حصب

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ح-ص-ب2 sîga, 27 mücavir kök, 5 ayet, 5 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.وكلحَصَبُغرقوجدحصبخسفسحررسلصيحنذربررنجو

KökSîga 2Ayet 5Sure 5Mücavir 27

▶ Ağı aç (3B)

حصب

ح - ص - ب

KÖK
  • 5 geçiş
  • 5 ayet
  • 2 sîga
  • 12 sözlük

Hasb (sad) : Çakıl demektir. Hatab(ha), Odun demektir. Fitnenin kaynağına mecazdır. Gizli haber alma teşkilatları daha çok kadınları kullanarak haber toplarlar. Sonra o haberleri değerlendirerek fitne çıkarırlar ve o fitne ile topluluklarını çökertirler.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(12)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Hasb (sad) : Çakıl demektir. Hatab(ha), Odun demektir. Fitnenin kaynağına mecazdır. Gizli haber alma teşkilatları daha çok kadınları kullanarak haber toplarlar. Sonra o haberleri değerlendirerek fitne çıkarırlar ve o fitne ile topluluklarını çökertirler.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR3.651 harf
باب الحاء والصاد والباء معهما ح ص ب، ص ح ب، ص ب ح، مستعملات حصب: الحَصْبُ: رَمْيُكَ بالحَصْباء أي صِغار الحَصَى أو كِبارها. وفي فِتنةِ عُثمان: تَحاصَبُوا حتّى ما أُبصِرَ أديمُ السَماء. والحَصْبَةُ معروفة تخرُجُ بالجَنْب، حُصِبَ فهو مَحصُوب. والحَصَبُ: الحَطَب للتَنُّور أو في وقَود أمّا ما دام غيرَ مُسَتْعمل للسُجُور فلا يُسَمَّى حصباً. والحاصِب: الريحُ تَحمِلُ التُرابَ وكذلك ما تَناثَر من دِقاق
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR644 harf
الحصباء: الحصى. وأرض حَصِبَةٌ ومَحْصَبَةٌ بالفتح: ذاتُ حصباء. وحَصَّبْتُ المسجد تحصيباً، إذا فرشتَه بها. والمُحَصَّبُ: موضع الجِمار بمنى. وحَصَبْتُ الرجل أَحْصِبُهُ بالكسر، أي رميته بالحصباء. وحَصَبَ في الأرض: ذهبَ فيها. والحاصب: الريح الشديدة التي تُثير الحصباء. وكذلك الحَصِبَةُ. قال لبيد: جَرَّتْ عليها أَنْ خَوَتْ من أَهْلِهاأذيالَها كُلُّ عَصوفٍ حَصِـبَـهْ وأحصب الفرسُ: أثار الحصباءَ في
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR12.447 harf
ح ص ب حصب ، حبص ، صبح ، صحب : مستعملة . حصب : قال الليث : الحَصَبُ : الحَطَبُ الذي يُلْقَى في تَنُّور أو في وَقُودٍ ، فأمَّا ما دام غير مستعمل لِلسُّجُورِ فلا يُسمَّى حَصَباً ، قال : والحَصْبُ : رَمْيُك بالحَصْبَاء : والحَصْبَاءُ : صغارُها وكِبَارُها . وفي الحديث الذي جاء في مقتل عُثمان ح قال : ( تَحاصبُوا في المسجد حتى ما أُبْصِرَ أَديمُ السماء ) أي ترامَوْا بالحصْباء . وقال الفراء في قوله : (
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR7.998 harf
(باب الحاء والصاد وما يثلثهما) (حصف) الحاء والصاد والفاء أصلٌ واحد، وهو تشدُّدٌ يكون في الشيءِ وصلابةٌ وقوَّة. فيقال لرَكانة العقْل حصافة، وللعَدْوِ الشديد إحصاف. يقال فرسٌ مِحْصَفٌ وناقة مِحْصافٌ. ويقال كتيبة محصوفةٌ، إذا تَجمَّع أصحابُها وقلّ الخَلَل فيهم. قال الأعشى: تأوِي طوائِفُها إلى مَحْصُوفة *** مكروهةٍ يخشى الكماةُ نِزالَها([1]) ويقال "مخصوفة"، وهذا له قياسٌ آخر وقد ذكر في بابه. ويقال
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR507 harf
