حبر
ح - ب - ر
KÖK- 6 geçiş
- 6 ayet
- 5 sîga
- 13 sözlük
Hubr mürekkep demektir. Alim anlamına gelmiştir. Mürekkep boyadır.devamı ›
Notlarım
Sözlükler(13)
★ Akevler SözlüğüTürkçe
Hubr mürekkep demektir. Alim anlamına gelmiştir. Mürekkep boyadır.
Kitâbu'l-'Ayn
Halîl b. Ahmed · 8. yyTR5.616 harfباب الحاء والراء والباء معهما
ح ر ب، ر ح ب، ر ب ح، ح ب ر، ب ر ح، ب ح ر كلهن مستعملات
حرب:
الحرب: نقيض السَّلم، تُؤَنَّث، وتصغيرها حُرَيْب رواية عن العرب، ومثلها ذُرَيْع وفُرَيْس وقُرَيْس أنثى، ونُيَيْب يعني الناقة وذُوَيْد وقُدَيْر وخُلَيْق، يقال: مِلْحَفةٌ خُلَيْق، كلُّ ذلك تأنيث يُصَغَّر بغير الهاء.
ورجلٌ مِحْرَب: شُجاع. وفلانٌ حَرْبُ فلانٍ أي يُحاربُه. ودار الحرب: بلادُ المشركين الذين لا
es-Sıhâh
Cevherî · 10. yyTR1.473 harfالحِبْرُ: الذي يكتب به، وموضعه المِحْبَرَةُ بالكسر. والحبر أيضاً: الأثَر، والجمع حُبورٌ، عن يعقوب. يقال: به حُبورٌ، أي آثارٌ. وقد أَحْبَرَ به أي ترك به أثراً. وأنشد:
لقد أشمتَتْ بي أهل فَيْدٍ وغادرَتْ بجسميَ حِبْراً بنتُ مَصَّانَ بادِيا
وفي الحديث: "يخرج رجلٌ من النار قد ذهب حِبْرُهُ وسِبْرُهُ"، قال الفرّاء: أي لونه وهيئته. وقال الأصمعي: هو الجمال والبَهاء وأثر النَعْمة. يقال: فلانٌ حسن
Tehzîbu'l-Luğa
Ezherî · 10. yyTR yok30.510 harfباب الحاء والراء ممع والبَاء
حرب ، حبر ، ربح ، رحب ، بحر ، برح : مستعملات .
حرب : قال أبو العباس قال ابن الأعرابي : الحارِبُ : المُشَلح ، يقال حَرَبَه إذا أخَذَ مَالَه ، وأَحْرَبَه دَلَّه على ما يَحْرُبُه ، وحَرَّبَه إذا أطعمه الحَرَب وهو الطَّلْع ، وأَحْرَبَهُ : وجده مَحْرُوباً .
وقال اللَّيْثُ : الحرب : نقيضُ السَّلْم ، تؤنث ، وتصغيرها حُرَيْبٌ بغير هاء روايةً عن العرب ومثلها ذُرَيْع وَقُوَيْسٌ
Mekâyîsü'l-Luğa
İbn Fâris · 11. yyTR8.321 harf(باب الحاء والباء وما يثلثهما)
(حبج) الحاء والباء والجيم ليس عندي أصلاً يعوّل عليه ولا يُفَرّع منه، وما أدري ما صحّة قولهم: حَبَجَ العَلَمُ بَدَا، وحَبَجَت النارُ: بدَتْ بَغْتَةً. وحَبِجَت الإبل، إذا أكلت العَرفَج فاشتكت بطونَها، كلُّ ذلك قريبٌ في الضَّعف بعضُه مِن بعض. وأما حَبَجَ بها، فالجيم مبدلةٌ من قاف.
(حبر) الحاء والباء والراء أصلٌ واحد منقاسٌ مطّرد، وهو الأَثرُ في حُسْنٍ وبَهاء.
Müfredât
Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR779 harf- الحبر: الأثر المستحسن، ومنه ما روي: (يخرج من النار رجل قد ذهب حبره وسبره) (الحديث أخرجه أبو عبيد في غريبه 1/85؛ والفائق 1/229؛ والنهاية 1/327) أي: جماله وبهاؤه، ومنه سمي الحبر، وشاعر محبر، وشعر محبر، وثوب حبير: محسن، ومنه أرض محبار (أي: سريعة النبات)، والحبير من السحاب، وحبر (انظر: المجمل 1/261؛ والأفعال 1/395) فلان: بقي بجلده أثر من قرح، والحبر: العالم وجمعه: أحبار، لما يبقى من أثر علومهم في
Esâsü'l-Belâğa
Zemahşerî · 12. yyTR721 harfح ب ر
هو حبر من الأحبار.
وهو من أهل المحابر.
وذهب حبره وسبره أي حسنه وهيئته وجاءت الإبل حسنة الأحبار والأسبار.
ويجلده حبار الضرب وبيده حبار العمل وانظر إلى حبـار عمله وهو الأثر.
قال: وحبره الله: سره " فهم في روضة يحبرون " وهو محبور: مسرور وكل حبرة بعدها عبرة.
وحبرت أسنانه اصفرت وبأسنانه حبرة وحبر بوزن بيلز.
