بحر

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ب-ح-ر11 sîga, 74 mücavir kök, 40 ayet, 25 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.مخرسجرالْبَحْرَانِالْبِحَارُبَحِيرَةٍبحرفلكأَبْحُرٍبررالْبَحْرِجوزحوتطريفرت

KökSîga 11Ayet 40Sure 25Mücavir 74

▶ Ağı aç (3B)

بحر

ب - ح - ر

KÖK
  • 42 geçiş
  • 40 ayet
  • 11 sîga
  • 13 sözlük

Bahr deniz demektir.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(13)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Bahr deniz demektir.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR5.616 harf
باب الحاء والراء والباء معهما ح ر ب، ر ح ب، ر ب ح، ح ب ر، ب ر ح، ب ح ر كلهن مستعملات حرب: الحرب: نقيض السَّلم، تُؤَنَّث، وتصغيرها حُرَيْب رواية عن العرب، ومثلها ذُرَيْع وفُرَيْس وقُرَيْس أنثى، ونُيَيْب يعني الناقة وذُوَيْد وقُدَيْر وخُلَيْق، يقال: مِلْحَفةٌ خُلَيْق، كلُّ ذلك تأنيث يُصَغَّر بغير الهاء. ورجلٌ مِحْرَب: شُجاع. وفلانٌ حَرْبُ فلانٍ أي يُحاربُه. ودار الحرب: بلادُ المشركين الذين لا
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR1.045 harf
البَحْرُ: خلاف البرِّ. يقال: سمِّي بحراً لعُمقه واتساعه. والجمع أَبْحُرٌ وبِحارٌ وبُحورٌ. وكلُّ نهرٍ عظيمٍ بَحْرٌ. قال عديّ: سَرَّهُ مالُهُ وكَـثْـرَةٌ مـا يَمْلِكُ والبَحْرُ مُعْرِضاً والسَديرُ يعني الفرات. ويسمَّى الفرسُ الواسعُ الجري بَحْراً. وماءٌ بَحْرٌ، أي مِلْحٌ. وأَبْحَرَ الماءُ: مَلُحَ. قال نُصَيبٌ: وقد عادَ ماءُ الأرضِ بَحْراً فَـرَدَّنـي إلى مَرَضي أَنْ أَبْحَرَ المَشْرَبُ
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR30.510 harf
باب الحاء والراء ممع والبَاء حرب ، حبر ، ربح ، رحب ، بحر ، برح : مستعملات . حرب : قال أبو العباس قال ابن الأعرابي : الحارِبُ : المُشَلح ، يقال حَرَبَه إذا أخَذَ مَالَه ، وأَحْرَبَه دَلَّه على ما يَحْرُبُه ، وحَرَّبَه إذا أطعمه الحَرَب وهو الطَّلْع ، وأَحْرَبَهُ : وجده مَحْرُوباً . وقال اللَّيْثُ : الحرب : نقيضُ السَّلْم ، تؤنث ، وتصغيرها حُرَيْبٌ بغير هاء روايةً عن العرب ومثلها ذُرَيْع وَقُوَيْسٌ
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR9.188 harf
(باب الباء والحاء وما معهما في الثلاثي) (بحر) الباء والحاء والراء. قال الخليل سمِّي البَحر بحراً لاستبحارِه وهو انبساطُه وسَعَتُه. واستبحر* فلانٌ في العلم، وتبَحَّر الرّاعي في رِعْيٍ كثير. قال أميّة([1]): انعِقْ بِضَانِكَ في بَقْلٍ تَبَحَّرُهُ *** بَيْنَ الأباطِح واحبِسْها بِجِلْدَانِ([2])وتبحَّر فلانٌ في المال. ورجلٌ بَحْرٌ، إذا كان سخيّاً، سمَّوْه لفَيضِ كفِّه بالعطاءِ كما يَفيض البحر. قال
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR1.809 harf
- أصل البحر: كل مكان واسع جامع للماء الكثير، هذا هو الأصل، ثم اعتبر تارة سعته المعاينة، فيقال: بحرت كذا: أوسعته سعة البحر، تشبيها به، ومنه: بحرت البعير: شققت أذنه شقا واسعا، ومنه سميت البحيرة. قال تعالى: ﴿ما جعل الله من بحيرة﴾ [المائدة/103]، وذلك ما كانوا يجعلونه بالناقة إذا ولدت عشرة أبطن شقوا أذنها فيسيبونها، فلا تركب ولا يحمل عليها، وسموا كل متوسع في شيء بحرا، حتى قالوا: فرس بحر، باعتبار سعة
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR767 harf