ح ص ب حصبـت الريـح بالحصبـاء وريح حاصب وحصبوه‏.‏ وفي الحديث ‏"‏ هل أحصبه لكم ‏"‏ وتحاصبوا وفي فتنـة عثمـان رضـي اللـه عنـه‏:‏ ‏"‏ تحاصبـوا حتـى مـا أبصـروا أديـم السمـاء ‏"‏‏.‏ وحصبـوا المسجد‏:‏ بسطوا فيه الحصباء‏.‏ وأرض محصبة‏:‏ ذات حصى‏.‏ وتقـول‏:‏ هـذا حاصـب وليـس بصاحـب‏.‏ ‏"‏ وهـم حصـب جهنـم ‏"‏‏.‏ وحصبـت النـار‏:‏ طرحته فيها‏.‏ وبتنا بالمحصب وهو موضع الجمار‏.‏ وأحصب الفرس في
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR6.363 harf
الحَصْبةُ والحَصَبةُ والحَصِبةُ، بسكون الصاد وفتحها وكسرها: البَثْر الذي يَخْرُج بالبَدَن ويظهر في الجِلْد، تقول منه: حَصِبَ جِلدُه، بالكسر، يَحْصَبُ، وحُصِبَ فهو مَحْصُوبٌ. وفي حديث مَسْرُوقٍ: أَتَيْنا عبدَاللّهِ في مُجَدَّرِينَ ومُحَصَّبِينَ، هم الذين أَصابَهم الجُدَرِيُّ والحَصْبةُ. والحَصَبُ والحَصْبةُ: الحجارةُ والحصى، واحدته حَصَبةٌ، وهو نادر. والحَصْباء: الحَصى، واحدته حَصَبة، كقَصَبةٍ
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR224 harf
* ح ص ب * * الحَصْبَاءُ * بالمد الحصى ومنه * المُحَصَّبُ * وهو موضع الجمار بمنى و * الحَاصِبُ * الريح الشديدة تثير الحصباء و * الحَصَبُ * بفتحتين ما تحصب به النار أي ترمي وكل ما ألقيته في النار فقد * حصَبْتَها * به وبابه ضرب
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR7.331 harf
الحصبة ويحرك، والحصبة كفرحة وهذه عن الفراء: بثر يخرج بالجسد، ومنه تقول: قد حصب، بالضم، كما تقول: قد جدر، فهو محصوب ومجدور وحصب كسمع يحصب فهو محصوب أيضا، والمحصب كالمجدر وفي حديث مسروق أتينا عبد الله في مجدرين ومحصبين هم الذين أصابهم الجدري والحصبة. والحصب، محركة، والحصبة بفتح فسكون: الحجارة، واحدتها حصبة، محركة كقصبة وهو نادر وحصبته: رميته بها، والحجر المرمي به حصب، كما يقال نفضت الشيء نفضا،
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR6.020 harf
حَصَبَهُ 1 حَصَبَهُ حصب حصبه حصبة , (S, A, Msb, K,) aor. حَصِبَ (S, A, Msb) and حَصُبَ , (Msb,) inf. n. حَصْبٌ, (Msb, TA,) He threw at him, or pelted him with, pebbles, (S, A,* K,) or small pebbles. (Msb.) And hence, in a general sense, He pelted him. (Har p. 234.) And حَصَبَتِ الرِّيحُ بِالحَصْبَآءِ [The wind cast, or drove along, or tore up, the pebbles, or small pebbles]. (A.)― -b2- Also, (A,)
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR489 harf
حَصَبَ حَصَبَ I , U ( n. ac. حَصْب 1 ), a. Threw pebbles at, pelted. b. see II . حَصِبَ حَصِبَ A ( n. ac. حَصَب 4 ), a. Had the measles. حَصَّبَ حَصَّبَ II , a. Strewed, paved with pebbles. أَحْصَبَ أَحْصَبَ IV , a. Kicked up the pebbles ( horse ). حَصْبَة حَصْبَة 1t , a. see 4t . حَصَب حَصَب 4 , a. Pebbles, stones. b. Fuel, firewood. حَصَبَة حَصَبَة 4t , a. Measles. حَاْصِب
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR yok23.410 harf
حصب حَصَبَ - يَحْصِبُ - حَصَب - حَاصِب حَصَبَ - يَحْصِبُ + الكائن أو المكان: يصير كثير الحصب: يصير كثير الحصى والبحص والحجارة الصغيرة حَصَب: على وزن " فـَعـَل" اسم فعل بمعنى مفعول من " حَصَبَ - يَحْصِبُ ": الحجارة الصغيرة ﴿إنكم وما تعبدون من دون الله حصب جهنم﴾: حجارة جهنم الصغيرة (النار التي وقودها الناس والحجارة ) حَاصِب: اسم فاعل صفة
Tamamını oku

