بحر
ب - ح - ر
KÖK- 42 geçiş
- 40 ayet
- 11 sîga
- 13 sözlük
Bahr deniz demektir.devamı ›
Notlarım
Sözlükler(13)
★ Akevler SözlüğüTürkçe
Bahr deniz demektir.
Kitâbu'l-'Ayn
Halîl b. Ahmed · 8. yyTR5.616 harfباب الحاء والراء والباء معهما
ح ر ب، ر ح ب، ر ب ح، ح ب ر، ب ر ح، ب ح ر كلهن مستعملات
حرب:
الحرب: نقيض السَّلم، تُؤَنَّث، وتصغيرها حُرَيْب رواية عن العرب، ومثلها ذُرَيْع وفُرَيْس وقُرَيْس أنثى، ونُيَيْب يعني الناقة وذُوَيْد وقُدَيْر وخُلَيْق، يقال: مِلْحَفةٌ خُلَيْق، كلُّ ذلك تأنيث يُصَغَّر بغير الهاء.
ورجلٌ مِحْرَب: شُجاع. وفلانٌ حَرْبُ فلانٍ أي يُحاربُه. ودار الحرب: بلادُ المشركين الذين لا
es-Sıhâh
Cevherî · 10. yyTR1.045 harfالبَحْرُ: خلاف البرِّ. يقال: سمِّي بحراً لعُمقه واتساعه. والجمع أَبْحُرٌ وبِحارٌ وبُحورٌ. وكلُّ نهرٍ عظيمٍ بَحْرٌ. قال عديّ:
سَرَّهُ مالُهُ وكَـثْـرَةٌ مـا يَمْلِكُ والبَحْرُ مُعْرِضاً والسَديرُ
يعني الفرات. ويسمَّى الفرسُ الواسعُ الجري بَحْراً. وماءٌ بَحْرٌ، أي مِلْحٌ. وأَبْحَرَ الماءُ: مَلُحَ. قال نُصَيبٌ:
وقد عادَ ماءُ الأرضِ بَحْراً فَـرَدَّنـي إلى مَرَضي أَنْ أَبْحَرَ المَشْرَبُ
Tehzîbu'l-Luğa
Ezherî · 10. yyTR30.510 harfباب الحاء والراء ممع والبَاء
حرب ، حبر ، ربح ، رحب ، بحر ، برح : مستعملات .
حرب : قال أبو العباس قال ابن الأعرابي : الحارِبُ : المُشَلح ، يقال حَرَبَه إذا أخَذَ مَالَه ، وأَحْرَبَه دَلَّه على ما يَحْرُبُه ، وحَرَّبَه إذا أطعمه الحَرَب وهو الطَّلْع ، وأَحْرَبَهُ : وجده مَحْرُوباً .
وقال اللَّيْثُ : الحرب : نقيضُ السَّلْم ، تؤنث ، وتصغيرها حُرَيْبٌ بغير هاء روايةً عن العرب ومثلها ذُرَيْع وَقُوَيْسٌ
Mekâyîsü'l-Luğa
İbn Fâris · 11. yyTR9.188 harf(باب الباء والحاء وما معهما في الثلاثي)
(بحر) الباء والحاء والراء. قال الخليل سمِّي البَحر بحراً لاستبحارِه وهو انبساطُه وسَعَتُه. واستبحر* فلانٌ في العلم، وتبَحَّر الرّاعي في رِعْيٍ كثير. قال أميّة([1]):
انعِقْ بِضَانِكَ في بَقْلٍ تَبَحَّرُهُ *** بَيْنَ الأباطِح واحبِسْها بِجِلْدَانِ([2])وتبحَّر فلانٌ في المال. ورجلٌ بَحْرٌ، إذا كان سخيّاً، سمَّوْه لفَيضِ كفِّه بالعطاءِ كما يَفيض البحر. قال
Müfredât
Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR1.809 harf- أصل البحر: كل مكان واسع جامع للماء الكثير، هذا هو الأصل، ثم اعتبر تارة سعته المعاينة، فيقال: بحرت كذا: أوسعته سعة البحر، تشبيها به، ومنه: بحرت البعير: شققت أذنه شقا واسعا، ومنه سميت البحيرة. قال تعالى: ﴿ما جعل الله من بحيرة﴾ [المائدة/103]، وذلك ما كانوا يجعلونه بالناقة إذا ولدت عشرة أبطن شقوا أذنها فيسيبونها، فلا تركب ولا يحمل عليها، وسموا كل متوسع في شيء بحرا، حتى قالوا: فرس بحر، باعتبار سعة
Esâsü'l-Belâğa
Zemahşerî · 12. yyTR767 harfب ح ر
هو من البحارة وهم الذين يتبحرون في البحر.
وبحر أذن الناقة: شقها طولاً وهي البحيرة.
ومـن المجـاز: استبحـر المكـان: اتسـع وصار كالبحر في سعته.
وتبحر في العلم واستبحر فيه.
واستبحر الخطيب: اتسع له القول وفي مديحك يستبحر الشاعر.
قال الطرماح: بمثـل ثنائك يحلو المديح وتستبحـر الألسـن المادحـه و " إن وجدناه لبحراً " وصف بالبحر لسعة جريه.
