كرب

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ك-ر-بالصيغ: ٢ · الجذور المجاورة: ١٠ · الآيات: ٤ · السور: ٣؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».قبلكَرْبٍنوحندوكربنجوقولعظمالْكَرْبِقومجوبشرك

الجذرالصيغ ٢الآيات ٤السور ٣المجاورة ١٠

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

كرب

ك - ر - ب

جذر
  • الورود: ٤
  • الآيات: ٤
  • الصيغ: ٢
  • المعاجم: ١٣

Kuyudan su çekiminde kullanılan ve suyun kovaya dolmasını kolaylaştıran kovaya bağlı ikinci iptir.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(١٣)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Kuyudan su çekiminde kullanılan ve suyun kovaya dolmasını kolaylaştıran kovaya bağlı ikinci iptir.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٦٬٩٨٢
الكاف والراء والباء معهما ك ر ب، ك ب ر، ر ك ب، ب ك ر، ر ب ك، ب ر ك كلهن مستعملات كرب: الكَرْبُ، مجزوم، هو الغم الذي يأخذ بالنفس. يقال: كَرَبه أمر، وإنه لمكروب ُالنفس. والكُربة: الاسم، والكَريبُ: المكروبُ. وأمر كاربٌ. والكُرُوبُ: مصدر كَرَبَ يكْرُبُ. وكل شيء داني أمراً فقد كَرَب، يقال: كَرَبَتِ الشمس أن تغيب، وكربت الجارية أن تدرك، وكَرَبَ الأمر أن يقطع. والكَرَبُ: الكِرْناف، وهو أصل السعفة، قال
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٬٠١٧
الكُرْبَةُ بالضم: الغمّ الذي يأخذ بالنفس، وكذلك الكَرْبُ. تقول منه: كَرَبَهُ الغمُّ، إذا اشتدَّ عليه. والكرائب: الشدائد، الواحدة كَريبَة. وكَرَبْتُ القيدَ، إذا ضيَّقته على المُقَيَّد. وكَرَبَ أن يفعل كذا، أي كاد يفعل. وكَرَبْتُ الأرضَ، إذا قلَّبتها للحرث. وكَرَبَ الشيءُ، أي دنا. وإناءٌ كَرْبانُ، إذا كَرَبَ أن يمتلئ. وكَرَبَت الشمسُ، أي دَنت للغروب. يقال: كَرَبَت حياةُ النارِ، أي قرُب انطفاؤها.
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٢٧٬٩٣٥
ك ر ب كرب ، كبر ، ركب ، ربك ، برك ، بكر : مستعملات . كرب : قال الليث : الكربُ مجزومٌ هو الغم الذي يأخذ بالنفس ، يقال : كربه الغم ، وإنه لمكروب النفس ، والكربة : الاسم ، والكريب : المكروب ، وأمرٌ كارب ، والكُرُوبُ : مصدر كَرَب يكرُب ، وكل شيء دنا فقد كرَب . يقال : كرَبت الشمس أن تغيبَ وكرَبت الجاريةُ أن تُدرِك . وفي الحديث : ( إذا اسْتَغْنى أو كرَبَ اسْتَعَفَّ ) . قال أبو عبيد : كرب أي دنا من ذلك
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٩٬٣٥٣
(باب الكاف والراء وما يثلثهما) (كرز) الكاف والراء والزاء أصل صحيحٌ يدل على اختباءٍ وتستُّر ولِوَاذ، يقال: كارَزَ إلى المكان، إذا مال إليه واختبأ فيه. وأنشد: * إلى جَنْب الشَّريعة كارزُ([1]) * وكارَزَ [عن([2])] فلانٍ، إذا فرّ عنه واختبأ منه. وأمَّا الكُرْز فهو الجُوالِق؛ وسمِّي بذلك لأنَّه يُخْبأ فيه الشيء. وقول رؤبة: * كَالكُرَّزِ المربوطِ بينَ الأوتادْ([3]) * فهذا فارسيٌّ معرب. يقولون:
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٦٦١
- الكرب: الغم الشديد. قال تعالى: ﴿فنجيناه وأهله من الكرب العظيم﴾ [الأنبياء /76]. والكربة كالغمة، وأصل ذلك من: كرب الأرض، وهو قلبها بالحفر، فالغم يثير النفس إثارة ذلك، وقيل في مثل: الكراب على البقر (قال ابن فارس: ويقولون: الكراب على البقر، كأنهم أرادوا كرب الأرض للحرث. ويقال: الكلاب على البقر، يراد: صدنا بالبقر الكلاب، ويقال: تأويله: خل أمرا وصناعته. انظر: المجل 3/783؛ وجمهرة الأمثال 2/169؛
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٧٦٤
ك ر ب قَيْدٌ وعَقْدٌ مُكْرَبٌ ومكروب وكَريبٌ‏:‏ موثّق‏.‏ وكربه الأمر‏.‏ غمّه وأخذ بنفسه‏.‏ ورجل مكروب وكريب‏.‏ وغمٌّ كاربٌ واعتراه كرب وكربةٌ وكروب وكربٌ‏.‏ وشدّ عقد الكرب وهو الحبيل الموصول بالرّشاء الملويّ على العراقي‏.‏ وأكرب الأمر‏:‏ اشتدّ قربه وكاد يقع‏.‏ وكربت الشمس أن تغرب‏.‏ وكاربه‏:‏ قاربه وتكرّب حتى لا متكرّبٌ أي تقرّب ومنه‏:‏ الكروبيّون والكروبية من الملائكة‏.‏ قال أمية‏:‏
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ١٠٬٨١٣
الكَرْبُ، على وَزْن الضَّرْبِ مَجْزُومٌ: الـحُزْنُ والغَمُّ الذي يأْخذُ بالنَّفْس، وجمعه كُرُوبٌ. وكَرَبه الأَمْرُ والغَمُّ يَكْرُبهُ كَرْباً: اشْتَدَّ عليه، فهو مَكْرُوبٌ وكَرِيبٌ، والاسم الكُرْبة؛ وإِنه لـمَكْرُوبُ النفس. والكَرِيبُ: الـمَكْروبُ. وأَمْرٌ كارِبٌ. واكْترَبَ لذلك: اغْتَمَّ. والكَرائِبُ: الشدائدُ، الواحدةُ كَرِيبةٌ؛ قال سَعْدُ بن ناشِبٍ المازِنيُّ: فيالَ رِزامٍ رَشِّحُوا بي
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٣٩٢
* ك ر ب * * الكُرْبةُ * بالضم الغم الذي يأخذ بالنفس وكذا * الكَرْبُ * تقول * كَرَبَهُ * الغم أي اشتد عليه من باب نصر و * كَرَبَ * أني فعل كذا بفتح الراء أيضا أي كاد أن يفعل كرب الأرض أيضا قلبها للحرث و * مَعْدِيكَرِبَ * فيه ثلاث لغات معد يكرب برفع الباء غير مصروف ومعد يكرب بفتح الباء مضاف إليه غير مصروف لأن كرب عند صاحب هذه اللغة مؤنث معرفة ومعد يكرب مضاف إليه مصروف وياء معدي ساكنة بكل حال
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ١٢٬١٣٠
الكرب على وزن الضرب مجزوم: الحزن، والغم الذي يأخذ بالنفس، بفتح فسكون، وضبط في بعض النسخ محركة، ومثله في الصحاح كالكربة بالضم. ج أي: جمع الكرب كروب، كفلس وفلوس. وأما الكربة، فجمعه كرب، كصرد، ففي عبارة المؤلف إيهام وكربه الأمر والغم يكربه كربا: اشتد عليه، فاكترب لذلك: اغتم، فهو مكروب وكريب، وإنه لمكروب النفس. والكريب: المكروب، وأمر كارب. الكرب: الفتل، يقال: كربته كربا، أي: فتلته، وقال الكميت:
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٢٬٨٩٣
كَرَبَ 1 كَرَبَ ذ , aor. كَرُبَ , inf. n. كُرُوبٌ, It was, or became, near; drew near; approached. (S, K.) [Compare قَرُبَ.] ― -b2- [You say] كَرَبَ أَنْ يَكُونَ, and كَرَبَ يَكُونُ, He, or it, was near, or nigh, to being ― -b3- . (TA.) This is one of the verbs to which one does not give as its enunciative the act. part. n. of the verb which is its proper enunciative: [so that] you do not say,
رابط المدخل

