برك

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ب-ر-كالصيغ: ١٥ · الجذور المجاورة: ٥٥ · الآيات: ٣٢ · السور: ٢٢؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».جعلأرضفَتَبَارَكَبَارَكْنَابَرَكَاتٍمُبَارَكَةٍبركنزلحولغربليلمُبَارَكًاقريشجر

الجذرالصيغ ١٥الآيات ٣٢السور ٢٢المجاورة ٥٥

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

برك

ب - ر - ك

جذر
  • الورود: ٣٢
  • الآيات: ٣٢
  • الصيغ: ١٥
  • المعاجم: ١٣

Birkan yanardağ demektir. Yerden fışkırıp saçılan su için de kullanılır. Bol, bereketli demektir.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(١٣)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Birkan yanardağ demektir. Yerden fışkırıp saçılan su için de kullanılır. Bol, bereketli demektir.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٦٬٩٨٢
الكاف والراء والباء معهما ك ر ب، ك ب ر، ر ك ب، ب ك ر، ر ب ك، ب ر ك كلهن مستعملات كرب: الكَرْبُ، مجزوم، هو الغم الذي يأخذ بالنفس. يقال: كَرَبه أمر، وإنه لمكروب ُالنفس. والكُربة: الاسم، والكَريبُ: المكروبُ. وأمر كاربٌ. والكُرُوبُ: مصدر كَرَبَ يكْرُبُ. وكل شيء داني أمراً فقد كَرَب، يقال: كَرَبَتِ الشمس أن تغيب، وكربت الجارية أن تدرك، وكَرَبَ الأمر أن يقطع. والكَرَبُ: الكِرْناف، وهو أصل السعفة، قال
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٬٣٠١
بَرَكَ البعيرُ يَبْرُكُ بُروكاً، أي اسْتَناخَ. وأَبْرَكْتُهُ أنا فَبَرَكَ، وهو قليلٌ، والأكثر أَنَخْتُهُ فاستناخ. ويقال: فلان ليس له مَبْرَكُ جملٍ. وكلُّ شيء ثبتَ وأقامَ فقد بَرَكَ. والبَرْكُ: الإبلُ الكثيرةُ؛ والجمعُ البُروكُ. والبَرْكُ أيضاً: الصدر، فإذا أدخلت عليه الهاء كسَرت وقلت بِرْكَةٌ. وقولهم: ما أحسن بِرْكَةَ هذه الناقة، وهو اسمٌ للبُروكِ، مثل الرِكْبَةِ والجِلْسَةِ. وابْتَرَكَ الرجل، أي
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠بلا ترجمةالحروف: ٢٧٬٩٣٥
ك ر ب كرب ، كبر ، ركب ، ربك ، برك ، بكر : مستعملات . كرب : قال الليث : الكربُ مجزومٌ هو الغم الذي يأخذ بالنفس ، يقال : كربه الغم ، وإنه لمكروب النفس ، والكربة : الاسم ، والكريب : المكروب ، وأمرٌ كارب ، والكُرُوبُ : مصدر كَرَب يكرُب ، وكل شيء دنا فقد كرَب . يقال : كرَبت الشمس أن تغيبَ وكرَبت الجاريةُ أن تُدرِك . وفي الحديث : ( إذا اسْتَغْنى أو كرَبَ اسْتَعَفَّ ) . قال أبو عبيد : كرب أي دنا من ذلك
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٣٢٬٣٨١
(باب الباء والراء وما معهما في الثلاثي) (برز) الباء والراء والزاء أصلٌ واحد، وهو ظهور الشيء وبُدُوُّه، قياسٌ لا يُخْلِفُ. يقال بَرَزَ الشيءُ فهو بارزٌ. وكذلك انفرادُ الشيءِ من أمثاله، نحو: تبارُزِ الفارِسَيْن، وذلك أنَّ كلَّ واحدٍ منهما ينفرد عن جماعته إلى صاحبه. والبَرَاز المتَّسع من الأرض؛ لأنه بادٍ ليس بغائِطٍ ولا دَحْلٍ ولا هُوَّة. ويقال امرأةٌ بَرْزَةٌ أي جليلةٌ تبرُزُ وتجلِسُ بفِنَاء بيتها.
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ١٬٩٢٤
- أصل البرك صدر البعير وإن استعمل في غيره، ويقال له: بركة، وبرك البعير: ألقى بركه، واعتبر منه معنى اللزوم، فقيل: ابتركوا في الحرب، أي: ثبتوا ولا زموا موضع الحرب، وبراكاء الحرب وبروكاؤها للمكان الذي يلزمه الأبطال، وابتركت الدابة: وقفت وقوفا كالبروك، وسمي محبس الماء بركة، والبركة: ثبوت الخير الإلهي في الشيء. قال تعالى: ﴿لفتحنا عليهم بركات من السماء والأرض﴾ [الأعراف/96]، وسمي بذلك لثبوت الخير فيه
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٥٦٤
