رسل

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ر-س-ل118 sîga, 311 mücavir kök, 429 ayet, 69 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.نذررَسُولٌوَرَسُولِهِبينرسلوَرَسُولُهُجيأألهأَرْسَلْنَابشرقبلأتي

KökSîga 118Ayet 429Sure 69Mücavir 311

▶ Ağı aç (3B)

رسل

ر - س - ل

KÖK
  • 513 geçiş
  • 429 ayet
  • 118 sîga
  • 13 sözlük

Saçak demektir. Salmak fiiline dönüşmüştür. “Haber saldı”da olduğu gibi bir kimseye bir adamı göndererek ona haber ulaştırmaya irsal denir. “Ala” kelimesi ile kullanıldığı zaman irsal askeri birlikleri göndermek anlamına gelir.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(13)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Saçak demektir. Salmak fiiline dönüşmüştür. “Haber saldı”da olduğu gibi bir kimseye bir adamı göndererek ona haber ulaştırmaya irsal denir. “Ala” kelimesi ile kullanıldığı zaman irsal askeri birlikleri göndermek anlamına gelir.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR1.121 harf
باب السين والراء واللام معهما ر س ل، س ر ل يستعملان فقط رسل: الرَّسْلُ: الذي فيه استرسال ولِينٌ. وناقة رَسْلةُ القوائم أي سَلِسَةٌ لَيِّنَةُ المَفاصِل: وأنشد: برَسْلَةٍ وثِّقَ مُلْتَقـاهـا مَوضعَ جُلبِ الكُورِ من مَطَاها والرَّسَلُ: جماعاتُ الإِبِل. والرَّسَلُ: القَطيع من كلِّ شيءٍ، وجمعُه أرسال، قال: ورَسَلاً وارِدةً بعدَ رَسَلْ والرَّسَلُ: يُذَكَّر ويؤنَّث. والرِّسلُ: الهَيْئةُ والسُّكُون،
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR1.238 harf
شَعْرٌ رَسْلٌ، أي مُسْتَرْسِلٌ. وبعيرٌ رَسْلٌ، أي سَهْلُ السَيْرِ. وناقةٌ رَسْلَةٌ. وقولهم: افْعَلْ كذا وكذا على رَسْلِكَ بالكسر، أي اتَّئِدْ فيه، كما يقالُ: على هِينَتِكَ. ومنه الحديث: "إلاَّ مَنْ أَعطى في نَجْدتها ورِسْلِها"، يريد الشدَّة والرخاء. والرِسْلُ أيضاً: اللَبن. وقد أَرْسَلَ القومُ، أي صار لهم اللبنُ من مواشيهم. والرَسَلُ بالتحريك: القطيع من الإبل والغنَم. والجمع الأَرسالُ. ويقال:
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR6.912 harf
س ر ل رسل ، سرل استعمل من وجوهها : رسل ، سرل . سرل : أمّا سرل : فإنه ليس بعربيّ صحيح ، والسراويل معرّبة ، وجاء السراويل على لفظ الجماعة ، وهي واحدة ، وقد سمعتُ غير واحد من الأعراب يقول : سرْوال . وإذا قالوا سراويل أنّثوا . وفي حديثٍ رُوِي عن أبي هريرة ( أنه كره السراويل المخَرْفجة ) . قال أبو عُبَيْدةَ : هي الواسعة الطويلة ، وقد مرَّ تفسيرُها في كتاب الخاء . وقال الليث : السراويل : أعجميّة
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR5.062 harf
(باب الراء والسين وما يثلثهما) (رسع) الراء والسين والعين أصلٌ يدلُّ على فَسادٍ. يقولون الرَّسَعُ: فَساد‏ العين. يقال رسَّعَ الرّجلُ فهو مُرَسِّع. ويقال رسَّعَتْ أعضاؤه، إذا فَسَدَتْ.‏ (رسغ) الراء والسين والغين كلمةٌ واحدة، [الرُّسْغُ]: وهو مَوْصِل الكَفِّ في الذِّراع، والقدم في الساق. والرِّساغ: حبلٌ يُشَدُّ في رسغ الحمار ثم يشدُّ إلى وتد. ويقال أصاب المطر الأرضَ فرسَّغ، وذلك إذا بلغ الماء
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR2.358 harf
- أصل الرسل: الانبعاث على التؤدة ويقال: ناقة رسلة: سهلة السير، وإبل مراسيل: منبعثة انبعاثا سهلا، ومنه: الرسول المنبعث، وتصور منه تارة الرفق، فقيل: على رسلك، إذا أمرته بالرفق، وتارة الانبعاث فاشتق منه الرسول، والرسول يقال تارة للقول المتحمل كقول الشاعر: *ألا أبلغ أبا حفص رسولا* (شطر بيت، عجزه: فدى لك من أخي ثقة إزاري وهو لأبي المنهال الأشجعي، وقد تقدم في مادة (أزر) ) وتارة لمتحمل القول والرسالة.
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR1.371 harf
ر س ل راسله في كذا‏.‏ وبينهما مكاتبات ومراسلات وتراسلوا وأرسلته برسالـة وبرسـول وأرسلـت إليـه أن افعـل كـذا‏.‏ وأرسـل اللـه فـي الأمـم رسـلاً‏.‏ وأرسـل الفحل في الإبل‏.‏ وأرسل كلبه وصقره علـى الصيـد‏.‏ وأرسـل يـده عـن يـده بعـد المصافحة‏.‏ ووجهت إليه رسلي أرسالاً متتابعة‏:‏ رسلاً بعـد رسـل جماعـة بعـد جماعـة‏.‏ وهـو رسلـه فـي الغنـاء والنضـال وغير ذلك‏.‏ ورسله الغناء وهذا رسيلـك الذي
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR12.110 harf
الرَّسَل: القَطِيع من كل شيء، والجمع أَرسال. والرَّسَل: الإِبل، هكذا حكاه أَبو عبيد من غير أَن يصفها بشيء؛ قال الأَعشى: يَسْقِي رياضاً لها قد أَصبحت غَرَضاً، زَوْراً تَجانف عنها القَوْدُ والرَّسَل والرَّسَل: قَطِيع بعد قَطِيع. الجوهري: الرَّسَل، بالتحريك، القَطِيع من الإِبل والغنم؛ قال الراجز: أَقول للذَّائد: خَوِّصْ برَسَل، إِني أَخاف النائبات بالأُوَل وقال لبيد: وفِتْيةٍ كالرَّسَل القِمَاح
Maddenin bağlantısı

