreak, the party commend night-journeying]: applied to the man who endures difficulty, or distress, or fatigue, hoping for rest, or ease: (Meyd:) and in inciting to labour for the accomplishment of an affair with patience, and to dispose and subject the mind, until one commends the result thereof. (Har p. 555, q. v.)

سَرَاةٌ سَرَاةٌ ذ : see art. سرو.

سَرْيَةٌ سَرْيَةٌ ذ and ↓ سُرْيَةٌ are inf. ns. of سَرَى: (M, K:) or have a more special signification than the inf. n. of that verb, which is سَرْىٌ: one says, سَرَيْنَا سَرْيَةً مِنَ اللَّيْلِ and ↓ سُرْيَةً [We journeyed by night a journey of the night]: and the pl. of ↓ سُرْيَةٌ is [said to be] سُرًى: (Msb:) or one says, سَرَيْنَا سَرْيَةً وَاحِدَةً [We journeyed by night a single night-journey]: and the subst. [signifying a journeying, or travelling, by night, or in the night,] is ↓ سُرْيَةٌ, and سُرًى. (S, TA.)

سُرْيَةٌ سُرْيَةٌ ذ : see the next preceding paragraph, in four places.

سِرْيَةٌ سِرْيَةٌ ذ meaning An arrow-head, (As, M, TA,) such as is small, short, round and smooth, having no breadth, (M, TA,) is a dial. var. of سِرْوَةٌ [q. v.], (As, TA,) or formed from the latter word by the substitution of ى for و because of the kesreh: (M, TA:) accord. to the K, ↓ سَرِيَّةٌ signifies a small round arrow-head; but this is a mistake; the correct word being سِرْيَةٌ, with kesr, and without teshdeed to the ى. (TA.) -A2- It is also a dial. var. of سِرْوَةٌ signifying The locust in its first state, when it is a larva. (S in art. سرو.)

سَرَآءٌ سَرَآءٌ ذ A certain tree, (AHn, S, M, K,) from which bows are made, (AHn, S, M,) the wood whereof is of the best of woods, and which is of the trees of the mountains: (AHn, M:) ElGhanawee El-Aarلbee says, the نَبْع and شَوْحَط [q. v.] and سَرَآء are one: (TA in art. شحط:) [it is also mentioned in the TA in art. سرأ:] n. un. سَرَآءَةٌ. (M, K.)

سَرِىٌّ سَرِىٌّ ذ i. q. نَهْرٌ [A river, &c.]: (Th, M:) or a rivulet, or streamlet: (S, M, Msb:) or a rivulet running to palm-trees: (M, K:) pl. [of pauc.] أَسْرِيَةٌ (S, M, K) and [of mult.] سُرْيَانٌ: (Sb, S, M, Msb, K:) أَسْرِيَآءُ as its pl. has not been heard. (S.) Thus it has been expl. as occurring in the Kur xix. 24. (M, TA.) -A2- See also art. سرو.

سَرِيَّةٌ سَرِيَّةٌ ذ A portion of an army: (S, Msb:) of the measure فَعِيلَةٌ in the sense of the measure فَاعِلَةٌ; because marching by night, privily; (Mgh, Msb;) thus originally, and afterwards applied also to such as march by day: (Ham p. 45:) or it may be from الاِسْتِرَآءُ “ the act of choosing, or selecting; ” because a company chosen from the army: (Mgh: [but if so, belonging to art. سرو:]) from five persons to three hundred: (M, K:) or four hundred: (K:) or, of horsemen, about four hundred: (M:) or the best thereof, (S,) or the utmost, (Nh,) consists of four hundred: (S, Nh:) or, accord. to the “ Fet-h el-Bلri, ” from a hundred to five hundred: (TA:) or nine, and more than this; three, and four, and the like being termed طَلِيعَةٌ, not سَرِيَّةٌ: but it is related of the Prophet that he sent a single person as a سَرِيَّة: (Mgh:) the pl. is سَرَايَا (S, Msb) and سَرِيَّاتٌ. (Msb.) -A2- See also سِرْيَةٌ.

سِرَايَةٌ سِرَايَةٌ ذ A journeying, or travelling, by night, or in the night: (S, Msb, TA:) an inf. n.; (TA as from the K; [see 1, first sentence;]) or a simple subst. (Msb, TA.)

