ملأ

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: م-ل-أالصيغ: ١٥ · الجذور المجاورة: ٥٢ · الآيات: ٤٠ · السور: ١٨؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».قولفتيجهممِلْءُلِلْمَلَأِملأفرعونفَمَالِئُونَامْتَلَأْتِموسىمُلِئَتْتبعقومشعبالْمَلَأُظنن

الجذرالصيغ ١٥الآيات ٤٠السور ١٨المجاورة ٥٢

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

ملأ

م - ل - أ

جذر
  • الورود: ٤٠
  • الآيات: ٤٠
  • الصيغ: ١٥
  • المعاجم: ١١

“Mil” doldurulmuş çuval, “mülle” doldurulup ağzı dikilen çuval demektir.المزيد ›

تشمل هذه الصفحة أيضًا الكتابات: ملء

ملاحظاتي

المعاجم(١١)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

“Mil” doldurulmuş çuval, “mülle” doldurulup ağzı dikilen çuval demektir.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٣٬٧١٤
باب الّلام والميم و و ا ي ء معهما ل و م، م ل و، م و ل، و ل م، ل م ي، م ل ي، م ي ل، ل م أ، ل أ م، م ل أ، أ ل م، أ م ل مستعملات لوم: اللَّوْم: المَلامةُ، والفعْلُ: لامَ يَلومُ. ورَجُلٌ مَلُومٌ ومَليم: قد استحقّ اللَّوْم. واللَّوْماءُ: المَلامةُ، قال: ألا يا جارتي غُضِّي عن اللَّوْماءِ والعَذْلِ واللَّوْمةُ: الشَّهْدةُ. واللاّمة، بلا همزٍ، واللاّم: الهَوْلُ، قال: ويَكادُ من لامٍ يَطـيرُ
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٬٠٣٩
المَلءُ بالفتح: مصدر مَلأتُ الإناءَ فهو مملوءٌ. ودَلْوٌ مَلآى على فَعْلى، وكوزٌ مَلآنُ. والمِلءُ بالكسر: اسم ما يأخذه الإناءُ إذا امْتَلأَ. ويقال: مِلأهُ ومِلأَيْهِ وثلاثة أمْلائِهِ. وامتلأ الشيءُ وتَمَلأََّ بمعنى. يقال: تَمَلأتُ من الطعام والشراب. وتَمَلأَ فلانٌ غيظاً. وأمْلأتُ النزْعَ في القَوسِ، إذا شَدَدْتَ النَزعَ فيها. والمُلأة بالضم: الزُكامُ، ومُلِئَ الرجل وأمْلأهُ الله، أي أزْكَمَهُ، فهو
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٢٬٠٨٩
- الملأ: جماعة يجتمعون على رأي، فملؤون العيون رواء ومنظرا، والنفوس بهاء وجلالا. قال تعالى: ﴿ألم تر إلى الملإ من بني إسرائيل﴾ [البقرة /246]، و ﴿قال الملأ من قومه﴾ [الأعراف/60]، ﴿إن الملأ يأتمرون بك﴾ [القصص/20]، ﴿قالت يا أيها الملأ إني ألقي إلي كتاب كريم﴾ [النمل/29]، وغير ذلك من الآيات. يقال: فلان ملء العيون. أي: معظم عند من رآه، كأنه ملأ عينه من رؤيته، ومنه: قيل: شاب مالئ العين (قال ابن منظور:
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ١٬٥٠٦
م ل أ ملأت الوعاء وملأته وهو ملان وغرارة ملأى وأوعية وغرائر ملاء وامتلا بطنه وتملأ من الطعام والشراب وأعطني ملء القدح وملأيه وثلاثة أملائه‏.‏ وحجر ملء الكف وحجارة أملاء الأكفّ‏.‏ قالت امرأة من بني حنيفة‏:‏ فإن تمنعوا منا السلاح فعندنا سلاح لنا لا يشترى بالدراهم وتملأت‏:‏ لبست الملاءة‏.‏ ومن المجاز‏:‏ نظرت إليه فملأت منه عيني وهو يملأ العين حسناً‏.‏ قال النمر‏:‏ ألم ترها تريك غداة قامت بملء
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٧٬٤٥٢
مَلأَ الشيءَ يَمْلَؤُه مَلأً، فهو مَمْلُوءٌ، ومَلأَه فامْتَلأَ، وتَمَلأَ، وإنه لَحَسَنُ المِلأَةِ أَي الـمَلْءِ، لا التَّمَلُّؤِ. وإِناءٌ مَلآنُ، والأُنثى مَلأَى ومَلآنةٌ، والجمع مِلاءٌ؛ والعامة تقول: إِناءٌ مَلاً. أَبو حاتم يقال: حُبٌّ مَلآنُ، وقِرْبةٌ مَلأَى، وحِبابٌ مِلاءٌ. قال: وإِن شئت خففت الهمزة، فقلت في المذكر مَلانُ، وفي المؤَنث مَلاً. ودَلْوٌ مَلاً، ومنه قوله: حَبَّذا دَلْوُك إِذْ
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٥٦٧
* م ل أ * * مَلأ * الإناء من باب قطع فهو * مَمْلُوءٌ * ودلو * مَلأَى * كفعلى وكُوز * مَلآنُ * ماء والعامة تقول مَلاً ماء و * المِلْءُ * بالكسر ما يأخذه الإناء إذا امتلأ و * امْتَلأَ * الشيء و * تَمَلأَّ * بمعنى و * مَلُؤَ * الرجل صار * مَلِيئًا * بمعنى فهو * مَلِيءٌ * بالمد بيِّن * المَلاَءِ * و * المَلاَءَةِ * على كذا * مُمَالأَةً * ساعده وفي الحديث ﴿والله ما قتلت عُثمان ولا مالأتُ على قتله﴾ و
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٧٬٦٤٧
ملأه أي الشيء كمنع يملؤه ملأ وملأة وملأة أي بالفتح والكسر وملأه تملئة فامتلأ وتملأ، في العبارة لف ونشر، وذلك أن امتلأ مطاوع ملأه وملئه بالفتح والكسر. وتملأ مطاوع ملأه كعلمه فتعلم وملئ بالكسر كسمع، وإنه لحسن الملأة أي الملء بالكسر لا التملؤ لأن المقصود الهيئة وهو أي الإناء ملآن وهي أي الأنثى ملأى على فعلى، كما في الصحاح وملآنة بهاء ج ملاء ككرام، كذا في النسخ وأملاء، كما في اللسان، والعامة تقول
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٠٬٦٦٥
مَلَأَ 1 مَلَأَ ذ , aor. مَلَاَ , inf. n. مَلْءٌ (S, K) and مَلْأَةٌ and مِلْأَةٌ; (K;) and مَلِئَ; (TA;) and ↓ ملّأ, inf. n. تَمْلِئَةٌ; (K;) He filled (K;) a vessel &c. (S, TA.) You may also say مَلَأْتُهُ مَلًا, for مَلْئًا, (TA.) ― -b2- مَلَأَ العَيْنَ (tropical:) He satisfied [or glutted] the eye by his comeliness of aspect. (TA.) See an ex. in a verse cited voce عَقِبٌ. ― -b3- مَلَأْتُ
رابط المدخل