ب ح ر هو من البحارة وهم الذين يتبحرون في البحر‏.‏ وبحر أذن الناقة‏:‏ شقها طولاً وهي البحيرة‏.‏ ومـن المجـاز‏:‏ استبحـر المكـان‏:‏ اتسـع وصار كالبحر في سعته‏.‏ وتبحر في العلم واستبحر فيه‏.‏ واستبحر الخطيب‏:‏ اتسع له القول وفي مديحك يستبحر الشاعر‏.‏ قال الطرماح‏:‏ بمثـل ثنائك يحلو المديح وتستبحـر الألسـن المادحـه و ‏"‏ إن وجدناه لبحراً ‏"‏ وصف بالبحر لسعة جريه‏.‏ قال العجاج‏:‏ بحـر الأجـاري
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR yok15.519 harf
البَحْرُ: الماءُ الكثيرُ، مِلْحاً كان أَو عَذْباً، وهو خلاف البَرِّ، سمي بذلك لعُمقِهِ واتساعه، قد غلب على المِلْح حتى قَلّ في العَذْبِ، وجمعه أَبْحُرٌ وبُحُورٌ وبِحارٌ. وماءٌ بَحْرٌ: مِلْحٌ، قَلَّ أَو كثر؛ قال نصيب: وقد عادَ ماءُ الأَرضِ بَحْراً فَزادَني، إِلى مَرَضي، أَنْ أَبْحَرَ المَشْرَبُ العَذْبُ قال ابن بري: هذا القولُ هو قولُ الأُمَوِيّ لأَنه كان يجعل البحر من الماء الملح فقط. قال: وسمي
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR475 harf
* ب ح ر * * البَحْرُ * ضد البر قيل سمي به لعمقه واتساعه والجمع * أبْحُرٌ * و * بِحَارٌ * و * بُحُورٌ * وكل نهر عظيم بحر ويسمى الفرس الواسع الجري * بَحْراً * ومنه قول النبي عليه الصلاة والسلام في مندوب فرس أبي طلحة ﴿إن وجدناه لبحرا﴾ وماء بحر أي ملح و * أَبْحَرَ * ملح وأبحر الرجل ركب البحر و * بَحْرَيْن * بلد والنسبة إليه بحراني و * بَحَرَ * أذن الناقة شقها وخرقها وبابه قطع ومنه * البَحِيرةُ *
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR21.650 harf
البحر: الماء الكثير، ملحا كان أو عذبا، وهو خلاف البر، سمي بذلك لعمقه واتساعه، أو الملح فقط، وقد غلب عليه حتى قل في العذب، وهو قول مرجوع أكثري. ج أبحر وبحور وبحار. وماء بحر: ملح، قل أو كثر، قال ابن بري، هذا القول هو قول الأموي، لأنه كان يجعل البحر من الماء الملح فقط، قال: وسمي بحرا لملوحته، وأما غيره فقال: إنما سمي البحر بحرا لسعته وانبساطه، ومنه قولهم: إن فلانا لبحر، أي واسع المعروف، وقال: فعلى
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR15.432 harf
بَحَرَ 1 بَحَرَ حر بحر , (TA,) [aor. بَحَرَ ,] inf. n. بَحْرٌ, (K,) He slit; cut, or divided, lengthwise; split; or clave; (K, TA;) and enlarged, or made wide. (TA.) Hence the term بَحْرٌ [as meaning “ a sea ” or “ great river ”] is said to be derived, because what is so called is cleft, or trenched, in the earth, and the trench is made the bed of its water. (TA.) ― -b2- بَحَرَهَا, (M,) or بَحَرَ
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR1.336 harf
بَحَرَ بَحَرَ A ( n. ac. بَحْر 1 ), a. Slit, ripped open. بَحِرَ بَحِرَ A ( n. ac. بَحَر 4 ), a. Was terror-stricken. أَبْحَرَ أَبْحَرَ IV , a. Voyaged, embarked upon the sea. b. Was salt, briny. c. Became consumptive. تَبَحَّرَ تَبَحَّرَ V , a. Went deep, plunged into. c. Had in abundance. c. Was fluent, copious ( in words ). اِسْتَبْحَرَ اِسْتَبْحَرَ X , a. see V (a) . بَحْر
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR62.457 harf
بحر بَحَرَ - يَبْحَرُ - بَحْر - بَحْرَيْن - أبْحُر - بِحار - بَحيْر - بَحيْرَة بَحَرَ - يَبْحَرُ + الكائن أو الشيء أو المكان: يتسع ويعظم في انبساط: يكون الشيء أو المكان واسع المساحة وعظيمها ومنبسطاً وممتداً لا حدود ظاهرة له بَحْر: على وزن " فـَعـْل" اسم فعل " بَحَرَ - يَبْحَرُ ": وهو أيضاً اسم مكان أو آلة منه: الشيء الواسع العظيم المساحة
Tamamını oku