ب ر ك بارك الله فيه وبارك له وبارك عليه وباركه‏.‏ وبرك على الطعام وبرك فيه إذا دعا له بالبركة وطعـام بريـك ومـا أبـرك هـذا وأيمنـه وابتـرك الصيقـل إذا مـال علـى المـدوس‏.‏ وابتـرك الفرس في عدوه‏:‏ اعتمد فيه واجتهد وفرس مستقدم البركة‏.‏ وفي بستانه بركة مصهرجة وفيه برك تفيض‏.‏ ومن المجاز‏:‏ حكّت الحرب بركها بهم‏.‏ قال‏:‏ فأقعصتهم وحكت بركهـا بهـم وأعطت النهب هيان بن بيـان ووضع عليهم الدهر
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ١٠٬٩٥٧
البَرَكة: النَّماء والزيادة. والتَّبْريك: الدعاء للإنسان أو غيره بالبركة. يقال: بَرَّكْتُ عليه تَبْريكاً أي قلت له بارك الله عليك. وبارك الله الشيءَ وبارك فيه وعليه: وضع فيه البَرَكَة. وطعام بَرِيك: كأنه مُبارك. وقال الفراء في قوله رحمة الله وبركاته عليكم، قال: البركات السعادة؛ قال أبو منصور: وكذلك قوله في التشهد: السلام عليك أيها النبي ورحمة الله وبركاته، لأن من أسعده الله بما أسعد به النبي، صلى
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٤٦٦
* ب ر ك * * بَرَك * البعير من باب دخل أي استناخ و * أبْرَكَهُ * صاحبه فبرك وهو قليل والأكثر أناخه فاستناخ و * البِرْكَةُ * كالحوض والجمع * البِرَكُ * قيل سميت بذلك لإقامة الماء فيها وكل شيء ثبت وأقام فقد * بَرَكَ * و * البَرَكَة * النماء والزيادة و * التَّبْرِيكُ * الدعاء بالبركة ويقال * بارَك * الله لك وفيك وعليك وباركك ومنه قوله تعالى ﴿أن بورك من في النار﴾ و * تَبَاركَ * الله أي بارك مثل قاتل
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ١٦٬٨٨٧
البركة، محركة: النماء والزيادة، وقال الفراء: البركة: السعادة وبه فسر قوله تعالى: رحمة الله وبركاته عليكم أهل البيت لأن من أسعده الله تعالى بما أسعد به النبي صلى الله عليه وسلم فقد نال السعادة المباركة الدائمة، قال الأزهري: وكذلك الذي في التشهد. والتبريك: الدعاء بها نقله الجوهري للإنسان أو غيره، يقال بركت عليه تبريكا: أي قلت له: بارك الله عليك. وطعام بريك كأنه مبارك فيه قاله أبو مالكي، وقال
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٧٬٦٨٦
بَرَكَ 1 بَرَكَ بر برك بركة , (S, Msb, K,) aor. بَرُكَ , (S, TA,) inf. n. بُرُوكٌ (S, Mgh, Msb, K) and تَبْرَاكٌ, (K,) said of a camel, (S, Mgh, Msb,) i. q. اِسْتَنَاخَ [i. e. He lay down, or kneeled and lay down, upon his breast, with his legs folded]; (S, K;) he made his breast to cleave to the ground; (Mgh;) he fell upon his بَرْك, i. e. breast; (Msb;) he threw his برك, i. e. breast, upon the
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٬١٥٤
بَرَكَ بَرَكَ U ( n. ac. بُرُوْك 27 ), a. Knelt; squatted, crouched down. b. [ Bi ], Remained, stayed in. c. [ 'Ala ], Sat upon. بَرَّكَ بَرَّكَ II , a. Made to kneel down. b. [ 'Ala or Fī ], Blessed, invoked blessings upon. بَاْرَكَ بَاْرَكَ III , a. see II (b) . أَبْرَكَ أَبْرَكَ IV , a. see II (a) . تَبَرَّكَ تَبَرَّكَ V , a. Was blessed. تَبَاْرَكَ تَبَاْرَكَ VI , a. Was
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ٥٢٬١٥٥
برك بَرَكَ - يَبْرُكُ - بَرَكَة - بَرَكات - بَارَكَ - يُبارِكُ - مُبارَك - تَبارَك - يَتَبارَكُ بَرَكَ - يَبْرُكُ + الكائن أو الشيء أو الأمر: يثبت ويستمر ويدوم ويكثر، وذلك من حيث الخير والنفع والأثر بَرَكَة: على وزن " فـَعـَلـَة": اسم فعل بمعنى مفعول من " بَرَكَ - يَبْرُكُ": ثبات ودوام الخير والنفع الحسن: وهي أيضاً ما يكون بفعل " بَرَكَ -
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(١٥)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٥٥ (الإجمالي: ٢٠٥)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. نزل