مَلَأَ 1 مَلَأَ ذ , aor. مَلَاَ , inf. n. مَلْءٌ (S, K) and مَلْأَةٌ and مِلْأَةٌ; (K;) and مَلِئَ; (TA;) and ↓ ملّأ, inf. n. تَمْلِئَةٌ; (K;) He filled (K;) a vessel &c. (S, TA.) You may also say مَلَأْتُهُ مَلًا, for مَلْئًا, (TA.) ― -b2- مَلَأَ العَيْنَ (tropical:) He satisfied [or glutted] the eye by his comeliness of aspect. (TA.) See an ex. in a verse cited voce عَقِبٌ. ― -b3- مَلَأْتُ مِنْهُ عَيْنِى (tropical:) [I satisfied, or glutted, my eye by the sight of his comeliness]. (TA.) ― -b4- مَلُؤَ, aor. مَلُاَ , (K,) inf. n. مَلَآءَةٌ and مَلَآءٌ; (S, K;) and مَلَأَ, aor. مَلَاَ ; (K;) the former is that which commonly obtains; (TA;) He became rich, wealthy, &c., syn. صَارَ مَلِيئًا. (K.) ― -b5- كَلِمَةٌ تَمْلَأُ الفَمَ (assumed tropical:) [A word, or saying, that fills the mouth;] i. e., gross, and abominable; not allowable to be spoken; that fills the mouth so that it cannot articulate. (TA, from a trad.) ― -b6- اِمْلَؤُوا أَفْوَاءَكُمْ مِنَ القُرْآنِ (assumed tropical:) [Fill your mouths with the Kur-لn]. (TA.) ― -b7- مُلِئَ رُعْبًا, and مَلُؤَ رعبا, (tropical:) He was filled with fright. (A.) ― -b8- مَلَأَ ثِيَابِى (tropical:) He sprinkled my clothes with mud, &c. (A.) مَلَأَ رَاكِبَهُ [He (a camel) bespattered his rider with his ejected cud]. (S, K, art. زرد.) ― -b9- مَلَأَ عِنَانَهُ (assumed tropical:) He made, or urged, his beast to run vehemently. (TA in art. عن.) ― -b10- مُلِئَ, like عُنِىَ, [i. e., pass. in form, but neut. in signification,] and مَلُؤَ, (tropical:) He had the disease called مُلَآءَة. (A, K.) ― -b11- See 3.

ملّأ فُرُوجَ فَرَسِهِ 2 ملّأ فُرُوجَ فَرَسِهِ ذ He made his horse to run at the utmost rate of the pace termed حُضْر. (TA.) ― -b2- And see 1, and 4.

مالأهُ عَلَى الأَمْرِ 3 مالأهُ عَلَى الأَمْرِ ذ , (S, K,) inf. n. مُمَالَأَةٌ; (S;) and ↓ مَلَأَهُ; (K;) but this latter the lexicologists do not hold in good repute; (TA;) He aided, or assisted, him, and conformed with him, to do the thing. (IAar, * AZ, S, K.)