الرَّسَل: القَطِيع من كل شيء، والجمع أَرسال. والرَّسَل: الإِبل، هكذا حكاه أَبو عبيد من غير أَن يصفها بشيء؛ قال الأَعشى: يَسْقِي رياضاً لها قد أَصبحت غَرَضاً، زَوْراً تَجانف عنها القَوْدُ والرَّسَل والرَّسَل: قَطِيع بعد قَطِيع. الجوهري: الرَّسَل، بالتحريك، القَطِيع من الإِبل والغنم؛ قال الراجز: أَقول للذَّائد: خَوِّصْ برَسَل، إِني أَخاف النائبات بالأُوَل وقال لبيد: وفِتْيةٍ كالرَّسَل القِمَاح والجمع الأَرْسال؛ قال الراجز: يا ذائدَيْها خَوِّصا بأَرْسال، ولا تَذُوداها ذِيادَ الضُّلاَّل ورَسَلُ الحَوْض الأَدنى: ما بين عشر إِلى خمس وعشرين، يذكر ويؤَنث. والرَّسَل: قَطيعٌ من الإِبِل قَدْر عشر يُرْسَل بعد قَطِيع. وأَرْسَلو إِبلهم إِلى الماء أَرسالاً أَي قِطَعاً. واسْتَرْسَل إِذا قال أَرْسِلْ إِليَّ الإِبل أَرسالاً. وجاؤوا رِسْلة رِسْلة أَي جماعة جماعة؛ وإِذا أَورد الرجل إِبله متقطعة قيل أَوردها أَرسالاً، فإِذا أَوردها جماعة قيل أَوردها عِراكاً. وفي الحديث: أَن الناس دخلوا عليه بعد موته أَرسالاً يُصَلُّون عليه أَي أَفواجاً وفِرَقاً متقطعة بعضهم يتلو بعضاً، واحدهم رَسَلٌ، بفتح الراء والسين. وفي حديث فيه ذكر السَّنَة: ووَقِير كثير الرَّسَل قليل الرِّسْل؛ كثير الرَّسَل يعني الذي يُرْسَل منها إِلى المرعى كثير، أَراد أَنها كثيرة العَدَد قليلة اللَّبن، فهي فَعَلٌ بمعنى مُفْعَل أَي أَرسلها فهي مُرْسَلة؛ قال ابن الأَثير: كذا فسره ابن قتيبة، وقد فسره العُذْري فقال: كثير الرَّسَل أَي شديد التفرق في طلب المَرْعى، قال: وهو أَشبه لأَنه قد قال في أَول الحديث مات الوَدِيُّ وهَلَك الهَدِيُّ، يعني الإِبل، فإِذا هلكت الإِبل مع صبرها وبقائها على الجَدْب كيف تسلم الغنم وتَنْمي حتى يكثر عددها؟ قال: والوجه ما قاله العُذْري وأَن الغنم تتفرَّق وتنتشر في طلب المرعى لقلته. ابن السكيت: الرَّسَل من الإِبل والغنم ما بين عشر إِلى خمس وعشرين. وفي الحديث: إِني لكم فَرَطٌ على الحوض وإِنه سَيُؤتي بكم رَسَلاً رَسَلاً فتُرْهَقون عني، أَي فِرَقاً. وجاءت الخيل أَرسالاً أَي قَطِيعاً قَطِيعاً. وراسَلَه مُراسَلة، فهو مُراسِلٌ ورَسِيل. والرِّسْل والرِّسْلة: الرِّفْق والتُّؤَدة؛ قال صخر الغَيِّ ويئس من أَصحابه أَن يَلْحَقوا به وأَحْدَق به أَعداؤه وأَيقن بالقتل فقال: لو أَنَّ حَوْلي من قُرَيْمٍ رَجْلا، لمَنَعُوني نَجْدةً أَو رِسْلا أَي لمنعوني بقتال، وهي النَّجْدة، أَو بغير قتال، وهي الرِّسْل. والتَّرسُّل كالرِّسْل. والتَّرسُّلُ في القراءة والترسيل واحد؛ قال: وهو التحقيق بلا عَجَلة، وقيل: بعضُه على أَثر بعض. وتَرَسَّل في قراءته: اتَّأَد فيها. وفي الحديث: كان في كلامه تَرْسِيلٌ أَي ترتيل؛ يقال: تَرَسَّلَ الرجلُ في كلامه ومشيه إِذا لم يَعْجَل، وهو والترسُّل سواء. وفي حديث عمر، رضي الله عنه: إِذا أَذَّنْتَ فتَرَسَّلْ أَي تَأَنَّ ولا تَعْجَل. وفي الحديث: أَن رسول الله، صلى الله عليه وسلم، قال: إِن الأَرض إِذا دُفِن (* قوله «ان الأرض إذا دفن إلخ» هكذا في الأصل وليس في هذا الحديث ما يناسب لفظ المادة، وقد ذكره ابن الأثير في ترجمة فدد بغير هذا اللفظ) فيها الإِنسان قالت له رُبَّما مَشَيت عليَّ فَدَّاداً ذا مالٍ وذا خُيَلاء. وفي حديث آخر: أَيُّما رجلٍ كانت له إِبل لم يُؤَدِّ زكاتها بُطِحَ لها بِقاعٍ قَرْقَرٍ تَطَؤه بأَخفافها إِلاَّ من أَعْطَى في نَجْدتها ورِسْلها؛ يريد الشِّدَّة والرخاء، يقول: يُعْطي وهي سِمانٌ حِسانٌ يشتدُّ على مالكها إِخراجُها، فتلك نَجْدَتها، ويُعْطِي في رِسْلِها وهي مَهازِيلُ مُقارِبة، قال أَبو عبيد: معناه إِلاَّ من أَعْطى في إِبله ما يَشُقُّ عليه إِعطاؤه فيكون نَجْدة عليه أَي شدَّة، أَو يُعْطي ما يَهُون عليه إِعطاؤُه منها فيعطي ما يعطي مستهيناً به على رِسْله؛ وقال ابن الأَعرابي في قوله: إِلا من أَعْطى في رِسْلها؛ أَي بطِيب نفس منه. والرِّسْلُ في غير هذا: اللَّبَنُ؛ يقال: كثر الرِّسْل العامَ أَي كثر اللبن، وقد تقدم تفسيره أَيضاً في نجد. قال ابن الأَثير: وقيل ليس للهُزال فيه معنى لأَنه ذكر الرِّسْل بعد النَّجْدة على جهة التفخيم للإِبل، فجرى مجرى قولهم إِلا من أَعْطى في سِمَنها وحسنها ووفور لبنها، قال: وهذا كله يرجع إِلى معنى واحد فلا معنى للهُزال، لأَن من بَذَل حق الله من المضنون به كان إِلى إِخراجه مما يهون عليه أَسهل، فليس لذكر الهُزال بعد السِّمَن معنى؛ قال ابن الأَثير: والأَحسن، والله أَعلم، أَن يكون المراد بالنَّجْدة الشدة والجَدْب، وبالرِّسْل الرَّخاء والخِصْب، لأَن الرِّسْل اللبن، وإِنما يكثر في حال الرخاء والخِصْب، فيكون المعنى أَنه يُخْرج حق الله تعالى في حال الضيق والسعة والجَدْب والخِصْب، لأَنه إِذا أَخرج حقها في سنة الضيق والجدب كان ذلك شاقّاً عليه فإِنه إَجحاف به، وإِذا أَخرج حقها في حال الرخاء كان ذلك سهلاً عليه، ولذلك قيل في الحديث: يا رسول الله، وما نَجْدتها ورِسْلها؟ قال: عُسْرها ويسرها، فسمى النَّجْدة عسراً والرِّسْل يسراً، لأَن الجَدب عسر، والخِصْب يسر، فهذا الرجل يعطي حقها في حال الجدب والضيق وهو المراد بالنجدة، وفي حال الخِصب والسعة وهو المراد بالرسل. وقولهم: افعلْ كذا وكذا على رِسْلك، بالكسر، أَي اتَّئدْ فيه كما يقال على هِينتك. وفي حديث صَفِيَّة: فقال النبي، صلى الله عليه وسلم: على رِسْلكما أَي اتَّئِدا ولا تَعْجَلا؛ يقال لمن يتأَنى ويعمل الشيء على هينته. الليث: الرَّسْل، بفتح الراء، الذي فيه لين واسترخاء، يقال: ناقة رَسْلة القوائم أَي سَلِسة لَيِّنة المفاصل؛ وأَنشد: برَسْلة وُثّق ملتقاها، موضع جُلْب الكُور من مَطاها وسَيْرٌ رَسْلٌ: سَهْل. واسترسل الشيءُ: سَلِس. وناقة رَسْلة: سهلة السير، وجَمَل رَسْلٌ كذلك، وقد رَسِل رَسَلاً ورَسالة. وشعر رَسْل: مُسْترسِل. واسْتَرْسَلَ الشعرُ أَي صار سَبْطاً. وناقة مِرْسال: رَسْلة القوائم كثيرة الشعر في ساقيها طويلته. والمِرْسال: الناقة السهلة السير، وإِبِل مَراسيلُ؛ وفي قصيد كعب بن زهير: أَضحت سُعادُ بأَرض، لا يُبَلِّغها إِلا العِتاقُ النَّجيبات المَراسِيل المَراسِيل: جمع مِرْسال وهي السريعة السير. ورجل فيه رَسْلة أَي كَسَل. وهم في رَسْلة من العيش أَي لين. أَبو زيد: الرَّسْل، بسكون السين، الطويل المسترسِل، وقد رَسِل رَسَلاً ورَسالة؛ وقول الأَعشى: غُولَيْن فوق عُوَّجٍ رِسال أَي قوائم طِوال. الليث: الاسترسال إِلى الإِنسان كالاستئناس والطمأْنينة، يقال: غَبْنُ المسترسِل إِليك رِباً. واستَرْسَل إِليه أَي انبسط واستأْنس. وفي الحديث: أَيُّما مسلمٍ اسْتَرْسَل إِلى مسلم فغَبَنه فهو كذا؛ الاسترسال: الاستئناس والطمأْنينة إِلى الإِنسان والثِّقةُ به فيما يُحَدِّثه، وأَصله السكون والثبات. قال: والتَّرسُّل من الرِّسْل في الأُمور والمنطق كالتَّمهُّل والتوقُّر والتَّثَبُّت، وجمع الرِّسالة الرَّسائل. قال ابن جَنْبة: التَّرسُّل في الكلام التَّوقُّر والتفهمُ والترفق من غير أَن يرفع صوته شديداً. والترسُّل في الركوب: أَن يبسط رجليه على الدابة حتى يُرْخِي ثيابه على رجليه حتى يُغَشِّيَهما، قال: والترسل في القعود أَن يتربَّع ويُرْخي ثيابه على رجليه حوله. والإِرْسال: التوجيه، وقد أَرْسَل إِليه، والاسم الرِّسالة والرَّسالة والرَّسُول والرَّسِيل؛ الأَخيرة عن ثعلب؛ وأَنشد: لقد كَذَب الواشُون ما بُحْتُ عندهم بلَيْلى، ولا أَرْسَلْتُهم برَسِيل والرَّسول: بمعنى الرِّسالة، يؤنث ويُذكَّر، فمن أَنَّث جمعه أَرْسُلاً؛ قال الشاعر: قد أَتَتْها أَرْسُلي ويقال: هي رَسُولك. وتَراسَل القومُ: أَرْسَل بعضُهم إِلى بعض. والرَّسول. الرِّسالة والمُرْسَل؛ وأَنشد الجوهري في الرسول الرِّسالة للأَسعر الجُعفي: أَلا أَبْلِغ أَبا عمرو رَسُولاً، بأَني عن فُتاحتكم غَنِيُّ عن فُتاحتكم أَي حُكْمكم؛ ومثله لعباس بن مِرْداس: أَلا مَنْ مُبْلِغٌ عني خُفافاً رَسُولاً، بَيْتُ أَهلك مُنْتهاها فأَنت الرَّسول حيث كان بمعنى الرِّسالة؛ ومنه قول كثيِّر: لقد كَذَب الواشُون ما بُحتُ عندهم بسِرٍّ، ولا أَرْسَلْتهم برَسُول وفي التنزيل العزيز: إِنَّا رَسُول رب العالمين؛ ولم يقل رُسُل لأَن فَعُولاً وفَعِيلاً يستوي فيهما المذكر والمؤنث والواحد والجمع مثل عَدُوٍّ وصَدِيق؛ وقول أَبي ذؤيب: أَلِكْني إِليها، وخَيْرُ الرَّسو ل أَعْلَمهُم بنواحي الخَبَر أَراد بالرَّسول الرُّسُل، فوضع الواحد موضع الجمع كقولهم كثر الدينار والدرهم، لا يريدون به الدينار بعينه والدرهم بعينه، إِنما يريدون كثرة الدنانير والدراهم، والجمع أَرْسُل ورُسُل ورُسْل ورُسَلاء؛ الأَخيرة عن ابن الأَعرابي، وقد يكون للواحد والجمع والمؤنث بلفظ واحد؛ وأَنشد ابن بري شاهداً على جمعه على أَرْسُل للهذلي: لو كان في قلبي كقَدْرِ قُلامة حُبًّا لغيرك، ما أَتاها أَرْسُلي وقال أَبو بكر بن الأَنباري في قول المؤذن: أَشهد أَن محمداً رسول الله، أَعلم وأُبَيِّن أَن محمداً مُتابِعٌ للإِخبار عن الله عز وجل. والرَّسول: معناه في اللغة الذي يُتابِع أَخبار الذي بعثه أَخذاً من قولهم جاءت الإِبل رَسَلاً أَي متتابعة. وقال أَبو إِسحق النحوي في قوله عز وجل حكاية عن موسى وأَخيه: فقُولا إِنَّا رسول رب العالمين؛ معناه إِنا رِسالة رَبّ العالمين أَي ذَوَا رِسالة رب العالمين؛ وأَنشد هو أَو غيره: ... ما فُهْتُ عندهم بسِرٍّ ولا أَرسلتهم برَسول أَراد ولا أَرسلتهم برِسالة؛ قال الأَزهري: وهذا قول الأَخفش. وسُمِّي الرَّسول رسولاً لأَنه ذو رَسُول أَي ذو رِسالة. والرَّسول: اسم من أَرسلت وكذلك الرِّسالة. ويقال: جاءت الإِبل أَرسالاً إِذا جاء منها رَسَلٌ بعد رَسَل. والإِبل إِذا وَرَدت الماء وهي كثيرة فإِن القَيِّم بها يوردها الحوض رَسَلاً بعد رَسَل، ولا يوردها جملة فتزدحم