قال العجاج: بحـر الأجـاري
Lisânü'l-Arab
İbn Manzûr · 13. yyTR yok15.519 harfالبَحْرُ: الماءُ الكثيرُ، مِلْحاً كان أَو عَذْباً، وهو خلاف البَرِّ، سمي بذلك لعُمقِهِ واتساعه، قد غلب على المِلْح حتى قَلّ في العَذْبِ، وجمعه أَبْحُرٌ وبُحُورٌ وبِحارٌ. وماءٌ بَحْرٌ: مِلْحٌ، قَلَّ أَو كثر؛ قال نصيب:
وقد عادَ ماءُ الأَرضِ بَحْراً فَزادَني،
إِلى مَرَضي، أَنْ أَبْحَرَ المَشْرَبُ العَذْبُ
قال ابن بري: هذا القولُ هو قولُ الأُمَوِيّ لأَنه كان يجعل البحر من الماء الملح فقط. قال: وسمي
Kâmûsü'l-Muhît
Fîrûzâbâdî · 15. yyTR475 harf* ب ح ر * * البَحْرُ * ضد البر قيل سمي به لعمقه واتساعه والجمع * أبْحُرٌ * و * بِحَارٌ * و * بُحُورٌ * وكل نهر عظيم بحر ويسمى الفرس الواسع الجري * بَحْراً * ومنه قول النبي عليه الصلاة والسلام في مندوب فرس أبي طلحة ﴿إن وجدناه لبحرا﴾ وماء بحر أي ملح و * أَبْحَرَ * ملح وأبحر الرجل ركب البحر و * بَحْرَيْن * بلد والنسبة إليه بحراني و * بَحَرَ * أذن الناقة شقها وخرقها وبابه قطع ومنه * البَحِيرةُ *
Tâcü'l-Arûs
Zebîdî · 18. yyTR21.650 harfالبحر: الماء الكثير، ملحا كان أو عذبا، وهو خلاف البر، سمي بذلك لعمقه واتساعه، أو الملح فقط، وقد غلب عليه حتى قل في العذب، وهو قول مرجوع أكثري. ج أبحر وبحور وبحار. وماء بحر: ملح، قل أو كثر، قال ابن بري، هذا القول هو قول الأموي، لأنه كان يجعل البحر من الماء الملح فقط، قال: وسمي بحرا لملوحته، وأما غيره فقال: إنما سمي البحر بحرا لسعته وانبساطه، ومنه قولهم: إن فلانا لبحر، أي واسع المعروف، وقال: فعلى
Lane's Lexicon
Edward W. Lane · 19. yyTR15.432 harfبَحَرَ
1 بَحَرَ حر بحر , (TA,) [aor. بَحَرَ ,] inf. n. بَحْرٌ, (K,) He slit; cut, or divided, lengthwise; split; or clave; (K, TA;) and enlarged, or made wide. (TA.) Hence the term بَحْرٌ [as meaning “ a sea ” or “ great river ”] is said to be derived, because what is so called is cleft, or trenched, in the earth, and the trench is made the bed of its water. (TA.) ― -b2- بَحَرَهَا, (M,) or بَحَرَ
بَحَرَ 1 بَحَرَ حر بحر , (TA,) [aor. بَحَرَ ,] inf. n. بَحْرٌ, (K,) He slit; cut, or divided, lengthwise; split; or clave; (K, TA;) and enlarged, or made wide. (TA.) Hence the term بَحْرٌ [as meaning “ a sea ” or “ great river ”] is said to be derived, because what is so called is cleft, or trenched, in the earth, and the trench is made the bed of its water. (TA.) ― -b2- بَحَرَهَا, (M,) or بَحَرَ أُذُنَهَا, (S, A, Msb,) aor. بَحَرَ , (M, Msb,) inf. n. بَحْرٌ, (S, M, Msb, K,) He slit her (a camel's, S, M, A, Msb, and a sheep's or goat's, M) ear, (S, M, A, Msb, K,) in halves, or in halves lengthwise, (M, TA,) widely; (B;) and in like manner, بَحَرَهُ he slit his (a camel's) ear widely: (B:) and ↓ بحّر آذَانَ الأَنْعَامِ, inf. n. تَبْحِيرٌ, He slit [&c.] the ears of the cattle. (Az, TA in art. بتك.) -A2- [بَحُرَ, aor. بَحُرَ , inf. n. بَحَارَةٌ, It was, or became, wide, or spacious. The inf. n. is mentioned in the A: see بَحْرٌ: and see also 10.]
2 بَحَّرَ see 1.
ابحر 4 ابحر أبحر ابحر بحر He embarked [or voyaged] upon the sea or a great river. (Yaakoob, S, M, K.) [Opposed to أَبَرَّ.] ― -b2- (tropical:) It (water, K, sweet water S, A) was, or became, salt. (S, A, * K.) ― -b3- أَبْحَرَتِ الأَرْضُ The land abounded with places where water stagnated. (T, K. * [In the latter, مَنَافِعُهَا is put by mistake for مَنَاقِعُهَا. See بَحْرَةٌ.]) -A2- (assumed tropical:) He found water to be salt; not easy, or pleasant, to be drunk. (K, TA. [In some copies of the K, for لَمْ يَسُغْ, we find لَمْ يَمْتَنِعْ, which is evidently a mistake.]) -A3- He met, or met with, a man unintentionally: (M, K:) from the phrase, لَقِيتُهُ صَحْرَةَ بَحْرَةَ. (TA.)
تبحّر 5 تبحّر أبحر بحر تبحر : see 10. ― -b2- Also (assumed tropical:) He (a pastor) took a wide range in abundant pasturage. (TA.) ― -b3- تبحّر فِى المَالِ (tropical:) He enlarged himself, or he became, or made himself, ample, or abundant, in wealth, or camels, or the like; (K, * TA;) as also فيه↓استبحر. (TA.) ― -b4- تبحّر فِى العِلْمِ (tropical:) He went deep into science, or knowledge, and enlarged himself, or took a wide range, therein, (S, A, K,) wide as the sea; (TA;) and in like manner one says with respect to other things: (S:) and so فيه ↓استبحر. (A, TA.)
استبحر 10 استبحر أستبحر استبحر ٱستبحر (tropical:) It (a place) became wide, or spacious, like the sea: (A:) it spread wide; became expanded; (K;) as also ↓ تبحّر. (TA.) [See also بَحُرَ.] ― -b2- (tropical:) He (a poet, A, K, and a خَطِيب, [i. e. a speaker, an orator, or the like,] A) expatiated in speech; was, or became, diffuse therein. (M, A, K.) ― -b3- See also 5, in two places.