املأ النَّزْعَ فِى قَوْسِهِ 4 املأ النَّزْعَ فِى قَوْسِهِ ذ , (S,) and املأ فى قوسه, and فى قوسه ↓ ملّأ, (K,) (tropical:) He pulled his bow to the utmost. (S, K, TA.) ― -b2- املأهُ اللّٰهُ, (S, K,) inf. n. اِمْلَاءٌ, (TA,) (assumed tropical:) God affected him with the disease called مُلَآءَة. (S, K.)

تملّأ مِنَ الطَّعَامِ وَالشَّرَابِ 5 تملّأ مِنَ الطَّعَامِ وَالشَّرَابِ ذ He became full of food and drink. (S.) ― -b2- See 8. ― -b3- تملّأ غَيْظًا, and ↓ امتلأ, (tropical:) He became filled with rage. (S.) ― -b4- تملّأ شِبَعًا, and ↓ امتلأ, He became filled to satiety. (TA.) ― -b5- تملّأ He put on himself a مُلَآءَة; i. e., a covering of the kind so called. (TA.)

تَمَالَؤُوا عَلَى الأَمْرِ 6 تَمَالَؤُوا عَلَى الأَمْرِ ذ They agreed, or conspired together, to do the thing: (ISk, S, K, TA:) they aided, or assisted, [and conformed with,] one another to do the thing. (TA.)

امتلأ 8 امتلأ ذ and ↓ تملّأ; (S, K;) and مَلِئَ, aor. مَلَاَ ; (K;) It (a vessel, &c., TA) became full. (S, K.) ― -b2- See 5. ― -b3- امتلأ شَبَابًا (assumed tropical:) [He became full of sap, or vigour, or youth, or young manhood]. (The Lexicons, &c., passim.) And امتلأ الشَّبَابُ (assumed tropical:) [The sap, or vigour, of youth, or young manhood, became full, or mantled, in a person.] (S, K, in art. غطى.) [And امتلأ, alone, He was, or became, plump.] ― -b4- امتلأ عِنَانُهُ (assumed tropical:) The utmost of his power, or ability, was accomplished. (TA in art. عن.)

استملأ فِى الدَّيْنِ 10 استملأ فِى الدَّيْنِ ذ signifies جَعَلَ دَيْنَهُ فِى مُلَأءَ (CK, and a MS copy of the K) [app., He made wealthy persons, or honest wealthy persons, his debtors: but in one copy of the K, for مُلَأءَ, we find مُلَآءٍ, which affords no sense that seems admissible here: and in another, دِين seems to be put in the place of دَيْن, in both the above instances; and مَلَآءٍ in that of مُلَأءَ; for Golius renders the phrase استملأ فى الدين by opulentiو studuit in religione sua: i. e., religionem suam in illa posuit: a meaning which IbrD rejects].

مِلْءٌ مِلْءٌ ذ [A thing sufficient in quantity, or dimensions, for the filling of a vessel, &c., or] the quantity that a vessel, &c., holds when it is filled. (S, K.) ― -b2- أَعْطِهِ مِلْأَهُ وَمِلْأَيْهِ وَثَلَاثَةَ أَمْلَآئِهِ Give it (i. e., the cup, TA) what will fill it; and what will twice fill it; and what will thrice fill it. (S, K.) ― -b3- حَجَرٌ مِلْءُ الكَفِّ A stone that fills the hand. (TA.) ― -b4- لَكَ الحَمْدُ مِلْءُ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ To Thee be praise that shall fill the heavens and the earth. (TA.) ― -b5- مِلْءُ كِسَائِهَا A fat woman; that fills her كساء when she covers herself with it. (TA, from a trad.)

مَلَأٌ مَلَأٌ ذ An assembly, (IAar, S, K,) absolutely, (TA,) [whether of nobles or others]: pl. أَمْلَآءٌ. (IAar.) ― -b2- Nobles; chiefs; princes; syn. أَشْرَافٌ and عِلْيَةٌ; (K;) principal persons; persons whose opinion is respected. (TA.) (المَلَأُ الأَعلْىَ [The most exalted princes; i. e.] the angels that are admitted near [to the presence of God]; or the archangels. TA.) See سَمعَهُ, for other explanations. ― -b3- A people of comely appearance, figure, attire, or adornment, united for some purpose or design; expl. by قَوْمٌ ذو الشَّارَةِ والتَّجَمُّعِ لِلْاِرَادَةِ: (Abu-l-Hasan, K:) [but this is wrong, see Beyd, ii. 247.] Thus it is of a different class from رَهَطٌ, though, like this word, a quasi-pl. n. It is an epithet in which the quality of a substantive predominates. (Abu-l-Hasan.) ― -b4- (tropical:) Consultation. (K.) [You say,] مَا كَانَ هٰذَا الأَمْرُ عَنْ مَلَاـٍ مِنَّا (tropical:) This thing was not the result of a consultation and consent on our part: [and] أَكَانَ هٰذَا عَنْ مَلَاـٍ مِنْكُمْ (tropical:) Was this the result of a consultation of your nobles, and of your assembly? said by 'Omar when he was stabbed: asserted to be tropical in this sense by Z and others. (TA.) تَحَدَّثُوا مَلَأً They conversed, consulting together. (S.) ― -b5- Opinion. (K.) [See a supposed example below.] ― -b6- Disposition; nature; manners; (S, K;) a nature rich in needful qualities: (T:) pl. أَمْلَآءٌ. (S.) [You say,] مَا أَحْسَنَ مَلَأَ بَنِى فُلَانٍ How good are the dispositions, or manners, and conversation, of the sons of such a one! (S.) ElJuhanee says, تَنَادَوْا يَالَ بُهْثَةَ اِذْ رَأَوْنَا فَقُلْنَا أَحْسِنِى مَلَأً جُهَيْنَا (S) [They called out, one to another, O Buhtheh! come to our aid! when they saw us: and we said,] Be of good disposition, or manners, O Juheyneh! or, accord. to some, Be of good opinion, O Juheyneh! (see above:) or, as some say, Aid well, O Juheyneh! taking ملأ in the sense of مُمَالَأَةً: [see 3]. (TA.) ― -b7- أَحْسِنُوا أَمْلَآءَ كُمْ Amend your manners; or have good manners. From a trad. (S, K.) ― -b8- Also مَلَأٌ A coveting. (K.)