وأنشد المازني: ولست بسعديّ على فيه حبرة ولسـت بعبـدي
Lisânü'l-Arab
İbn Manzûr · 13. yyTR12.732 harfالحِبْرُ: الذي يكتب به وموضعه المِحْبَرَةُ، بالكسر
(* قوله: «وموضعه المحبرة بالكسر» عبارة المصباح: وفيها ثلاث لغات أجودها فتح الميم والباء، والثانية ضم الباء، والثالثة كسر الميم لأنها آلة مع فتح الباء). في الجَمالِ والبَهاء. وسأَل عبدالله بن سلام كعباً عن الحِبْرِ فقال: هو الرجل الصالح، وجمعه أَحْبَارٌ وحُبُورٌ؛ قال كعب بن مالك: لَقَدْ جُزِيَتْ بِغَدْرَتِها الحُبُورُ،
كذاكَ الدَّهْرُ ذو صَرْفٍ
Kâmûsü'l-Muhît
Fîrûzâbâdî · 15. yyTR1.066 harf* ح ب ر * * الحِبْرُ * الذي يُكتب به وموضعه * المِحْبَرةُ * بالكسر و * الحِبْرُ * أيضا الأثر وفي الحديث ﴿يخرج رجل من النار قد ذهب حبره وسبره﴾ قال الفرّاء أي لونه وهيئته وقال الأصمعي هو الجمال والبهاء وأثر النعمة و * تَحْبيرُ * الخط والشِعر وغيرهما تحسينه و * الحَبْر * بالفتح * الحُبورُ * وهو السرور و * حَبَرهُ * أي سره وبابه نصر و * حَبْرةً * أيضا بالفتح ومنه قوله تعالى ﴿فهم في روضة يُحبرون﴾
Tâcü'l-Arûs
Zebîdî · 18. yyTR18.608 harfالحبر، بالكسر: النقس وزنا ومعنى. قال شيخنا: وهذا من باب تفسير المشهور بما ليس بمشهور، فإن الحبر معروف أنه المداد الذي يكتب به، وأما النقس، فلا يعرفه إلا من مارس اللغة وعرف المطرد منها، وتوسع في المترادف، فلو فسره كالجماهير بالمداد لكان أولى. واختلف في وجه تسميته، فقيل: لأنه مما تحبر به الكتب، أي تحسن، قاله محمد بن زيد. وقيل: لتحسينه الخط وتبيينه إياه، نقله الهروي عنب بعض. وقيل: لتأثيره في الموضع
Lane's Lexicon
Edward W. Lane · 19. yyTR16.780 harfحَبَرَهُ
1 حَبَرَهُ حبر حبره حبرة , (S, Msb, TA,) aor. حَبُرَ , (Msb,) inf. n. حَبْرٌ; (S, Msb, TA;) and ↓ حبّرهُ, (TA,) inf. n. تَحْبيرٌ; (S, K, TA;) or the latter has an intensive signification; (Msb;) He made it beautiful, beautified it, (S, K, TA,) or adorned it, or embellished it, (Msb,) and made it plain; (TA;) namely, handwriting, and poetry, &c., (S, K, both in relation to the latter
حَبَرَهُ 1 حَبَرَهُ حبر حبره حبرة , (S, Msb, TA,) aor. حَبُرَ , (Msb,) inf. n. حَبْرٌ; (S, Msb, TA;) and ↓ حبّرهُ, (TA,) inf. n. تَحْبيرٌ; (S, K, TA;) or the latter has an intensive signification; (Msb;) He made it beautiful, beautified it, (S, K, TA,) or adorned it, or embellished it, (Msb,) and made it plain; (TA;) namely, handwriting, and poetry, &c., (S, K, both in relation to the latter verb, and TA in relation to both verbs,) such as language, or speech, and science, (S, TA,) and pronunciation, and a recitation; meaning, with respect to the last, the voice [with which he recited]. (TA.) ― -b2- Also حَبَرَهُ, (S, A, L, Msb, but in the Msb “ or, ” not “ also, ”) aor. حَبُرَ , inf. n. حَبْرٌ (S, Msb) and حَبْرَةٌ; (S;) and ↓ احبرهُ; (K;) and in an intensive sense ↓ حبّرهُ; (Msb;) He, (God, A,) or it, (a thing, or an affair or event, S, L,) made him happy, joyful, or glad; (S, A, L, Msb, K;) affected him with a happiness, joy, or gladness, that made his face to shine, or of which the mark, or sign, (حَبَار, i. e. أَثَر,) appeared upon his countenance; (Bd in xliii. 70, in explanation of the pass. form of the first of these verbs;) he made him to enjoy a state of ease and plenty; and treated him with honour: (Lth and S in explanation of the pass. form of the first verb as used in the Kur xxx. 14:) or treated him with extraordinary honour. (Bd in xliii. 70, and TA.) [حُبِرَ, properly signifying He was made happy, &c., may be used as meaning he was, or became, happy, &c.; like سُرَّ; and حُبُورٌ, and its syns. mentioned with it below, may be regarded as its inf. ns. Golius, app. from his finding حَبَرٌ explained in the KL as an inf. n. meaning The being happy, &c., (شَادْ شُدَنْ,) assigns to حُبِرَ جِلْدُهُ, as on the authority of that lexicon, the meaning of “ hilaris lætusque fuit; ” but I have not found this verb in any Arabic work.] -A2- حُبِرَ جِلْدُهُ His skin was beaten so that there remained the mark of the beating. (K.) -A3- حَبِرَ الجُرْحُ, (S, K,) aor. حَبَرَ , (K,) inf. n. حَبَرٌ, (S,) The wound broke out afresh: (S, K:) or became healed, but left scars. (Ks, S, K.) ― -b2- حَبرَتْ أَسْنَانُهُ, aor. حَبَرَ , (S, A, * Msb, K,) inf. n. حَبَرٌ, (S, Msb, *) His teeth became of a yellow colour mingled with the whiteness: (K:) or became yellow; (A, Msb;) syn. قَلِحَتْ. (S.) [See also حِبِرٌ.]
حبّرهُ 2 حبّرهُ حبر حبره حبرة : see 1, in two places. ― -b2- Also, inf. n. تَحْبِيرٌ, He pared it well; namely, an arrow. (TA.)
احبرهُ 4 احبرهُ احبره احبرة أحبره حبر : see 1. -A2- احبر بِهِ He, or it, left a mark upon him, or it. (TA.) And احبرِت الضَّرْبَةُ جِلْدَهُ and بِجِلْدِهِ The blow made a mark, or marks, upon his skin. (TA.)
حَبْرٌ حَبْرٌ حبر : see حُبُورٌ, in two places: ― -b2- and حِبْرٌ, in two places: ― -b3- and حِبِرٌ. -A2- Also حَبْرٌ and ↓ حِبْرٌ; (S, A, Msb, K, &c.;) but As says, I know not whether it be the former or the latter: (S:) IAar says both: A 'Obeyd says that some of the lawyers say the former; and some, the latter; (TA;) and that in his opinion it is the former: (S, TA:) AHeyth, that it is the former only: (TA:) Th mentions the former only: (Msb:) Fr says it is the latter only: (TA:) and the latter is [said to be] the more chaste because the pl. is of the measure أَفْعَالٌ, and not فُعُولٌ: (S, TA:) [but a pl. of the latter measure is also mentioned:] A learned man (As, S, Msb, K) of the Jews: (S, A:) or whether he be a Christian or Jewish or Sabean subject of a Muslim government, who pays a poll-tax for his freedom and toleration, or one who, having been such, has become a Muslim: or one skilled in the beautifying of language: (A 'Obeyd, S:) or a good, or righteous, man: (Kaab, K, TA:) pl. (of the former, Msb) حُبُورٌ, (Msb, K,) [but this is seldom used,] and (of the latter, Msb) أَحْبَارٌ. (IDrst, S, A, Msb, K, &c.)