بَحْرٌ بَحْرٌ حر بحر [A sea: and a great river:] a spacious place comprising a large quantity of water; (B;) a large quantity of water, (K, TA,) whether salt or sweet; (TA;) contr. of بَرٌّ; (S, A;) so called because of its depth (S, TA) and large extent; (S, Msb, TA;) from البَحَارَةُ; (A;) or because its bed is trenched in the earth; see 1: (TA:) or a large quantity of salt water, only; (K;) and so called because of its saltness: (El-Umawee, TA: [but accord. to the A, this word as an epithet meaning “ salt ” is tropical:]) or rather this is its general meaning: (TA:) for it signifies also any great river; (S, M, TA;) any river of which the water does not cease to flow; (Zj, T, TA;) such as the Euphrates, for instance; (S;) or such as the Tigris, and the Nile, and other similar great rivers of sweet water; of which the great salt بَحْر is the place of confluence; so called because trenched in the earth: (T, TA:) pl. [of pauc.] أَبْحُرٌ and [of mult.] بِحَارٌ and بُحُورٌ. (S, Msb, K.) The dim. is ↓أُبَيْحِرٌ, (K,) which is anomalous; and ↓بُحَيْرٌ, which is the regular form: accord. to the K, the latter is not used; but this is untrue; for it is sometimes used, though rare. (MF.) ― -b2- Hence its application in the saying of the Arabs, يَا هَادِىَ اللَّيْلِ جُرْتَ اـِنَّمَا هُوَ البَحْرُ أَوِ الفَجْرُ, which Th explains by saying that the meaning is, (tropical:) [O guide of the night, thou hast deviated from the right way:] it is only destruction or thou wilt see the daybreak: the night is here likened to the sea [and with the night is associated the idea of destruction]: but accord. to one recital, it is البَجْرُ, instead of البَحْرُ. (TA. [See art. بجر.]) ― -b3- Also (tropical:) Salt; as an epithet, applied to water. (S, A.) ― -b4- (tropical:) A fleet, or swift, and excellent, horse; (As, K;) that runs much; (As, TA;) that takes a wide range in his running; (S, A, Msb, B;) that runs like the sea, or a great river; or like the sea, or a great river, when it rolls wave over wave. (Niftaweyh;, TA.) ― -b5- (tropical:) A generous man; (K, TA;) one who takes a wide range in his beneficence, bounty, or kindness; who abounds therein. (TA.) You say, لَقِيتُ بِزَيْدٍ بَحْرًا (tropical:) [I found, in the place of Zeyd, a man of abundant generosity or beneficence]: ب here denoting substitution. (The Lubáb cited in the TA voce بِ.) And لَقِيتُ مِنْهُ بَحْرًا (tropical:) [I found him to be a man of exceeding generosity]; a phrase expressing an intensive degree of generosity: and رَأَيْتُ مِنْهُ بَحْرًا [signifies the same]. (Mughnee in art. بِ.) ― -b6- (tropical:) A man of extensive knowledge or science; one who takes a wide range in his knowledge or science. (B.) ― -b7- (tropical:) Any person, or thing, that takes a wide range in a thing. (B.) ― -b8- (assumed tropical:) Land of seed-produce and fruitfulness; or a tract, or region, in which are green herbs or leguminous plants, and waters; or the part of a country near to water; syn. رِيفٌ: (Aboo-' Alee, K:) and the dim. ↓ بُحَيْرٌ is used in the same sense; or, by poetic licence, for ↓ بُحَيْرَةٌ. (TA.) So in the Kur [xxx. 40], ظَهَرَ الفَسَادُ فِى البَرِّ وَ البَحْرِ (assumed tropical:) [Corruption hath appeared in the desert, or deserts, and in the land of seed-produce and fruitfulness; &c.]: (Aboo-'Alee, TA:) or the meaning here is, [in the desert, or deserts, and in the towns, or villages, in which is water: (see بَرٌّ:) or in the open country and] in the cities [or towns] upon the rivers; by sterility in the former, and scarcity in the latter: (Zj, TA, and T in art. بر:) or in the land and the sea; i. e., the land has become sterile, or unfruitful, and the supply of the sea has become cut off. (Az, TA.) See also بَحْرَةٌ. ― -b9- Also, البَحْرُ, (S, K,) or بَحْرُ الرَّحِمِ, (A, Mgh,) (assumed tropical:) The bottom (عُمْق, S, A, Mgh, K, or قَعْر, IAth, TA) of the womb; fundus uteri: (S, A, Mgh, K:) whence blood of a pure red colour, (S,) or intensely red, (Mgh,) is termed بَحْرَانِىٌّ (S, Mgh) and بَاحِرٌ. (S.)
بَحْرَةٌ بَحْرَةٌ حر حرة بحر بحره بحرة A wide tract of land: so accord. to Aboo-Nasr: but in one place he says, a small valley in rugged land: pl. بِحَارٌ. (TA.) ― -b2- A land, country, or territory, belonging to, or inhabited by, a people; syn. بَلْدَةٌ. (S, K.) One says, هٰذِهِ بَحْرَتُنَا This is our land, &c.; syn. أَرْضُنَا. (S.) It occurs also in the dim. form [↓ بُحَيْرَةٌ], as in the Towsheeh of El-Jelál. (TA.) ― -b3- Any town, or village, that has a running river and wholesome water: (K:) and [absolutely] any town, or village: of such the Arabs say, هٰذِهِ بَحْرَتُنَا This is our town, or village: and the pl. بِحَارٌ they apply to cities, as well as towns, or villages. (TA.) ― -b4- Low, or depressed, land: (IAar, K:) occurring also in the dim. form [↓ بُحَيْرَةٌ]. (TA.) ― -b5- A meadow; or a garden; syn. رَوْضَةٌ: (T, TA:) or one that is large, (K,) and wide. (TA.) ― -b6- A place where water stagnates. (Sh, K.) ― -b7- The pl. is ↓ بَحْرٌ, (as in some copies of the K, [or this is a coll. gen. n. of which بَحْرَةٌ is the n. un.,]) or بِحَرٌ, (as in other copies of the K and in the TA,) or بُحْرٌ, (as in the CK,) and بِحَارٌ. (K.) -A2- لَقِيتُهُ صَحْرَةَ بَحْرَةَ, (S, K,) and ↓ صُحْرَةَ بُحْرَةَ, as in the Expositions of the Tesheel, &c., (MF,) and صَحْرَةً بَحْرَةً, (K,) and ↓ صُحْرَةً بُحْرَةً, (MF,) I met him out, with nothing intervening between me and him; (S, L;) both of us being exposed to open view; (TA;) without anything concealing, or intervening. (K, TA.) صحرةَ بحرةَ, without tenween, is a compound denotative of state; not, as some say, consisting of two inf. ns.: and sometimes نَحْرَةً is added; in which case each of the three words is with tenween, decl.; and they do not form a compound. (MF. [But see صَحْرَة.)]
صُحْرَةَ بُحْرَةَ صُحْرَةَ بُحْرَةَ صحرة بحره صحرة بحرة and صُحْرَةً بُحْرَةً: see بَحْرَةٌ.
بَحْرِىٌّ بَحْرِىٌّ حر حران حري بحر بحرى بحري بحريي Of, or relating to, or belonging to, the sea, or a great river; rel. n. of بَحْرٌ. (S, K.) ― -b2- A seaman; a sailor; (TA;) as also ↓ بَحَّارٌ: (K:) and [↓ بَحْرِيَّةٌ and] ↓ بَحَّارَةٌ seamen; sailors. (K, TA.) ― -b3- [In the dial. of Egypt, North; northern; because the Mediterranean Sea lies on the north of that country: like as, in Hebrew, יָם signifies “ west; ” because that sea lies on the west of Palestine.]