كَرَبَ 1 كَرَبَ ذ , aor. كَرُبَ , inf. n. كُرُوبٌ, It was, or became, near; drew near; approached. (S, K.) [Compare قَرُبَ.] ― -b2- [You say] كَرَبَ أَنْ يَكُونَ, and كَرَبَ يَكُونُ, He, or it, was near, or nigh, to being ― -b3- . (TA.) This is one of the verbs to which one does not give as its enunciative the act. part. n. of the verb which is its proper enunciative: [so that] you do not say, كَرَبَ كَائِنًا: [in which كَرَبَ implies the pron. هُوَ, which is called its noun; and كائنا is put for يَكُونُ, or أَنْ يَكُونَ, its proper enunciative]. (Sb.) كَرَبَ أَنْ يَفْعَلَ كَذَا He was near, or nigh, to doing so; he well nigh, or almost, did so. (S, K.) ― -b4- كَرَبَتِ الشَّمْسُ The sun was, or became, near to setting. (S, K.) ― -b5- كربت الجَارِيَةُ ان تُدْرِكَ The girl was near to coming of age. (TA.) ― -b6- كَرَبَتْ حَيَاةُ النَّارِ The fire was near to becoming extinguished. (S, K.) -A2- كَرَبَ He bound near together the two pasterns of an ass or of a camel with a rope or with shackles. (TA.) ― -b2- كَرَبَ القَيْدَ He straitened, or made narrow, the shackle, or shackles, (S, K, TA,) upon the [animal] shackled. (S, K.) 'Abd-Allah Ibn- 'Anameh Ed-Dabbee says, أَزْجُرْ حِمَارَكَ لَا يَرْتَعْ بِرَوْضَتِنَا اِذًا يُرَدَّ وَقَيْدُ العَيْرِ مَكْرُوبُ [Check thine ass: let him not pasture at large in our meadow: in that case he will be sent back with the ass's shackles straitened]: (S:) meaning Do not venture to revile us; for we are able to shackle this ass, and to prevent his acting as he pleaseth. (L.) See Ham, p. 290. ― -b3- كَرَبَ, aor. كَرُبَ , He loaded a she-camel. (S, K.) -A3- كَرَبَهُ, (aor. كَرُبَ , inf. n. كَرْبٌ, TA,) It (sorrow, grief, &c., S, K, or an affair, Msb, TA) afflicted, distressed, or oppressed, him, (S, Msb, K,) so that it filled his heart with rage. (Msb.) See also 8. -A4- كَرَبَ الدَّلْوَ, aor. كَرُبَ , (inf. n. كَرْبٌ, TA,) and ↓ كرّبها, (K,) and ↓ اكربها, (S, K,) He put or attached, a كَرَب to the bucket. (S, K.) ― -b2- كَرِبَ, aor. كَرَبَ , The rope called كَرَب of his bucket broke. (K.) كَرَبَ, aor. كَرُبَ ; and ↓ كرّب; explained by the words طَقْطَقَ الكَرِيبَ لِخَشَبَةِ الخَبَّازِ [app. meaning, He caused the كريب (a baker's wooden implement) to make a sound, or a reiterated sound, such as is termed طَقْطَقَة]. (K.) -A5- كَرَبَ; (accord. to the K;) or ↓ كرّب, inf. n. تَكْرِيبٌ; (accord. to IM;) He sowed land such as is called كَرِيبٌ. (K.) ― -b2- كَرَبَ الأَرْضَ, aor. كَرُبَ , inf. n. كَرْبٌ and كِرَابٌ, He turned over the ground for sowing, (K,) or for cultivating. (S, Msb.) -A6- كَرَبَ, aor. كَرُبَ , He took the كَرَب (or lower parts, or ends, of the branches) from the palm-trees. (IAar, K.) He lopped a palmtree. (Msb.) -A7- كَرَبَ, aor. كَرُبَ ; and ↓ كرّب; He ate the dates called كُرَابَة. (K.) -A8- كَرَبَ, aor. كَرُبَ , inf. n. كَرْبٌ, He twisted [a rope &c.] (قُتَلَ: accord. to some copies of the K) or he slew (قَتَلَ: accord to other copies of the same).