    الآيات المشتركة: ٨ · “Nezle” konaklama yeri demektir

  2. حول

    الآيات المشتركة: ٣ · Ağaçlık yerleri çevreleyen topraktan tümsek ve çukur demetir

  3. سمو

    الآيات المشتركة: ٧ · “Sem” hayvanın sırtı, “ard” da hayvanın karnıdır

  4. ليل

    الآيات المشتركة: ٤ · Durgun suyda dibe çöken mile “leyl“, akıp denize giden…

  5. أرض

    الآيات المشتركة: ٨ · Hayvanların sırtına sema, alt tarafına ard denir

  6. بيت

    الآيات المشتركة: ٣ · Beyt ev demektir

  7. قري

    الآيات المشتركة: ٣ · Kasaba

  8. شرق

    الآيات المشتركة: ٢ · Güneşin doğduğu yerdir

  9. غرب

    الآيات المشتركة: ٢ · Ğarb, Güneşin batığı yerdir

  10. علم

    الآيات المشتركة: ١٠ · Dağın sivri noktası demektir

  11. جعل

    الآيات المشتركة: ٦ · Ceal sıcak tencerinin tutulması için kullanılan bez…

  12. شجر

    الآيات المشتركة: ٢ · Ağaç

الآيات التي ورد فيها(٣٢)

  1. … وَالْقَمَرَ وَالنُّجُومَ مُسَخَّرَاتٍ بِأَمْرِهِ أَلَا لَهُ الْخَلْقُ وَالْأَمْرُ تَبَارَكَ اللَّهُ رَبُّ الْعَالَمِينَ

    Aşama aşama bereketlendirdi

  2. تَبَارَكَ الَّذِي نَزَّلَ الْفُرْقَانَ عَلَى عَبْدِهِ لِيَكُونَ لِلْعَالَمِينَ نَذِيرًا

    Aşama aşama bereketlendirdi

  3. تَبَارَكَ الَّذِي إِنْ شَاءَ جَعَلَ لَكَ خَيْرًا مِنْ ذَلِكَ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ وَيَجْعَلْ لَكَ قُصُورًا

    Aşama aşama bereketlendirdi

  4. تَبَارَكَ الَّذِي جَعَلَ فِي السَّمَاءِ بُرُوجًا وَجَعَلَ فِيهَا سِرَاجًا وَقَمَرًا مُنِيرًا

    Aşama aşama bereketlendirdi

  5. تَبَارَكَ اسْمُ رَبِّكَ ذِي الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِ

    Aşama aşama bereketlendirdi

  6. تَبَارَكَ الَّذِي بِيَدِهِ الْمُلْكُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ

    Aşama aşama bereketlendirdi

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökبرك
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerنعم, فضل, خير
Zıt Kökمحق
Çekirdek Özet 1Bir şeyin yere sağlamca yerleşip sabit kalması, devenin göğsü üzerine çöküp ayrılmaması ve suyun havuzda durulup birikmesi
Çekirdek Özet 2İlahi hayrın bir varlıkta, mekânda, zamanda veya metinde kesintisiz, kalıcı ve sürekli artan biçimde yerleşmesi
Çekirdek Özet 3İlahi kaynağa bağlılığın sağladığı eksilmeyen, tükenmeyen ve nesiller boyu genişleyen varoluşsal bereket ve süreklilik
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca niceliksel ve maddi bir çoğalma olarak daraltıp asıl kurucu anlam olan ثبات (kalıcılık, yerleşiklik ve sarsılmaz hayır) boyutunu göz ardı etmek

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
برDışarı çıkma, ayrışma, temizlenme, genişliğe ve karaya ulaşma; برأ (yaratıp berî kılma), برز (ortaya çıkma), برق (parlama) ve برر (geniş iyilik) köklerinde görülen enginlik ve durulukكAvuçla kavrama, baskılama ve çökme etkisi katarak yayılan ve dışa taşan genişliği belirli bir mahalde sabitlemiş, yere bastırarak sürekli ve kalıcı kılmıştır

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
بEv, çadır; iç, barınma, içinde olmaBir mahale dâhil olmayı, muhafaza altına girmeyi ve içsel bir mekânda toplanmayı temsil eder.
رİnsan başı; baş, ilk, üstAğırlık merkezini, üstünlüğü, yukarıdan aşağıya doğru gerçekleşen ana yönelimi ve otoriteyi ifade eder.
كAvuç içi; kavrama, eğme, kaplamaBir nesnenin üzerine bastırarak tutmayı, kavramayı, zemine intibak etmeyi ve kuşatmayı gösterir.
بركMekân içine yukarıdan bir ağırlık ve kavrayışla çöküp sabitlenme hareketiÜstten gelen bir ağırlığın zemine temas edip kendini bırakması, orayı kavraması ve çadır gibi sağlam bir duruşla yerinden kımıldamayacak biçimde sabitleşmesidir.

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamDevenin göğsünü (بَرْك) yere dayayarak çökmesi ve oraya yerleşip kalkmaması; suyun bir çukurda toplanıp kalıcı gölet veya havuz (بِرْكَة) oluşturması
Cahiliye şiiri kullanımıTarafetü’b-nü’l-ʿAbd divanında geçer; çöle çökmüş develeri nitelemek üzere şöyle der: وبَرْكٍ هجودٍ قد أثارت مخافتي / نواديها أمشي بعضب مجـرد
Erken Arapça kullanımSavaşta sebat eden savaşçılar ve savaşın tüm ağırlığıyla bir topluluğun üzerine çökmesi için حكت بركها بهم ifadesi kullanılmıştır.

المصدر Lisān al-ʿArab, Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Asās al-Balāgha.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Proto-Sami dil mirasında *b-r-k kökü, bedensel bir eylem olan diz çökme ile ilahi bir lutuf ve kutsama olan bereket anlamlarını eşzamanlı olarak barındıran temel ve arkaik bir köktür. İbranicede ב-ר-ך (b-r-k / barakh) eylemi diz çökmek, saygı sunmak ve Tanrı’nın bir kimseye lütufta bulunup bereket bahşetmesi (b'rakhah) anlamındadır. Süryanicede ܒ-ܪ-ܟ (b-r-k / barekh) kökü diz üstü durmak, dua ve takdis etmek; isim formu olan burkhethā ise kutluluk ve ilahi feyiz anlamını taşır. Ugarit dilinde brk formu kutsamak ve lutuf bahşetmek manasında doğrudan tanrısal eylemler için kullanılır. Arapçada kökün somut bedensel boyutu devenin çöküşü (بُرُوك) ve devenin göğsü (بَرْك) üzerinden muhafaza edilmiş; soyut boyutu ise bir mekânda veya nesnede hayrın kalıcı, tükenmez ve durulmuş olması (ثبوت الخير الإلهي) şeklinde kristalleşmiştir. Arapça, kökün fiziki yerleşme ve sebat yönünü Sami ailesinin diğer üyelerine kıyasla daha ayrıntılı biçimde leksikalleştirmiştir.

درجة الثقة Kesin

المصدر Brown-Driver-Briggs, HALOT, Payne Smith, David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques).