Sîgalar(2)

Mücavir kökler27 mücavir (44 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. خسف

    2 ortak ayet · Hesf : Derin sulu çukurdur

  2. رسل

    4 ortak ayet · Saçak demektir

  3. ورد

    1 ortak ayet · Gül demektir

  4. صيح

    1 ortak ayet · Sayha(sin) düzlüğe akıp yayılan sudur, bağırdığı zaman…

  5. غرق

    1 ortak ayet · Ğark, Suya doymuş toprak, bataklık demektir

  6. لوط

    1 ortak ayet · “Liyat” sıva harcı demektir

  7. برر

    1 ortak ayet · Berr kara, burr buğday demektir

  8. جنب

    1 ortak ayet · Yan demektir

  9. ذنب

    1 ortak ayet · Zenb : Kuyruk demektir

  10. سحر

    1 ortak ayet · Kesilmiş koyunun akciğeri demektir

  11. وكل

    1 ortak ayet · Kuşların yumurta bıraktığı yerdir

  12. نجو

    1 ortak ayet · Özel konuşmak

Geçtiği ayetler(5)

  1. أَفَأَمِنْتُمْ أَنْ يَخْسِفَ بِكُمْ جَانِبَ الْبَرِّ أَوْ يُرْسِلَ عَلَيْكُمْ حَاصِبًا ثُمَّ لَا تَجِدُوا لَكُمْ وَكِيلًا

    Küçük taşlar atanKara tarafında sizi yere batırmasından veya başınıza taş yağdırmasından emin mi oldunuz? Sonra kendiniz için bir vekil de bulamazsınız.

  2. فَكُلًّا أَخَذْنَا بِذَنْبِهِ فَمِنْهُمْ مَنْ أَرْسَلْنَا عَلَيْهِ حَاصِبًا وَمِنْهُمْ مَنْ أَخَذَتْهُ الصَّيْحَةُ وَمِنْهُمْ مَنْ خَسَفْنَا بِهِ …

    Küçük taşlar atanHer birini suçüstü yakaladık. Kimine taşlar savuran kasırga gönderdik, kimini bir çığlık tuttu, kimini yerin dibine geçirdik, kimini de suda boğduk. Allah; onlara zulmetmiyordu, ama onlar, kendi kendilerine zulmediyorlardı.

  3. إِنَّا أَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ حَاصِبًا إِلَّا آلَ لُوطٍ نَجَّيْنَاهُمْ بِسَحَرٍ

    Küçük taşlar atanBiz de üzerlerine taş yağdıran bir rüzgar yolladık. Ancak Lut’un ailesi müstesna. Onları seher vakti kurtardık.

  4. أَمْ أَمِنْتُمْ مَنْ فِي السَّمَاءِ أَنْ يُرْسِلَ عَلَيْكُمْ حَاصِبًا فَسَتَعْلَمُونَ كَيْفَ نَذِيرِ

    Küçük taşlar atanYoksa gökte olanın; başınıza taş göndermesinden emin mi oldunuz? Benim tehdidimin nasıl olduğunu yakında bileceksiniz.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökحصب
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerحطب, رجم, قذف, حصي
Zıt Kökمطر
Çekirdek Özet 1Yeryüzünün sert, ufalanmış taş parçacıkları olan çakıl ve bunun hızla savrulup fırlatılması
Çekirdek Özet 2İlahi azap kapsamında gökten veya fırtınayla savrulan taş yağmuru ve cehennem fırınına atılan değersiz yakıt maddesi
Çekirdek Özet 3Değersizleşen, ufalanıp kaskatı kesilen ve nihayetinde kendi varlığını tüketen yakıcı bir savrulma mekanizması
Kritik Hata RiskiKökün yalnızca sıradan bir rüzgâr veya basit bir çakıl taşı sanılarak azabın fiziksel şiddetinin ve nesnesiyle özdeşleşen yakıt boyutunun gözden kaçırılması

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
حصSertleşme, sınır çizme, ufalanıp toplanma ve sıkışarak ayrışma. Bu anlam ححص, حصد, حصر, حصل, حصن ve حصي köklerinde belirgindir.بİki harfli sertleşme ve toplanma çekirdeğine temas, fırlatma ve mekanik çarpma boyutu eklenerek anlam sert çakıl tanelerine ve bunların süratle bir hedefe savrulup atılmasına dönüşmüştür.