Sîgalar(11)

Mücavir kökler74 mücavir (243 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. فلك

    9 ortak ayet · Fülk (kef), İğ topacı demektir

  2. برر

    9 ortak ayet · Berr kara, burr buğday demektir

  3. جري

    8 ortak ayet · Cariye yelkenli sandal demektir

  4. حوت

    3 ortak ayet · Balık demektir

  5. سخر

    5 ortak ayet · Sahr kayalık sahadır

  6. شكر

    6 ortak ayet · Sütle dolu memedir

  7. طري

    2 ortak ayet · Taze

  8. مخر

    2 ortak ayet · Suyu yaranlar

  9. ملح

    2 ortak ayet · Tuzlu

  10. أجج

    2 ortak ayet · Ücac acı veya tuzlu su veya benzeri anlamındadır

  11. سجر

    2 ortak ayet · Tasmadır

  12. فرت

    2 ortak ayet · Fırat Çoşkulu akan nehre fırat, durgun akan suya nil denir

Geçtiği ayetler(40)

  1. … وَالْأَرْضِ وَاخْتِلَافِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَالْفُلْكِ الَّتِي تَجْرِي فِي الْبَحْرِ بِمَا يَنْفَعُ النَّاسَ وَمَا أَنْزَلَ اللَّهُ مِنَ السَّمَاءِ …

    DenizŞüphesiz ki göklerin ve yerin yaratılışında, gece ile gündüzün değişmesinde, insanlara yararlı şeylerle denizde akan gemilerde, Allah’ın gökten indirip, yeryüzünü ölümünden sonra dirilttiği suda, her türlü canlıyı orada yaymasında, rüzgarların değiştirilmesinde, gökle yer arasında emre hazır bekleyen bulutta elbette akleden bir kavim için ayetler vardır.

  2. أُحِلَّ لَكُمْ صَيْدُ الْبَحْرِ وَطَعَامُهُ مَتَاعًا لَكُمْ وَلِلسَّيَّارَةِ وَحُرِّمَ عَلَيْكُمْ صَيْدُ الْبَرِّ مَا دُمْتُمْ حُرُمًا وَاتَّقُوا اللَّهَ الَّذِي إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ

    DenizDeniz avı ve onu yemek; size de, yolculara da geçimlik olmak üzere helal kılınmıştır. İhramlı bulunduğunuz sürece, kara avı haram kılınmıştır. Hem, huzuruna varıp toplanacağınız Allah’tan korkun.