على الحوض ولا تَرْوَى. وأَرسلت فلاناً في رِسالة، فهو مُرْسَل ورَسول. وقوله عز وجل: وقومَ نوح لما كَذَّبوا الرُّسُل أَغرقناهم؛ قال الزجاج: يَدُلُّ هذا اللفظ على أَن قوم نوح قد كَذَّبوا غير نوح، عليه السلام، بقوله الرُّسُل، ويجوز أَن يُعْنى به نوح وحده لأَن من كَذَّب بنبيٍّ فقد كَذَّب بجميع الأَنبياء، لأَنه مخالف للأَنبياء لأَن الأَنبياء، عليهم السلام، يؤمنون بالله وبجميع رسله، ويجوز أَن يكون يعني به الواحد ويذكر لفظ الجنس كقولك: أَنت ممن يُنْفِق الدراهم أَي ممن نَفَقَتُه من هذا الجنس؛ وقول الهذلي: حُبًّا لغيرك ما أَتاها أَرْسُلي ذهب ابن جني إِلى أَنه كَسَّر رسولاً على أَرْسُل، وإِن كان الرسول هنا إِنما يراد به المرأَة لأَنها في غالب الأَمر مما يُسْتَخْدَم في هذا الباب. والرَّسِيل: المُوافِق لك في النِّضال ونحوه. والرَّسِيل: السَّهْل؛ قال جُبَيْهاء الأَسدي: وقُمْتُ رَسِيلاً بالذي جاء يَبْتَغِي إِليه بَلِيجَ الوجه، لست بِباسِر قال ابن الأَعرابي: العرب تسمي المُراسِل في الغِناء والعَمل المُتالي. وقوائم البعير: رِسالٌ. قال الأَزهري: سمعت العرب تقول للفحل العربي يُرْسَل في الشَّوْل ليضربها رَسِيل؛ يقال: هذا رَسِيل بني فلان أَي فحل إِبلهم. وقد أَرْسَل بنو فلان رَسِيلَهم أَي فَحْلهم، كأَنه فَعِيل بمعنى مُفْعَل، من أَرْسَل؛ قال: وهو كقوله عز وجل أَلم تلك آيات الكتاب الحكيم؛ يريد، والله أَعلم، المُحْكَم، دَلَّ على ذلك قوله: الر كتاب أُحْكِمَتْ آياته؛ ومما يشاكله قولهم للمُنْذَرِ نَذير، وللمُسْمَع سَمِيع. وحديثٌ مُرْسَل إِذا كان غير متصل الأَسناد، وجمعه مَراسيل. والمُراسِل من النساء: التي تُراسِل الخُطَّاب، وقيل: هي التي فارقها زوجها بأَيِّ وجه كان، مات أَو طلقها، وقيل: المُراسِل التي قد أَسَنَّتْ وفيها بَقِيَّة شباب، والاسم الرِّسال. وفي حديث أَبي هريرة: أَن رجلاً من الأَنصار تزوَّج امرأَة مُراسِلاً، يعني ثَيِّباً، فقال النبي، صلى الله عليه وسلم: فهَلاَّ بِكْراً تُلاعِبُها وتلاعِبك وقيل: امرأَة مُراسِل هي التي يموت زوجها أَو أَحَسَّت منه أَنه يريد تطليقها فهي تَزَيَّنُ لآخر؛ وأَنشد المازني لجرير: يَمْشِي هُبَيرةُ بعد مَقْتَل شيخه، مَشْيَ المُراسِل أُوذِنَتْ بطلاق يقول: ليس يطلب بدم أَبيه، قال: المُراسِل التي طُلِّقت مرات فقد بَسَأَتْ بالطلاق أَي لا تُباليه، يقول: فهُبَيرة قد بَسَأَ بأَن يُقْتَل له قتيل ولا يطلب بثأْره مُعَوَّدٌ ذلك مثل هذه المرأَة التي قد بَسَأَتْ بالطلاق أَي أَنِسَتْ به، والله أَعلم. ويقال: جارية رُسُل إِذا كانت صغيرة لا تَخْتَمر؛ قال عديّ بن زيد: ولقد أَلْهُو بِبِكْرٍ رُسُلٍ، مَسُّها أَليَنُ من مَسِّ الرَّدَن وأَرْسَل الشيءَ: أَطلقه وأَهْمَله. وقوله عز وجل: أَلم تر أَنا أَرسلنا الشياطين على الكافرين تَؤُزُّهم أَزًّا؛ قال الزجاج في قوله أَرْسَلْنا وجهان: أَحدهما أَنَّا خَلَّينا الشياطين وإِياهم فلم نَعْصِمهم من القَبول منهم، قال: والوجه الثاني، وهو المختار، أَنهم أُرْسِلوا عليهم وقُيِّضوا لهم بكفرهم كما قال تعالى: ومن يَعْشُ عن ذكر الرحمن نُقَيِّضْ له شيطاناً؛ ومعنى الإِرسال هنا التسليط؛ قال أَبو العباس: الفرق بين إِرسال الله عز وجل أَنبياءه وإِرْساله الشياطين علىأَعدائه في قوله تعالى: أَنا أَرسلنا الشياطين على الكافرين، أَن إِرساله الأَنبياء إِنما هو وَحْيُه إِليهم أَن أَنذِروا عبادي، وإِرساله الشياطينَ على الكافرين تَخْلِيَتُه وإِياهم كما تقول: كان لي طائر فأَرْسَلْته أَي خليته وأَطلقته. والمُرْسَلات، في التنزيل: الرياح، وقيل الخَيْل، وقال ثعلب: الملائكة. والمُرْسَلة: قِلادة تقع على الصدر، وقيل: المُرْسَلة القِلادة فيها الخَرَزُ وغيرها. والرِّسْل: اللَّبن ما كان. وأَرْسَل القومُ فهم مُرْسلون: كَثُر رِسْلُهم، وصار لهم اللبن من مواشيهم؛ وأَنشد ابن بري: دعانا المُرْسِلون إِلى بِلادٍ، بها الحُولُ المَفارِقُ والحِقاق ورَجُلٌ مُرَسِّلٌ: كثير الرِّسْل واللبن والشِّرْب؛ قال تأَبَّط شَرًّا:ولست براعي ثَلَّةٍ قام وَسْطَها، طوِيل العصا غُرْنَيْقِ ضَحْلٍ مُرَسِّل مُرَسِّل: كثير اللبن فهو كالغُرْنَيْق، وهو شبه الكُرْكِيّ في الماء أَبداً. والرَّسَلُ: ذوات اللبن. وفي حديث أَبي سعيد الخُدْري: أَنه قال رأَيت في عام كثر فيه الرِّسْل البياضَ أَكثر من السَّواد، ثم رأَيت بعد ذلك في عام كثر فيه التمر السَّوادَ أَكثر من البياض؛ الرِّسْل: اللبن وهو البياض إِذا كَثُر قَلَّ التَّمْر وهو السَّواد، وأَهل البَدْو يقولون إِذا كثر البياض قَلَّ السواد، وإِذا كثر السواد قَلَّ البياض. والرِّسْلان من الفرس: أَطراف العضدين. والراسِلان: الكَتِفان، وقيل عِرْقان فيهما، وقيل الوابِلَتان. وأَلقَى الكلامَ على رُسَيْلاته أَي تَهاوَن به. والرُّسَيْلي، مقصور: دُوَيْبَّة. وأُمُّ رِسالة: الرَّخَمة.