بَحْرِيَّةٌ بَحْرِيَّةٌ حر حري حرية بحر بحري بحريه بحرية : see بَحْرِىٌّ.
بُحْرَانٌ بُحْرَانٌ حران بحر بحران , a post-classical word, (S, K,) used by the physicians, signifying The crisis of a disease; the sudden change which happens to a sick person, (S, TA,) and the commencement of convalescence, (TA,) in acute diseases; (S, TA;) at a time fixed by some motion in the heavenly bodies, mostly by a motion of the moon; being a change to health or to the contrary: a word [said to be] of Greek origin. (The Nuzheh of the sheykh Dáwood El-Antákee, cited in the TA.) [Pl. بَحَارِينُ.] They say, هٰذَا يَوْمُ بُحْرَانٍ and يَوْمٌ ↓ بَاحُورِىٌّ [This is the day of a crisis of a disease]: باحورىّ being anomalous: (S, K:) [perhaps from البَاحُورُ signifying “ the moon, ” because the crisis of a disease is thought to be mostly fixed by a motion of the moon: or] as though it were a rel. n. of بَاحُورٌ and بَاحُورَآءُ meaning the “ vehemence of heat in [the month of] تَمُّوز. ” (S.)
دَمٌ بَحْرَانِىٌّ دَمٌ بَحْرَانِىٌّ دم بحرانى دم بحراني (assumed tropical:) Blood of the menses; accord. to El-Kutabee: or (assumed tropical:) intensely red blood: (Mgh:) or (assumed tropical:) intensely red, and thick, and abundant, menstrual blood: (IAth:) or (tropical:) black blood: (A:) or, as also ↓ دَمٌ بَاحِرٌ, (S, M, Msb, K,) (assumed tropical:) blood of the womb: (K:) or (assumed tropical:) blood of a pure red colour: (S, M, K:) or (assumed tropical:) such blood from the belly: (M:) or (assumed tropical:) pure blood of an intensely red colour: (Msb:) both from البَحْرُ signifying “ the bottom of the womb: ”: (S:) the former is a rel. n. therefrom, (A, IAth, Msb,) in which the ا and ن are added to give intensiveness to the signification, (IAth,) or to distinguish it from the rel. n. of البَحْرُ [in its most common sense]: (Msb:) or it is a rel. n. of البَحْرُ [in its most common sense], because of its abundance. (IAth.) ― -b2- أَحْمَرُ بَحْرَانِىٌّ, and ↓ بَاحِرٌ, (TA,) and ↓ بَاحِرِىٌّ, (IAar, TA,) (assumed tropical:) Intense red. (TA.)
بُحَيْرٌ بُحَيْرٌ حير بحير dim. of بَحْرٌ, which see, in two places.
بَحِيرَةٌ بَحِيرَةٌ حير حيرة بحيره بحيرة A she-camel having her ear slit: (S, * A, Msb, K *:) [and, as a subst., or an epithet in which the quality of a subst. is predominant,] a she-camel of which the mother was a سَائِبَة; (Fr, S, Mgh, Msb, K;) i. e., of which the mother had brought forth ten females consecutively before her, and of which the ear was slit; (Mgh;) or of which the mother had brought forth five, of which five the last, if a male, was slaughtered and eaten, but if a female, her ear was slit and she was left with her mother; (Mgh, * Msb;) the predicament of which was the same as that of her mother; (Fr, S, K;) i. e., what was unlawful with respect to her mother was unlawful with respect to herself: (TA:) or a she-camel, or ewe, or she-goat, that had brought forth five young ones, and of which the fifth, if a male, was slaughtered, and its flesh was eaten by the men and women; but if a female, her ear was slit, and it was unlawful to the Arabs to eat her flesh and to drink her milk and to ride her; but when she died, her flesh was lawful to the women: (K:) so says Az, on the authority of Ibn-'Arafeh: (TA: [but it appears from the explanation in the Msb, quoted above, that it was the slit-eared young she-camel here mentioned, not the mother, that was thus termed:]) or a she-camel, or ewe, or she-goat, which, having brought forth ten young ones, had her ear slit, (K,) and no use was made of her milk nor of her back, (TA,) and she was left at liberty to pasture, (K,) and to go to water, (TA,) and her flesh, when she died, was made unlawful to the women of the Arabs, but was eaten by the men: (K:) or one that was left at liberty, without a pastor: (K:) or, as some say, syn. with سَائِبَةٌ; i. e., say they, a she-camel which, having brought forth seven young ones, had her ear slit, and was not ridden, nor used for carrying: (Msb:) or a she-camel that had brought forth five young ones, the last of which was a male, in which case her ear was slit, and she was exempted from being ridden and from carrying and from being slaughtered, and not prevented from taking of any water to which she came, nor from any pasturage, nor even ridden by a weary man who, having become unable to proceed in his journey, his means having failed him, or his camel that bore him stopping with him from fatigue or breaking down or perishing, might chance to find her: (Aboo-Is- hák the Grammarian, TA: [and the like, but less fully, is said in the Mgh:]) or, applied specially to a ewe, or she-goat, one that, having brought forth five young ones, had her ear slit: (L, K, TA: [in the CK, for بُحِرَت is put نُحِرَت:]) it also signifies a she-camel (L) abounding in milk: (L, K:) the pl. is بَحَائِرُ and بُحُرٌ; (L, K;) the latter a strange form of pl. of a fem. sing. such as بحيرة; and said to be the only instance of the kind except صُرُمٌ pl. of صَرِيمَةٌ, meaning “ having her ear cut off. ” (TA.) It is said in a trad., that the person who instituted the practices relative to the بحيرة and the حَامِى, and the first who altered the religion of Ishmael, was 'Amr the son of Loheí the son of Kama'ah the son of Jundab; and these practices are forbidden in the Kur v. 102. (TA.)
بُحَيْرَةٌ بُحَيْرَةٌ حير حيرة بحيره بحيرة A small sea; a lake: as though they imagined the word بَحْرَةٌ [as syn. with بَحْرٌ]: otherwise there is no reason for the ة. (M, TA.) ― -b2- See also بَحْرٌ: and see بَحْرَةٌ, in two places.
بَحَّارٌ بَحَّارٌ حار بحار بحر : see بَحْرِىٌّ.