حِبْرٌ حِبْرٌ حبر Ink, syn. مَدَادٌ, (Msb,) and نِقْسٌ, (K,) with which one writes: (S, Msb:) so called because it is one of the means of beautifying writings; (Mohammad Ibn-Zeyd, TA;) or because it beautifies, and makes plain, handwriting; (Hr, TA;) or because of the marks that it leaves: (As, TA:) pl. [of pauc.] أَحْبَارٌ (IDrst, TA) and [of mult.] حُبُورٌ. (TA.) ― -b2- I. q. وَشْىٌ [The variegation, or figuring, of cloth or of a garment; or a kind of variegated, or figured, cloth or garment]: (IAar, K:) pl. حُبُورٌ. (K, * TA.) [See also حِبَرَةٌ.] ― -b3- A mark, or sign, of the enjoyment of ease and plenty: (As, S, K: [in one copy of the S, and in the CK, for أَثَرُ النَّعْمَةِ, I find, erroneously, أَثَرُ النِّعْمَةِ:]) and [hence,] beauty; (As, S, A, K;) beauty of aspect; or a beautiful and pleasing aspect, that satisfies the eye by its comeliness: (As, S, TA:) colour; complexion: (Fr, IAar, S, TA:) pl. أَحْبَارٌ (S) and حُبُورٌ. (K, * TA.) One says, اـِنَّهُ لَحَسَنُ الحِبْرِ وَالسِّبْرِ Verily he is beautiful, and of goodly appearance: (As, S:) or of beautiful complexion. (IAar.) And ذَهَبَ حِبْرُهُ وَسِبْرُهُ His colour, or complexion, (Fr, S,) or beautiful, (A,) and goodliness of form or aspect, departed: (Fr, S, A:) from the saying, جَآءَتِ الأَبِلُ حَسَنَةَ الأَحْبَارِ وَالأَسْبَارِ [The camels came beautiful in colours and in appearances]. (Fr, S, A. *) One says also, وَالسَّبْرِ ↓ فُلَانٌ حَسَنُ الحَبْرِ: where حبر seems to be the inf. n. of حَبَرْتُهُ “ I made him, or it, beautiful. ” (S.) ― -b4- Also, (S, K,) and ↓ حَبْرٌ (TA) and ↓ حَبَرٌ (K) and ↓ حَبَارٌ (S, K) and ↓ حِبَارٌ, (A, K,) A mark, or trace, (S, A, K,) of beating, (A,) or of a blow that has not brought blood, or of a healed wound, (TA,) or of work, or labour: (A, TA:) pl. of the first [or second] حُبُورٌ (Yaakoob, S, K) and [of the first and third, accord. to analogy,] أَحْبَارٌ; (TA;) and of the fourth حَبَارَاتٌ, (Yaakoob, S, TA,) it having no broken pl. (TA.) One says, بِهِ حُبُورٌ Upon him are marks [of beating, &c.]. (S.) And الضَّرْبِ ↓ بِجِلْدِهِ حِبَارُ Upon his skin is the mark of beating. (A.) And العَمَلِ ↓ بِيَدِهِ حِبَارُ Upon his hand is the mark of work, or labour. (A.) ― -b5- See also حِبِرٌ. ― -b6- And see حُبُورٌ. -A2- Also, [like the Hebrew ?, and the Chaldee ?,] A like; an equal; a fellow. (K.) ― -b2- See also حَبْرٌ.
حَبَرٌ حَبَرٌ حبر : see حُبُورٌ: -A2- and حِبْرٌ: ― -b2- and حِبَرَةٌ.
حَبِرٌ حَبِرٌ حبر : see حَبِيرٌ.
حِبَرٌ حِبَرٌ حبر : see حِبَرَةٌ.
حِبِرٌ حِبِرٌ حبر , (Msb, K,) the only subst. of this form beside اـِبِلٌ, (Msb,) [and a few rare dial. vars.,] and ↓ حِبْرٌ (K) and ↓ حَبْرٌ (A, K) and ↓ حِبِرَةٌ (S, Msb, K) and ↓ حَبْرَةٌ (A, K,) and ↓ حُبْرَةٌ; (K;) or حِبِرٌ, without ة, [as also حِبْرٌ and حَبْرٌ,] is a pl. [or rather a coll. gen. n.], (S,) and with ة it is said to be a n. un. ; (Msb;) A yellowness that mingles with the whiteness of the teeth; (K;) a yellowness of the teeth; (Sh, A, Msb;) what is termed قَلَحٌ in the teeth: (S:) or قَلَحٌ is when they become green: and when the crust increases so as to encroach upon the gums, and to make the roots of the teeth to appear, this is what is termed حَفْرٌ and حَفَرٌ: (Sh, Msb, TA:) pl. حُبُورٌ. (K.)
حَبْرَةٌ حَبْرَةٌ حبر حبره حبرة : see حُبُورٌ, in three places. ― -b2- Also Extraordinariness (مُبَالَغَةٌ) in a thing that is described as beautiful. (K.) [See 1.] ― -b3- A musical performance, or concert, instrumental or vocal or both, (سَمَاعٌ,) in Paradise; (Zj, K;) agreeably with which signification Zj explains [the verb in] the verse of the Kur [xxx. 14, or xliii. 70]: (TA:) and any sweet melody. (K.) -A2- See also حِبِرٌ.
حُبْرَةٌ حُبْرَةٌ حبر حبره حبرة : see حِبِرٌ.
حَبَرَةٌ حَبَرَةٌ حبر حبره حبرة : see حُبُورٌ: -A2- and see also the next paragraph, in two places.