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
حçit, duvarSınır çekme, maddesel sertlik, tecrit etme ve kuşatma hareketini kurar.
صolta, bitkiDoğrudan bir noktaya yönelme, saplanma, yakalama ve sertleşme dinamiğini verir.
بev, çadırBelirli bir mekana girme, içe dahil olma, çarpıp yerleşme ve temas hareketini tamamlar.
حصبSert bir maddenin ayrışıp odaklanarak hedef alana hızla çarpmasıSert kabuklu veya mineral parçaların bir sınır boyunca toplanıp yönlendirilerek belirli bir mekana veya varlığa şiddetle savrulması hareketidir.

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamYeryüzündeki küçük çakıl taşları, ocak veya tandıra atılan yakacak parçaları ve fırtınanın kaldırdığı taşlı kum fırtınasıdır; ayrıca tende çakıl gibi beliren kızamık benzeri döküntülerdir.
Cahiliye şiiri kullanımıel-A‘şâ bir ordunun hücumunu taş savuran şiddetli bir fırtınaya benzeterek şöyle der: لنا حاصبٌ مثلُ رِجْلِ الدَّبَى / وجأواءُ تُبرِق عنها الهُيُوبا
Erken Arapça kullanımMescit zeminine çakıl döşemek veya birbirine çakıl atmak anlamında erken dönem rivayetlerinde ve Hz. Osman dönemi fitnesine dair haberlerde yer alır: تَحاصَبُوا حتّى ما أُبصِرَ أديمُ السَماء.

Kaynak Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab.

Sami etimolojik katman

Sami dilleri ailesinde حصب kökü, sert mineral parçacıklar, çakıllar ve gövdede beliren sert kabartılar ile doğrudan irtibatlı bir kök olarak yer alır. Batı Sami ve Güney Sami dillerinde kökün ilksel somut çekirdeği çakıl taşı, sertleşmiş cisimler ve bu cisimlerin fırlatılması zemininde gelişmiştir. İbranice ve Aramice gibi dillerde benzer ses ve anlam sahasında sertleşme, biçme ve kabuk bağlama ilişkili formlar görülürken, Arapçada kök hem yeryüzündeki serbest çakıl tanesini hem de bir hedefe hızla atılan taş yağmurunu ifade eden özgün bir dinamizm kazanmıştır. Kökün tandırda yakılan kuru kırıntı ve yakıt anlamı da sertleşmiş maddelerin ateşe atılması tasavvurunun bir devamıdır.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, David Cohen, Lisān al-ʿArab.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönÇakıl taşı, taş fırlatan fırtına ve tandır yakıtıKök, durağan çakıl nesnesinden fırlatma fiiline ve oradan da ateşe atılan yakıt mecazına genişlemiştir.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiÇakıl, sert partikül ve deride pürüzlenmeGüney ve Batı Sami havzasında sert tanecikli yapılar ve derideki lezyonlar ile örtüşen ortak kök kalıntıları mevcuttur.Güçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıVeri bulunamadıVeri bulunamadı

Kaynak Maqāyīs al-Lugha, Halot, Gesenius.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
حصبAnlamlıÇakıl ve taş fırlatmaKüçük taşlar, taş savuran fırtına ve fırın yakıtı.Hedef köktür, Kur'an'da geçer.
حبصAnlamlıBirikme ve sıkışmaSuyun veya kanın bir yerde toplanıp akamaması, kabarma.Kur'an'da geçmez.
صحبAnlamlıBirliktelik ve refakatBir kimseyle sürekli beraber bulunma, uyum ve dostluk kurma.Kur'an'da geçer, zıt yönlü anlam ilişkisi.
صبحAnlamlıAydınlanma ve kızıllıkSabah vaktinin belirmesi, yüzün aydınlanması veya kızarması.Kur'an'da geçer.
بحصKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıMühmel kombinasyondur.
بصحKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıMühmel kombinasyondur.