  3. وَاسْأَلْهُمْ عَنِ الْقَرْيَةِ الَّتِي كَانَتْ حَاضِرَةَ الْبَحْرِ إِذْ يَعْدُونَ فِي السَّبْتِ إِذْ تَأْتِيهِمْ حِيتَانُهُمْ يَوْمَ …

    DenizOnlara; denizin kıyısındaki o kasabanın durumunu sor. Hani onlar, cumartesi gününü ihlal ederek haddi aşmışlardı. Zira cumartesi günleri balıkları sürüyle geliyor, cumartesi tatili yapmayacakları gün ise gelmiyordu. İşte biz, fasıklık eder oldukları için onları böylece imtihan ediyorduk.

  4. … الثَّمَرَاتِ رِزْقًا لَكُمْ وَسَخَّرَ لَكُمُ الْفُلْكَ لِتَجْرِيَ فِي الْبَحْرِ بِأَمْرِهِ وَسَخَّرَ لَكُمُ الْأَنْهَارَ

    DenizAllah O’dur ki; gökleri ve yeri yaratmış, indirdiği su ile size rızık olarak ürünler çıkarmıştır. Emri gereğince denizde yüzmek üzere gemileri ve nehirleri buyruğunuza verdi.

  5. رَبُّكُمُ الَّذِي يُزْجِي لَكُمُ الْفُلْكَ فِي الْبَحْرِ لِتَبْتَغُوا مِنْ فَضْلِهِ إِنَّهُ كَانَ بِكُمْ رَحِيمًا

    DenizRabbınız O’dur ki; lutfundan elde edesiniz diye gemileri sizin için denizde yüzdürür. Muhakkak ki O; sizin için Rahim olandır.

  6. وَإِذَا مَسَّكُمُ الضُّرُّ فِي الْبَحْرِ ضَلَّ مَنْ تَدْعُونَ إِلَّا إِيَّاهُ فَلَمَّا نَجَّاكُمْ إِلَى الْبَرِّ أَعْرَضْتُمْ وَكَانَ الْإِنْسَانُ كَفُورًا

    DenizDenizde size bir sıkıntı dokununca; yalvardıklarınızın hepsi kaybolur. Ancak O, kalır. Ama O, sizi kurtarıp karaya çıkarınca, yüz çevirirsiniz. Ve insan, zaten pek nankör olandır.

  7. فَلَمَّا بَلَغَا مَجْمَعَ بَيْنِهِمَا نَسِيَا حُوتَهُمَا فَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ سَرَبًا

    Denizİkisi, iki denizin birleştiği yere gelince; balıklarını unuttular. O, bir delikten kayıp denizi boyladı.

  8. قَالَ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهُ إِلَّا الشَّيْطَانُ أَنْ أَذْكُرَهُ وَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ عَجَبًا

    DenizBak sen, kayalığa vardığımızda balığı unutmuşum. Şeytandan başkası unutturmadı onu bana. Şaşılacak şekilde o, denizi boylayıvermiş, dedi.

  9. أَمَّا السَّفِينَةُ فَكَانَتْ لِمَسَاكِينَ يَعْمَلُونَ فِي الْبَحْرِ فَأَرَدْتُ أَنْ أَعِيبَهَا وَكَانَ وَرَاءَهُمْ مَلِكٌ يَأْخُذُ كُلَّ سَفِينَةٍ غَصْبًا

    DenizGemi; denizde çalışan yoksullara aitti. Onu kusurlu kılmak istedim. Zira arkalarında, her sağlam gemiye zorla el koyan bir hükümdar vardı.