مُلْأَةٌ مُلْأَةٌ ذ A tremulousness and flabbiness and swelling of the flesh, in a camel, in consequence of long confinement after a journey. (K.) ― -b2- See مُلَآءَةٌ.

مِلْأَةٌ مِلْأَةٌ ذ The manner in which a thing is filled. (K.) [You say,] اِنَّهُ لَحَسَنُ المِلْأَةِ (not التَّمَلُّؤِ) Verily it is well filled. (K.) ― -b2- مِلْأَةٌ An oppression occasioned by repletion with food. (K, TA.) [See also مُلَآءَةٌ.]

مَلَآءٌ مَلَآءٌ ذ and ↓ مَلَآءَةٌ Richness, wealthiness, &c.: (K:) or trustiness, or honest. (S.) [See مَلِىْءٌ.]

مُلَآءٌ مُلَآءٌ ذ : see مُلَآءَةٌ.

مَلِىْءٌ مَلِىْءٌ ذ , (S, K,) also written and pronounced مَلِىٌّ, (Nh,) A rich, wealthy, opulent, man: (K:) or trusty, or honest: (S:) or trusty, or honest, and rich: (TA:) or a rich man, or one not literally rich, who is honest, and pays his debts well, without giving trouble to his creditor: (K, * TA:) or an able, rich, man: (Msb:) [a solvent man:] pl. مِلَآءٌ and أَمْلِئَآءُ and مُلَأءُ. (K.) ― -b2- Also مُلَأءُ Chiefs: so called because rich in needful things. (TA.)

مُلَآءَةٌ مُلَآءَةٌ ذ (K) and ↓ مُلْأَةٌ (S, K) and ↓ مُلَآءٌ (K) (tropical:) A defluxion, or rheum, syn. زُكَامٌ, (S, K,) occasioned by repletion, or a heaviness in the head, like a defluxion, or rheum, (زكام,) from repletion of the stomach. (A.) [See also مِلْأَةٌ.] -A2- مُلَآءَةٌ A piece of drapery which is wrapped about the body; i. q., اِزَارٌ (TA) and رَيْطَةٌ: (S, K:) or the ملاءة is a covering for the body formed of two pieces; (TA;) composed of two oblong pieces of cloth sewed together; (Msb, in art. لغق;) and the ريطة is of a single piece. (TA.) [It appears to have been generally yellow, (see وَرْسٌ, and أَوْرَسَ,) and was probably otherwise similar to the modern مِلَايَة, which is described and represented in my work on the Modern Egyptians, part i., ch. 1.] Pl. مُلَآءٌ; (S, K;) [or rather this is a quasi-pl. n.; or a coll. gen. n., of which ملاءة is the n. un.;] or, accord. to some, مُلَأٌ; but the former is better established. (TA.) Dim. مُلَيْئَةٌ; for which مُلَيَّةٌ was also used, accord. to a tradition. (TA.) ― -b2- مُلَآءَةُ الحُسْنِ (tropical:) Fairness of complexion. (TA.) ― -b3- المَحْضُ ↓ المُلَآءُ (tropical:) Simple dust. (TA.) ― -b4- Also مُلَآءَةٌ The skim that forms on the surface of milk. (El-Moajam.)

مَلْآنٌ مَلْآنٌ ذ (S, K) [and مَلْآنُ, as it forms in the] fem. مَلْآنَةٌ (K) and مَلْأَى; (S;) pl. مِلَآءٌ; (K;) Full: (S, K) said of a vessel, &c. (S, TA.) The masc. is also written and pronounced مَلَان; and the fem., مَلَا: (TA:) and the vulgar say اِنَاءٌ مَلَا A full vessel. (S, TA.) ― -b2- مَلْآنٌ من الكَرَمِ (tropical:) [Full of generosity]. (TA.) ― -b3- See مَمْلُوْءٌ.