سَرَيَانِىٌّ [ سَرَيَانِىٌّ ذ , from the inf. n. سَرَيَانٌ, Pervasive: occurring in philosophical works, and probably post-classical.]

السُّرْيَانِيَّةُ [ السُّرْيَانِيَّةُ ذ The Syriac language.]

سَرَّآءٌ سَرَّآءٌ ذ One who journeys much, or often, by night. (K.)

سَارٍ سَارٍ ذ Journeying, or travelling, by night, or in the night, in a general sense: (M, TA: *) pl. سُرَاةٌ. (TA.) ― -b2- Hence, because of his going [about] by night, (TA,) السَّارِى signifies The lion; as also ↓ المُسَارِى and ↓ المُسْتَرِى. (K, TA.)

سَارِيَةٌ سَارِيَةٌ ذ A party, or company of men, journeying by night. (Er-Rلghib, TA.) ― -b2- And A cloud that comes by night: (S, Msb:) or clouds that travel by night: (K:) or a cloud that is between that which comes in the early morning and that which comes in the evening: [perhaps thus termed as having previously travelled in the night:] or, accord. to Lh, a rain that comes in the night: (M, TA:) pl. سَوَارِى [app. a mistranscription for سَوَارٍ, being indeterminate]. (K, TA.) ― -b3- One says, جَآءَ صَبِيحَةَ سَارِيَةٍ He came in the morning of a night in which was rain. (TA.) ― -b4- And the pl. السَّارِيَاتُ signifies The asses: (M:) or the wild asses: (TA:) because they rest not by night: (M:) or because they pasture by night. (TA.) -A2- Also A column, syn. أُسْطُوَانَةٌ, (S, M, Msb, K,) of stone, or of baked bricks; so in the “ Bلri': ” (TA:) pl. سَوَارٍ. (Mgh.) ― -b2- [And A mast: see حَنَّ and صَرَّ: and see also صَارِيَةٌ.]

أَسْرَى أَسْرَى ذ [More, and most, used to night-journeying]. أَسْرَى مِنْ قُنْفُذٍ [More used to go about by night than a hedge-hog] is a prov. of the Arabs. (TA.) [See also the same word in art. سرو.]

مَسْرًى مَسْرًى ذ may be a n. of place and a n. of time, [signifying A place, and a time, of night-journeying,] as well as an inf. n. (Ham p. 23.) It is [used also in a larger sense, as] syn. with مَذْهَبٌ [A place, and a time, of going &c.: a way by which one goes &c.]. (Har p. 540.)

المُسَارِى المُسَارِى ذ : see سَارٍ, above.

المُسْتَرَى المُسْتَرَى ذ : see سَارٍ, above.

المُتَسَرِّى المُتَسَرِّى ذ He who goes forth in, or among, the [company termed] سَرِيَّة. (IAth, TA.)

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٬٣٢٤
سَرَى سَرَى I ( n. ac. سَرْيَة 1t , سُرْيَة 3t , سُرًى [ 9 ] , مَسْرًى مَسْرًى [ 17 ] , سَرَيَاْن 36 ), a. Travelled, journeyed by night. b. Spread, extended; circulated ( blood ). c. [ Bi ], Made to journey by night. سَرَّيَ سَرَّيَ II , a. Dispatched; detached ( troops & c. ). b. [ 'An ], Delivered, freed from. أَسْرَيَ أَسْرَيَ IV , a. see I (a) , ( c ). اِسْتَرَيَ اِسْتَرَيَ
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيبلا ترجمةالحروف: ٣٩٬٨٤٢
سري سَرَى - يَسْرِي - سَرِيّ أَسْرَى - يُسْرِي سَرَى - يَسْرِي + الكائن: يسير (البشر ) أو يجري (الماء) أو ينتقل من مكان إلى آخر بخفاء وخلسة: ينتقل مستوراً فلا يظهر سيره وجريانه وانتقاله للمراقب بسهولة، وذلك بسبب خفائه بظلام أو بستر سَرِيّ: اسم فاعل مبالغة على وزن " فعيل " من " سَرَى - يَسْرِي ": الشيء الذي يسري بشكل مستمر، ووهو اصطلاحاً
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٨)