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR776 harf
* ر س ل * قولهم افعل كذا وكذا على * رِسْلِكَ * بالكسر أي اتئد فيه كما يقال على هينتك ومنه الحديث ﴿إلا من أعطى في نجدتها و * رِسْلِها *﴾ يريد الشدة والرخاء يقول يعطي وهي سمان حسان يشتد على مالكها إخراجها فتلك نجدتها ويعطي في رسلها وهي مهازيل مقاربة و * الرِّسْلُ * أيضا اللبن و * رَاسَلَهُ مُرَاسَلَةً * فهو * مُرَاسِلٌ * و * رَسِيلٌ * و * أرْسَلَهُ * في * رِسَالة * فهو * مُرْسِلٌ * و * رَسُولٌ *
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR10.931 harf
الرسل، محركة: القطيع من كل شيء، ج: أرسال، هكذا في المحكم، وفي المصباح: ويستعمل في الناس تشبيها. قلت: ومنه الحديث: أن الناس دخلوا عليه بعد موته أرسالا يصلون عليه، أي أفواجا، وفرقا متقطعة، يتلو بعضهم بعضا. والرسل: الإبل، هكذا حكاه أبو عبيد، من غير أن يصفها بشيء، قال الأعشى: يسقي رياضا لها قد أصبحت عرضا زورا تجانف عنها القود والرسـل أو هو القطيع منها، ومن الغنم، كما
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR yok29.799 harf
رَسِلَ 1 رَسِلَ ذ , aor. رَسَلَ , inf. n. رَسَلٌ and رَسَالَ, He (a camel) was, or became, easy in pace. (M, K.) ― -b2- Also, aor. رَسَلَ , inf. n. رَسَلٌ (AZ, Az, Msb, K) and رَسَالَةٌ, as above, (AZ, Az, K,) It (hair) became lank, not crisp; (Msb, K;) and so ↓ استرسل: (S, K:) or lank and pendent: (Msb:) or long, and lank or pendent. (AZ, Az, Msb.) لَا يَجِبُ مِنَ البِّحْيَةِ ↓ غَسْلُ مَا
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR2.025 harf
رَسَلَ رَسَلَ U ( n. ac. رَسْل 1 ), a. see IV (a) . رَسِلَ رَسِلَ A ( n. ac. رَسَل 4 , رَسَاْلَة 22t ), a. Went along slowly, leisurely ( camel ). b. Had long hair. رَاْسَلَ رَاْسَلَ III a. [ acc. & Fī or 'Ala or Bi ], Corresponded with.... about. b. Took part with, acted alternately with. أَرْسَلَ أَرْسَلَ IV , a. Sent, despatched; sent off; let go, let loose; sent away, dismissed,
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR yok105.403 harf
رسل رَسِلَ - يَرْسَلُ - رَسُوْل - رُسُل - رِسَالَة - رِسَالات - أَرْسَلَ - يُرسِلً - مُرْسِل - مُرْسِلُوْن - مُرْسَل - مُرْسَلُوْن رَسِلَ - يَرْسَلُ + كائن + بـِ شيء أو أمر: ينطلق بإرادته، وبتأن وصبر وحرص، إلى جهة، لإنجاز عمل يريده: يسير بهدوء وسكينة وتأن وتقطع من غير عجل، متجهاً جهة يريدها، حاملاً شيئاً ليوصله، أو حاملاً أمراً لينجزه ويسعى
Tamamını oku