2 كَرَّبَ كرّب: see 1 in four places.

كاربه 3 كاربه ذ i. q. قاربه, He, or it, approached, or was or became near to, him, or it. (K.) The ك is substituted for ق. (TA.)

أَكربهُ 4 أَكربهُ ذ [He, or it, affected him with كَرْب, i. e. sorrow, grief, distress, or affliction: occurring in the TA in several places.] -A2- اكرب, inf. n. اِكْرَابٌ, He filled (K) a skin. (TA.) ― -b2- اكرب الاِنَاءَ He nearly filled the vessel: [as also اقربه]. (TA.) ― -b3- See 1. -A3- اكرب, inf. n. اِكْرَابٌ, (tropical:) He hastened, or sped: (S, K:) he ran, in the manner termed اِحْضَار and عَدْو. (AZ.) You say, خُذْ رِجْلَيْكَ بِاِكْرَابٍ [Take up thy feet with speed,] when you order one to hasten in his pace. (S.) In this sense, أَكْرَبَ is said of a man, but seldom; and of a horse, or other animal that runs. (Lth, Lh.)

تكرّب 5 تكرّب ذ He picked the dates called كُرَابَة (K) from among the roots of the branches (TA) [after the racemes of fruit had been cut off]; and تكرّب النَّخْلَةَ he picked the dates that were among the roots of the branches of the palm-tree, as also تَخَلَّلَهَا. (AHn, TA in art. خل.)

اكترب 8 اكترب ذ He became afflicted, distressed, or oppressed, by sorrow, grief, &c., (K,) or by an affair (TA) so also ↓ كَرِبَ, aor. كَرَبَ . (TA.)

كَرْبٌ كَرْبٌ ذ [an inf. n. of 1, q. v.] ― -b2- [You say] هٰذَهِ اِبِلٌ مِائَةٌ أَوْ كَرْبُهَا (this is the right reading; and some say that ↓ كُرْبُهَا is correct: TA: [the latter is the reading in the CK:]) There are a hundred camels, or about that number; or nearly so. (K.) كرب is syn. with قُرْبٌ. (L.) -A2- كَرْبٌ (S, O, K) and ↓ كُرْبَةٌ (S, O, Msb, K) Grief [or distress, that affects the breath or respiration, [lit.] that takes away the breath: (S, O, and so accord. to some copies of the K, [agreeably with present usage, see بَهْرٌ, last sentence:]) or the soul: (so [erroneously] accord. to some copies of the K) or anxiety, solicitude, or disquietude of the mind: (Msb:) [or grief, or anxiety, that presses heavily upon the heart:] or both signify anxiety, grief, or intense grief: (MA:) pl. of the former كُرُوبٌ, (K,) and of the latter كُرَبٌ. (Msb.)

كُرْبٌ كُرْبٌ ذ : see كَرْبٌ.