الجذور المجاورةالمجاورة: ١٠٠ (الإجمالي: ٢٦٥)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. بنو

    الآيات المشتركة: ٤٠ · Oğullar

  2. موسى

    الآيات المشتركة: ٩ · Musa

  3. مريم

    الآيات المشتركة: ٥ · Meryem

  4. جيأ

    الآيات المشتركة: ١١ · Ceyee yağmur sularının toplanıp biriktiği yerdir

  5. نعم

    الآيات المشتركة: ٨ · "Neam" geviş getiren çift parmaklı hayvanların ortak adıdır

  6. برص

    الآيات المشتركة: ٢ · Ebres alacadır, cüzzam hastalığı demektir

  7. كمه

    الآيات المشتركة: ٢ · Kataraktlı

  8. عيسى

    الآيات المشتركة: ٤ · İsa

  9. لفت

    الآيات المشتركة: ٢ · Kendini çevirir

  10. هيأ

    الآيات المشتركة: ٢ · Biçim gibi

  11. تور

    الآيات المشتركة: ٣ · Tevr suyu dökmek için kullanılan kapdır

  12. أتي

    الآيات المشتركة: ١٢ · Etve çardağa doğru suyu getiren kanaldır

الآيات التي ورد فيها(٤٩)

  1. يَابَنِي إِسْرَائِيلَ اذْكُرُوا نِعْمَتِيَ الَّتِي أَنْعَمْتُ عَلَيْكُمْ وَأَوْفُوا بِعَهْدِي أُوفِ بِعَهْدِكُمْ وَإِيَّايَ فَارْهَبُونِ

    İsrail

  2. يَابَنِي إِسْرَائِيلَ اذْكُرُوا نِعْمَتِيَ الَّتِي أَنْعَمْتُ عَلَيْكُمْ وَأَنِّي فَضَّلْتُكُمْ عَلَى الْعَالَمِينَ

    İsrail

  3. وَإِذْ أَخَذْنَا مِيثَاقَ بَنِي إِسْرَائِيلَ لَا تَعْبُدُونَ إِلَّا اللَّهَ وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا وَذِي الْقُرْبَى …

    İsrail

  4. يَابَنِي إِسْرَائِيلَ اذْكُرُوا نِعْمَتِيَ الَّتِي أَنْعَمْتُ عَلَيْكُمْ وَأَنِّي فَضَّلْتُكُمْ عَلَى الْعَالَمِينَ

    İsrail

  5. سَلْ بَنِي إِسْرَائِيلَ كَمْ آتَيْنَاهُمْ مِنْ آيَةٍ بَيِّنَةٍ وَمَنْ يُبَدِّلْ نِعْمَةَ اللَّهِ مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَتْهُ فَإِنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقَابِ

    İsrail

  6. أَلَمْ تَرَ إِلَى الْمَلَأِ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ مِنْ بَعْدِ مُوسَى إِذْ قَالُوا لِنَبِيٍّ لَهُمُ ابْعَثْ …

    İsrail

  7. وَرَسُولًا إِلَى بَنِي إِسْرَائِيلَ أَنِّي قَدْ جِئْتُكُمْ بِآيَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ أَنِّي أَخْلُقُ …

    İsrail

  8. كُلُّ الطَّعَامِ كَانَ حِلًّا لِبَنِي إِسْرَائِيلَ إِلَّا مَا حَرَّمَ إِسْرَائِيلُ عَلَى نَفْسِهِ مِنْ قَبْلِ …

    İsrail

  9. وَلَقَدْ أَخَذَ اللَّهُ مِيثَاقَ بَنِي إِسْرَائِيلَ وَبَعَثْنَا مِنْهُمُ اثْنَيْ عَشَرَ نَقِيبًا وَقَالَ اللَّهُ إِنِّي …

    İsrail

  10. مِنْ أَجْلِ ذَلِكَ كَتَبْنَا عَلَى بَنِي إِسْرَائِيلَ أَنَّهُ مَنْ قَتَلَ نَفْسًا بِغَيْرِ نَفْسٍ أَوْ فَسَادٍ …