Sîgalar(118)

Mücavir kökler311 mücavir (693 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. جيأ

    62 ortak ayet · Ceyee yağmur sularının toplanıp biriktiği yerdir

  2. أله

    211 ortak ayet · Lah bir şeyi kapatmak için üstüne örtülen örtü demektir

  3. أمن

    107 ortak ayet · Mena kapıları karşı karşıya olan evlerin ara yeridir

  4. قبل

    58 ortak ayet · Önce

  5. بين

    69 ortak ayet · Beyn topraktaki yarık demektir

  6. روح

    19 ortak ayet · Reyhan kokulu çiçeğin adıdır

  7. بشر

    29 ortak ayet · Beşere derinin tüysüz dış yüzü demektir

  8. طوع

    28 ortak ayet · Koparılmaya elverişli hale gelmiş hurma tanesi veya…

  9. بلغ

    19 ortak ayet · İş ayakkabısı

  10. حدد

    9 ortak ayet · Hadid demir demektir

  11. نذر

    23 ortak ayet · Savaşta veya yürüyüşteki öncüdür

  12. أتي

    58 ortak ayet · Etve çardağa doğru suyu getiren kanaldır

Geçtiği ayetler(429)

Bu kök 429 ayette geçiyor; sure şeridinden daraltın.

Sîga sayfası: أَرْسَلْنَا
  1. كَمَا أَرْسَلْنَا فِيكُمْ رَسُولًا مِنْكُمْ يَتْلُو عَلَيْكُمْ آيَاتِنَا وَيُزَكِّيكُمْ وَيُعَلِّمُكُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَيُعَلِّمُكُمْ مَا لَمْ تَكُونُوا تَعْلَمُونَ

    GönderdikNitekim size içinizden; ayetlerimizi okuyan, sizi tezkiye eden kitabı ve hikmeti öğreten ve bilmediğiniz şeyleri bildiren bir peygamber gönderdik

  2. وَمَا أَرْسَلْنَا مِنْ رَسُولٍ إِلَّا لِيُطَاعَ بِإِذْنِ اللَّهِ وَلَوْ أَنَّهُمْ …

    GönderdikBiz, hiçbir peygamberi Allah’ın izniyle itaat edilmekten başka bir gaye ile göndermedik. Onlar kendilerine yazık ettikleri zaman, sana gelip Allah’tan mağfiret dileseler ve peygamberleri de onlara mağfiret dileseydi elbette Allah’ı Tevvab vd Rahim olarak bulacaklardı.

  3. وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا إِلَى أُمَمٍ مِنْ قَبْلِكَ فَأَخَذْنَاهُمْ بِالْبَأْسَاءِ وَالضَّرَّاءِ لَعَلَّهُمْ يَتَضَرَّعُونَ

    GönderdikAndolsun ki; Biz, senden önceki ümmetlere de peygamberler gönderdik. Yalvarsınlar diye, onları darlık ve sıkıntıya soktuk.

  4. لَقَدْ أَرْسَلْنَا نُوحًا إِلَى قَوْمِهِ فَقَالَ يَاقَوْمِ اعْبُدُوا اللَّهَ مَا لَكُمْ مِنْ إِلَهٍ غَيْرُهُ إِنِّي أَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ

    GönderdikAndolsun ki; Nuh’u kavmine gönderdik de; Ey kavmim, Allah’a kulluk edin, sizin için O’ndan başka hiçbir ilah yoktur. Doğrusu ben, sizin için büyük bir günün azabından korkarım, dedi.

  5. وَمَا أَرْسَلْنَا فِي قَرْيَةٍ مِنْ نَبِيٍّ إِلَّا أَخَذْنَا أَهْلَهَا بِالْبَأْسَاءِ وَالضَّرَّاءِ لَعَلَّهُمْ يَضَّرَّعُونَ

    GönderdikBiz, hangi kasabaya bir peygamber gönderdiysek; yalvarıp yakarsınlar diye, ora halkını mutlaka darlık ve sıkıntıya uğratmışızdır.

  6. وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا نُوحًا إِلَى قَوْمِهِ إِنِّي لَكُمْ نَذِيرٌ مُبِينٌ

    GönderdikGerçekten Nuh’u da kavmine göndermiştik. Ben, sizin için apaçık bir uyarıcıyım.

  7. وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا مُوسَى بِآيَاتِنَا وَسُلْطَانٍ مُبِينٍ

    GönderdikAndolsun ki Musa’yı, ayetlerimizle ve apaçık bir delille Firavun’a ve erkanına gönderdik.

  8. وَمَا أَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ إِلَّا رِجَالًا نُوحِي إِلَيْهِمْ مِنْ أَهْلِ …

    GönderdikSenden önce gönderdiğimiz elçiler de ancak kasabalar halkından, kendilerine vahyettiğimiz birtakım erkeklerdi. Yeryüzünde dolaşmıyorlar mı ki; görsünler kendilerinden önce geçenlerin akıbetlerinin nasıl olduğunu. İttika edenler için ahiret yurdu elbette daha hayırlıdır. Hala akıllanmayacak mısınız?

  9. وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلًا مِنْ قَبْلِكَ وَجَعَلْنَا لَهُمْ أَزْوَاجًا وَذُرِّيَّةً وَمَا كَانَ لِرَسُولٍ أَنْ يَأْتِيَ بِآيَةٍ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ لِكُلِّ أَجَلٍ كِتَابٌ

    GönderdikAndolsun ki; senden önce nice peygamberler gönderdik. Onlara eşler ve çocuklar verdik. Allah’ın izni olmadan hiç bir peygamber bir ayet getiremez. Herkesin süresi yazılıdır.

  10. وَمَا أَرْسَلْنَا مِنْ رَسُولٍ إِلَّا بِلِسَانِ قَوْمِهِ لِيُبَيِّنَ لَهُمْ فَيُضِلُّ اللَّهُ مَنْ يَشَاءُ وَيَهْدِي مَنْ يَشَاءُ وَهُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ

    GönderdikBiz, her peygamberi kendi milletinin diliyle gönderdik ki; onlara, apaçık anlatsın. Bundan sonra Allah; dilediğini saptırır, dilediğini de doğru yola iletir. Ve O; Aziz’dir, Hakim’dir.