كَرَبٌ كَرَبٌ ذ The rope that is tied to the bucket after the مَنِين, which is the first [or main] rope, so that it (the كرب) remains if the منين break: or the rope that is tied to the middle of the cross-bars of the bucket, (and is then doubled, and then trebled, S,) so as to be that which is next the water, in order that the great rope may not rot: (S, K:) but in a marginal note in a copy of the S, it is said that this latter explanation properly applies to the دَرَك; not to the كرب: (IM:) pl. أَكْرَابٌ. (TA.) -A2- كَرَبٌ [coll. gen. n.] The lower parts, or ends, of palm-branches, (S, K,) which are thick and broad, (K,) like shoulderblades: (S:) or the stumps of the branches, or what remain upon the palm-tree, of the lower parts, or ends, of the branches, after the lopping, like steps: n. un. with ة. (TA.) Hence the proverb, مَتَى كَانَ حُكْمُ اللّٰهِ فِى كَرَبِ النَّخْلِ [When was the wisdom of God in the stumps, or lower ends, of palm-branches?] (S.) Said by Jereer, in reply to Es-Salatلn El-'Abdee, who had pronounced El-Ferezdak superior to Jereer in point of lineage, and Jereer superior to ElFerezdak as a poet. IB denies it to be a proverb; but IM contends against him that it is, [The meaning is, When was God's wisdom in husbandmen, and possessors of palm-trees? for the region of Es-Salatلn's tribe abounded in palm-trees. The words are applied to a man who provokes another to a contest for excellence, being unworthy of the contest. See Freytag, Arab. Prov., ii. 628.]

كُرْبَةٌ كُرْبَةٌ ذ : see كَرْبٌ.

كَرَبَةٌ كَرَبَةٌ ذ sing. of كِرَابٌ, which latter signifies The channels in which water flows (S) in a valley: (K:) or the upper parts (صُدُور) of valleys. (AA.) Aboo-Dhu-eyb says, describing bees, جَوَارِسُهَا تَأْوِى الشُّعُوفَ دَوَائِبًا وَتَنْصَبُّ أَلْهَابًا مَصِيفًا كِرَابُهَا [The eaters, or feeders, among them, resort to the upper parts of the mountains, busily engaged, and pour down (into) ravines with crooked water-channels]. (S.) [جوارس, شعوف, and مصيف, are explained as above in the TA: and الهاب is said in the S and TA, art. لهب, to be here pl. of لِهْبٌ. In a copy of the S, this last is erroneously written اِلْهَابًا.] -A2- كَرَبَةٌ (in the TA, written كَرَبٌ,) The piece of wood (زِرّ) in which is inserted the head of a tent-pole. (K.)

كَرْبَانُ كَرْبَانُ ذ A vessel nearly full: (S:) fem. كَرْبَاءُ; pl. كَرْبَى and كِرَابٌ. (TA.) Yaakoob asserts, that the ك in this word is a substitute for the ق in قَرْبَانُ; but ISd denies this. (TA.)

كرابُ اِنَاءٍ كرابُ اِنَاءٍ ذ [app. كِرَاب or كُرَاب] What is less than جُمَامُ اِنَاوِ; [i. e., what is nearly equal to the full, or piled-up, contents, or measure, of a vessel]. (TA.) See قِرَابٌ.

الكِرَابُ عَلَى البَقَرِ الكِرَابُ عَلَى البَقَرِ ذ [The turning over of the soil is the work of the oxen]: a proverb. (S, K.) See art. كِلب: [where other readings, namely الكِرَابَ and الكِلَابَ and الكِلَابُ, are mentioned]. (K.)

كَرِيبٌ كَرِيبٌ ذ i. q. قَرَاحٌ [Land which has neither water nor trees: or land that is cleared for sowing and planting: pl., app., كِرَابٌ: see an ex. near the end of the first paragraph of art. ختم:] (K:) and جَادِسٌ [land that is not cultivated nor ploughed], that has never been sowed. (TA.) See also جَرِيبٌ. -A2- A wooden implement of a baker, or maker of bread, with which he forms the cakes of bread (يُرَغِّفُ). (K.) [In the TA is added “ in the oven ”: but I doubt the propriety of this addition.] -A3- A knot, or joint, (كَعْبٌ), of a reed or cane. (K.) -A4- Accord. to IAar, i. q. شُوبَقٌ, which is the same as فَيْلَكُونٌ. [شوبق is an arabicised word, from the Persian شُوبَجْ, or چُوبَهْ, both of which signify a rolling-pin, and this meaning is given to شوبق and شوبك in the present day. It should be remarked, however, that كَرْنِيب (with ن), which is probably a corruption of كَرِيبٌ, is a name often given in Egypt, in the present day, to a baker's peel.] In the L, كريب is explained, as on the authority of Kr, by سَوِيقٌ; but this is probably a mistake for شوبق. (TA.) See مَكْرُوبٌ.

كَرَابَةٌ كَرَابَةٌ ذ : see كُرَابَةٌ

كُرَابَةٌ كُرَابَةٌ ذ (S, K) and ↓ كَرَابَةٌ (K), but the former is the more approved word, (TA,) Dates that are picked from among the roots of the branches (S, K) after the racemes of fruit have been cut off: (S:) the scattered dates that remain at the roots of the branches: (AHn, TA voce خُلَالَةٌ, which signifies the same:) pl. أَكْرِبَةٌ, in the formation of which, the augmentative letter (meaning the fem. ة, TA,) seems to have been rejected [or disregarded]; for فُعَالَةٌ (this is the right reading; TA; but in some copies of the K we read فُعَالَى, and in others فُعَال;) does not form a pl. on the measure أَفْعِلَةٌ. (K.) ― -b2- AHn says, that in this verse of Aboo-Dhu-eyb, كَأَنَّمَا مَضْمَضَتْ مِن مَّاءِ أَكْرِبَةٍ عَلَى سَيَابَةِ نَخلٍ دُونَهُ مَلَقُ اكربة signifies Mountain-tops, from which the water of the mountains flows down; and that its pl. is كَرْبَةٌ: but ISd remarks, that this assertion is not valid; because a sing. of such a measure does not form a pl. on the measure أَفْعِلَةٌ. He also says, in one place, that اكربة is [said to be] pl. of كرابة, which signifies “ dates that fall among the roots of the palm-branches; ” but [that] this is a mistake: upon which ISd remarks, In like manner, [this] his saying is in my opinion a mistake. (TA.)