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
حصبMerkezTaş savurma ve değersiz yakıt olmaKüçük ve sert tanelerin fırtına gibi hızla yağdırılması veya ateşe atılmasıdır.Hem fiziksel çakıl fırlatmayı hem de cehennem odununu ifade eder.
حطبKomşuOdun ve yakacak maddesiKuru ağaç dallarını ve genel yakacak malzemesini ifade eder; fırlatma anlamı taşımaz.Genellikle bitkisel kökenli yakıtı anlatır.
رجمKomşuTaş atma ve kovmaDoğrudan hedef gözetilerek atılan tekil veya büyük taşlarla hakaret ve tard etmektir.Cezalandırma ve kovma kastı belirgindir.
قذفKomşuHızla fırlatma ve atmaBir nesneyi uzak bir mesafeye doğru şiddetle savurmaktır; taşa özgü değildir.Maddi veya manevi savurma eylemidir.
حصيKomşuSayma ve çakıl taşıÇakıl taşlarının adedini belirlemek ve sınırları tek tek tespit etmektir.Fırlatmadan ziyade miktar ve kuşatma vurgusu taşır.
مطرZıtRahmet ve su yağmasıGökyüzünden hayat verici, yumuşak ve akıcı yağmurun indirilmesidir.Yıkıcı ve sert parçacıklar yerine yumuşatıcı suyun inişidir.

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaحصبÇakıl savurma ve fırın yakıtıTanecikli sert maddelerin savrulması veya yakıt olarak atılmasıKesin
LatinceGlarea, tempestas lapideaÇakıl, taş fırtınasıSadece jeolojik çakıl tanesini ve taş fırtınasını karşılar, ateşe atılan odun boyutunu içermezGüçlü
İngilizceGravel, stone shower, fuelÇakıl, taş yağmuru, ocak yakıtıSavrulan taş fırtınası ile ateşe fırlatılan atık yakıt anlamını kısmen ayrı kelimelerle karşılarGüçlü
AlmancaKies, Steinhagel, BrennstoffÇakıl, taş fırtınası, yakıtDoğa olayını ve yakıtı karşılar ancak Kur'an'daki cehennem dolgusu mecazını tam veremezGüçlü
FransızcaGravier, pluie de pierres, combustibleÇakıl, taş yağmuru, yakıt maddesiMineral çakıl yapısını ve rüzgârın savurduğu taşları karşılarGüçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Lane's Lexicon.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
حَاصِبًاTaş savuran fırtına / taş yağmuruHelak edilen inkârcı kavimlerin üzerine veya denizde sapanların karada yakalanacağı ilahi azap kasırgası bağlamında İsrâ 17:68, Ankebût 29:40, Kamer 54:34 ve Mülk 67:17 ayetlerinde geçer.
حَصَبُCehennem yakıtı / ateşe atılan çakılMüşriklerin ve taptıkları putların cehennem ateşine yakıt olarak savrulup atılacağını bildiren Enbiyâ 21:98 ayetinde yer alır.

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamAhiret halleri ve cehennem azabıEnbiyâ 21:98 ayetinde putların cehennem yakıtı olmasının müşrikleri ruhen kahretme boyutu ile putların iradesizliği tartışılır.Varlığın değersizleşip ateşi besleyen bir kütleye dönüşmesi.
FıkıhHac menasiki ve mescit adabıMina'daki cemrelerin atıldığı yer olan Muhassab mevkiinde konaklama ve taş atma (remy-i cimâr) ile mescidin çakıllanması hükümleri ele alınır.İbadet ritüelinde küçük taşların mekanik ve fıkhî statüsü.
Tefsirİlahi ceza sahneleriLût kavmi gibi toplulukların üzerine gönderilen taş yüklü rüzgârların fiziki mahiyeti ve mucizevi azap yönü incelenir.Tabiat hadisesini aşan doğrudan ilahi gazap aracı olması.
HadisTıp ve gündelik hayatVücutta çıkan döküntülü hastalıklar (kızamık türü) ile namaz kılarken yerdeki çakıllarla oynamanın yasaklanması rivayetlerinde geçer.Beden ve mekan düzeyindeki tanecikli pürüzlülük.

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniCehennem ve tevhitten sapma cezasıPutlaştırılan unsurların değersiz yakıta dönüşmesiİlahlık iddialarını ontolojik olarak sıfırlamaİlah kabul edilen nesnelerin bizzat azabın malzemesi haline getirilerek batılın rezil edilmesidir.Kesin
İlmiMeteoroloji ve jeofizikYüksek kinetik enerjili parçacık fırtınasıYüzeyi aşındırma ve organik yaşamı imha etmeKatı partiküllerin atmosferik girdaplarla kütlesel bir silaha dönüşmesidir.Güçlü
SiyasiFitne ve kargaşa dinamikleriToplumu felç eden kontrolsüz provokasyon sağanağıKolektif düzeni parçalama ve kurumları yıkmaDışarıdan veya içeriden savrulan iftira ve fitnelerin kitleleri taş yağmuru gibi ezmesidir.Muhtemel
İktisadiVerimsiz kaynak tüketimi ve israfÜretime yaramayan atıkların değersiz yanışıSisteme yük olan ölü sermayeİktisadi bünyeye fayda sağlamayan kof değerlerin piyasa fırınında sadece alevi artırıp yok olmasıdır.Muhtemel