بَحَّارَةٌ بَحَّارَةٌ حار حارة بحار بحاره بحارة بحر : see بَحْرِىٌّ.
بَاحِرٌ بَاحِرٌ أحر باحر بأحر : see بَحْرَانِىٌّ, in three places.
بَاحِرِىٌّ بَاحِرِىٌّ أحر أحرى باحرى باحري بأحرى بأحري بأحريي : see بَحْرَانِىٌّ, in three places.
بَاحُورٌ بَاحُورٌ أحور باحور بأحور and ↓بَاحُورَآءُ The vehemence of heat in [the Syrian month of] تَمُّوز or تَمُوز [corresponding to July, O. S.]: (S, K:) [pl. of the former بَوَاحِيرُ:] both are [said to be] post-classical words: (S:) but they are [classical words,] arabicized; for they occur in verses of the kind called رَجَز of some of the [early] Arabs. (MF.) -A2- البَاحُورُ The moon. (Aboo-' Alee, K.)
بَاحُورَآءُ بَاحُورَآءُ باحورآء : see بَاحُورٌ.
بَاحُورِىٌّ بَاحُورِىٌّ أحور باحورى باحوري بأحوري بأحوريي : see بُحْرَانٌ.
أُبَيْحِرٌ أُبَيْحِرٌ ذ : dim. of بَحْرٌ, q. v. (K.)
Salmone
H. Anthony Salmone · 19. yyTR1.336 harfبَحَرَ
بَحَرَ A ( n. ac. بَحْر 1 ),
a. Slit, ripped open.
بَحِرَ
بَحِرَ A ( n. ac. بَحَر 4 ),
a. Was terror-stricken.
أَبْحَرَ
أَبْحَرَ IV ,
a. Voyaged, embarked upon the sea.
b. Was salt, briny.
c. Became consumptive.
تَبَحَّرَ
تَبَحَّرَ V ,
a. Went deep, plunged into.
c. Had in abundance.
c. Was fluent, copious ( in words ).
اِسْتَبْحَرَ
اِسْتَبْحَرَ X ,
a. see V (a) .
بَحْر
Kitâbullâh
Kur'an kullanımından türetilmişTR62.457 harfبحر
بَحَرَ - يَبْحَرُ - بَحْر - بَحْرَيْن - أبْحُر - بِحار - بَحيْر - بَحيْرَة
بَحَرَ - يَبْحَرُ + الكائن أو الشيء أو المكان: يتسع ويعظم في انبساط: يكون الشيء أو المكان واسع المساحة وعظيمها ومنبسطاً وممتداً لا حدود ظاهرة له
بَحْر: على وزن " فـَعـْل" اسم فعل " بَحَرَ - يَبْحَرُ ": وهو أيضاً اسم مكان أو آلة منه: الشيء الواسع العظيم المساحة
Sîgalar(11)
- الْبَحْرِDeniz(الْفَعْلِ)×14
- وَالْبَحْرِVe deniz(وَالْفَعْلِ)×8
- الْبَحْرَDeniz(الفَعْلَ)×7
- الْبَحْرَيْنِİki deniz(الْفَعْلَيْنِ)×4
- الْبَحْرُDeniz(الْفَعْلُ)×2
- الْبِحَارُDenizler(الْفِعَالُ)×2
- أَبْحُرٍDenizler(أَفْعُلٍ)×1
- الْبَحْرَانِİki deniz(الْفَعْلَانِ)×1
- بَحِيرَةٍDeniz tanrısı(فَعِيلَةٍ)×1
- بَحْرٍDeniz(فَعْلٍ)×1
Mücavir kökler74 mücavir (243 toplam)
- فلك
9 ortak ayet · Fülk (kef), İğ topacı demektir
- برر
9 ortak ayet · Berr kara, burr buğday demektir
- جري
8 ortak ayet · Cariye yelkenli sandal demektir
- حوت
3 ortak ayet · Balık demektir
- سخر
5 ortak ayet · Sahr kayalık sahadır
- شكر
6 ortak ayet · Sütle dolu memedir
- طري
2 ortak ayet · Taze
- مخر
2 ortak ayet · Suyu yaranlar
- ملح
2 ortak ayet · Tuzlu
- أجج
2 ortak ayet · Ücac acı veya tuzlu su veya benzeri anlamındadır
- سجر
2 ortak ayet · Tasmadır
- فرت
2 ortak ayet · Fırat Çoşkulu akan nehre fırat, durgun akan suya nil denir
Geçtiği ayetler(40)
… وَالْأَرْضِ وَاخْتِلَافِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَالْفُلْكِ الَّتِي تَجْرِي فِي الْبَحْرِ بِمَا يَنْفَعُ النَّاسَ وَمَا أَنْزَلَ اللَّهُ مِنَ السَّمَاءِ …
DenizŞüphesiz ki göklerin ve yerin yaratılışında, gece ile gündüzün değişmesinde, insanlara yararlı şeylerle denizde akan gemilerde, Allah’ın gökten indirip, yeryüzünü ölümünden sonra dirilttiği suda, her türlü canlıyı orada yaymasında, rüzgarların değiştirilmesinde, gökle yer arasında emre hazır bekleyen bulutta elbette akleden bir kavim için ayetler vardır.
أُحِلَّ لَكُمْ صَيْدُ الْبَحْرِ وَطَعَامُهُ مَتَاعًا لَكُمْ وَلِلسَّيَّارَةِ وَحُرِّمَ عَلَيْكُمْ صَيْدُ الْبَرِّ مَا دُمْتُمْ حُرُمًا وَاتَّقُوا اللَّهَ الَّذِي إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ
DenizDeniz avı ve onu yemek; size de, yolculara da geçimlik olmak üzere helal kılınmıştır. İhramlı bulunduğunuz sürece, kara avı haram kılınmıştır. Hem, huzuruna varıp toplanacağınız Allah’tan korkun.
وَاسْأَلْهُمْ عَنِ الْقَرْيَةِ الَّتِي كَانَتْ حَاضِرَةَ الْبَحْرِ إِذْ يَعْدُونَ فِي السَّبْتِ إِذْ تَأْتِيهِمْ حِيتَانُهُمْ يَوْمَ …
DenizOnlara; denizin kıyısındaki o kasabanın durumunu sor. Hani onlar, cumartesi gününü ihlal ederek haddi aşmışlardı. Zira cumartesi günleri balıkları sürüyle geliyor, cumartesi tatili yapmayacakları gün ise gelmiyordu. İşte biz, fasıklık eder oldukları için onları böylece imtihan ediyorduk.