حِبَرَةٌ حِبَرَةٌ حبر حبره حبرة (S, Mgh, Msb, K) and ↓ حَبَرَةٌ (K) A [garment of the kind called] بُرْد, (S, Mgh,) or a sort of بُرْد, (K,) of the fabric of El-Yemen, (S, Mgh, K,) striped (مُنَمَّرٌ [or this word, q. v., may perhaps signify spotted]); (TA;) a kind of garment of the fabric of El-Yemen, of cotton or linen, striped (مُخَطَّطٌ): (Msb:) pl. حِبَرٌ and حِبَرَاتٌ (S, Mgh, Msb, K) and حَبَرٌ and حَبَرَاتٌ: (TA:) [or rather ↓ حِبَرٌ and ↓ حَبَرٌ are coll. gen. ns.] Accord. to Lth, (Az, Mgh, TA,) حبرة is not a place, nor a known thing, but only signifies وَشْىٌ [see حِبْرٌ]; (Az, Mgh, Msb, TA;) and one says بُرْدٌ حِبَرَةٌ (Msb, TA) and بُرُودٌ حِبَرَةٌ, (TA,) and بُرْدُ حِبَرَةٍ (Mgh, Msb, TA) and بُرُودُ حِبَرَةٍ, (Mgh, TA,) like as one says ثُوْبُ قِرْمِزٍ, the word قرمز signifying a certain dye. (Az, Msb, TA.) [The term ↓ حَبَرَةٌ is now applied in Egypt to A lady's outer covering of silk, black for the married, and white for the unmarried, worn in ridding and walking abroad; the former worn also by concubine slaves. See also حَبِيرٌ.]
حِبِرَةٌ حِبِرَةٌ حبر حبره حبرة : see حِبِرٌ.
حِبْرِىٌّ حِبْرِىٌّ حبر حبرى حبري A seller of ink. (K.) ↓ حَبَّارٌ, also, is mentioned as having the same signification; and some say that analogy is a sufficient authority for it: but it is disallowed by F. (TA.)
حِبَرِىٌّ حِبَرِىٌّ حبر حبرى حبري , not ↓ حَبَّارٌ, (K,) or the latter is allowable on the ground of analogy, (MF,) A seller of the garments called حِبَرٌ. (K.) [See حِبَرَةٌ.]
حُبْرُورٌ حُبْرُورٌ حبرور (Msb, K) and ↓ حِبْرِيرٌ and ↓ حَبَرْبَرٌ and ↓ حُبُرْبُورٌ and ↓ يَحْبُورٌ [in the CK بَحْبُورٌ] and ↓ حُبُّورٌ (K) The young one of the حُبَارَى: (Msb, K:) pl. حَبَارِيرُ and حَبَابِيرُ. (K.) [See also يَحْبُورٌ below.]
حِبْرِيرٌ حِبْرِيرٌ حبرير : see what next precedes.
حَبَرْبَرٌ حَبَرْبَرٌ حبربر : see what next precedes.
حُبُرْبُورٌ حُبُرْبُورٌ حبربور : see what next precedes.
حَبَارٌ حَبَارٌ حبار : see حِبْرٌ. ― -b2- Also The هَيْئَة [i. e. form, or aspect, or the like, or goodliness of form or aspect,] of a man. (Aboo-Safwán, Lh.)
حِبَارٌ حِبَارٌ حبار : see حِبْرٌ, in three places.
حُبُورٌ حُبُورٌ حبور and ↓ حَبْرٌ, (S, K,) or ↓ حِبْرٌ, with kesr, (Msb,) and ↓ حَبَرٌ, which last occurs in a verse of El-'Ajjáj, for حَبْرٌ, [by poetic license,] (S,) and ↓ حَبْرَةٌ (A, K) and ↓ حَبَرَةٌ, (K,) Happiness, joy, or gladness: (S, Msb, K:) or the first signifies cheerfulness; i. e. pleasure, or delight, and dilatation of the heart, which has a visible effect in the aspect: (TA voce سُرُورٌ:) and the same word (IAth) and ↓ حَبْرَةٌ (Az, IAth, K) and ↓ حَبْرٌ, (K,) a state of ease and plenty; syn. نَعْمَةٌ: (IAth, K: [in the CK and in a MS. copy of the K, erroneously, نِعْمَة:]) or a state of complete, or perfect, ease and plenty: (Az:) and ampleness of the circumstances of life. (IAth.) [See 1. Hence the saying,] بَعْدَهَا عَبْرَةٌ ↓ كُلُّ حَبْرَةٍ [After every state of happiness, or joy, &c., is a tear]. (A.)
حَبِيرٌ حَبِيرٌ حبير A [garment of the kind called] بُرْد, variegated, (مُوَشَّىِ,) (K,) [i. e.] striped. (TA.) One says بُرْدٌ حَبِيرٌ and بُرْدُ حَبِيرٍ. (TA.) [See also حِبَرَةٌ. Hence the saying,] لَبِسَ حَبِيرَ الحُبُورِ وَاسْتَوَى عَلَى سَرِيرِ السُّرُورِ (tropical:) [He clad himself with the mantle of cheerfulness, and seated himself firmly upon the couch of happiness]. (A.) ― -b2- Also, applies to a garment, or piece of cloth, New: (S, K:) and soft and new; (K, TA;) applied to the same; (TA;) and so ↓ حَبِرٌ; (K;) which also signifies a soft thing: (TA:) pl. of the former حُبْرٌ. (K.) ― -b3- And Clouds; syn. سَحَابٌ: (S:) or clouds spotted (مُنَمَّرٌ); (K;) in which one sees what resembles تَنْمِير, by reason of the abundance of their water; but Er-Riyáshee disapproves of this. (TA.)