Sîga sayfası: وَرَسُولَهُ
Sîga sayfası: الْمُرْسَلِينَ
Sîga sayfası: وَرَسُولِهِ
Sîga sayfası: الرَّسُولَ
Sîga sayfası: الرَّسُولِ
Sîga sayfası: وَرَسُولُهُ
Sîga sayfası: الرَّسُولُ

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökرسل
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerبعث, بلغ, نبأ
Zıt Kökمسك
Çekirdek Özet 1Bir şeyi tutulduğu yerden serbest bırakmak, kolaylıkla ve pürüzsüzce salmak, kesintisiz bir akışla hedefe yöneltmek
Çekirdek Özet 2İlahi iradenin, emrin, vahyin veya kozmik tasarrufun bir vasıta üzerinden engelsizce varlık ve insan alanına akıtılması
Çekirdek Özet 3Kaynak ile hedef arasında süreklilik, sükunet, emanet ve elçilik esasına dayalı çift yönlü irtibat ve tebliğ nizamı
Kritik Hata RiskiElçiliği salt kuru bir postacılık veya keyfi bir otorite gibi görüp kavramın taşıdığı suhulet, süreklilik ve ilahi iradeye mutlak bağlılık boyutunu göz ardı etmek

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
رسBir yerde kök salma, tutunma, dipte sabit kalma veya gizli bir izin yavaşça belirmesi (رسخ, رسس, رسو)لSabit ve durgun olan potansiyelin bir yöne, hedefe veya muhataba doğru serbest bırakılarak akış, yayılım ve hareketlilik kazanması

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
رİnsan başıBaşlangıç noktası, bilinçli bir irade, önderlik ve kararın menbaı
سDiken, destekKorunan düzen, dayanak, istikamet üzerinde kararlılık ve sağlamlık
لÇoban değneği, üvendireBelirli bir hedefe doğru yönlendirme, sevk etme, öğretme ve bağlama
رسلİradeli bir merkezden çıkan kararın korunan bir istikamet üzere hedefe sevk edilmesiYetkili bir merkezden kaynaklanan bir buyruğun veya cevherin, yolundan sapmadan ve engellenmeden amaçlanan hedefe ulaştırılmak üzere serbest bırakılması

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir devenin adımlarını zorlanmadan, yumuşak ve pürüzsüz bir yürüyüşle atması; sütün memeden kendiliğinden ve kesintisiz akması; saçın örgüsüz, düz ve serbest biçimde omuzlara dökülmesi
Cahiliye şiiri kullanımıA‘şâ bir beytinde develerin ve hayvanların peş peşe, serbestçe otlağa salınışını şu mısralarla tasvir etmiştir: يَسْقِي رياضاً لها قد أَصبحت غَرَضاً / زَوْراً تَجانف عنها القَوْدُ والرَّسَل
Erken Arapça kullanımErken dönem kabile lehçelerinde ve atasözlerinde telaşsız, dengeli ve vakarla davranmayı emretmek üzere على رِسْلِكَ tabiri yaygın biçimde kullanılmıştır; ayrıca Tahfe b. Ebî Züheyr en-Nehdî’nin kelamında sürünün çokluğunu ve sağılan sütün akışını ifade eden ولنا وَقِيرٌ كثير الرَّسَلِ، قليل الرِّسْل ibaresi nakledilmiştir

Kaynak Kitâbü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab.

Sami etimolojik katman

Sami dil ailesinin genelinde bu kök, bağımsız bir hareketten ziyade bağlı olanı çözmek, salıvermek, akıtmak ve temsil yetkisiyle göndermek semantik ekseninde yer alır. İbranicede doğrudan üçlü bir fiil olarak yaygınlaşmamış olmakla birlikte, geç dönem Aramice ve Süryanicede görevlendirme, mektup veya haber gönderme anlamlarıyla ilişkili kullanımlara rastlanır; ancak Arapça kök, birincil fiziksel katman olan kolay yürüyüş, saçın veya sütün pürüzsüzce salınması anlamını en berrak ve saf haliyle muhafaza etmiştir. Arapçada kökün serbest bırakma ve peş peşe salma manasından, ilahi veya beşeri bir iradenin temsilcisi anlamındaki elçiye geçişi, semantik tekamülün pürüzsüz bir örneğidir.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, Maqāyīs al-Lugha.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönYumuşaklık, engelsizlik ve art arda salınmaKökün süt, saç ve devenin yürüyüşündeki kolaylıktan haberciye intikali doğrudan iç türetimdirKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiSüryanice ve Aramice haberci gönderme ve mektuplaşma kullanımlarıKuzeybatı Sami dillerinde elçi ve mektup gönderme dairesinde paralellikler gösterirGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıSami ailesi dışında doğrulanabilir birincil soydaşlık tespit edilmediVeri bulunamadı

Kaynak David Cohen, Lisān al-ʿArab, Lane’s Lexicon.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
رسلAnlamlıSalmak, göndermek, kolayca akmakBir bağı çözüp hedef doğrultusunda serbest bırakmakHedef kök; Kur'an'da geçer
رلسKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu diziliş mühmel kabul edilmiştirKur'an'da geçmez
سرلKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıÜçlü kök düzeyinde mühmeldir; türemiş tekil isimler Arapçalaşmış yabancı unsurlardırKur'an'da geçmez
سلرKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu diziliş mühmel kabul edilmiştirKur'an'da geçmez
لرسKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu diziliş mühmel kabul edilmiştirKur'an'da geçmez
لسرKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu diziliş mühmel kabul edilmiştirKur'an'da geçmez

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
رسلMerkezGönderme, elçilikBağı çözüp engelsizce, suhuletle ve peş peşe salmakGönderilen varlığın taşıdığı emanetle hedefe doğru akışı
بعثKomşuHarekete geçirmeDurgun, ölü veya uykuda olanı uyandırıp göreve sevk etmekرسل akış ve salmayı, بعث ise uykudan ve ataletten uyandırıp ayağa kaldırmayı vurgular
بلغKomşuUlaştırmaMesajı hedeflenen nihai sınıra kadar tam olarak vardırmakرسل çıkış ve akış sürecini, بلغ ise hedefe varış anını ve son noktayı bildirir
نبأKomşuHaber vermeÖnemli, ağırlığı olan ve kesinlik taşıyan bir bilgiyi bildirmekرسل gönderilen şahsı ve iradenin salınışını, نبأ bildirilen haberin içeriğini öne çıkarır
مسكZıtTutma, alıkoymaBir şeyi salmayıp sımsıkı kavramak, akışını engellemekKur'an'da rahmetin tutulması ile salınması birbirinin zıddı olarak karşıtlanır