… الثَّمَرَاتِ رِزْقًا لَكُمْ وَسَخَّرَ لَكُمُ الْفُلْكَ لِتَجْرِيَ فِي الْبَحْرِ بِأَمْرِهِ وَسَخَّرَ لَكُمُ الْأَنْهَارَ
DenizAllah O’dur ki; gökleri ve yeri yaratmış, indirdiği su ile size rızık olarak ürünler çıkarmıştır. Emri gereğince denizde yüzmek üzere gemileri ve nehirleri buyruğunuza verdi.
رَبُّكُمُ الَّذِي يُزْجِي لَكُمُ الْفُلْكَ فِي الْبَحْرِ لِتَبْتَغُوا مِنْ فَضْلِهِ إِنَّهُ كَانَ بِكُمْ رَحِيمًا
DenizRabbınız O’dur ki; lutfundan elde edesiniz diye gemileri sizin için denizde yüzdürür. Muhakkak ki O; sizin için Rahim olandır.
وَإِذَا مَسَّكُمُ الضُّرُّ فِي الْبَحْرِ ضَلَّ مَنْ تَدْعُونَ إِلَّا إِيَّاهُ فَلَمَّا نَجَّاكُمْ إِلَى الْبَرِّ أَعْرَضْتُمْ وَكَانَ الْإِنْسَانُ كَفُورًا
DenizDenizde size bir sıkıntı dokununca; yalvardıklarınızın hepsi kaybolur. Ancak O, kalır. Ama O, sizi kurtarıp karaya çıkarınca, yüz çevirirsiniz. Ve insan, zaten pek nankör olandır.
فَلَمَّا بَلَغَا مَجْمَعَ بَيْنِهِمَا نَسِيَا حُوتَهُمَا فَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ سَرَبًا
Denizİkisi, iki denizin birleştiği yere gelince; balıklarını unuttular. O, bir delikten kayıp denizi boyladı.
قَالَ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهُ إِلَّا الشَّيْطَانُ أَنْ أَذْكُرَهُ وَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ عَجَبًا
DenizBak sen, kayalığa vardığımızda balığı unutmuşum. Şeytandan başkası unutturmadı onu bana. Şaşılacak şekilde o, denizi boylayıvermiş, dedi.
أَمَّا السَّفِينَةُ فَكَانَتْ لِمَسَاكِينَ يَعْمَلُونَ فِي الْبَحْرِ فَأَرَدْتُ أَنْ أَعِيبَهَا وَكَانَ وَرَاءَهُمْ مَلِكٌ يَأْخُذُ كُلَّ سَفِينَةٍ غَصْبًا
DenizGemi; denizde çalışan yoksullara aitti. Onu kusurlu kılmak istedim. Zira arkalarında, her sağlam gemiye zorla el koyan bir hükümdar vardı.
وَلَقَدْ أَوْحَيْنَا إِلَى مُوسَى أَنْ أَسْرِ بِعِبَادِي فَاضْرِبْ لَهُمْ طَرِيقًا فِي الْبَحْرِ يَبَسًا لَا تَخَافُ دَرَكًا وَلَا تَخْشَى
DenizAndolsun ki; Musa’ya şöyle vahyettik: Kullarımı geceleyin yürüt. Denizde onlara kuru bir yol aç. Batmaktan ve düşmanların yetişmesinden korkma, endişe etme.
Kök analizi
Kök tanımı ve çekirdek özet
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | بحر |
| Yapı | Üçlü kök |
| Özel Durum | Belirgin fark tespit edilmedi |
| Bağlamsal Yakın Kökler | يمم, نهر, غمر |
| Zıt Kök | برر |
| Çekirdek Özet 1 | Genişçe yarılmak, derin ve engin bir yarık açılıp suyla dolarak yayılmak |
| Çekirdek Özet 2 | Engin su kütlesi, ilahi kudret ve nimet alanı, derinlik ve tükenmezlik |
| Çekirdek Özet 3 | Sonsuz bilgi, genişleyen kapasite ve sınırlanmamış potansiyelin sisteme akışı |
| Kritik Hata Riski | Kökü sadece tuzlu açık deniz coğrafyasına indirgeyip yarma, genişlik ve bolluk bildiren kurucu vasfını gözden kaçırmak |
Biliteral analiz
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| بح | Bir yüzeyi deşmek, yarmak, ortaya çıkarmak ve derine doğru açmak (karşılaştırınız: toprağı eşeleyip deşmek anlamındaki بحث) | ر | Çekirdeğin deşme ve yarma eylemine süreklilik, akışkanlık, boyutsal genişlik ve tükenmez bir hacim katarak yarılan alanın engin bir su havzasına dönüşmesini sağlamıştır |
Piktografik analiz
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| ب | Ev, çadır; iç, barınma, içine alma | Muazzam bir kütleyi kendi haznesinde toplayan, barındıran korunaklı iç hacim |
| ح | Çit, duvar; kuşatma, çevirme, sınır çekme | İki alanı birbirinden ayıran, kıyı ve engellerle çevrelenmiş doğal bent veya sınır |
| ر | İnsan başı; öncelik, üstünlük, hareket ve süreklilik | Akışkanlığın zirveye ulaşması, dalgalanma ve yüzeyin baştan başa yayılması |
| بحر | Sınırlandırılmış ve kuşatılmış bir havza içinde toplanan muazzam su kütlesinin yarılıp açılarak sürekli bir enginlik kazanması | Kendi sınırları ve derinliği olan, yarıldığında tükenmez bir akış ve genişlik sunan devasa kütle |
Tarihsel ve erken kullanım
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Toprağın derince yarılması, geniş bir yarık açılarak bol suyun toplanması ve de devenin kulağının boylu boyunca yarılması |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Ümeyye b. Ebi’s-Salt şiirinde otlağın bolluğunu ve genişliğini ifade etmek üzere şu beyitte kullanılmıştır: انعق بضانك في بقل تبحره / بين الأباطح واحبسها بجلدان |
| Erken Arapça kullanım | Erken dönemde tuzlu veya tatlı ayrımı yapılmaksızın her engin su havzasına, kesintisiz koşan atlara ve ilmi tükenmeyen âlimlere genişliğinden ötürü bu isim verilmiştir |
Kaynak Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha ve Kitābü’l-ʿAyn.