كَرِيبَةٌ كَرِيبَةٌ ذ A misfortune; a calamity: (S:) or a severe misfortune, or calamity: (K:) pl. كَرَائِبُ. (S.)

الكَرُوبِيُّونَ الكَرُوبِيُّونَ ذ (K) and الكَرُّوبِيُّونَ, or this latter is a mistake, and الكَرُوبِيَّةُ, (TA,) [Hebr. כְּרֻבִים Cherubim,] the chiefs, or princes, of the angels; the archangels; (K;) of whom are Jebraeel and Meekلeel and Isrلfeel; who are also called المُقَرَّبُونَ, accord. to Abu-l-'ءliyeh: (TA:) the nearest of the angels to the bearers of the throne: so called from كرب as signifying “ nearness ” or the “ being near: ” (L:) or from their firmness, or compactness, of make; [see مُكْرَبٌ] because of their strength, and their patience in worship: or from كَرَبٌ, “ sorrow &c., ” because of their fear and awe of God. (MF.) Sh quotes the following of Umeiyeh: كَرُوبِيَّةٌ مِنْهُمْ رُكُوعٌ وَسُجَّدٌ [Archangels, among whom are (some) that bend down the body, and (some) that prostrate themselves]. (TA.)

مَا بِالدَّارِ كَرَّابٌ مَا بِالدَّارِ كَرَّابٌ ذ There is not any one in the house. (S, K.)

كَارِبٌ كَارِبٌ ذ [Becoming near; drawing near; approaching]: near; nigh. (TA.) ― -b2- 'Abd-Keys Ibn-Khufلf El-Burjumee says, أَبُنَىَّ اِنَّ أَبَاكَ كَارِبُ يَوْمِهِ فَاِذَا دُعِيتَ اِلَى المَكَارِمِ فَاعْجَلِ [O my child, verily thy father is near to his day (of death): therefore when thou shalt be called to (the performance of ) generous actions, make haste]. (S.) -A2- أَمْرٌ كَارِبُ An afflicting, distressing, or oppressive, affair. (TA.)

مُكْرَبٌ مُكْرَبٌ ذ (assumed tropical:) A joint full of sinews (K.) ― -b2- (assumed tropical:) A hard hoof. (TA.) ― -b3- (assumed tropical:) A firm, or compact, beast of carriage: (S:) a horse of strong and firm make: (AA:) a firm, or compact, (or strongly compacted, TA,) rope, building, joint, or horse: (K:) a strong horse. (ISd.) ― -b4- مُكْرَبُ المَفَاصِلِ, (A,) and المفاصل ↓ مَكْرُوبُ, (Lth,) (tropical:) An animal of firm joints. (Lth, A.) ― -b5- مُكْرَبُ الخَلْقِ (assumed tropical:) Of firm make. (TA.) -A2- مُكْرَبَاتٌ Camels that are brought to the doors of the tents, or dwellings, in the season of severe cold, in order that they may be warmed by the smoke: (K:) [or] i. q. مُقْرَبَاتٌ: see مُقْرَبٌ. (TA.) -A3- دَلْوٌ مُكْرَبَةٌ A bucket having a كَرَب attached to it. (S.)

مَكْرُوبٌ مَكْرُوبٌ ذ and ↓ كَرِيبٌ Afflicted, distressed, or oppressed, by sorrow, grief, or anxiety. (K, Msb.) -A2- See also مُكْرَبٌ.

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٢٬٥٨٥
كَرَبَ كَرَبَ U ( n. ac. كَرْب 1 ), a. Troubled, distressed, grieved; overloaded, overburdened; overworked, overtasked. b. U ( n. ac. كُرُوْب 27 ), Approached, drew near; was near, nigh to; was on the point of. c. ( n. ac. كَرْب 1 , كِرَاْب 23 ), Was low ( sun, fire ). d. Ploughed, turned over ( ground ). e. Rolled out ( dough ). f. ( n. ac. كَرْب 1 ), Twisted ( rope ). g. Tied a
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيبلا ترجمةالحروف: ٢٩٬٤٢٦
كرب كَرَبَ - يَكْرُبُ - كَرْب كَرَبَ - يَكْرُبُ + الشيءُ أو الأمر + الكائنَ أو الشيءَ: يُثيره ويهيجه ويقلب ما فيه ويعكره، ويذهب بسكونه وصفائه وسواء سطحه كَرَبَ - يَكْرُبُ + كائن + الأرضَ: يقلبها ويحرثها (ينكتها نكتاً) كَرَبَ - يَكْرُبُ + أمرٌ + النفسَ: يثيرها ويعكرها ويذهب بسكونها وخشوعها وصفائها كَرْب - الكَرْب: اسم فعل " كَرَبَ - يَكْرُبُ ":
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٢)