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönبرك kökünden türeyen بَرَكَة ve بُرُوكDevenin yere çöküp ağırlığıyla oraya mıhlanması ve suyun havuzda sabit kalması somut çekirdeğinden hareketle, ilahi hayrın bir varlığa yerleşip onda tükenmez bir kaynak haline gelmesi soyutlaması gelişmiştir.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice בָּרַךְ, Süryanice ܒܰܪܶܟ, Ugaritçe brkDiz çökme hareketi ile ilahi kutlama, takdis ve bereket verme anlamı tüm Batı ve Güney Sami dillerinde tam bir ses ve anlam denkliği gösterir.Kesin
Daha geniş dilsel ilişkiGe'ez (Etiyopya) barakaGüney Sami kolundaki Ge'ez dilinde kök, hem diz çökme hem de dua ve takdis etme anlamını birebir sürdürmektedir.Güçlü

المصدر Payne Smith, Brown-Driver-Briggs, Maqāyīs al-Lugha.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
بركAnlamlıSabit kalma, çökme, ilahi hayırDevenin çökmesi, havuzda suyun durulması ve kalıcı ilahi feyizHedef kök; Kur'an'da geçer
بكرAnlamlıErkenlik, başlangıç, öncelikSabahın erken vakti, her şeyin ilki ve genç deveOrtak ses ve hareket unsuru; Kur'an'da geçer
ربكAnlamlıKarıştırma, birbirine katmaBir şeyi başka bir şeyle karıştırıp bulamaç haline getirmeKur'an'da geçmez; klasik sözlüklerde müsta'meldir
ركبAnlamlıÜstüne binme, üst üste gelmeBir nesnenin diğerinin üzerine çıkıp yerleşmesi ve süvari olmaÜstten ağırlıkla oturma bağı; Kur'an'da geçer
كبرAnlamlıBüyüklük, yaşlılık, azametHacim, sayı, şeref veya yaş bakımından üstün olmaAğırlık ve hacim yönünden ortaklık; Kur'an'da geçer
كربAnlamlıSıkıştırma, keder, yaklaşmaNefesi daraltan keder, ipi düğümleme ve bir hadisenin eşiğine gelmeBaskılama yönünden ilgi taşır; Kur'an'da geçer

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
بركMerkezKalıcı ve tükenmez ilahi hayırHayrın bir mahalde sabitlenmesi, sürekli olması ve eksilmeden genişlemesiÇekirdeğinde sebat, durulma ve ilahi kaynağa doğrudan intisap vardır.
نعمKomşuNimet, refah, rahatlıkİnsanın bedenine, nefsine hoş gelen ve faydalandığı geçici veya kalıcı tatlı durumlarبرك nimetin bizzat kendisinden ziyade onun kalıcılığını ve eksilmeyişini belirtir.
فضلKomşuFazlalık, ihsan, üstünlükBir şeyin ihtiyacın üzerinde fazla verilmesi ve bir başkasına göre rüçhan kılınmasıبرك miktar fazlalığından çok var olanın içsel sürekliliği ve fayda yoğunluğudur.
خيرKomşuGenel iyilik, tercih edilen değerBütünsel fayda, şerrin karşıtı ve ontolojik olarak tercih edilmeye değer olanبرك bu hayrın bir varlıkta mekan tutması ve sabitlenmesi özelleşmesidir.
محقZıtEksilme, kökten silinme, bereketsizlikBir şeyin varlığının, faydasının ve izinin tamamen yok edilmesi ve bereketinin giderilmesiبرك sabit kılarken محق var olanı eritip bereketi tamamen söker alır.