مَالِئٌ مَالِئٌ ذ (tropical:) A majestic person: one whose aspect satisfies the eye. (TA.) ― -b2- مَالِئٌ العَيْنِ, and مَالِئٌ لِلْعَيْنِ, (tropical:) A person whose aspect satisfies the eye by his comeliness &c. (TA.)

فُلَانٌ أَمْلَأُ لِعَيْنِى مِنْ فُلَانٍ فُلَانٌ أَمْلَأُ لِعَيْنِى مِنْ فُلَانٍ ذ (tropical:) Such a one is more satisfactory to my eye by his comeliness than such a one. (TA.) ― -b2- هٰذَا الأَمْرُ أَمْلَأُ بِكَ This thing is better for thee, and more satisfactory: expl. by أَمْلَكُ [which is said to have this signification]. (TA.)

مَمْلُوْءٌ مَمْلُوْءٌ ذ , pass. part. n. of مَلَأَ, Filled. (S.) ― -b2- Also, (assumed tropical:) Having the disease called مُلَآءَة: as part. n. of مَلِئَ. (A.) ― -b3- Also, (and accord. to some copies of the K, ↓ مَلْآن,) Affected by God with that disease: extr. [with respect to rule], (S, K,) as it is used in the sense of the pass. part. n. of أَمْلَأَ: by rule it should be مُمْلَأٌ. (TA.)

مُمْلِئٌ مُمْلِئٌ ذ An ewe in whose belly are water and matter [such seems to be the meaning of أَغْرَاسٌ in the explanation] so that one thinks her to be pregnant. (K.)

شَابٌّ مُمْتَلِئٌ شَابٌّ مُمْتَلِئٌ ذ [A youth in the full bloom of his age. See art. عَبْعَبٌ.]

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٢٬٨٣٧
المدخل: ملءمَلَأَ مَلَأَ A ( n. ac. مَلْء [ 1 ] مَِلْأَة [ مَلْءَة 1t , 2t ]), a. Filled; satisfied; glutted. b. [ acc. & 'Ala ], Helped against. c. Mudded, bespattered. d. Urged on. e. see ( مَلَؤَ ) ( a ). مَلِىَ maliY^a A ( n. ac. مَلَأ [ 4 ] ), a. Was, became full. مَلُؤَ مَلُؤَ U ( n. ac. مَلَآء [ 22 ] , مَلَآءَة [ 22t ] ), a. Was rich, opulent. b. ( n. ac. مَلَاْءَة 22t ) [& pass.
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيبلا ترجمةالحروف: ٢٤٬٦٨٠
المدخل: ملءملء مَلَأَ - يَمْلَأُ، مُلِئَ - يُمْلأُ - مِلْءُ - مَالِئ - مَالِئُوْن - أَمْلأَ - يُمْلِىءُ - امْتَلأَ - يَمْتَلِئُ مَلَأََ - يَمْلَأُ + كائن + شيئاً + من شيء: يضعه فيه فيجعله يشغل كل حجمه: يضع أشياء في مكان ذي حجم محدود، بحيث تحتل هذه الأشياء كل الحجم المحدود مُلِئَ - يُمْلَأُ: مبني للمجهول من " مَلَأَ - يَمْلَأُ " مِلْءُ : اسم فعل " مَلَأَ
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(١٥)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٥٢ (الإجمالي: ٢٠٩)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. فرعون

    الآيات المشتركة: ١١ · Firavun

  2. موسى

    الآيات المشتركة: ٩ · Musa

  3. قول

    الآيات المشتركة: ٢٤ · Birlikte bir iş yapan kimselere, belli bir sesle kumanda…

  4. قوم

    الآيات المشتركة: ١٥ · Hayvanların ön ayaklarına denir

  5. جهم

    الآيات المشتركة: ٥ · Cehennem tuğlanın pişirildiği kuyu demektir

  6. علو

    الآيات المشتركة: ٤ · “A’leve” kökünden fiilin ismi olmuş ve “gel !” anlamındadır

  7. شعب

    الآيات المشتركة: ٢ · Ağacın dalı demektir

  8. خرج

    الآيات المشتركة: ٥ · Huruc : Harc duvarın dışına sürülen harçtır

  9. تبع

    الآيات المشتركة: ٥ · İnek yavrusu, dana demektir

  10. طلع

    الآيات المشتركة: ٢ · Dal demektir

  11. فتي

    الآيات المشتركة: ٢ · Kepçe, kefe demektir

  12. ظنن

    الآيات المشتركة: ٣ · Suyu belirsiz, suyun olup olmadığı kuyu demektir

الآيات التي ورد فيها(٤٠)

  1. قَالَ الْمَلَأُ مِنْ قَوْمِهِ إِنَّا لَنَرَاكَ فِي ضَلَالٍ مُبِينٍ

    İleri gelenler

  2. قَالَ الْمَلَأُ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ قَوْمِهِ إِنَّا لَنَرَاكَ فِي سَفَاهَةٍ وَإِنَّا لَنَظُنُّكَ مِنَ الْكَاذِبِينَ