الجذور المجاورةالمجاورة: ١٠ (الإجمالي: ١٧)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. نجو

    الآيات المشتركة: ٤ · Özel konuşmak

  2. عظم

    الآيات المشتركة: ٣ · Büyük

  3. أهل

    الآيات المشتركة: ٢ · Hilal yeni ay demektir

  4. جوب

    الآيات المشتركة: ١ · Cevbe içi su dolu çukur, kova demektir

  5. نوح

    الآيات المشتركة: ١ · “Nevh” rüzgar estiğinde uğultu çıkaran dağdır

  6. ندو

    الآيات المشتركة: ١ · Nedve halkın toplandığı yerdir

  7. شرك

    الآيات المشتركة: ١ · Tasma kayış demektir

  8. قبل

    الآيات المشتركة: ١ · Önce

  9. قوم

    الآيات المشتركة: ١ · Hayvanların ön ayaklarına denir

  10. قول

    الآيات المشتركة: ١ · Birlikte bir iş yapan kimselere, belli bir sesle kumanda…

الآيات التي ورد فيها(٤)

  1. وَنُوحًا إِذْ نَادَى مِنْ قَبْلُ فَاسْتَجَبْنَا لَهُ فَنَجَّيْنَاهُ وَأَهْلَهُ مِنَ الْكَرْبِ الْعَظِيمِ

    Felaket

  2. وَنَجَّيْنَاهُ وَأَهْلَهُ مِنَ الْكَرْبِ الْعَظِيمِ

    Felaket

  3. وَنَجَّيْنَاهُمَا وَقَوْمَهُمَا مِنَ الْكَرْبِ الْعَظِيمِ

    Felaket

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökكرب
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerغمم, حزن, همم
Zıt Kökفرج
Çekirdek Özet 1Kuyudan su çekerken kovayı ana ipe bağlayan, aşırı gerilim ve yük taşıyan sıkı ve boğucu düğüm
Çekirdek Özet 2İnsanın göğsünü daraltan, nefesini kesen ve kendi gücüyle içinden çıkamayacağı kuşatıcı, boğucu büyük felaket
Çekirdek Özet 3Bireysel ve toplumsal ölçekte dış müdahale veya ilahi kurtarma olmaksızın çözülemeyen varoluşsal tıkanma ve kriz durumu
Kritik Hata RiskiKökün yalnızca sıradan bir üzüntü veya moral bozukluğu sanılması ve boğucu, nefes kesici varoluşsal felaket boyutunun gözden kaçırılması

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
كرDönme, tekrarlama, zorlayıcı şekilde geri sarma, sıkıştırma ve baskı kurma; كرر, كرس, كره köklerinde olduğu gibi bir yükün veya hareketin art arda binmesiبİçeride tutma ve kapatma imgesi eklenerek baskının ve gerilimin dışa kaçış yolu bırakmayacak şekilde bir noktaya kilitlenmesi, bağın sımsıkı düğümlenmesi

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
كAvuç içi; kavrama, eğme, kaplamaBir nesneyi veya varlığı bütünüyle avucunun içine alıp kıstırma ve dış etkilerden soyutlayarak baskılama
رİnsan başı; baş, ilk, üstYükün ve baskının doğrudan can merkezine, zihne, nefes borusuna ve tepeden gelen ağırlığa yönelmesi
بEv, çadır; iç, barınma, içinde olmaKapanma, sınırların daralması, hareket alanının tamamen hapsolması ve dışarıya çıkışın engellenmesi
كربBir varlığın bütünüyle kavranıp (ك) can merkezinden ve tepeden (ر) kapalı bir hacme sıkıştırılarak (ب) boğulmasıCanı ve nefesi boğazda düğümleyen, her yönden kuşatıcı ve kaçışı imkânsız kılan nihai gerilim ve düğümlenme hali

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamKuyu kovasının sapındaki kulba ana ip bağlandıktan sonra çözülmemesi ve ağır yükü taşıması için üzerine vurulan son derece sıkı ve sert düğüm; ayrıca toprağı derinden altüst ederek sürme ve hurma dalının gövdeye yapışan sert dip kısmı
Cahiliye şiiri kullanımıHutey’e ahde vefa ve sağlam bağ kurmayı bu somut nesne üzerinden tasvir eder: قوم إذا عقدوا عقدا لجارهم / شدوا العناج وشدوا فوقه الكربا
Erken Arapça kullanımSa‘d b. Nâşib el-Mâzinî ölüme ve büyük badirelere atılmayı keder ve felaket anlamındaki çoğul formla anar: فيال رزام رشحوا بي مقدما / إلى الموت خواضا إليه الكرائبا