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
Arapçaبركثبوت الخير والنماءBir şeyde ilahi hayrın sabit kalması, tükenmezleşmesi ve yayılmasıdır.Kesin
Latincebenedicere, beareKutsamak, mutlu ve bereketli kılmakbenedicere hayır dileme ve kutsama sözünü; beare ise varlığa huzur ve bereket katmayı karşılar; çöküp sabitlenme somut tabiatını vermez.Güçlü
İngilizceto bless, benediction, permanenceKutlu kılmak, hayır bahşetmek, kalıcılıkbless kelimesi ilahi koruma ve kutluluğu karşılar; ancak kökün devenin çökmesi ve suyun birikmesinden doğan ontolojik kalıcılık bağlamı eksik kalır.Güçlü
Almancasegnen, SegenBereketlendirmek, hayır ve esenlik vermekSegen dini takdis ve ilahi lütuf anlamını taşır; ancak kökün sebat ve maddi eksilmeme nüansını tam içermez.Güçlü
Fransızcabénir, bénédictionTakdis etmek, bereketli kılmakbenediction lütuf ve hayır yönünü verir; sabitlenip durulma fiziki zeminini dışarıda bırakır.Güçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Kluge Etymologisches Wörterbuch, Littré.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
تَبَارَكَYüceliği, hayrı ve zatı sınırsız ve daimi olmakYalnızca Allah'a izafe edilen; O'nun mülkünün, bağışının ve şanının yüceliğini bildiren ayetler; A'râf 7:54, Furkân 25:1, Mülk 67:1
بَارَكْنَاMekânı hayır, feyiz ve peygamberlik mirasıyla donatmakMukaddes topraklar, Mescid-i Aksâ çevresi ve peygamberlerin yurt tuttuğu coğrafyalar; İsrâ 17:1, Enbiyâ 21:81, Sebe' 34:18
مُبَارَكٌHidayet ve feyzi tükenmez olan kitap ve vahiyKur'an'ın insanlığı karanlıktan çıkaran kalıcı rehberliğini anlatan ayetler; En'âm 6:92, Enbiyâ 21:50, Sâd 38:29
مُبَارَكًاHayrı yayan, arındıran ve canlı kılan varlık veya suHz. İsa'nın konumu, gökten inen diriltici yağmur suyu ve inşa olunan ilk beyt; Âl-i İmrân 3:96, Meryem 19:31, Kâf 50:9
مُبَارَكَةٍVarlığında sürekli hayır barındıran zaman, ağaç veya mekânKadir gecesi/Kur'an'ın iniş gecesi, zeytin ağacı ve selamlaşma; Nûr 24:35, Duhân 44:3
بَرَكَاتٍGökten ve yerden kesintisiz fışkıran maddi-manevi rızıklarİman ve takva neticesinde açılacak olan tükenmez lütuflar; A'râf 7:96, Hûd 11:48

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamتَبَارَكَ lafzının ilahi sıfatlar bağlamındaki kullanımıتَبَارَكَ sîgasının yaratılmışlara nispet edilemeyeceği, Allah'ın zatının kadim, hayrının zevalsiz ve kibriyasının mutlak olduğuZevalsizlik, aşkınlık ve hayrın kaynağının tekliği
FıkıhZekât, ticaret ve tebrik/dua hükümleriFaiz ve aldatmanın bereketi silmesi (makh), dürüstlüğün ve sadakanın bereketi artırması ve nikâh akdinde tebrik sünnetiHukuki ve ahlaki meşruiyetin rızkın varlığına ve devamına etkisi
Tefsirبَرَكَات ve مُبَارَك lafızlarının Kur'an, Kâbe ve arz bağlamındaki tefsiriBereketin hissi (fiziki genişleme, rızık bolluğu) mi yoksa manevi (hidayet, peygamberlerin izi, tükenmez ecir) mi olduğuHayrın bir yerde veya metinde sürekli kalıp nesillere sirayet etmesi
HadisYemeğin bereketi, seher vakti, cemaat ve Peygamber'in tebrikiAz yemeğin cemaatle çoğalması, sahur yemeğindeki bereket ve eshabın çocuklarını bereket duasına getirmesiİlahi feyzin temas yoluyla veya sünnete ittiba ile eşyada açığa çıkması

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
Diniİlahi vahy ve hidayet kaynağıTükenmez feyiz ve kutsiyetVarlığı kutsal merkezle bağlayıp çürümeden korumakKur'an'ın mübarek oluşu, zamanı ve insanı aşan bir manevi kılavuzluk gücünün sabitliğini garanti eder.Kesin
İlmiBirikimli ve kalıcı hakikat inşasıSüreklilik arz eden faydalı bilgiBilginin nesiller boyu insanlığa hizmet eden bir nehve dönüşmesiMübarek ilim, sahibine kibir vermeyen, tüketilmeyen ve amel doğuran kalıcı bilgidir.Güçlü
SiyasiAdalete ve hukuka dayalı nizamİstikrar, güvenlik ve toplumsal sebatToplumu çöküşten, fetretten ve sarsıntıdan koruyarak sabit tutmakŞehrin veya beldenin mübarek kılınması, emniyetin ve adil yönetimin orada yerleşik hale gelmesidir.Güçlü
İktisadiHelal kazanç, infak ve üretim döngüsüDeğerini kaybetmeyen, artan ve doyum sağlayan sermayeMaddi zenginliğin sömürü ve faiz olmaksızın topluma yayılmasıBereketsiz mal ne kadar çok olursa olsun hızla tükenir; bereketli kazanç az olsa da ihtiyacı karşılar ve kalır.Kesin