  10. وَلَقَدْ أَوْحَيْنَا إِلَى مُوسَى أَنْ أَسْرِ بِعِبَادِي فَاضْرِبْ لَهُمْ طَرِيقًا فِي الْبَحْرِ يَبَسًا لَا تَخَافُ دَرَكًا وَلَا تَخْشَى

    DenizAndolsun ki; Musa’ya şöyle vahyettik: Kullarımı geceleyin yürüt. Denizde onlara kuru bir yol aç. Batmaktan ve düşmanların yetişmesinden korkma, endişe etme.

Sîga sayfası: الْبَحْرَيْنِ
Sîga sayfası: الْبَحْرَانِ

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökبحر
YapıÜçlü kök
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerيمم, نهر, غمر
Zıt Kökبرر
Çekirdek Özet 1Genişçe yarılmak, derin ve engin bir yarık açılıp suyla dolarak yayılmak
Çekirdek Özet 2Engin su kütlesi, ilahi kudret ve nimet alanı, derinlik ve tükenmezlik
Çekirdek Özet 3Sonsuz bilgi, genişleyen kapasite ve sınırlanmamış potansiyelin sisteme akışı
Kritik Hata RiskiKökü sadece tuzlu açık deniz coğrafyasına indirgeyip yarma, genişlik ve bolluk bildiren kurucu vasfını gözden kaçırmak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
بحBir yüzeyi deşmek, yarmak, ortaya çıkarmak ve derine doğru açmak (karşılaştırınız: toprağı eşeleyip deşmek anlamındaki بحث)رÇekirdeğin deşme ve yarma eylemine süreklilik, akışkanlık, boyutsal genişlik ve tükenmez bir hacim katarak yarılan alanın engin bir su havzasına dönüşmesini sağlamıştır

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
بEv, çadır; iç, barınma, içine almaMuazzam bir kütleyi kendi haznesinde toplayan, barındıran korunaklı iç hacim
حÇit, duvar; kuşatma, çevirme, sınır çekmeİki alanı birbirinden ayıran, kıyı ve engellerle çevrelenmiş doğal bent veya sınır
رİnsan başı; öncelik, üstünlük, hareket ve süreklilikAkışkanlığın zirveye ulaşması, dalgalanma ve yüzeyin baştan başa yayılması
بحرSınırlandırılmış ve kuşatılmış bir havza içinde toplanan muazzam su kütlesinin yarılıp açılarak sürekli bir enginlik kazanmasıKendi sınırları ve derinliği olan, yarıldığında tükenmez bir akış ve genişlik sunan devasa kütle

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamToprağın derince yarılması, geniş bir yarık açılarak bol suyun toplanması ve de devenin kulağının boylu boyunca yarılması
Cahiliye şiiri kullanımıÜmeyye b. Ebi’s-Salt şiirinde otlağın bolluğunu ve genişliğini ifade etmek üzere şu beyitte kullanılmıştır: انعق بضانك في بقل تبحره / بين الأباطح واحبسها بجلدان
Erken Arapça kullanımErken dönemde tuzlu veya tatlı ayrımı yapılmaksızın her engin su havzasına, kesintisiz koşan atlara ve ilmi tükenmeyen âlimlere genişliğinden ötürü bu isim verilmiştir

Kaynak Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha ve Kitābü’l-ʿAyn.

Sami etimolojik katman

Sami dilleri ailesinde بحر kökü, özellikle Güney Sami ve Arapça sahasında geniş su kütlelerini, yarma ve açma eylemlerini ifade eden belirgin bir semantik alana sahiptir. İbranicede doğrudan engin su anlamında kullanılmaktan ziyade daha çok yarma, deşme ve sınama kökleriyle akraba kabul edilir; geniş su kütlesi için genellikle ים kökü işletilirken Arapça, kökün taşıdığı yarma ve yarılma eylemini suyun oluşturduğu engin havzaya tahsis etmiştir. Süryanice ve diğer Kuzeybatı Sami dillerinde de benzer fonetik yapılar deşmek, yarık açmak ve içine almak anlam eksenine oturur. Arapçada kök, hem bu fiziksel yarma hareketini (kulağı yarılan deve anlamındaki bahire) hem de yer kabuğundaki devasa yarığın suyla dolup alabildiğine genişlemesini ortak bir semantik matriste birleştirmiştir.

