ملأ

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: م-ل-أالصيغ: ١٥ · الجذور المجاورة: ٥٢ · الآيات: ٤٠ · السور: ١٨؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».قولفتيجهممِلْءُلِلْمَلَأِملأفرعونفَمَالِئُونَامْتَلَأْتِموسىمُلِئَتْتبعقومشعبالْمَلَأُظنن

الجذرالصيغ ١٥الآيات ٤٠السور ١٨المجاورة ٥٢

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

ملأ

م - ل - أ

جذر
  • الورود: ٤٠
  • الآيات: ٤٠
  • الصيغ: ١٥
  • المعاجم: ١١

“Mil” doldurulmuş çuval, “mülle” doldurulup ağzı dikilen çuval demektir.المزيد ›

تشمل هذه الصفحة أيضًا الكتابات: ملء

ملاحظاتي

المعاجم(١١)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

“Mil” doldurulmuş çuval, “mülle” doldurulup ağzı dikilen çuval demektir.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٣٬٧١٤
باب الّلام والميم و و ا ي ء معهما ل و م، م ل و، م و ل، و ل م، ل م ي، م ل ي، م ي ل، ل م أ، ل أ م، م ل أ، أ ل م، أ م ل مستعملات لوم: اللَّوْم: المَلامةُ، والفعْلُ: لامَ يَلومُ. ورَجُلٌ مَلُومٌ ومَليم: قد استحقّ اللَّوْم. واللَّوْماءُ: المَلامةُ، قال: ألا يا جارتي غُضِّي عن اللَّوْماءِ والعَذْلِ واللَّوْمةُ: الشَّهْدةُ. واللاّمة، بلا همزٍ، واللاّم: الهَوْلُ، قال: ويَكادُ من لامٍ يَطـيرُ
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٬٠٣٩
المَلءُ بالفتح: مصدر مَلأتُ الإناءَ فهو مملوءٌ. ودَلْوٌ مَلآى على فَعْلى، وكوزٌ مَلآنُ. والمِلءُ بالكسر: اسم ما يأخذه الإناءُ إذا امْتَلأَ. ويقال: مِلأهُ ومِلأَيْهِ وثلاثة أمْلائِهِ. وامتلأ الشيءُ وتَمَلأََّ بمعنى. يقال: تَمَلأتُ من الطعام والشراب. وتَمَلأَ فلانٌ غيظاً. وأمْلأتُ النزْعَ في القَوسِ، إذا شَدَدْتَ النَزعَ فيها. والمُلأة بالضم: الزُكامُ، ومُلِئَ الرجل وأمْلأهُ الله، أي أزْكَمَهُ، فهو
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٢٬٠٨٩
- الملأ: جماعة يجتمعون على رأي، فملؤون العيون رواء ومنظرا، والنفوس بهاء وجلالا. قال تعالى: ﴿ألم تر إلى الملإ من بني إسرائيل﴾ [البقرة /246]، و ﴿قال الملأ من قومه﴾ [الأعراف/60]، ﴿إن الملأ يأتمرون بك﴾ [القصص/20]، ﴿قالت يا أيها الملأ إني ألقي إلي كتاب كريم﴾ [النمل/29]، وغير ذلك من الآيات. يقال: فلان ملء العيون. أي: معظم عند من رآه، كأنه ملأ عينه من رؤيته، ومنه: قيل: شاب مالئ العين (قال ابن منظور:
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ١٬٥٠٦
م ل أ ملأت الوعاء وملأته وهو ملان وغرارة ملأى وأوعية وغرائر ملاء وامتلا بطنه وتملأ من الطعام والشراب وأعطني ملء القدح وملأيه وثلاثة أملائه‏.‏ وحجر ملء الكف وحجارة أملاء الأكفّ‏.‏ قالت امرأة من بني حنيفة‏:‏ فإن تمنعوا منا السلاح فعندنا سلاح لنا لا يشترى بالدراهم وتملأت‏:‏ لبست الملاءة‏.‏ ومن المجاز‏:‏ نظرت إليه فملأت منه عيني وهو يملأ العين حسناً‏.‏ قال النمر‏:‏ ألم ترها تريك غداة قامت بملء
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٧٬٤٥٢