Sami etimolojik katman
Sami dilleri ailesinde بحر kökü, özellikle Güney Sami ve Arapça sahasında geniş su kütlelerini, yarma ve açma eylemlerini ifade eden belirgin bir semantik alana sahiptir. İbranicede doğrudan engin su anlamında kullanılmaktan ziyade daha çok yarma, deşme ve sınama kökleriyle akraba kabul edilir; geniş su kütlesi için genellikle ים kökü işletilirken Arapça, kökün taşıdığı yarma ve yarılma eylemini suyun oluşturduğu engin havzaya tahsis etmiştir. Süryanice ve diğer Kuzeybatı Sami dillerinde de benzer fonetik yapılar deşmek, yarık açmak ve içine almak anlam eksenine oturur. Arapçada kök, hem bu fiziksel yarma hareketini (kulağı yarılan deve anlamındaki bahire) hem de yer kabuğundaki devasa yarığın suyla dolup alabildiğine genişlemesini ortak bir semantik matriste birleştirmiştir.
Güven Güçlü
Kaynak Lisān al-ʿArab, Lane’s Arabic-English Lexicon ve Brown-Driver-Briggs Hebrew and English Lexicon.
Etimolojik analiz
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | Yarmak, açmak ve alabildiğine genişlemek | Kökün asıl hareketi toprağı veya nesneyi yararak genişletmektir; deniz bu geniş yarığın suyla dolması sebebiyle türetilmiştir | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | Güney Sami ve Arap Yarımadası merkezli su havzası terimi | Kuzeybatı Sami dillerinde yarma ve deşme kökleriyle fonetik ve anlamsal temas halindedir | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Veri bulunamadı | Afro-Asyatik diğer kollarda bu üçlü ses dizilimine ait doğrulanabilir ortak köken saptanamamıştır | Muhtemel |
Kaynak Maqāyīs al-Lugha ve David Cohen, Dictionnaire des racines sémitiques.
Kardeş kökler
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| بحر | Anlamlı | Genişçe yarmak, engin su | Derin ve geniş su havzası, ilmin ve cömertliğin yaygınlığı | Hedef kök; Kur'an'da geçer |
| برح | Anlamlı | Bir yerden ayrılmak, zail olmak | Mekândan veya durumdan çıkıp gitmek, serbest kalmak | Kur'an'da geçer; ayrılma yönüyle yarma eylemine komşudur |
| حبر | Anlamlı | Güzelleştirmek, iz bırakmak, sevinç | Yazı mürekkebi, derin bilgin, zinet ve iz bırakıcı neşe | Kur'an'da geçer; derinlik ve eser bırakma bağı |
| حرب | Anlamlı | Savaşmak, soymak, öfkelenmek | Barışın bozulması, varlığın soyulup alınması, çatışma | Kur'an'da geçer; şiddetli yarılma ve ayrışma boyutu |
| ربح | Anlamlı | Ticarette kazanmak, kâr etmek | Girişilen işten artış ve fazlalık sağlamak | Kur'an'da geçer; genişleme ve bereket yönü |
| رحب | Anlamlı | Geniş olmak, ferahlamak | Bir yerin veya göğsün genişleyip darlıktan kurtulması | Kur'an'da geçer; hedef kökle doğrudan genişlik eşanlamlısı |
Komşu kökler ve zıt kök
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| بحر | Merkez | Engin su havzası, derinlik ve genişlik | Yarma ve genişleme kökünden gelen, tatlı veya tuzlu muazzam su kütlesi | Hacimce genişlik, derinlik ve tükenmezlik boyutu |
| يمم | Komşu | Açık deniz, dalgalı ve tehlikeli derin su | Belirsizlik, korku ve yutuculuk vasfı öne çıkan engin su kütlesi | İnsanın çaresizliğini ve suyun ezici gücünü hissettiren yön |
| نهر | Komşu | Yatağında akan tatlı su, ırmak | Geniş bir havza değil, belirli bir mecrada akan su çizgisi | Hacimden ziyade akış, yararak akma ve süreklilik vasfı |
| غمر | Komşu | Kuşatan, örten ve boyu aşan su | Hacimden ziyade örtme, boğma ve dibe çekme niteliği | Nesneyi görünmez kılacak şekilde üstünü bütünüyle kapatan su |
| برر | Zıt | Kuru toprak, açık ova, karasal alan | Sıvı, devingen ve derin olanın zıddı olarak sabit ve kuru kara parçası | İnsanın yerleşik hayatını kurduğu, basılabilir katı zemin |
Başka dillerde anlam karşılıkları
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | بحر | Engin su kütlesi, genişlik | Genişçe yarılmış, içine çok miktarda su almış derin havza | Kesin |
| Latince | Mare, pelagus | Deniz, açık deniz | Mare genel olarak deniz yüzeyini ve kıyısını karşılarken, kökün yarma ve sınırsız genişlik boyutu pelagus ile kısmen verilir | Güçlü |
| İngilizce | Sea, ocean, deep | Deniz, okyanus, enginlik | Sea coğrafi su kütlesini belirtir; kökün ilmi vüsat ve soyut genişlik boyutu deep ve vastness ile tamamlanır | Güçlü |
| Almanca | Meer, See | Deniz, engin su | Meer açık ve engin su kütlesini karşılar; yarma ve derinleşme boyutu ek kavramlar gerektirir | Güçlü |
| Fransızca | Mer, océan | Deniz, okyanus | Coğrafi deniz sınırlarını karşılar, kökün ilmi ve felsefi genişleme boyutunu doğrudan içermez | Güçlü |
Kaynak Oxford Latin Dictionary ve Kluge Etymologisches Wörterbuch der deutschen Sprache.