المصدر Maqāyīs al-Lugha, Kitābü’l-ʿAyn, Lisān al-ʿArab, Asās al-Balāgha.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça كرب kökü, Sami dillerinde iki ana anlamsal damar üzerinden takip edilir. Birinci damar, Batı Sami grubunda ve özellikle Arapçada kökleşen sıkma, düğümleme, daraltma ve boğucu keder verme anlamıdır. İbranice ve Aramicede bu kök doğrudan psikolojik keder yerine daha çok yaklaşma, daralma veya bağlamına göre bükülme izleri taşırken, Doğu Sami dil ailesinde yer alan Akadcada karābu kökü tapınma, dua etme, bereket dileme ve kutsama anlamlarına evrilmiştir; nitekim yüksek dereceli mukarreb melekleri ifade eden kerûbîler lafzı da bu semantik kökene bağlanır. Arapçada ise kök, somut bedevi yaşamındaki kuyu teçhizatının en kritik ve en gergin noktası olan bağlama düğümüyle fiziksel temelini bulmuş, oradan canı boğaza getiren nefes kesici kedere aktarılmıştır. Fonetik ve semantik geçişlerde sertlik, gerginlik ve aşırı yakınlaşma manası korunmuştur.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs, David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques), Maqāyīs al-Lugha.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönKuyunun ipindeki gergin bağ ve yaklaşma fiiliFiziksel düğümleme ve gerilme eylemi, nefesi tıkayan keder ve bir şeyin vaktinin yaklaşması anlamlarına genişlemiştirKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiAkadca karābu ve İbranice k-r-b bağlamıAkadcada dua etme ve kutsama, Batı Sami dillerinde ise sıkışma ve yaklaşma semantiği mevcutturGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik bükme, bağlama ve sıkma tabakasıVeri bulunamadıMuhtemel

المصدر David Cohen, Brown-Driver-Briggs, Lisān al-ʿArab.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
كربAnlamlıSıkıştırmak, düğümlemek, daraltmakAğır yük altında nefesin tıkanması ve felaketin kuşatmasıHedef kök; Kur'an'da geçer
كبرAnlamlıBüyümek, yaşlanmak, hacimce artmakBir nesnenin veya durumun boyut ve ağırlık bakımından genişlemesiKur'an'da geçer; ortak ağırlık ve baskı hissi
ركبAnlamlıÜstüne binmek, üst üste gelmekBir şeyin başka bir tabaka üzerine yerleşip baskı yapmasıKur'an'da geçer; üst üste binme ilişkisi
ربكAnlamlıKarıştırmak, birbirine katmakİşlerin veya nesnelerin çözülemez şekilde kördüğüm olmasıKur'an'da geçmez; düğümlenme ve karışma bağı
بكرAnlamlıSabah erken davranmak, ilk olmakZamanın ilk diliminde harekete geçmek, tazelikKur'an'da geçer; zıt yönde başlangıç açılımı
بركAnlamlıÇökmek, sabit kalmak, bereketlenmekDevenin göğsü üstüne çöküp yere sabitlenmesi ve ağırlık koymasıKur'an'da geçer; çökme ve ağırlık bağı

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
كربMerkezKuşatıcı ve nefes kesici büyük kederKişinin nefesini kesen ve içinden kendi çabasıyla çıkamayacağı boğucu felaketDüğümün sıkışması gibi canı boğazda kilitleyen hal
غممKomşuÜstü örtücü ve karartıcı hüzünİnsanın iç dünyasını bir bulut gibi bütünüyle örten ve karartan gamكرب düğümleyici iken غمم örtücü ve kapatıcıdır
حزنKomşuKayıptan doğan içsel acı ve kederYitirilen bir nimet veya değer ardından kalpte hissedilen sert kederحزن geçmişe dönük elem iken كرب fiili boğulmadır
هممKomşuZihni meşgul eden gelecek kaygısıHenüz gerçekleşmemiş bir işin getirdiği zihinsel erime ve telaşهمم içsel tasadır, كرب ise gerçekleşmiş yıkımdır
فرجZıtDüğümlerin çözülmesi ve açılmaKapalı ve sıkışık durumun yarılarak ferahlığa ve genişliğe kavuşmasıكرب kökünün sıktığı bağı tamamen çözen zıt kutup

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaكربBoğucu keder ve felaketNefesi tıkayan, kurtuluşu güç kılan varoluşsal darlıkKesin
LatinceAngustia, CalamitasDaralma, sıkışma, yıkıcı afetRuhsal boğulmayı ve dışsal felaketi karşılar; düğüm metaforunu kısmen dışarıda bırakırGüçlü
İngilizceAnguish, Dire distress, AfflictionBoğucu acı, ağır felaket, daralmaNefes aldırmayan ızdırabı çok iyi verir ancak kuyu ipindeki fiziksel düğüm bağı yokturGüçlü
AlmancaBeklemmung, Drangsal, schwere NotGöğüs sıkışması, ağır darlıkGöğsü daraltan boğulma hissini (Beklemmung) tam karşılarGüçlü
FransızcaAngoisse, Détresse extrêmeDaralma, aşırı çaresizlikKlostrofobik sıkışmayı ve çaresizliği ifade ederGüçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Lane’s Arabic-English Lexicon.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
الْكَرْبِ الْعَظِيمِTarihsel ve küresel çaptaki kitlesel yok oluş ve boğulma tehlikesiNûh kavminin tufanla helakinden ve boğulmasından müminlerin kurtarılması bağlamında Enbiyâ 21:76 ve Sâffât 37:76
الْكَرْبِ الْعَظِيمِFiravun ve ordusunun tahakkümü altındaki soykırım ve köleleştirilme zilletiMûsâ ve Hârûn’un kavimleriyle birlikte maruz kaldıkları ezici zulümden kurtarılışı bağlamında Sâffât 37:115
كَرْبٍKarada ve denizde insanın başına gelen, kendi imkânlarıyla aşamadığı her türlü bireysel ve toplumsal ölümcül sıkıntıİnsanın karanlıklarda yakalandığı çaresizlikten yalnızca Allah'ın kurtardığını bildiren tevhid bağlamında En‘âm 6:64