حُبَارَى حُبَارَى حبار حبارى حباري [a word respecting which J says,] its alif [written ى] is not the fem. alif nor the alif of quasi-coordination; [as F says of the alif of قَبَعْثَرًى, though he finds fault with J for saying thus of the alif of حُبَارَى; (see أَلِفُ التَّكْثِيرِ, in art. ا)] the name [says J] being only composed with it, so that it is as it were a part of the word itself, which is imperfectly decl. when determinate and when indeterminate; i. e., without tenween: (S:) but its alif is the fem. alif; for were it not so, it would be perfectly decl.; (K;) and J says that it is imperfectly decl.: (TA:) and his saying that the alif is [as it were] a part of the word itself is a strange expression, for which it would be difficult to give an answer, and which therefore requires not exorbitance: but “ it is sufficient excellence for a man that his faults may be counted: ” (M:) [A species of bustard;] a certain bird, (S, Msb, K,) well known, of the form of the goose, with a dustcolour upon its head and belly, and the back and wings of which are for the most part of the colour of the quail; (Msb;) or it is a long-necked bird, of an ash-colour, of the form of the goose, with a beak somewhat long, and that is preyed upon, but does not itself prey: Az says that it does not drink water, and that it lays its eggs in distant sands: [the truth is, that it drinks seldom: the male bird has a pouch, extending from beneath the tongue to the breast, said to be large enough to contain seven quarts of water; and it has been supposed by some that he fills this with water for the supply of himself and his mate:] and Az further says, We used, when we journeyed, to proceed in the mountains of EdDahnà, and sometimes we picked up in one day between four and eight of its eggs: it lays four eggs, of a bluish colour, more delicious in taste than those of the domestic hen and than those of the ostrich: and others say that it brings its food from a greater distance than any other bird; sometimes from a distance of many days' journey: also, that it is constantly provided with a thin excrement, or dung, which it voids upon the hawk when pursued by the latter; thus saving itself, by preventing the hawk from continuing its flight, and, as some say, causing its feathers to drop off: whence the prov., أَسْلَحُ مِنْ حُبَارَى: [see art. سلح:] (TA:) حُبَارَى is applied alike to the male and the female, and used as sing. and pl.: (S, K:) but it has pl. forms, (TA,) namely, حُبَارَيَاتٌ (S, Msb, K, TA) and حُبَارَاتٌ: (TA:) accord. to Sb, it has not حَبَارٍ, [in the TA incorrectly written حَبَارِى, as though it had the article ال prefixed to it, or were prefixed to another noun,] nor حَبَائِرُ, [though both of these are mentioned as pls. of it in several of the grammars of the Arabs,] in order to distinguish between حُبَارَى and nouns of the measures فَعْلَآءُ and فِعَالَةٌ and the like. (TA.) It is said in a prov., وَكُلُّ شَىْءٍ قَدْ يُحِبُّ وَلَدَهْ حَتَّى الحُبَارَى وَتَطِيرُ عَنَدَهُ [And everything certainly loves its offspring: even the bustard; and it flies by its side]: (S, Mgh: *) [in the TA, وَيَدِفُّ عَنَدَهْ:] it flies by the side of its young one to teach it to fly before its wings have grown, because of its stupidity: (TA:) the حبارى is thus specially mentioned because it is proverbial for stupidity, and, notwithstanding its stupidity, loves its offspring, and teaches it to fly. (S, Mgh.) Another prov. is, فُلَانٌ مَيِّتْ كَمَدَ الحُبَارَى [Such a one is dying with the concealed grief of the bustard]: because the حبارى moults with other birds, but its new feathers are slow in coming: so when the other birds fly, it is unable to do so, and dies of concealed grief. (TA.) [See also حُبْرُورٌ, and يَحْبُورٌ.]
حَبَّارٌ حَبَّارٌ حبار : see حِبْرِىٌّ: ― -b2- and حِبَرِىٌّ.
حُبُّورٌ حُبُّورٌ حبور : see حُبْرُورٌ.
حَابُورٌ حَابُورٌ حابور A sitting-place, or a company sitting together, (مَجْلِس,) of unrighteous persons [or revellers]: (S, K:) from حَبَرَهُ “ it made him happy, ” &c. (S.)
مًحْبَرَةٌ مًحْبَرَةٌ محبره محبرة , (Msb, K,) which is the most approved form, (Msb, TA,) and ↓ محْبَرَةٌ, (S, Msb,) because it is an instrument, (Msb, TA,) a correct form, though said in the K to be incorrect, (TA,) and ↓ مَحْبُرَةٌ (Msb, K) and ↓ مَحْبُرَّةٌ, (K,) the last used by poetic license, (TA,) The place, (S, K,) or earthern pot, or glass bottle, (TA,) in which ink is put: (S, K, TA:) pl. مَحَابِرُ. (Msb.) -A2- Also, the first of these words, A thing, or things, in which happiness, joy, or gladness, is usually found: such are women said to be. (TA from a trad.) [A cause of happiness, joy, or gladness; agreeably with analogy: of the same class as مَجْبَنَةٌ and مَبْخَلَةٌ.]
مَحْبُرَةٌ مَحْبُرَةٌ محبره محبرة : see the next preceding paragraph.
مِحْبَرَةٌ مِحْبَرَةٌ محبره محبرة : see the next preceding paragraph.
مَحْبُرَّةٌ مَحْبُرَّةٌ محبره محبرة : see the next preceding paragraph.
مُحَبَّرٌ مُحَبَّرٌ محبر A man (T) having his skin marked by the bites of fleas. (T, K.) ― -b2- An arrow well pared. (K.)
يَحْبُورٌ يَحْبُورٌ يحبور , applied to a man, [Very happy, joyful, glad, or cheerful;] of the measure يَفْعُولٌ from الحُبُورُ: (S:) a soft, tender, or delicate, man: pl. يَحَابِيرُ. (AA, TA.) -A2- A certain bird: or the male of the حُبَارَى: or its young one. (K.) See حُبْرُورٌ.
Salmone
H. Anthony Salmone · 19. yyTR1.165 harfحَبَرَ
حَبَرَ U ( n. ac. حَبْر 1 ),
a. Beautified, embellished, adorned; did well, beautifully.
b. ( n. ac. حَبْر 1 , حَبْرَة 1t ), Gladdened, enlivened, cheered. up.
حَبِرَ
حَبِرَ A ( n. ac. حَبَر 4 , حُبُوْر 27 ),
a. Was glad, happy, gay.
حَبَّرَ
حَبَّرَ II ,
a. Beautified, embellished, adorned.
b. Put ink in.
أَحْبَرَ
أَحْبَرَ IV ,
a. Gladdened, enlivened, cheered up.