    İleri gelenler

  3. قَالَ الْمَلَأُ الَّذِينَ اسْتَكْبَرُوا مِنْ قَوْمِهِ لِلَّذِينَ اسْتُضْعِفُوا لِمَنْ آمَنَ مِنْهُمْ أَتَعْلَمُونَ أَنَّ صَالِحًا مُرْسَلٌ مِنْ رَبِّهِ قَالُوا إِنَّا بِمَا أُرْسِلَ بِهِ مُؤْمِنُونَ

    İleri gelenler

  4. قَالَ الْمَلَأُ الَّذِينَ اسْتَكْبَرُوا مِنْ قَوْمِهِ لَنُخْرِجَنَّكَ يَاشُعَيْبُ وَالَّذِينَ آمَنُوا مَعَكَ مِنْ قَرْيَتِنَا أَوْ لَتَعُودُنَّ فِي مِلَّتِنَا قَالَ أَوَلَوْ كُنَّا كَارِهِينَ

    İleri gelenler

  5. وَقَالَ الْمَلَأُ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ قَوْمِهِ لَئِنِ اتَّبَعْتُمْ شُعَيْبًا إِنَّكُمْ إِذًا لَخَاسِرُونَ

    İleri gelenler

  6. قَالَ الْمَلَأُ مِنْ قَوْمِ فِرْعَوْنَ إِنَّ هَذَا لَسَاحِرٌ عَلِيمٌ

    İleri gelenler

  7. وَقَالَ الْمَلَأُ مِنْ قَوْمِ فِرْعَوْنَ أَتَذَرُ مُوسَى وَقَوْمَهُ لِيُفْسِدُوا فِي …

    İleri gelenler

  8. فَقَالَ الْمَلَأُ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ قَوْمِهِ مَا نَرَاكَ إِلَّا بَشَرًا …

    İleri gelenler

  9. … سَبْعٌ عِجَافٌ وَسَبْعَ سُنْبُلَاتٍ خُضْرٍ وَأُخَرَ يَابِسَاتٍ يَاأَيُّهَا الْمَلَأُ أَفْتُونِي فِي رُؤْيَايَ إِنْ كُنْتُمْ لِلرُّؤْيَا تَعْبُرُونَ

    İleri gelenler

  10. فَقَالَ الْمَلَأُ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ قَوْمِهِ مَا هَذَا إِلَّا بَشَرٌ …

    İleri gelenler

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökملأ
YapıÜçlü
Özel DurumHemzeli
Bağlamsal Yakın Köklerجمع, شحن, حشد
Zıt Kökفرغ
Çekirdek Özet 1Bir kabı, boşluğu veya hacmi alabileceği son sınıra kadar doldurmak
Çekirdek Özet 2Karar verici hâkim zümrenin (ileri gelenler) toplumsal alanı doldurması ve cehennemin suçlularla dolması
Çekirdek Özet 3Bir hacmin veya otorite boşluğunun niteliksel ya da niceliksel azami yoğunluğa ulaşarak doyması
Kritik Hata RiskiKökün Kur'an'daki ana terimsel türevi olan ileri gelenler heyetini salt soyut bir meclis sanıp, onların toplumsal alanı ve gözleri dolduran hegemonik baskı niteliğini gözden kaçırmak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
ملBir hacmi, süreyi veya zihni son sınırına kadar doldurma, doygunluk ve taşma noktasına getirme; nitekim ملل doygunluktan bıkmayı, ملك bir alan üzerinde tam tasarruf ve kuşatmayı, ملي sürenin dolup uzamasını ifade ederأAni, kesin, kütlesel bir doluluğa ulaştırma; boşluğun tamamen kapanarak gözü ve hacmi somut biçimde kaplaması

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
مSu; akış, çokluk, derinlikBir boşluğu kaplayan kütlesel akışkanlık, hacimsel varlık ve yoğunluk
لÇoban değneği, üvendire; yöneltme, öğretme, bağlamaHacmin yönlendirilmesi, bir sınır boyunca toplanması ve sevk edilmesi
أÖküz başı; güç, öncülük, başlangıçHacmin sınırına dayanan baskı, doluluğun getirdiği otorite ve belirginleşme
ملأKütlesel bir varlığın yönlendirilerek sınıra kadar dayanması ve baskın hale gelmesiBir kabın veya toplumsal alanın hacmini tamamen kaplayarak dışarıdan bakıldığında gözü bütünüyle dolduran güç

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir kabın, tulumun, kuyunun veya vadinin su veya nesneyle ağzına kadar doldurulması; boşluğun tamamen giderilmesi
Cahiliye şiiri kullanımıAbdüşşârık b. Abdil‘uzzâ el-Cühenî şiirinde heyet ve duruş doluluğu anlamında kullanmıştır: تَنَادَوْا يَا لَبَهْثَةَ إِذْ رَأَوْنَا / فَقُلْنَا أَحْسِنِي مَلأً جُهَيْنَا
Erken Arapça kullanımKitâbü'l-ʿAyn'da geçen kadim kullanımda kabilelerin istişare meclisini oluşturan ileri gelenleri: وَقَالَ لَهَا الأَمْلاَءُ مِنْ كُلِّ مَعْشَرٍ / وَخَيْرُ أَقَاوِيلِ الرِّجَالِ سَدِيدُهَا