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamKurtuluş ve ilahi inayet (necât) doktriniKulun hiçbir sebebi tüketemediği nihai kriz anında tevhidi yöneliş ve yalnızca Allah'ın fail oluşuİnsani kudretin sıfırlandığı noktadaki mutlak acziyet hali
Fıkıhİztırar ve ölümcül tehlike haliCan güvenliğinin kalmadığı kriz ortamında haramların mubah hale gelmesi ve darlık hükümleriHayati tehdit içeren ve telafisi olmayan darlık durumu
TefsirPeygamberlerin mucizevi kurtuluşlarıNûh'un tufandan, Mûsâ'nın Firavun'dan kurtarılışındaki azametli ilahi müdahaleBireysel kederden ziyade toplumsal ve ontolojik helak tehdidi
HadisSıkıntı ve hüzün duaları (duâu'l-kerb)Büyük bir daralma ve nefes darlığı anında sığınılacak esmâ ve kelimelerCanı daraltan ızdırabın ilahi zikir ile çözülmesi

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniTevhid ve dua psikolojisiMutlak acziyet eşiğiSahte ilahların devreden çıkması ve ihlasın doğmasıİnsan ancak nefesi kesilip kuşatıldığında şirk kalıntılarından arınarak mutlak teslime ulaşırKesin
İlmiKriz yönetimi ve epistemolojiSistemik kilitlenmeMevcut yöntemlerin iflası ve yeni paradigmaya zorlamaBilgi ve uygulama ağının tıkandığı, dışsal bir ilke olmadan çözülemeyen kriz haliGüçlü
Siyasiİstibdat ve kitlesel imha tehdidiTiranlık ve soykırım darlığıToplumun varoluşsal direncini kırmaİktidarın baskıyı en uç raddeye taşıyarak tebaanın nefesini kesmesi ve yok oluşa sürüklemesiGüçlü
İktisadiİflas ve borç sarmalıÇözümsüz borç düğümüPiyasada likiditenin ve dolaşımın sıfırlanmasıÜretim ve mübadele bağlarının aşırı gerilimle kilitlenip iktisadi nefes borularının tıkanmasıMuhtemel

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerAkışkanlar mekaniğinde kritik tıkanma (choking) ve tekillikBir boruda veya kanalda akışın aşırı basınç ve daralma sebebiyle kilitlenmesi, hacmin sıfıra yaklaşmasıGüçlü
Beşeri bilimlerSosyolojide anomi ve psikolojide panik temelli varoluşsal daralmaBireyin veya toplumun başa çıkma mekanizmalarının çökmesi, nefes alamama ve felç olma hissiGüçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökün günümüz dillerine çevrilirken sıradan bir üzüntü, efkâr, tasa veya geçici can sıkıntısı olarak tercüme edilmesi
Kur'an içi daha geniş anlamKur'an'da kök, tufan gibi topyekûn boğulmaları veya firavunî soykırımlar gibi nefes kesen, kurtuluşu insan gücünü aşan büyük felaketleri ifade eder
Yanlış anlamanın doğuracağı hataAyetlerdeki mucizevi necatın ve kurtuluşun boyutu kavranamaz; peygamberlerin ve toplumların yaşadığı varoluşsal kriz hafifletilmiş olur

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın felaket ve kurtuluş anlatılarındaki en uç psikolojik ve fiziksel sıkışma halini gösterdiği için önemlidir; sıradan bir hüznü değil, nefesi kesen girdabı anlatır.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Nûh kıssasındaki tufan sahnelerinde, Mûsâ kıssasındaki kölelik ve denizle kuşatılma anlarında ve insanın ölümle burun buruna geldiği deniz karanlıkları tasvirlerinde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Allah'a yönelişin yalnızca entelektüel bir kabul değil, insanın tüm sebeplerden ümidini kestiği mutlak darlık anında fıtraten açığa çıkan bir hakikat olduğunu hatırlatır.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamKuyu kovasının sapına atılan, ağır su yükünü kaldırmak için sımsıkı boğulan gergin bağ düğümü ve toprağın derinden sürülmesi.
  • Soyut anlamİnsanın göğsünü sıkan, nefes yollarını tıkayan, dış bir inayet ve müdahale olmaksızın kendi imkânlarıyla çözülemeyen dehşet verici darlık ve kriz hali.
  • Sistematik karşılıkBir sistemin iç dengelerinin tamamen çöküp aşırı gerilim altında kilitlenmesi; kurtuluşun yalnızca sistemi aşan harici bir faille mümkün olması.
  • LaTeX modeliK=lim⁡V→0P⋅TΦ
  • LaTeX açıklamasıFormülde K boğucu darlık ve felaket durumunu (كرب), P dışsal baskı ve yükün şiddetini, T düğümdeki gerilimi, Φ sistemin iç kaçış ve direnç imkânlarını, V ise bireyin veya toplumun hareket ve nefes alma alanını temsil eder; hareket ve nefes alanı sıfıra yaklaşırken darlık ve kriz sonsuza ıraksar.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ك