تَحَبَّرَ
Kitâbullâh
Kur'an kullanımından türetilmişTR97.895 harfحبر
1.BAB
حَبَرَ - يَحْبُرُ، حُبِرَ - يُحبَرُ
حَبَرَ - يَحْبُرُ + كائن أو شيء أو أمر + كائناً: سره وأمتعه وأفرحه وأبهجه بجماله وبهائه
حُبِرَ - يُحْبَرُ: مبني للمجهول من " حَبَرَ - يَحْبُرُ "
﴿فَأَمَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ فَهُمْ فِي رَوْضَةٍ يُحْبَرُونَ﴾: يُسْعَدون ويُفرَحون
واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " الشعور
Mücavir kökler57 mücavir (75 toplam)
- رهب
2 ortak ayet · Cübbe demektir
- روض
1 ortak ayet · Yeşillik, çimeni bol yer
- سحت
1 ortak ayet · Saht: Mistah, hurma kurutulan yerdir
- أكل
2 ortak ayet · Ekel pas demektir
- كنز
1 ortak ayet · Servet
- فضض
1 ortak ayet · Fidde, (dat) Gümüş demektir
- مسح
1 ortak ayet · Mesih
- تور
1 ortak ayet · Tevr suyu dökmek için kullanılan kapdır
- ثمن
1 ortak ayet · Essemnu (Sin’ le) sade yağ demektir
- صنع
1 ortak ayet · İmal ederler
- شري
1 ortak ayet · Satın aldılar
- هود
1 ortak ayet · “Hidayet”in değişik söylenişidir
Geçtiği ayetler(6)
… يَحْكُمُ بِهَا النَّبِيُّونَ الَّذِينَ أَسْلَمُوا لِلَّذِينَ هَادُوا وَالرَّبَّانِيُّونَ وَالْأَحْبَارُ بِمَا اسْتُحْفِظُوا مِنْ كِتَابِ اللَّهِ وَكَانُوا عَلَيْهِ شُهَدَاءَ …
Ve ilim adamlarıDoğrusu Tevrat’ı Biz indirdik. Onda hidayet ve nur vardır. Kendilerini Allah’a teslim etmiş peygamberler, yahudi olanlara onunla, Rabb’a kul olanlarla bilginler de Allah’ın kitabından elde mahfuz kalanla hükmederlerdi. Ve ona şahid idiler. İnsanlardan korkmayın da Ben’den korkun. Ve ayetlerimi az bir değerle değiştirmeyin. Kim de Allah’In indirdiğiyle hükmetmezse, işte onlar, kafirlerin kendileridir.
لَوْلَا يَنْهَاهُمُ الرَّبَّانِيُّونَ وَالْأَحْبَارُ عَنْ قَوْلِهِمُ الْإِثْمَ وَأَكْلِهِمُ السُّحْتَ لَبِئْسَ مَا كَانُوا يَصْنَعُونَ
Ve ilim adamlarıRabb’a kul olanlar ve bilginler; onları günah söylemelerinden ve haram yemelerinden vazgeçirmeye çalışmalı değiller miydi? Yapmakta oldukları şey gerçekten ne kötü.
Kök analizi
Kök tanımı ve çekirdek özet
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | حبر |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | Belirgin fark tespit edilmedi |
| Bağlamsal Yakın Kökler | علم, اثر, زبر, رسم |
| Zıt Kök | طمس |
| Çekirdek Özet 1 | Bir zeminde güzellik, parlaklık, intizam ve kalıcılık bırakan belirgin iz |
| Çekirdek Özet 2 | İlahi vahyin zihinde ve amelde bıraktığı derin iz, ilim otoritesi ve cennet nimetinin sevinçle yüzde parlaması |
| Çekirdek Özet 3 | İlmin salt bilgi değil, ahlak ve amelde kalıcı bir süs ve dönüştürücü eser oluşturması gerekliliği |
| Kritik Hata Riski | Kökün yalnızca kitap ehli din adamları sınıfına veya sadece sıvı yazı boyasına indirgenerek anlamındaki estetik iz ve sevinç boyutunun gözden kaçırılması |
Biliteral analiz
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| حب | Bağlanma, tutma, bir şeyi içine alma ve yüzeyde yoğunlaşarak toplanma hareketi; حبب, حبس, حبط, حبك, حبل köklerinde olduğu gibi bir varlığı bir bağ veya yoğunlaşmayla sabitleme | ر | Çekirdeğin bağlama ve tutma anlamına eklenen akıcılık, yayılma ve başatlık vasfı ile bir yüzeyde göze çarpan, silinmeyen, estetik ve kalıcı bir iz ve renk bırakma boyutuna özelleşmesi |
Piktografik analiz
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| ح | çit, duvar; çevirme, koruma, ayırma | Sınırları belirleme, bir alanı çevreleyerek koruma altına alma ve şekil verme hareketi |
| ب | ev, çadır; iç, barınma, içinde olma | Bir mekânın veya zeminin içine yerleşme, nüfuz etme ve orada kalıcı olma durumu |
| ر | insan başı; baş, ilk, üst | Yüzeyde yükselme, görünür ve başat hale gelme, öncülük ve üstünlük kazanma |
| حبر | çit ile sınırlandırılmış bir zemine nüfuz ederek yüzeyde görünür ve kalıcı bir üstünlük izi bırakma | Bir maddenin veya düşüncenin zemine işleyerek orada güzellik, silinmezlik ve parlak bir etki meydana getirmesi hareketi |
Tarihsel ve erken kullanım
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Bir şeyin yüzeyinde meydana gelen belirgin, güzel ve süsleyici iz; deride iyileşen yaranın bıraktığı iz; dişin üzerindeki renk tabakası; kumaşın ve yüzeyin boyayla bezenmesi |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Şair Tufeyl el-Ganevî, şiirlerini titizlikle güzelleştirdiği, lafız ve manalarını süsleyip yetkinleştirdiği için Cahiliye döneminde el-Muhabbir lakabıyla anılmıştır |
| Erken Arapça kullanım | İbn Ahmer’e ait beyitte gençlik ve hayatın parlaklığı, güzelliği anlamında kullanılmıştır: لَبِسْنَا حِبْرَهْ حَتَّى اقْتُضِينَا / لِأَعْمَالٍ وَآجَالٍ قُضِينَا |
Kaynak İbn Manzûr, Lisān al-ʿArab; İbn Fâris, Maqāyīs al-Lugha; Ebû Ubeyd, Garîbü’l-Hadîs.