مَلأَ الشيءَ يَمْلَؤُه مَلأً، فهو مَمْلُوءٌ، ومَلأَه فامْتَلأَ، وتَمَلأَ، وإنه لَحَسَنُ المِلأَةِ أَي الـمَلْءِ، لا التَّمَلُّؤِ. وإِناءٌ مَلآنُ، والأُنثى مَلأَى ومَلآنةٌ، والجمع مِلاءٌ؛ والعامة تقول: إِناءٌ مَلاً. أَبو حاتم يقال: حُبٌّ مَلآنُ، وقِرْبةٌ مَلأَى، وحِبابٌ مِلاءٌ. قال: وإِن شئت خففت الهمزة، فقلت في المذكر مَلانُ، وفي المؤَنث مَلاً. ودَلْوٌ مَلاً، ومنه قوله: حَبَّذا دَلْوُك إِذْ
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٥٦٧
* م ل أ * * مَلأ * الإناء من باب قطع فهو * مَمْلُوءٌ * ودلو * مَلأَى * كفعلى وكُوز * مَلآنُ * ماء والعامة تقول مَلاً ماء و * المِلْءُ * بالكسر ما يأخذه الإناء إذا امتلأ و * امْتَلأَ * الشيء و * تَمَلأَّ * بمعنى و * مَلُؤَ * الرجل صار * مَلِيئًا * بمعنى فهو * مَلِيءٌ * بالمد بيِّن * المَلاَءِ * و * المَلاَءَةِ * على كذا * مُمَالأَةً * ساعده وفي الحديث ﴿والله ما قتلت عُثمان ولا مالأتُ على قتله﴾ و
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٧٬٦٤٧
ملأه أي الشيء كمنع يملؤه ملأ وملأة وملأة أي بالفتح والكسر وملأه تملئة فامتلأ وتملأ، في العبارة لف ونشر، وذلك أن امتلأ مطاوع ملأه وملئه بالفتح والكسر. وتملأ مطاوع ملأه كعلمه فتعلم وملئ بالكسر كسمع، وإنه لحسن الملأة أي الملء بالكسر لا التملؤ لأن المقصود الهيئة وهو أي الإناء ملآن وهي أي الأنثى ملأى على فعلى، كما في الصحاح وملآنة بهاء ج ملاء ككرام، كذا في النسخ وأملاء، كما في اللسان، والعامة تقول
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٠٬٦٦٥
مَلَأَ 1 مَلَأَ ذ , aor. مَلَاَ , inf. n. مَلْءٌ (S, K) and مَلْأَةٌ and مِلْأَةٌ; (K;) and مَلِئَ; (TA;) and ↓ ملّأ, inf. n. تَمْلِئَةٌ; (K;) He filled (K;) a vessel &c. (S, TA.) You may also say مَلَأْتُهُ مَلًا, for مَلْئًا, (TA.) ― -b2- مَلَأَ العَيْنَ (tropical:) He satisfied [or glutted] the eye by his comeliness of aspect. (TA.) See an ex. in a verse cited voce عَقِبٌ. ― -b3- مَلَأْتُ
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٢٬٨٣٧
المدخل: ملءمَلَأَ مَلَأَ A ( n. ac. مَلْء [ 1 ] مَِلْأَة [ مَلْءَة 1t , 2t ]), a. Filled; satisfied; glutted. b. [ acc. & 'Ala ], Helped against. c. Mudded, bespattered. d. Urged on. e. see ( مَلَؤَ ) ( a ). مَلِىَ maliY^a A ( n. ac. مَلَأ [ 4 ] ), a. Was, became full. مَلُؤَ مَلُؤَ U ( n. ac. مَلَآء [ 22 ] , مَلَآءَة [ 22t ] ), a. Was rich, opulent. b. ( n. ac. مَلَاْءَة 22t ) [& pass.
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيبلا ترجمةالحروف: ٢٤٬٦٨٠
المدخل: ملءملء مَلَأَ - يَمْلَأُ، مُلِئَ - يُمْلأُ - مِلْءُ - مَالِئ - مَالِئُوْن - أَمْلأَ - يُمْلِىءُ - امْتَلأَ - يَمْتَلِئُ مَلَأََ - يَمْلَأُ + كائن + شيئاً + من شيء: يضعه فيه فيجعله يشغل كل حجمه: يضع أشياء في مكان ذي حجم محدود، بحيث تحتل هذه الأشياء كل الحجم المحدود مُلِئَ - يُمْلَأُ: مبني للمجهول من " مَلَأَ - يَمْلَأُ " مِلْءُ : اسم فعل " مَلَأَ
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(١٥)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٥٢ (الإجمالي: ٢٠٩)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. فرعون