Güven Güçlü

Kaynak Lisān al-ʿArab, Lane’s Arabic-English Lexicon ve Brown-Driver-Briggs Hebrew and English Lexicon.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönYarmak, açmak ve alabildiğine genişlemekKökün asıl hareketi toprağı veya nesneyi yararak genişletmektir; deniz bu geniş yarığın suyla dolması sebebiyle türetilmiştirKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiGüney Sami ve Arap Yarımadası merkezli su havzası terimiKuzeybatı Sami dillerinde yarma ve deşme kökleriyle fonetik ve anlamsal temas halindedirGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik diğer kollarda bu üçlü ses dizilimine ait doğrulanabilir ortak köken saptanamamıştırMuhtemel

Kaynak Maqāyīs al-Lugha ve David Cohen, Dictionnaire des racines sémitiques.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
بحرAnlamlıGenişçe yarmak, engin suDerin ve geniş su havzası, ilmin ve cömertliğin yaygınlığıHedef kök; Kur'an'da geçer
برحAnlamlıBir yerden ayrılmak, zail olmakMekândan veya durumdan çıkıp gitmek, serbest kalmakKur'an'da geçer; ayrılma yönüyle yarma eylemine komşudur
حبرAnlamlıGüzelleştirmek, iz bırakmak, sevinçYazı mürekkebi, derin bilgin, zinet ve iz bırakıcı neşeKur'an'da geçer; derinlik ve eser bırakma bağı
حربAnlamlıSavaşmak, soymak, öfkelenmekBarışın bozulması, varlığın soyulup alınması, çatışmaKur'an'da geçer; şiddetli yarılma ve ayrışma boyutu
ربحAnlamlıTicarette kazanmak, kâr etmekGirişilen işten artış ve fazlalık sağlamakKur'an'da geçer; genişleme ve bereket yönü
رحبAnlamlıGeniş olmak, ferahlamakBir yerin veya göğsün genişleyip darlıktan kurtulmasıKur'an'da geçer; hedef kökle doğrudan genişlik eşanlamlısı

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
بحرMerkezEngin su havzası, derinlik ve genişlikYarma ve genişleme kökünden gelen, tatlı veya tuzlu muazzam su kütlesiHacimce genişlik, derinlik ve tükenmezlik boyutu
يممKomşuAçık deniz, dalgalı ve tehlikeli derin suBelirsizlik, korku ve yutuculuk vasfı öne çıkan engin su kütlesiİnsanın çaresizliğini ve suyun ezici gücünü hissettiren yön
نهرKomşuYatağında akan tatlı su, ırmakGeniş bir havza değil, belirli bir mecrada akan su çizgisiHacimden ziyade akış, yararak akma ve süreklilik vasfı
غمرKomşuKuşatan, örten ve boyu aşan suHacimden ziyade örtme, boğma ve dibe çekme niteliğiNesneyi görünmez kılacak şekilde üstünü bütünüyle kapatan su
بررZıtKuru toprak, açık ova, karasal alanSıvı, devingen ve derin olanın zıddı olarak sabit ve kuru kara parçasıİnsanın yerleşik hayatını kurduğu, basılabilir katı zemin