Sami etimolojik katman
Kök Sami dilleri genelinde yazı yazma, kaydetme, birleştirme ve ilim otoritesi semantik dairesiyle doğrudan bağlantılıdır. İbranice ve Aramice/Süryanice katmanında haber / heber biçimleri arkadaş, ortak, cemaat üyesi, din akademisi mensubu ve bilgin anlamlarını taşır. İbranicedeki hbr kökü öncelikle bir araya getirme, bağlama ve eklemleme hareketini ifade ederken, geç dönem İbrancisinde ve rabbinik gelenekte din bilginlerini, Tevrat uzmanlarını niteleyen bir ünvana dönüşmüştür. Arapçada ise kök hem soyut ilim otoritesini hem de son derece somut bir fiziksel alanı, yani yüzeyde güzellik bırakan izi, tezini ve mürekkebi (hibr) korumuştur. Bu durum kökün Sami ailesindeki bağlama, birleştirme ve zihni inşa etme çekirdeğinin Arap dilinde estetik bir iz bırakma ve kalıcı yazı maddesi olma yönünde özelleştiğini, aynı zamanda dini metin geleneğinin taşıyıcısı olan bilginleri adlandırmada ortak bir miras olarak sürdürüldüğünü göstermektedir.
Güven Kesin
Kaynak Brown-Driver-Briggs, A Hebrew and English Lexicon of the Old Testament; Payne Smith, Thesaurus Syriacus; David Cohen, Dictionnaire des racines sémitiques.
Etimolojik analiz
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | Güzellik ve parlaklık bırakan iz | İz, nakış, yazı mürekkebi, yüzün sevinçle aydınlanması ve sözün tezyin edilmesi anlamları tek bir fiziksel etki çekirdeğinden türemiştir | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | İbranice ve Aramice haber / heber | Metinleri birbirine bağlayan, cemaati bir arada tutan yetkin din bilgini ve bilginler topluluğu anlamıyla ortak kavramsal zemin | Kesin |
| Daha geniş dilsel ilişki | Veri bulunamadı | Sami dilleri dışındaki Afro-Asyatik kollarda düzenli ve güvenilir doğrudan bir ses denkliği tespit edilmemiştir | Muhtemel |
Kaynak Brown-Driver-Briggs; Lisān al-ʿArab; Maqāyīs al-Lugha.
Kardeş kökler
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| حبر | Anlamlı | Güzel iz, süs, ilim | Yüzeyde güzellik ve belirginlik bırakan eser, yazı boyası, âlim | Hedef kök; Kur'an'da geçer |
| حرب | Anlamlı | Çatışma, soyma, öfke | Varlığı zıtlaşmayla tüketme, malını çekip alma, savaş | Kur'an'da geçer; zıt yönde tüketici şiddet |
| بحر | Anlamlı | Genişlik, yarılma | Suyun veya bilginin enginleşmesi, toprağın genişçe yarılması | Kur'an'da geçer; genişlik ve derinlik boyutu |
| برح | Anlamlı | Ayrılma, zahmet | Bulunduğu yerden uzaklaşma, güçlük ve sıkıntı ortaya çıkması | Kur'an'da geçer; iz bırakmanın aksine yerini terk etme |
| رحب | Anlamlı | Genişlik, ferahlık | Mekânın ve gönlün genişlemesi, rahatlık ve açıklık | Kur'an'da geçer; ferahlık ve intizam ilişkisi |
| ربح | Anlamlı | Artış, kazanç | Ticarette veya amelde fazlalık ve fayda elde etme | Kur'an'da geçer; amelin semere ve iz bırakması |
Komşu kökler ve zıt kök
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| حبر | Merkez | İz, ilim, estetik sevinç | Bir zeminde kalıcı, güzel, yetkinleştirici iz ve etki bırakma | Bilginin ve nimetin bıraktığı silinmez güzellik ve otorite |
| علم | Komşu | Bilgi ve idrak | Eşyanın hakikatini kavramaya odaklanır; onda kalıcı nakış ve süs vurgusu ikincildir | Genel bilme yetisi ve kavrayış |
| اثر | Komşu | İz ve kalıntı | Her türlü fiziksel veya tarihsel izin kalmasıdır; güzellik ve sevinç şartı taşımaz | Nötr anlamda bir hareketin geride bıraktığı belirti |
| زبر | Komşu | Yazı ve kayıt | Metni taş veya levha üzerine sertçe kazıma, pekiştirme esastır | Dayanıklı malzemeye kazınarak yazılan kitap ve kayıt |
| رسم | Komşu | Çizgi ve işaret | Belirli bir kalıp veya sınır çizgisini belirtir; deruni sevinç ve ilmi otorite içermez | Bir şeyin sınırlarını ve biçimini çizerek belirleme |
| طمس | Zıt | Silinme ve yok olma | Bütün izlerin, çizgilerin ve görünür güzelliğin tamamen yok edilip belirsiz kılınması | Kalıcı eserin ve parlak etkinin bütünüyle ortadan kalkması |
Başka dillerde anlam karşılıkları
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | حبر | Kalıcı güzel iz, mürekkep, derin âlim, sürur | Somut izden soyut ilmi yetkinliğe ve kalbi sevince uzanan anlam bütünlüğü | Kesin |
| Latince | atramentum, doctor, decor | Mürekkep, yetkin bilgin, zarafet/süs | Atramentum sadece yazma maddesini, doctor bilginliği karşılar; kökün içindeki sevinç ve iz birliğini tek kelime veremez | Güçlü |
| İngilizce | ink, scholar/savant, embellishment, delight | Mürekkep, yetkin âlim, bezenme, derin sevinç | Kelimeler kökün parçalarını karşılar; ilim ile estetik güzelleştirme arasındaki ontolojik bağı tek başına yansıtamaz | Güçlü |
| Almanca | Tinte, Gelehrter, Zierde, Wonne | Mürekkep, bilgin, süs, coşkulu sevinç | Gelehrter ilmi yetkinliği, Wonne cennet sevincini verir; kökün ortak çekirdek etkisini ayrı ayrı karşılarlar | Güçlü |
| Fransızca | encre, érudit/docteur, parure, allégresse | Mürekkep, derin bilgin, süs, taşkın sevinç | Érudit kökün أحبار boyutunu, allégresse ise يحبرون boyutunu karşılar; tek terimde birleşmezler | Güçlü |
Kaynak Oxford Latin Dictionary; Grimm Wörterbuch; Lane, Arabic-English Lexicon.