المصدر el-Halîl b. Ahmed, Kitâbü’l-ʿAyn; Râgıb el-İsfahânî, el-Müfredât; Lisânü’l-ʿArab.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Sami dilleri ailesinde ملأ kökü, Proto-Sami ortak miras katmanına ait temel bir fiil köküdür. İbranicede mālē' (מָלֵא), Süryanicede mlā (ܡܠܳܐ) ve Akadcada malû(m) biçimlerinde tespit edilen kök, tüm bu dillerde bir hacmin, kabın veya zamanın dolması, tamamlanması, tam doyum noktasına erişmesi anlamını taşır. Fonetik denkliği bozulmadan korunan kök, Batı ve Doğu Sami kollarının tamamında hem somut bir kabın dolmasını hem de mecazi olarak yürek, göz veya günlerin dolup tamamlanmasını ifade eder. Arapçada bu ilksel anlam korunmakla birlikte, toplumsal dokuda gözü ve makamı dolduran, meclisi kaplayan otorite sahibi zümreye ad olarak verilmesiyle özgün bir sosyopolitik semantik genişleme kazanmıştır.

درجة الثقة Kesin

المصدر Brown-Driver-Briggs Hebrew and English Lexicon; Payne Smith Syriac Dictionary; The Assyrian Dictionary of the Oriental Institute of the University of Chicago (CAD).

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönKap, kuyu veya karın doluluğundan gözü dolduran heybete geçişHacimsel doluluk anlamı doğrudan görme ve toplumsal etki alanına aktarılmıştırKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiAkadca malû(m), İbranice mālē', Süryanice mlāProto-Sami kök düzeyinde dolmak, doldurmak ve tamamlanmak ortak anlamıdırKesin
Daha geniş dilsel ilişkiGe‘ez dilinde mal'a (doldu)Güney Sami kolunda da aynı ses ve anlamla tam süreklilik gösterirGüçlü

المصدر David Cohen, Dictionnaire des racines sémitiques; Koehler-Baumgartner, HALOT.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
ملأAnlamlıDoldurmakKabı son sınırına kadar doldurmak; ileri gelenler topluluğuHedef kök; Kur'an'da geçer
مألAnlamlıBedenen semirmek, dolgunlaşmakBedenin et ve yağla dolup şişmanlaması haliKur'an'da geçmez; ortak doluluk çekirdeği
لمأAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez
لأمAnlamlıOnarmak, birleştirmek, uyuşmakYarayı kapatıp birleştirmek; iki tarafı kaynaştırmakKur'an'da geçmez; boşluğu kapatma bağı
أملAnlamlıUmmak, beklemekZihnin geleceğe dair bir beklentiyle dolup yönelmesiKur'an'da geçer
المKök olarak oluşmayanHurûf-ı mukattaaMüstakil üç harfli kök fiil yapısı değildirKur'an'da geçer

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
ملأMerkezDolulukHacmin alabileceği azami seviyeye ulaşması ve boşluğu tamamen kapatmasıHem nesnel hem toplumsal alanı bütünüyle dolduran kütle
جمعKomşuToplanmaDağınık unsurların bir araya getirilmesi; hacmin dolması şart değildirBirleşmeye odaklanır, sınıra dayanma zorunluluğu yoktur
شحنKomşuYüklemeBir taşıt veya mekânı yük ve ağırlıkla doldurmaÖzellikle gemi ve kapların kütleyle tıka basa yüklenmesi
حشدKomşuYığmaİnsan veya araçların belirli bir maksatla bir noktaya yığılmasıEyleme yönelik seferberlik ve insan kalabalığı
فرغZıtBoşalmaİçindeki unsurların tamamen çıkması, boşluk haliDoluluğun ortadan kalkması ve hacmin serbest kalması

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaملأDoldurmak, ileri gelenlerHacmin dolması ve gözü dolduran siyasi zümreKesin
LatinceImplere, plenitudo, optimatesDoldurmak, doluluk, seçkinler sınıfıFiil anlamını implere, toplumsal meclis anlamını optimates karşılarGüçlü
İngilizceTo fill, plenitude, ruling eliteDoldurmak, tamlık, yönetici seçkinlerNesnel doluluğu fill, Kur'an'daki sosyolojik terimi elite karşılarGüçlü
AlmancaFüllen, Vollheit, die VornehmenDoldurmak, doluluk, ileri gelenlerSomut dolum eylemi ile toplumsal üst tabaka ayrımını verirGüçlü
FransızcaRemplir, plénitude, notablesDoldurmak, doluluk, ileri gelenler heyetiNotables kavramı toplumu meşgul eden nüfuzlu zümreyi tam yansıtırGüçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary; Grimm Deutsches Wörterbuch; Lane's Arabic-English Lexicon.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
اَلْمَلَأُToplumun yönetici, nüfuzlu ve kibirli ileri gelenleriPeygamberlere ilk karşı çıkan inkârcı siyasi elitler; el-A'râf 7:60, el-Mü'minûn 23:24
اَلْمَلَأُİstişare ve karar heyetiHükümdarın danıştığı meclis veya devlet ricali; en-Neml 27:29, el-Kasas 28:20
اَلْمَلَأُ الْأَعْلَىYüce melekler topluluğuGöksel âlemde emirleri müzakere eden ruhanîler meclisi; Sâd 38:69, es-Sâffât 37:8
مِلْءُHacimce tam doluluk miktarıMaddi bir kabın veya yerin alabileceği tüm miktar; Âl-i İmrân 3:91
مَلَأَ / يَمْلَأُMekânı tamamen doldurmakCehennemin suçlular ve cinlerle son sınırına kadar doldurulması; Hûd 11:119, Kâf 50:30
مَالِئُونَİçini sonuna kadar dolduranlarKarınlarını zakkum ağacıyla tıka basa dolduran cehennemlikler; el-Vâkı‘a 56:53