    الآيات المشتركة: ١١ · Firavun

  2. موسى

    الآيات المشتركة: ٩ · Musa

  3. قول

    الآيات المشتركة: ٢٤ · Birlikte bir iş yapan kimselere, belli bir sesle kumanda…

  4. قوم

    الآيات المشتركة: ١٥ · Hayvanların ön ayaklarına denir

  5. جهم

    الآيات المشتركة: ٥ · Cehennem tuğlanın pişirildiği kuyu demektir

  6. علو

    الآيات المشتركة: ٤ · “A’leve” kökünden fiilin ismi olmuş ve “gel !” anlamındadır

  7. شعب

    الآيات المشتركة: ٢ · Ağacın dalı demektir

  8. خرج

    الآيات المشتركة: ٥ · Huruc : Harc duvarın dışına sürülen harçtır

  9. تبع

    الآيات المشتركة: ٥ · İnek yavrusu, dana demektir

  10. طلع

    الآيات المشتركة: ٢ · Dal demektir

  11. فتي

    الآيات المشتركة: ٢ · Kepçe, kefe demektir

  12. ظنن

    الآيات المشتركة: ٣ · Suyu belirsiz, suyun olup olmadığı kuyu demektir

الآيات التي ورد فيها(٤٠)

  1. قَالَ الْمَلَأُ مِنْ قَوْمِهِ إِنَّا لَنَرَاكَ فِي ضَلَالٍ مُبِينٍ

    İleri gelenler

  2. قَالَ الْمَلَأُ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ قَوْمِهِ إِنَّا لَنَرَاكَ فِي سَفَاهَةٍ وَإِنَّا لَنَظُنُّكَ مِنَ الْكَاذِبِينَ

    İleri gelenler

  3. قَالَ الْمَلَأُ الَّذِينَ اسْتَكْبَرُوا مِنْ قَوْمِهِ لِلَّذِينَ اسْتُضْعِفُوا لِمَنْ آمَنَ مِنْهُمْ أَتَعْلَمُونَ أَنَّ صَالِحًا مُرْسَلٌ مِنْ رَبِّهِ قَالُوا إِنَّا بِمَا أُرْسِلَ بِهِ مُؤْمِنُونَ

    İleri gelenler

  4. قَالَ الْمَلَأُ الَّذِينَ اسْتَكْبَرُوا مِنْ قَوْمِهِ لَنُخْرِجَنَّكَ يَاشُعَيْبُ وَالَّذِينَ آمَنُوا مَعَكَ مِنْ قَرْيَتِنَا أَوْ لَتَعُودُنَّ فِي مِلَّتِنَا قَالَ أَوَلَوْ كُنَّا كَارِهِينَ

    İleri gelenler

  5. وَقَالَ الْمَلَأُ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ قَوْمِهِ لَئِنِ اتَّبَعْتُمْ شُعَيْبًا إِنَّكُمْ إِذًا لَخَاسِرُونَ

    İleri gelenler

  6. قَالَ الْمَلَأُ مِنْ قَوْمِ فِرْعَوْنَ إِنَّ هَذَا لَسَاحِرٌ عَلِيمٌ

    İleri gelenler

  7. وَقَالَ الْمَلَأُ مِنْ قَوْمِ فِرْعَوْنَ أَتَذَرُ مُوسَى وَقَوْمَهُ لِيُفْسِدُوا فِي …

    İleri gelenler

  8. فَقَالَ الْمَلَأُ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ قَوْمِهِ مَا نَرَاكَ إِلَّا بَشَرًا …

    İleri gelenler

  9. … سَبْعٌ عِجَافٌ وَسَبْعَ سُنْبُلَاتٍ خُضْرٍ وَأُخَرَ يَابِسَاتٍ يَاأَيُّهَا الْمَلَأُ أَفْتُونِي فِي رُؤْيَايَ إِنْ كُنْتُمْ لِلرُّؤْيَا تَعْبُرُونَ

    İleri gelenler

  10. فَقَالَ الْمَلَأُ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ قَوْمِهِ مَا هَذَا إِلَّا بَشَرٌ …