Vücûh ve nezâir
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| الْبَحْرِ / الْبَحْرَ | Coğrafi su kütlesi, açık deniz ve yarılan su yolu | İsrailoğullarının kurtuluşunda yarılan deniz veya gemilerin akıp gittiği nimet alanı (Bakara 2:50, Nahl 16:14, Tâhâ 20:77) |
| وَالْبَحْرِ | İlim, kudret ve yaratılış ayetlerinin bütünü | Karayla birlikte zikredilerek yeryüzünün tamamını, ilahi ilmin kuşatıcılığını gösteren bağlamlar (En'âm 6:59, Yûnus 10:22, Neml 27:63) |
| الْبَحْرَيْنِ / الْبَحْرَانِ | Tatlı ve tuzlu iki büyük su kütlesi yahut iki coğrafi havza | Aralarında aşılmaz bir berzah bulunan, birbirine karışmayan iki su alanı (Furkân 25:53, Rahmân 55:19, Fâtır 35:12, Kehf 18:60) |
| أَبْحُرٍ | İlahi kelimelerin tükenmezliğini simgeleyen mürekkep denizi | Yeryüzündeki tüm ağaçlar kalem, denizler de mürekkep olsa tükenmeyecek ilahi kelimeler bağlamı (Lokmân 31:27) |
| الْبِحَارُ | Kıyamet gününde kaynatılan, taşırılan veya tutuşturulan denizler | Kozmik düzenin bozulması, suların birbirine katılması ve alevlenmesi (Tekvîr 81:6, İnfitâr 82:3) |
| بَحِيرَةٍ | Cahiliye döneminde putlar adına kulağı boydan boya yarılarak serbest bırakılan dişi deve | Şirk adetlerinin reddi ve dinde uydurulan haramların geçersizliği bağlamı (Mâide 5:103) |
Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | İlahi ilmin ve kudretin sonsuzluğu | Yaratılmış bir varlık olarak denizin nihayeti varken Allah’ın kelimelerinin tükenmezliği arasındaki ontolojik fark | Kudretin ve ilmin sonsuzluğuna işaret eden tükenmezlik mecazı |
| Fıkıh | Deniz avı ve deniz suyunun tahareti | Deniz suyunun temizleyici olup olmadığı ve denizden çıkan hayvanların helallik sınırları | "Suyu temiz, ölüsü helaldir" ilkesiyle geniş bir ruhsat alanı |
| Tefsir | İki denizin birleştiği yer (Mecmeu'l-Bahreyn) ve berzah | Hz. Musa ile Hızır kıssasındaki iki denizin fiziki mi yoksa zahir-batın ilimlerini temsil eden birer sembol mü olduğu | Zahiri ilim ile ledünni bilginin cem olduğu enginlik ve sınır |
| Hadis | Cömertlik ve sürat tasviri | Hz. Peygamber’in bindiği atı "onu bir deniz bulduk" diye nitelemesi ve ilimde derinleşen sahabilere bahr denmesi | Kesintisiz akış, tükenmeyen kuvvet ve geniş ilmi kavrayış |
Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Varlık alanı ve ilahi kudret | Ayet ve nimet havzası | İnsana acziyetini hissettirmek ve tükenmez lütfu göstermek | İnsanın sığınacağı tek merciin Allah olduğunu fırtına ve tehlike anlarında idrak ettirir | Kesin |
| İlmi | Bilgi felsefesi ve metodoloji | Sonsuz bilgi rezervi (tebahhur) | Sığ ve yüzeysel bilgiden derin ve kuşatıcı kavrayışa geçiş | Bilgide derinleşme, bir ilmin alt kollarını ve genişliğini bütünüyle ihata etme | Güçlü |
| Siyasi | Hukuki egemenlik ve berzah | Doğal sınırlar ve ayrışma dengesi | Farklı yapıların birbirinin alanını istila etmesini önleyen engel | Kendi yasası olan toplumların ortak alanda birbirini yok etmeden var olabilmesi | Muhtemel |
| İktisadi | Ticaret, rızık ve kaynak yönetimi | Uluslararası taşımacılık ve zenginlik | Yük taşıma, taze et ve zinet çıkarma yoluyla küresel akış | Yeryüzünün en zengin ve ortak kullanım alanını sağlayarak toplumsal refahı yayar | Kesin |
Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Sürekli ortamlar mekaniği ve sonsuz potansiyel kuyusu | Sürekli bir akışkan içinde basınç gradyanı ve sonlu bir hacimde sonsuz sayıda enerji seviyesini barındıran kuantum potansiyel modeli | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Kolektif bilinçdışı ve açık toplum sistemi | Bireysel sınırları aşan, toplumun tüm hafıza ve birikimini alttan alta besleyen engin kültürel rezervuar | Muhtemel |
Yanlış daraltma ve kritik hata riski
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kavramı yalnızca tuzlu okyanus sularına ve turistik/coğrafi bir mekâna indirgemek; kökün yarma, derinlik ve tükenmezlik taşıyan kurucu ilkelerini dışarıda bırakmak |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Kur'an'da kök sadece bir su kütlesi değil; ilahi kelimelerin tükenmezliğinin, rızıkların zenginliğinin, hakikat yolculuğundaki aşılmaz engellerin yarılmasının ve iki farklı alemin birbirine karışmadan bir arada durabilmesinin sistemik adıdır |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Kur'an'daki deniz tasvirlerini sadece ilkel insanın deniz korkusu veya antik deniz yolculukları olarak okumak; ayetlerin sunduğu ontolojik derinliği, bilgi kuramını (tebahhur) ve berzah dengesini ıskalamak |
Kur'an'ı anlama odaklı sonuç
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Kur'an'ın hem kevni ayetlerini (doğa yasaları, suyun kaldırma kuvveti, akıntılar) hem de gaybi/ahlaki ayetlerini (kurtuluş mucizeleri, şirk tabularının kırılması) birbirine bağlayan kilit bir kavram olduğu için |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Hz. Musa ve İsrailoğullarının Firavun'dan kurtuluşunu anlatan kıssalarda, nimet ve şükür bağlamındaki kozmik delil ayetlerinde ve kıyamet sahnelerinin tasvirinde |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Tabiatın insan için düşman bir kaos olduğu anlayışını düzeltir; denizin kendi içinde muazzam bir nizam, ilahi lütuf, rızık ve teslimiyet mektebi olduğunu gösterir |
Nihai sentez ve LaTeX modeli
- Somut anlamYerin yarılarak derin bir havza haline gelmesi ve içine dolan engin suyun sınırsızca yayılması; nesnenin yarılması.
- Soyut anlamKavrayışta derinleşme, tükenmez bilgi potansiyeli, sınırların açılması ve iki farklı boyut arasındaki dengeleyici berzah.
- Sistematik karşılıkDinamik ve sürekli bir potansiyel alanının, bir sınır/yarık aracılığıyla ortaya çıkarak sonsuz alt bileşenleri besleyen bir akış havzasına dönüşmesi.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıFormüldeki , yarılan ve genişleyen bir hacim içindeki toplam potansiyeli; , sınırları kuşatılmış ancak iç hacmi enginleşen havzayı; , o havza içindeki kesintisiz yoğunluğu gösterir. İkinci bağıntıda yer alan , yüzey alanı sonsuza yaklaşırken o yarıktan geçen kesintisiz akıyı ve tükenmez potansiyeli matematiksel olarak simgeler.