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerKinetik parçacık bombardımanı (Kinetic particulate bombardment)Gaz veya akışkan akımıyla hız kazanan katı mikro partiküllerin temas ettiği yüzeylerde oluşturduğu yüksek basınçlı mekanik deformasyon ve termal enerji üretimi modelidir.Güçlü
Beşeri bilimlerYabancılaşmış kurumların sistemik tasfiyesiToplumda kutsallaştırılan veya işlevsizleşen kurumların kriz anında bizzat krizin alevini besleyen tüketim nesnelerine dönüşerek tasfiye olmasıdır.Muhtemel

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü yalnızca sıradan bir fırtına rüzgârı (kum fırtınası) veya cehennemdeki klasik odun (حطب) gibi algılayarak spesifik anlamı genelleştirmek.
Kur'an içi daha geniş anlamKök, hem hedefe yöneltilmiş taş içerikli yıkıcı fırtınayı hem de insanın kendi elleriyle ürettiği putların bizzat cehennem çukuru içinde onu yakan çakıllara dönüşmesini kapsayan ilahi adalet dengesidir.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataMüşriklerin taptığı nesnelerin azabın yakıtı kılınmasındaki sembolik ve psikolojik ders gözden kaçar; ayrıca kavimlerin helakindeki doğa olaylarının dehşet verici mekanik şiddeti sıradan bir rüzgâr anlatısına indirgenir.

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Varlığın hakikatte hiçbir kudrete sahip olmadığını göstermek üzere, tanrılaştırılan nesnelerin cehennemde değersiz taş parçaları (حصب) kılınmasını ve ilahi azabın maddesel şiddetini bildirmesi açısından temel bir kavrayış sunar.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?İnkârcı kavimlerin yeryüzünden silinişini anlatan helak kıssalarında (İsrâ 17:68, Ankebût 29:40, Kamer 54:34, Mülk 67:17) ve şirk koşulan varlıkların akıbetini ilan eden tevhîd ayetinde (Enbiyâ 21:98) belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Azabın yalnızca görünmez metafizik bir boyuttan ibaret olduğu yanılgısını düzeltir; taş ve çakıl gibi kaba maddelerin dahi inkârcıların aleyhine ilahi bir mühimmat ve yakıt haline gelebileceğini gösterir.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamYeryüzündeki ufak, sert çakıl taşları, ocak yakıtı kırıntıları ve rüzgârın fırlattığı taş tanecikleridir.
  • Soyut anlamİnsanın sığındığı sahte güçlerin ufalanıp kaskatı kesilmesi ve nihayetinde kendi helakini besleyen kör bir yakıt veya savrulan bir darbe haline gelmesidir.
  • Sistematik karşılıkİlahlaştırılan yapay nesnelerin ontolojik olarak aşağılanıp doğrudan cezalandırma aracına ve sistemik atığa dönüştürülmesi mekanizmasıdır.
  • LaTeX modeliA(t)=∫Ωρ(x,t) v(x,t)2 dx+∑i=1nδ(x−xi) Ei
  • LaTeX açıklaması

Modelde A(t) zamana bağlı toplam yıkım ve yakıt enerjisini gösterir. ρ(x,t) uzaydaki taş ve çakıl partiküllerinin yoğunluk dağılımıdır; v(x,t) kasırganın bu partiküllere kazandırdığı hız vektörünün büyüklüğüdür ve karesi fırlatmanın kinetik tahribatını ifade eder. Ω azabın kuşattığı mekânsal hacimdir. İkinci terimdeki δ Dirac delta fonksiyonudur ve xi noktalarında konumlanmış olan n adet sahte ilah veya putu temsil eder; Ei ise bu putların ateşe atıldıklarında açığa çıkardıkları içsel yakıt potansiyelidir. Model, kökün hem mekanik taş savurma (حاصب) hem de cehennem ocağını besleyen yakıt olma (حصب) yönlerini tek bir dinamik fonksiyonda birleştirir.

Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ح