    İleri gelenler

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökملأ
YapıÜçlü
Özel DurumHemzeli
Bağlamsal Yakın Köklerجمع, شحن, حشد
Zıt Kökفرغ
Çekirdek Özet 1Bir kabı, boşluğu veya hacmi alabileceği son sınıra kadar doldurmak
Çekirdek Özet 2Karar verici hâkim zümrenin (ileri gelenler) toplumsal alanı doldurması ve cehennemin suçlularla dolması
Çekirdek Özet 3Bir hacmin veya otorite boşluğunun niteliksel ya da niceliksel azami yoğunluğa ulaşarak doyması
Kritik Hata RiskiKökün Kur'an'daki ana terimsel türevi olan ileri gelenler heyetini salt soyut bir meclis sanıp, onların toplumsal alanı ve gözleri dolduran hegemonik baskı niteliğini gözden kaçırmak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
ملBir hacmi, süreyi veya zihni son sınırına kadar doldurma, doygunluk ve taşma noktasına getirme; nitekim ملل doygunluktan bıkmayı, ملك bir alan üzerinde tam tasarruf ve kuşatmayı, ملي sürenin dolup uzamasını ifade ederأAni, kesin, kütlesel bir doluluğa ulaştırma; boşluğun tamamen kapanarak gözü ve hacmi somut biçimde kaplaması

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
مSu; akış, çokluk, derinlikBir boşluğu kaplayan kütlesel akışkanlık, hacimsel varlık ve yoğunluk
لÇoban değneği, üvendire; yöneltme, öğretme, bağlamaHacmin yönlendirilmesi, bir sınır boyunca toplanması ve sevk edilmesi
أÖküz başı; güç, öncülük, başlangıçHacmin sınırına dayanan baskı, doluluğun getirdiği otorite ve belirginleşme
ملأKütlesel bir varlığın yönlendirilerek sınıra kadar dayanması ve baskın hale gelmesiBir kabın veya toplumsal alanın hacmini tamamen kaplayarak dışarıdan bakıldığında gözü bütünüyle dolduran güç

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir kabın, tulumun, kuyunun veya vadinin su veya nesneyle ağzına kadar doldurulması; boşluğun tamamen giderilmesi
Cahiliye şiiri kullanımıAbdüşşârık b. Abdil‘uzzâ el-Cühenî şiirinde heyet ve duruş doluluğu anlamında kullanmıştır: تَنَادَوْا يَا لَبَهْثَةَ إِذْ رَأَوْنَا / فَقُلْنَا أَحْسِنِي مَلأً جُهَيْنَا
Erken Arapça kullanımKitâbü'l-ʿAyn'da geçen kadim kullanımda kabilelerin istişare meclisini oluşturan ileri gelenleri: وَقَالَ لَهَا الأَمْلاَءُ مِنْ كُلِّ مَعْشَرٍ / وَخَيْرُ أَقَاوِيلِ الرِّجَالِ سَدِيدُهَا

المصدر el-Halîl b. Ahmed, Kitâbü’l-ʿAyn; Râgıb el-İsfahânî, el-Müfredât; Lisânü’l-ʿArab.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Sami dilleri ailesinde ملأ kökü, Proto-Sami ortak miras katmanına ait temel bir fiil köküdür. İbranicede mālē' (מָלֵא), Süryanicede mlā (ܡܠܳܐ) ve Akadcada malû(m) biçimlerinde tespit edilen kök, tüm bu dillerde bir hacmin, kabın veya zamanın dolması, tamamlanması, tam doyum noktasına erişmesi anlamını taşır. Fonetik denkliği bozulmadan korunan kök, Batı ve Doğu Sami kollarının tamamında hem somut bir kabın dolmasını hem de mecazi olarak yürek, göz veya günlerin dolup tamamlanmasını ifade eder. Arapçada bu ilksel anlam korunmakla birlikte, toplumsal dokuda gözü ve makamı dolduran, meclisi kaplayan otorite sahibi zümreye ad olarak verilmesiyle özgün bir sosyopolitik semantik genişleme kazanmıştır.

درجة الثقة Kesin

المصدر Brown-Driver-Briggs Hebrew and English Lexicon; Payne Smith Syriac Dictionary; The Assyrian Dictionary of the Oriental Institute of the University of Chicago (CAD).