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaبحرEngin su kütlesi, genişlikGenişçe yarılmış, içine çok miktarda su almış derin havzaKesin
LatinceMare, pelagusDeniz, açık denizMare genel olarak deniz yüzeyini ve kıyısını karşılarken, kökün yarma ve sınırsız genişlik boyutu pelagus ile kısmen verilirGüçlü
İngilizceSea, ocean, deepDeniz, okyanus, enginlikSea coğrafi su kütlesini belirtir; kökün ilmi vüsat ve soyut genişlik boyutu deep ve vastness ile tamamlanırGüçlü
AlmancaMeer, SeeDeniz, engin suMeer açık ve engin su kütlesini karşılar; yarma ve derinleşme boyutu ek kavramlar gerektirirGüçlü
FransızcaMer, océanDeniz, okyanusCoğrafi deniz sınırlarını karşılar, kökün ilmi ve felsefi genişleme boyutunu doğrudan içermezGüçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary ve Kluge Etymologisches Wörterbuch der deutschen Sprache.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
الْبَحْرِ / الْبَحْرَCoğrafi su kütlesi, açık deniz ve yarılan su yoluİsrailoğullarının kurtuluşunda yarılan deniz veya gemilerin akıp gittiği nimet alanı (Bakara 2:50, Nahl 16:14, Tâhâ 20:77)
وَالْبَحْرِİlim, kudret ve yaratılış ayetlerinin bütünüKarayla birlikte zikredilerek yeryüzünün tamamını, ilahi ilmin kuşatıcılığını gösteren bağlamlar (En'âm 6:59, Yûnus 10:22, Neml 27:63)
الْبَحْرَيْنِ / الْبَحْرَانِTatlı ve tuzlu iki büyük su kütlesi yahut iki coğrafi havzaAralarında aşılmaz bir berzah bulunan, birbirine karışmayan iki su alanı (Furkân 25:53, Rahmân 55:19, Fâtır 35:12, Kehf 18:60)
أَبْحُرٍİlahi kelimelerin tükenmezliğini simgeleyen mürekkep deniziYeryüzündeki tüm ağaçlar kalem, denizler de mürekkep olsa tükenmeyecek ilahi kelimeler bağlamı (Lokmân 31:27)
الْبِحَارُKıyamet gününde kaynatılan, taşırılan veya tutuşturulan denizlerKozmik düzenin bozulması, suların birbirine katılması ve alevlenmesi (Tekvîr 81:6, İnfitâr 82:3)
بَحِيرَةٍCahiliye döneminde putlar adına kulağı boydan boya yarılarak serbest bırakılan dişi deveŞirk adetlerinin reddi ve dinde uydurulan haramların geçersizliği bağlamı (Mâide 5:103)

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİlahi ilmin ve kudretin sonsuzluğuYaratılmış bir varlık olarak denizin nihayeti varken Allah’ın kelimelerinin tükenmezliği arasındaki ontolojik farkKudretin ve ilmin sonsuzluğuna işaret eden tükenmezlik mecazı
FıkıhDeniz avı ve deniz suyunun taharetiDeniz suyunun temizleyici olup olmadığı ve denizden çıkan hayvanların helallik sınırları"Suyu temiz, ölüsü helaldir" ilkesiyle geniş bir ruhsat alanı
Tefsirİki denizin birleştiği yer (Mecmeu'l-Bahreyn) ve berzahHz. Musa ile Hızır kıssasındaki iki denizin fiziki mi yoksa zahir-batın ilimlerini temsil eden birer sembol mü olduğuZahiri ilim ile ledünni bilginin cem olduğu enginlik ve sınır
HadisCömertlik ve sürat tasviriHz. Peygamber’in bindiği atı "onu bir deniz bulduk" diye nitelemesi ve ilimde derinleşen sahabilere bahr denmesiKesintisiz akış, tükenmeyen kuvvet ve geniş ilmi kavrayış