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerKorumalı termodinamik denge ve öz-yenilenen potansiyel (self-renewing potential)Sisteme giren enerjinin dağılıp yok olmak (entropi) yerine, sistem içinde kararlı ve durulmuş bir rezervuar oluşturarak sürekli iş üretebilme kapasitesini korumasıdır.Güçlü
Beşeri bilimlerSürdürülebilir sosyal sermaye ve kurumsal dayanıklılıkToplumun ortak değer ve güven zeminine dayanarak kurduğu yapıların, kriz anlarında sarsılmayıp sebat göstermesi ve nesiller boyu fayda üretmeyi sürdürmesidir.Güçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiBereket kavramını sadece mistik, kaynağı belirsiz bir zenginleşme ya da salt soyut bir temenni olarak görüp kökün ثبات (fiziki sebat, yerleşme, havuzda suyun durulması) boyutundan koparmak
Kur'an içi daha geniş anlamBereket, yalnızca matematiksel bir artış değil; ilahi nizamla kurulan uyum neticesinde varlığın özünde bulunan hayrın sabitlenmesi, korunması, heba olmaması ve kesintisiz biçimde yeni hayırlar doğurmasıdır.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataBereket sadece mucizevi bir çoğalma sanıldığında, insanın sebat, liyakat, adalet ve sebep-sonuç ilişkisindeki sorumluluğu buharlaşır; Kur'an'ın "mübarek" kıldığı yeryüzü, kitap ve peygamberlerin inşa ettiği ahlaki-sistemik zemin anlaşılamaz.

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın bizzat kendisini, peygamberlerin getirdiği mesajı, yeryüzünün imarını ve ibadet mekânlarını nitelerken kullandığı ana eksenlerden biridir; ilahi olanın dünyevi alana temas ettiğinde nasıl kalıcı ve zevalsiz bir hayır ürettiğini gösterir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Kur'an'ın inişini ve mahiyetini anlatan vahy ayetlerinde; arz-ı mukaddese ve peygamberlerin yurtlarına dair kıssalarda; gökten inen yağmur ve yeryüzü rızıklarının takdirinde; Allah'ın kemal sıfatlarını zikreden tebâreke ayetlerinde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Varlığın değerini sadece anlık nicelik ve biriken kütle üzerinden ölçen materyalist bakışı düzeltir; hakiki gücün ve zenginliğin, ilahi hayrın bir sistemde sabitlenmesi ve tükenmezlik kazanması olduğunu ortaya koyar.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamBir devenin göğsü üzerine çöküp yerine sağlamca yerleşmesi ve suyun havuzda toplanarak durulup kalması.
  • Soyut anlamİlahi kaynaklı hayrın bir mekânda, metinde, zamanda veya insanda sabitlenerek zevalden korunması, sürekli ve eksilmez bir feyiz üretmesi.
  • Sistematik karşılıkBir sistemin ilahi nizam ve adaletle intibakı neticesinde entropiye yenilmeyip kalıcı denge, tükenmez fayda ve sürdürülebilir refah üretme durumu.
  • LaTeX modeliB=∫0T(H(t)⋅S(t)) dtilelim⁡t→∞S(t)>0
  • LaTeX açıklamasıModelde B toplam bereketi temsil eder. H(t) zamana bağlı olarak sisteme dahil olan ilahi hayır akışını, S(t) ise devenin çöküşü ve suyun durulmasıyla simgelenen sebat ve yerleşiklik katsayısını gösterir. T zaman ufkunu ifade eder. Sebat fonksiyonunun limit durumunda sıfırdan büyük kalması, hayrın zail olmayıp sistemde daimi ve tükenmez olarak sabitlendiğini matematiksel olarak tasvir eder.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ب