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönKap, kuyu veya karın doluluğundan gözü dolduran heybete geçişHacimsel doluluk anlamı doğrudan görme ve toplumsal etki alanına aktarılmıştırKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiAkadca malû(m), İbranice mālē', Süryanice mlāProto-Sami kök düzeyinde dolmak, doldurmak ve tamamlanmak ortak anlamıdırKesin
Daha geniş dilsel ilişkiGe‘ez dilinde mal'a (doldu)Güney Sami kolunda da aynı ses ve anlamla tam süreklilik gösterirGüçlü

المصدر David Cohen, Dictionnaire des racines sémitiques; Koehler-Baumgartner, HALOT.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
ملأAnlamlıDoldurmakKabı son sınırına kadar doldurmak; ileri gelenler topluluğuHedef kök; Kur'an'da geçer
مألAnlamlıBedenen semirmek, dolgunlaşmakBedenin et ve yağla dolup şişmanlaması haliKur'an'da geçmez; ortak doluluk çekirdeği
لمأAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez
لأمAnlamlıOnarmak, birleştirmek, uyuşmakYarayı kapatıp birleştirmek; iki tarafı kaynaştırmakKur'an'da geçmez; boşluğu kapatma bağı
أملAnlamlıUmmak, beklemekZihnin geleceğe dair bir beklentiyle dolup yönelmesiKur'an'da geçer
المKök olarak oluşmayanHurûf-ı mukattaaMüstakil üç harfli kök fiil yapısı değildirKur'an'da geçer

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
ملأMerkezDolulukHacmin alabileceği azami seviyeye ulaşması ve boşluğu tamamen kapatmasıHem nesnel hem toplumsal alanı bütünüyle dolduran kütle
جمعKomşuToplanmaDağınık unsurların bir araya getirilmesi; hacmin dolması şart değildirBirleşmeye odaklanır, sınıra dayanma zorunluluğu yoktur
شحنKomşuYüklemeBir taşıt veya mekânı yük ve ağırlıkla doldurmaÖzellikle gemi ve kapların kütleyle tıka basa yüklenmesi
حشدKomşuYığmaİnsan veya araçların belirli bir maksatla bir noktaya yığılmasıEyleme yönelik seferberlik ve insan kalabalığı
فرغZıtBoşalmaİçindeki unsurların tamamen çıkması, boşluk haliDoluluğun ortadan kalkması ve hacmin serbest kalması

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaملأDoldurmak, ileri gelenlerHacmin dolması ve gözü dolduran siyasi zümreKesin
LatinceImplere, plenitudo, optimatesDoldurmak, doluluk, seçkinler sınıfıFiil anlamını implere, toplumsal meclis anlamını optimates karşılarGüçlü
İngilizceTo fill, plenitude, ruling eliteDoldurmak, tamlık, yönetici seçkinlerNesnel doluluğu fill, Kur'an'daki sosyolojik terimi elite karşılarGüçlü
AlmancaFüllen, Vollheit, die VornehmenDoldurmak, doluluk, ileri gelenlerSomut dolum eylemi ile toplumsal üst tabaka ayrımını verirGüçlü
FransızcaRemplir, plénitude, notablesDoldurmak, doluluk, ileri gelenler heyetiNotables kavramı toplumu meşgul eden nüfuzlu zümreyi tam yansıtırGüçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary; Grimm Deutsches Wörterbuch; Lane's Arabic-English Lexicon.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
اَلْمَلَأُToplumun yönetici, nüfuzlu ve kibirli ileri gelenleriPeygamberlere ilk karşı çıkan inkârcı siyasi elitler; el-A'râf 7:60, el-Mü'minûn 23:24
اَلْمَلَأُİstişare ve karar heyetiHükümdarın danıştığı meclis veya devlet ricali; en-Neml 27:29, el-Kasas 28:20
اَلْمَلَأُ الْأَعْلَىYüce melekler topluluğuGöksel âlemde emirleri müzakere eden ruhanîler meclisi; Sâd 38:69, es-Sâffât 37:8
مِلْءُHacimce tam doluluk miktarıMaddi bir kabın veya yerin alabileceği tüm miktar; Âl-i İmrân 3:91
مَلَأَ / يَمْلَأُMekânı tamamen doldurmakCehennemin suçlular ve cinlerle son sınırına kadar doldurulması; Hûd 11:119, Kâf 50:30
مَالِئُونَİçini sonuna kadar dolduranlarKarınlarını zakkum ağacıyla tıka basa dolduran cehennemlikler; el-Vâkı‘a 56:53