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİlahi adalet ve cezaCehennemin dolması vaadinin cebir mi yoksa kesb mi ifade ettiği tartışmasıMekânın hak edilmiş azapla tamamen dolması
FıkıhCeza ve şura hukukuToplumsal fesadı yöneten elebaşıların (mele') hükmü ve istişare meclisiKarar verici otoritenin kurumsal sorumluluğu
TefsirPeygamber kıssalarıPeygamberlere ilk itiraz eden mele' zümresinin sosyopsikolojik karakteriStatükoyu korumak için göz boyayan ve meclisi dolduran zümre
HadisDua ve kozmolojiHamdin gökleri ve yeri doldurması (mil'e's-semâvât) ifadesiİbadet ve övgünün tüm varlık alanını kaplaması

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniVarlık alanı ve hesapDoygunluk ve kuşatmaHacmin hakikat veya inkârla dolmasıİman veya isyan varlığı son sınırına kadar kaplarKesin
İlmiFiziksel ve kavramsal hacimKapasite doyumuBir kabın veya zihnin alabileceği azami yükBoşluğun giderilip sistemin kütleyle dengelenmesiGüçlü
SiyasiYönetim ve iktidar erkiOtoriter seçkinler heyetiKarar alma ve toplumsal alanı hegemonya ile doldurmaGözleri ve makamları doldurarak muhalefeti ezmeKesin
İktisadiServet ve kaynak dağılımıHacimsel tekelKaynakların belirli bir zümrenin elinde toplanmasıServetin toplumsal dolaşım alanını tıkayarak doldurmasıGüçlü

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerDoygunluk ve hacimsel kapasite limitiBir eriyiğin çözebileceği maksimum madde sınırına ulaşması veya bir kabın sınır değerine kadar akışkanla yüklenmesiKesin
Beşeri bilimlerOligarşi ve elitler teorisiSiyaset biliminde Pareto ve Michels'in oligarşinin tunç kanunu dediği, karar organlarını dolduran ayrıcalıklı azınlıkGüçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiMele' kavramını yalnızca geçmiş kavimlerin meclis üyeleri veya soyut bir kabile şurası sayarak etkisizleştirmek
Kur'an içi daha geniş anlamHer çağda kamusal alanı, karar mekanizmalarını ve kitlelerin algısını dolduran, hakikatin görünmesini engelleyen hegemonik elitler
Yanlış anlamanın doğuracağı hataPeygamberlerin mücadelesinin sosyolojik ve siyasal zeminini kavrayamamak; peygamber muhataplığını bireysel ahlaka indirgemek

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın tarih felsefesini ve peygamberler ile statüko arasındaki çatışmanın sosyolojik omurgasını (mele' zümresini) doğrudan inşa eder.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Hz. Nûh, Hûd, Sâlih, Mûsâ ve Şuayb kıssalarındaki inkârcı zümre diyaloglarında ve cehennemin doluşunu anlatan eskatolojik ayetlerde.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Kur'an'daki inkârın yalnızca soyut bir inançsızlık değil, toplumsal ve ekonomik alanı dolduran egemen sınıfların çıkar çatışması olduğunu gösterir.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamBir kabın, çuvalın veya boşluğun içine nesne konularak alabileceği son sınıra kadar doldurulması, boş yer bırakılmaması.
  • Soyut anlamBir mekânın, gözün, zihnin veya karar mekanizmasının belirli bir unsur tarafından tamamen kaplanıp kuşatılması, baskın kılınması.
  • Sistematik karşılıkBir sistemdeki potansiyel boşluğun fiilî kütle veya iktidar tarafından azami kapasite sınırına kadar tüketilmesi (doygunluk noktası).
  • LaTeX modeliV(t)→Vmax⁡  ⟹  lim⁡t→tfρ(t)=1
  • LaTeX açıklamasıModelde V(t) zamana bağlı dolan hacmi, Vmax⁡ sistemin alabileceği azami kapasiteyi, tf doluluğun tamamlandığı son anı, ρ(t) ise doluluk oranını (yoğunluğu) temsil eder. Hacim maksimum kapasiteye ulaştığında doluluk oranı 1 değerini alarak tam doygunluk ve taşma sınırını sembolize eder.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: م