Vücûh ve nezâir
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| الْأَحْبَارُ / أَحْبَارَهُمْ | Ehl-i Kitap din âlimleri ve hukuk otoriteleri | Tevrat’ı muhafaza etmekle, toplumu haram kazançtan ve batıl iddialardan sakındırmakla yükümlü kılınan ilim ehli; Mâide 5:44, Mâide 5:63, Tevbe 9:31, Tevbe 9:34 |
| يُحْبَرُونَ / تُحْبَرُونَ | İkram ve sevinçle yüzleri güldürülmek, ağırlanmak | Cennet ehlinin nimetlerin eseriyle sevinç ve onura kavuşması, nimetin güzelliğinin üzerlerinde parlaması; Rûm 30:15, Zuhruf 43:70 |
Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Ehl-i Kitap bilginlerinin rububiyet iddiası | Tevbe 9:31 bağlamında ahbarın helal ve haram koyma yetkisi iddia ederek rabler edinilmesi meselesi | Teşri yetkisinin suistimali ve mutlak itaatin şirke dönüşmesi |
| Fıkıh | İlim ehlinin toplumsal sorumluluğu ve mali ahlak | Mâide 5:63 ve Tevbe 9:34 bağlamında ahbarın batıl yollarla halkın malını yemesi ve hakkı gizlemesi yasağı | Dini bilginin servet biriktirme ve nüfuz devşirme aracına dönüştürülmesinin men’i |
| Tefsir | Hibr ve hubur kavramlarının anlam alanı | Cennetteki habre halinin neşenin, güzel nağmelerin ve bedene yansıyan nurani izlerin bütünü olarak yorumlanması | Amelin ve nimetin varlıkta bıraktığı yetkin estetik tesir |
| Hadis | Yüzün aydınlığı ve metin tezyini | Hadislerde geçen cehennemden çıkan kişinin güzellik ve biçiminin gitmesi ile Kur'an tilavetinin تحبير ile süslenmesi rivayetleri | Suretteki nuraniyet, sesin ve lafzın kemale erdirilmesi |
Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Vahyin korunması ve tebliği | Rabbani ilim otoritesi | Metni muhafaza etme ve amel etme | İlim sahibinin kalbinde ve eyleminde vahyin silinmez izini taşıması ve aktarması | Kesin |
| İlmi | Bilginin kaydedilmesi ve yetkinliği | Metin inşası ve tezyini | Bilgiyi sabitleme ve güzelleştirme | Mürekkep ve kalem vasıtasıyla hakikatin kayda geçirilmesi ve estetize edilmesi | Kesin |
| Siyasi | Hukuki ve toplumsal rehberlik | Meşruiyet denetçiliği | Yöneticileri ve toplumu sınırlandırma | İlmin siyasal güce payanda olmadan adaleti ve ilahi hududu gözetmesi vazifesi | Güçlü |
| İktisadi | Dini otoritenin servetle ilişkisi | İlim ahlakı ve rüşvet yasağı | Mali adaletin korunması | Dini nüfuz kullanılarak kamu veya fert mallarının haksızca gasp edilmesinin engellenmesi | Kesin |
Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Kalıcı iz bırakan kayıt fonksiyonu ve sinyal güçlenmesi | Bir girdinin zemin üzerinde entropiyi azaltarak düzenli, silinmez ve okunabilir bir bilgi matrisi (iz) oluşturması süreci | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Kurumsal otorite ve meşruiyet inşası | Hukuki ve dini elitlerin toplumsal normları yazılı metinler ve ahlaki eylemler yoluyla kurumsallaştırarak kolektif hafızaya kazıması | Kesin |
Yanlış daraltma ve kritik hata riski
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Ahbar kelimesinin yalnızca Yahudi hahamlarına hasredilerek evrensel ilim adamı sorumluluğunun dışlanması veya kökün sadece sıvı yazı boyası olarak algılanması |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Kök; bilginin bir iz bırakmasını, metne dökülmesini, ahlaka yansımasını ve ahirette nihai neşe ve güzellik (hubûr) olarak tecelli etmesini içeren kuşatıcı bir ontolojik iz kategorisidir |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Din adamlarının eleştirildiği ayetlerin sadece geçmiş kavimlerin tarihsel bir zümresine ait görülüp çağdaş ilim ehlinin teşri ve mali yozlaşma tehlikelerinden muaf tutulması |
Kur'an'ı anlama odaklı sonuç
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | İlahi vahyin insanda bıraktığı dönüştürücü izin mahiyetini; bilginin bir kibir veya kazanç kapısı değil, estetik bir güzellik ve ahlaki sorumluluk olduğunu kavramayı sağlar. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Ehl-i Kitap bilginlerinin dindeki konumunu ve yozlaşmasını bildiren ayetler ile cennet ehlinin nail olacağı nimet ve manevi neşeyi tasvir eden ayetlerde belirleyicidir. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Âlimliğin sadece teorik metin ezberi olduğu zannını düzeltir; ilmin hem hayatta derin bir güzellik izi bırakması gerektiğini hem de halkın sırtından geçinme aracı yapılamayacağını gösterir. |
Nihai sentez ve LaTeX modeli
- Somut anlamBir zemine işleyerek orada güzellik, parlaklık ve intizam meydana getiren kalıcı iz, nakış ve bu izi bırakan boya (mürekkep).
- Soyut anlamZihne ve kalbe nakşolan derin ilim, bu ilmin şahsiyete kazandırdığı ahlaki ağırlık ve nihai mükafat olarak yüzü aydınlatan ebedi sevinç hali.
- Sistematik karşılıkVahyin metinleşerek cemiyette meşru bir ahlak nizamı kurması ve bilginler zümresinin bu nizamı rüşvet ve tahrifattan koruma sorumluluğu.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıModelde zemine işleyen ilim ve idrak girdisini, bu girdinin dışa vuran ahlaki ve estetik tesirini (tezyin ve iz fonksiyonunu), ömür veya amel sürecini temsil eder; bu sürecin integrali () varlıkta kalıcı bir yetkinlik izi oluşturarak nihai aşamada tecelli eden sürur ve kurtuluş durumuna () dönüşür.