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniVarlık alanı ve ilahi kudretAyet ve nimet havzasıİnsana acziyetini hissettirmek ve tükenmez lütfu göstermekİnsanın sığınacağı tek merciin Allah olduğunu fırtına ve tehlike anlarında idrak ettirirKesin
İlmiBilgi felsefesi ve metodolojiSonsuz bilgi rezervi (tebahhur)Sığ ve yüzeysel bilgiden derin ve kuşatıcı kavrayışa geçişBilgide derinleşme, bir ilmin alt kollarını ve genişliğini bütünüyle ihata etmeGüçlü
SiyasiHukuki egemenlik ve berzahDoğal sınırlar ve ayrışma dengesiFarklı yapıların birbirinin alanını istila etmesini önleyen engelKendi yasası olan toplumların ortak alanda birbirini yok etmeden var olabilmesiMuhtemel
İktisadiTicaret, rızık ve kaynak yönetimiUluslararası taşımacılık ve zenginlikYük taşıma, taze et ve zinet çıkarma yoluyla küresel akışYeryüzünün en zengin ve ortak kullanım alanını sağlayarak toplumsal refahı yayarKesin

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerSürekli ortamlar mekaniği ve sonsuz potansiyel kuyusuSürekli bir akışkan içinde basınç gradyanı ve sonlu bir hacimde sonsuz sayıda enerji seviyesini barındıran kuantum potansiyel modeliGüçlü
Beşeri bilimlerKolektif bilinçdışı ve açık toplum sistemiBireysel sınırları aşan, toplumun tüm hafıza ve birikimini alttan alta besleyen engin kültürel rezervuarMuhtemel

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKavramı yalnızca tuzlu okyanus sularına ve turistik/coğrafi bir mekâna indirgemek; kökün yarma, derinlik ve tükenmezlik taşıyan kurucu ilkelerini dışarıda bırakmak
Kur'an içi daha geniş anlamKur'an'da kök sadece bir su kütlesi değil; ilahi kelimelerin tükenmezliğinin, rızıkların zenginliğinin, hakikat yolculuğundaki aşılmaz engellerin yarılmasının ve iki farklı alemin birbirine karışmadan bir arada durabilmesinin sistemik adıdır
Yanlış anlamanın doğuracağı hataKur'an'daki deniz tasvirlerini sadece ilkel insanın deniz korkusu veya antik deniz yolculukları olarak okumak; ayetlerin sunduğu ontolojik derinliği, bilgi kuramını (tebahhur) ve berzah dengesini ıskalamak

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın hem kevni ayetlerini (doğa yasaları, suyun kaldırma kuvveti, akıntılar) hem de gaybi/ahlaki ayetlerini (kurtuluş mucizeleri, şirk tabularının kırılması) birbirine bağlayan kilit bir kavram olduğu için
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Hz. Musa ve İsrailoğullarının Firavun'dan kurtuluşunu anlatan kıssalarda, nimet ve şükür bağlamındaki kozmik delil ayetlerinde ve kıyamet sahnelerinin tasvirinde
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Tabiatın insan için düşman bir kaos olduğu anlayışını düzeltir; denizin kendi içinde muazzam bir nizam, ilahi lütuf, rızık ve teslimiyet mektebi olduğunu gösterir

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamYerin yarılarak derin bir havza haline gelmesi ve içine dolan engin suyun sınırsızca yayılması; nesnenin yarılması.
  • Soyut anlamKavrayışta derinleşme, tükenmez bilgi potansiyeli, sınırların açılması ve iki farklı boyut arasındaki dengeleyici berzah.
  • Sistematik karşılıkDinamik ve sürekli bir potansiyel alanının, bir sınır/yarık aracılığıyla ortaya çıkarak sonsuz alt bileşenleri besleyen bir akış havzasına dönüşmesi.
  • LaTeX modeliV=∫Ωρ(x) dxveyaΦ(x)=lim⁡S→∞∬SF⋅dA
  • LaTeX açıklamasıFormüldeki V, yarılan ve genişleyen bir hacim içindeki toplam potansiyeli; Ω, sınırları kuşatılmış ancak iç hacmi enginleşen havzayı; ρ(x), o havza içindeki kesintisiz yoğunluğu gösterir. İkinci bağıntıda yer alan Φ(x), yüzey alanı S sonsuza yaklaşırken o yarıktan geçen kesintisiz akıyı ve tükenmez potansiyeli matematiksel olarak simgeler.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ب