    İsrail

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökسري
YapıÜçlü
Özel DurumNakıs (son harfi illetli)
Bağlamsal Yakın Köklerسير, سرب, دلج
Zıt Kökضحو
Çekirdek Özet 1Gece karanlığında örtülü biçimde yol almak ve suyun içten içe sessizce akması
Çekirdek Özet 2İlahi sevk ve kurtuluş amacıyla geceleyin gizlilik içinde intikal etme veya gecenin akıp geçmesi
Çekirdek Özet 3Zahirdeki durağanlık altında bâtınî ve sürekli bir hareketin, arınmanın ve intikalin gerçekleşmesi
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca fiziksel bir gece yürüyüşüne indirgeyip içsel arınma, kurtuluş intikali ve derinden akış boyutunu göz ardı etmek

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
سرGizlilik, içe çekilme, örtülü olma ve derinden nüfuz etme; nitekim سرر kökünde gizleme, سرب kökünde yer altında gizlice akıp gitme, سرح kökünde ise salıverilip akma anlamı esastırيGizli ve örtülü hareketin kesintili bir saklanma olmaktan çıkıp akışkan, yumuşak ve belirli bir menzile doğru kesintisiz yönelen bir hatta dönüşmesini sağlar

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
سDiken, destekKorunma, zemine tutunma, örtünerek muhafaza olma
رİnsan başıBaşlangıç, öncülük, yönelme, bilinçli bir hedefe yönelme
يEl ve kolİş, faaliyet, uzanma, etkin ve dinamik ilerleyiş
سريKorunaklı ve örtülü bir ortamda (gece veya yer altı) hedefe odaklanarak yumuşak ve etkin bir uzanışla sessizce ilerleme hareketi

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamSuyun yer altında veya küçük bir yatakta sessizce süzülerek akması; gece serinliğinde ve karanlığında örtülü biçimde yol alma
Cahiliye şiiri kullanımıErken dönem şairi beytinde gece yolculuğunun korku ve dehşet saçtığı anlarda sığınılacak güveni anlatırken kökü kullanmıştır: هنّ الغِياثُ إذا تَهَوّلتِ السُّرَى
Erken Arapça kullanımAğaç damarının toprak altında gizlice yayılması سَرَى عِرقُ الشَّجرة veya gece vakti gelen yağmur bulutu السّارية ifadelerinde olduğu gibi sessiz ve derinden işleyen durumlar için kullanılmıştır

المصدر Kitābü’l-ʿAyn, Lisānü’l-ʿArab, Maqāyīsü’l-Luğa.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Sami dil ailesinde سري kökü, örtülü hareket, gece yolculuğu ve sıvıların sessizce sızıp akması anlam kümesiyle temsil edilir. İbranice ve Aramice/Süryanice katmanlarında kök, hem serbest bırakma, çözülme ve yayılma hem de derinden ilerleme çağrışımlarıyla paralellik gösterir. İbranicedeki bazı arkaik formlarda kök unsurları, gizli nüfuz etme ve suyun akışı ile irtibatlıdır. Arapçada bu kök, bilhassa gece vaktine özgü intikal (es-serâ) ve berrak küçük su arkı (es-seriyy) semantiğinde billurlaşmıştır. Kökün kurduğu semantik matris, görünürdeki engellerin ve karanlığın varlığına rağmen alttan alta işleyen bir canlılığın ve yer değiştirmenin varlığına dayanır.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, David Cohen.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönGece yürüyüşü ve su arkıKökün aslı karanlıkta veya örtülü zeminde kesintisiz ve sessizce akıp gitme hareketidirKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice ve Süryanice benzer akış ve yayılma kökleriSıvının sızması, çözülüp akması ve içsel nüfuz etme alanlarında ortak anlamsal arka plan mevcutturGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik su ve süzülme tabanıBazı Kuzey Afrika Afro-Asyatik dillerinde süzülerek akma fiilleriyle fonetik yakınlıklarMuhtemel

المصدر Maqāyīsü’l-Luğa, HALOT, Cohen.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
سريAnlamlıGece yürümek, akmakGeceleyin örtülü biçimde yol almak veya suyun küçük bir arkta akmasıHedef kök; Kur'an'da geçer
سيرAnlamlıYürümek, hareket etmekGenel anlamda mesafeleri katederek yol almak, gidişat ve hareket tarzıOrtak çekirdek; Kur'an'da geçer
رسيAnlamlıSabit kalmak, demir atmakBir yere yerleşmek, geminin karaya veya limana yanaşıp durmasıZıt hareket yönü; Kur'an'da geçmez
ريسAnlamlıBaş olmak, öne geçmekReislik yapmak, bir topluluğun önünde durmakKur'an'da geçmez
يسرAnlamlıKolay olmak, yumuşak akmakZorluğun kalkması, işlerin zahmetsizce ve pürüzsüzce ilerlemesiFonetik/semantik akrabalık; Kur'an'da geçer
يرسKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilir

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
سريMerkezGece intikali ve derinden akışGizlilik, sükûnet ve örtü altında gerçekleşen kesintisiz hareketHedef kök
سيرKomşuGenel yolculuk ve yürüyüşZaman kaydı olmaksızın, açık ve genel yer değiştirme hareketiZaman ve gizlilik kaydı taşımaz
سربKomşuYeraltından veya delikten akıp gitmeDar, gizli bir kanaldan veya menfezden süzülerek gözden kaybolmaMekânın darlığı ve fiziksel gizlenme esastır
دلجKomşuGecenin başında veya sonunda yola çıkmaGecenin belirli bir vaktinde zorlu bir gayretle yol almaZamanın belirli bir dilimine odaklanır
ضحوZıtKuşluk vakti, açığa çıkmaGüneşin yükselip her şeyin tüm çıplaklığıyla görünür olmasıGizliliğin ve gecenin tam karşıtıdır

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaسريGece yürümek, süzülerek akmakGece örtüsü altında intikal etme veya suyun sessizce akmasıKesin
Latincenoctu vadere, permeareGeceleyin gitmek, içinden süzülüp geçmekGece yolculuğu ve içten içe süzülme anlamlarını karşılar fakat su arkı anlamını dışarıda bırakırGüçlü
İngilizcetravel by night, percolate, brookGece yol almak, sızıp akmak, küçük dereKökün hem gece intikali hem de suyun akışı yönlerini ayrı kelimelerle karşılarGüçlü
Almancanachts wandern, durchsickern, BächleinGeceleyin yol almak, sızmak, derecikHareketi ve akışı verir ancak kökün Kur'ani nebevi hicret bağlamını tam kapsamazGüçlü
Fransızcacheminer de nuit, s'infiltrer, ruisseauGece ilerlemek, sızmak, küçük akarsuGizli ilerleyişi ve su kanalını ifade ederGüçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Lane’s Lexicon, Wehr.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
أَسْرَى / أَسْرِ / فَأَسْرِPeygamberlerin geceleyin ilahi emirle yola çıkarılmasıHz. Peygamber'in Mescid-i Haram'dan intikali (İsrâ 17:1); Hz. Lût ve Hz. Mûsâ'nın inananları geceleyin şehirden çıkarması (Hûd 11:81, Hicr 15:65, Tâhâ 20:77, Şuarâ 26:52, Duhân 44:23)
سَرِيًّاKüçük su arkı, berrak derecikHz. Meryem'in doğum sancısı çektiği anda altından akıtılan rızık ve teselli suyu (Meryem 19:24)
يَسْرِGecenin geçip gitmesi, karanlığın akışıZaman üzerine yapılan yeminde gecenin akıp gitme eylemi (Fecr 89:4)

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİsrâ ve Mi'rac hadisesiİsrâ'nın ruhen mi yoksa bedenen mi gerçekleştiği ve ilahi kudretin tabiat kanunlarına müdahalesiOlağanüstü mekân aşımı ve ilahi tasarrufla intikal
FıkıhGece yürüyüşü ve sefer hükümleriGeceleyin yolculuğa çıkmanın seferilik hükümleri ve düşman bölgesinden gizlice çıkış hükümleriGizlilik, emniyet tedbirleri ve sefer başlangıcı
Tefsirİsrâ, Lût ve Mûsâ kıssalarıGece intikalinin neden özellikle emredildiği; zalimlerin baskısından kurtulmada zamanlamaİmandan eyleme geçiş, hicret stratejisi ve ilahi yardım
HadisSeferde gece yolculuğu (delec ve serâ)Geceleyin yol almanın yeryüzünün dürülmesiyle kolaylaşacağına dair nebevi tavsiyelerZorluğu kolaylığa çeviren fıtri ve bereketli hareket