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİlahi adalet ve cezaCehennemin dolması vaadinin cebir mi yoksa kesb mi ifade ettiği tartışmasıMekânın hak edilmiş azapla tamamen dolması
FıkıhCeza ve şura hukukuToplumsal fesadı yöneten elebaşıların (mele') hükmü ve istişare meclisiKarar verici otoritenin kurumsal sorumluluğu
TefsirPeygamber kıssalarıPeygamberlere ilk itiraz eden mele' zümresinin sosyopsikolojik karakteriStatükoyu korumak için göz boyayan ve meclisi dolduran zümre
HadisDua ve kozmolojiHamdin gökleri ve yeri doldurması (mil'e's-semâvât) ifadesiİbadet ve övgünün tüm varlık alanını kaplaması

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniVarlık alanı ve hesapDoygunluk ve kuşatmaHacmin hakikat veya inkârla dolmasıİman veya isyan varlığı son sınırına kadar kaplarKesin
İlmiFiziksel ve kavramsal hacimKapasite doyumuBir kabın veya zihnin alabileceği azami yükBoşluğun giderilip sistemin kütleyle dengelenmesiGüçlü
SiyasiYönetim ve iktidar erkiOtoriter seçkinler heyetiKarar alma ve toplumsal alanı hegemonya ile doldurmaGözleri ve makamları doldurarak muhalefeti ezmeKesin
İktisadiServet ve kaynak dağılımıHacimsel tekelKaynakların belirli bir zümrenin elinde toplanmasıServetin toplumsal dolaşım alanını tıkayarak doldurmasıGüçlü

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerDoygunluk ve hacimsel kapasite limitiBir eriyiğin çözebileceği maksimum madde sınırına ulaşması veya bir kabın sınır değerine kadar akışkanla yüklenmesiKesin
Beşeri bilimlerOligarşi ve elitler teorisiSiyaset biliminde Pareto ve Michels'in oligarşinin tunç kanunu dediği, karar organlarını dolduran ayrıcalıklı azınlıkGüçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiMele' kavramını yalnızca geçmiş kavimlerin meclis üyeleri veya soyut bir kabile şurası sayarak etkisizleştirmek
Kur'an içi daha geniş anlamHer çağda kamusal alanı, karar mekanizmalarını ve kitlelerin algısını dolduran, hakikatin görünmesini engelleyen hegemonik elitler
Yanlış anlamanın doğuracağı hataPeygamberlerin mücadelesinin sosyolojik ve siyasal zeminini kavrayamamak; peygamber muhataplığını bireysel ahlaka indirgemek

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın tarih felsefesini ve peygamberler ile statüko arasındaki çatışmanın sosyolojik omurgasını (mele' zümresini) doğrudan inşa eder.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Hz. Nûh, Hûd, Sâlih, Mûsâ ve Şuayb kıssalarındaki inkârcı zümre diyaloglarında ve cehennemin doluşunu anlatan eskatolojik ayetlerde.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Kur'an'daki inkârın yalnızca soyut bir inançsızlık değil, toplumsal ve ekonomik alanı dolduran egemen sınıfların çıkar çatışması olduğunu gösterir.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamBir kabın, çuvalın veya boşluğun içine nesne konularak alabileceği son sınıra kadar doldurulması, boş yer bırakılmaması.
  • Soyut anlamBir mekânın, gözün, zihnin veya karar mekanizmasının belirli bir unsur tarafından tamamen kaplanıp kuşatılması, baskın kılınması.
  • Sistematik karşılıkBir sistemdeki potansiyel boşluğun fiilî kütle veya iktidar tarafından azami kapasite sınırına kadar tüketilmesi (doygunluk noktası).
  • LaTeX modeliV(t)→Vmax⁡  ⟹  lim⁡t→tfρ(t)=1
  • LaTeX açıklamasıModelde V(t) zamana bağlı dolan hacmi, Vmax⁡ sistemin alabileceği azami kapasiteyi, tf doluluğun tamamlandığı son anı, ρ(t) ise doluluk oranını (yoğunluğu) temsil eder. Hacim maksimum kapasiteye ulaştığında doluluk oranı 1 değerini alarak tam doygunluk ve taşma sınırını sembolize eder.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: م