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniArınma ve miraçGece intikali ve uzletKalbin masivadan arınarak ilahi huzura yönelmesiGecenin sükûnetinde kulun Rabbine doğru derinden yol alışıKesin
İlmiFikirlerin mayalanmasıİçsel akış ve süzülmeBilginin zihinde gizlice olgunlaşıp akmasıZahiri çabanın ardında bilginin derinden derine zihne nüfuz etmesiGüçlü
SiyasiStratejik intikal ve hicretPlanlı geri çekilme ve kurtuluşBaskı altındaki topluluğun emniyetli alana sevkiDüşman fark etmeden gücün yeniden tanzimi için sessiz manevraKesin
İktisadiGizli ve sürekli kaynakCan suyu, su arkıÜretim zeminini besleyen görünmez veya mütevazı akışBüyük sermaye şovları yerine tabana yayılan düzenli ve sessiz nakit akışıGüçlü

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerKılcallık olayı ve laminer akış (fizik/akışkanlar mekaniği)Bir sıvının fark edilmeksizin, çalkantısız ve kılcal kanallar boyunca içten içe yükselmesi ve yayılmasıGüçlü
Beşeri bilimlerYeraltı hareketleri ve örtülü göç stratejisi (sosyoloji/siyaset)Baskı rejimlerinde toplumsal unsurların görünür çatışmaya girmeden sessizce yer değiştirerek varlığını korumasıGüçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü sadece Hz. Peygamber'in tek bir gecelik mucizesine (İsrâ) hapsederek, peygamberlerin ortak sünneti olan "baskı altından geceleyin çıkış" metodolojisini gözden kaçırmak
Kur'an içi daha geniş anlamسري sadece bireysel bir seyahat değil; Hz. Lût, Hz. Mûsâ ve Hz. Muhammed örneklerinde görüldüğü üzere batıldan hakka doğru stratejik, örgütlü ve ilahi himayedeki intikal hareketidir
Yanlış anlamanın doğuracağı hataGece vaktini atalet ve durağanlık olarak görmek; zulüm karşısında pasif kalıp ilahi kurtuluşun örtülü stratejisini ve içsel dinamizmini ihmal etmek

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Vahyin kurtuluş pedagojisinde "zamanlama" ve "örtülü hareket" ilkelerini öğretir; zulmün zirveye ulaştığı yerde müminlerin pasif bekleyişle değil, gece karanlığında derinden bir intikalle felaha ereceğini gösterir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?İsrâ suresinin açılışında, Hz. Lût'un kavminden ayrılışını anlatan Hûd ve Hicr ayetlerinde, Hz. Mûsâ'nın İsrailoğullarını Mısır'dan çıkarmasını bildiren Tâhâ ve Şuarâ ayetlerinde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Zafer ve kurtuluşun yalnızca açık, gürültülü ve büyük meydan okumalarla geleceği zannını düzeltir; bazen en büyük ilahi hamlenin gecenin sükûnetinde, kimse fark etmeden atılan adımlarla başladığını ortaya koyar.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamSuyun yer altında veya küçük bir yatakta sessizce süzülerek akması ve gece karanlığında örtülü bir biçimde hedefe doğru yol alınması.
  • Soyut anlamZahirde karanlık, baskı veya durağanlık hüküm sürerken, bâtında ilahi iradenin sevk ettiği kesintisiz, hedefe kilitli ve arındırıcı bir intikalin gerçekleşmesi.
  • Sistematik karşılıkBir sistemin kriz, baskı veya tıkanma anında dış gözlemcilerce algılanamayan bir faz değiştirerek güvenli ve bereketli yeni bir varoluş zeminine kaydırılması.
  • LaTeX modeliS(t)=∫t0t1∇Φ(x)⋅e−κ(t) dt
  • LaTeX açıklamasıFormülde S(t) kökün temsil ettiği örtülü intikal ve akış hareketini gösterir. ∇Φ(x) potansiyel bir hedefe yönelen içsel çekim gradyanını, e−κ(t) ise dış çevredeki karanlık, perde veya örtü katsayısını simgeler. t0 ile t1 arasındaki integral, hareketin dışarıya hissettirilmeden, gecenin örtüsü altında zamana yayılarak kesintisiz biçimde menzile ulaşmasını matematiksel olarak modeller.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: س