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaرسلSerbest bırakmak, elçi göndermekBir şeyi tutulduğu yerden bırakıp hedefe yöneltmek; emaneti taşıyan elçiKesin
LatinceMittere, legatus, apostolusGöndermek, elçi, delegeMittere gönderme hareketini, legatus yetkili temsilciyi karşılar; ancak kökün taşıdığı yumuşaklık ve engelsizlik boyutunu eksik bırakırGüçlü
İngilizceTo send, envoy, messenger, apostleGöndermek, sefir, elçiMessenger haber taşıma işlevini, send eylemi karşılar; Arapçadaki kesintisiz akış ve bağ çözme çağrışımını bütünüyle kapsamazGüçlü
AlmancaSenden, Gesandte, BoteGöndermek, elçi, ulakSenden fiili yönlendirmeyi, Gesandte temsil yetkisini içerir; kökteki akıcılık ve suhulet vurgusu dışarıda kalırGüçlü
FransızcaEnvoyer, émissaire, messagerGöndermek, temsilci, haberciYetkili bir merci tarafından bir amaçla yola çıkarılmayı ifade ederGüçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Kluge Etymologisches Wörterbuch, Lane’s Lexicon.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
رَسُول / الرُّسُلVahiy tebliğ eden peygamberİnsanları uyarmak ve hakikati bildirmek üzere görevlendirilen peygamberler (Bakara 2:87, Yûnus 10:47)
رُسُلُنَا / رَسُولٌ كَرِيمٌMelek elçilerVahiy getiren, can alan veya ilahi emirleri uygulayan melekler (Hûd 11:69, Tekvîr 81:19)
أَرْسَلْنَا (Kozmik unsurlar)Rüzgar, yağmur ve azap gibi doğa olaylarının sevkiİlahi iradenin tabiat olaylarını veya cezalandırıcı güçleri hedefe yöneltmesi (A‘râf 7:57, Mürselât 77:1)
أَرْسِلْ مَعَنَاİnsanı veya esiri serbest bırakmaBir şahsın tutulmasından vazgeçilip gitmesine izin verilmesi (A‘râf 7:105, Yûsuf 12:14)
مُرْسَلَةٌ بِهَدِيَّةٍDünyevi siyasi elçilik ve hediye ulaştırmaBir hükümdarın veya topluluğun diplomatik amaçla temsilci göndermesi (Neml 27:35)

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamNübüvvet ve risalet bahsiResul ile nebi arasındaki kavramsal fark; risaletin ilahi bir lütuf mu yoksa kesbi mi olduğu meselesiMasumiyet, tebliğ emaneti ve hüccetin ikame edilmesi
FıkıhTemsil, vekalet ve irsal akitleriHabercinin veya mektubun ikrar, talak ve akitlerdeki hukuki bağlayıcılığı; tazminat hukukuYetkili temsilcinin fiilinin asile nispet edilmesi
Tefsirİrsal ayetlerinin tahliliRisaletin insani ve meleki boyutları ile kozmik sevk ayetlerinin mecaz ve hakikat dengesiVahyin kesintisiz inişi ve ilahi iradenin tarih sahnesine akışı
HadisTebliğ sünneti ve nebevi irsalatHz. Peygamber’in çevre hükümdarlara elçiler ve mektuplar göndermesi; hadis rivayetinde mürsel kavramıİsnadda aradaki bağın düşürülüp sözün doğrudan kaynağa salınması

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
Diniİlahi rehberlik nizamıRisalet kurumuVahyin topluma akıtılmasıİnsan ile yaratıcı arasındaki ontolojik mesafeyi tevhid üzere kapatan elçilik düzeniKesin
İlmiBilgi aktarımı ve metodolojiİletişim ve veri nakliKaynaktan çıkan bilginin bozulmadan ulaştırılmasıBilginin engelsiz, tahrifatsız ve berrak bir kanal vasıtasıyla hedefe intikaliGüçlü
SiyasiDevletler arası münasebetlerDiplomasi ve sefaretKararların ve iradenin temsilciler eliyle beyanıBarış, uyarı veya ittifak iradesinin meşru bir temsilciyle diğer otoriteye sunulmasıKesin
İktisadiTicari akış ve sermaye dolaşımıArz ve serbest dolaşımMalların ve kaynakların piyasaya salınmasıTekelleşmenin ve tutulmanın (مسك) kırılarak kaynakların topluma akıtılmasıGüçlü

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerDalga yayılımı, emisyon ve sinyal iletimiBir kaynaktan çıkan enerjinin, dalganın veya sinyalin direnç görmeden ortamda akarak alıcıya ulaşmasıGüçlü
Beşeri bilimlerKurumsal temsil ve diplomatik delegasyonBir tüzel veya egemen iradenin yetkisini kuşanmış aktörün, asil adına müzakere ve tebliğ yürütmesiKesin

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiResul kavramını yalnızca tarihsel bir döneme ait pasif bir mektup taşıyıcısı veya ilahi sözü mekanik biçimde aktaran bir figür olarak düşünmek
Kur'an içi daha geniş anlamKök sadece peygamberleri değil; melekleri, rüzgarları, bulutları, cezalandırıcı güçleri ve ilahi iradenin kainata müdahale eden tüm akışkan vasıtalarını kapsar
Yanlış anlamanın doğuracağı hataResulün örnekliğini ve getirdiği modelin bağlayıcılığını sıradan bir postacı mantığıyla etkisiz kılmak ya da elçiyi bizzat ilahi iradenin yerine geçirerek şirk sınırına savrulmak

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın varlık ve bilgi tasavvurunun omurgası olan ilahi iradenin insanlıkla buluşma yöntemini, vahyin iniş disiplinini ve peygamberlik müessesesini inşa eden kurucu köktür
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Peygamberlerin gönderiliş gerekçelerini bildiren kıssa ayetlerinde, tebliğ ve itaatin emredildiği teşri ayetlerinde ve doğa olaylarının ilahi sevk ile açıklandığı kevni ayetlerde
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Allah’ın alemi yaratıp kendi haline terk ettiği şeklindeki deist yaklaşımları ve elçiyi mesajdan bağımsız kutsayan ruhban merkezli otorite sapmalarını düzeltir

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamBir hayvanın, sıvının veya nesnenin tutulduğu yerden engelsizce serbest bırakılması, kolaylıkla ve pürüzsüzce hedefe doğru salınması.
  • Soyut anlamYetkin ve egemen bir merkezden kaynaklanan irade veya bilginin, emin bir elçi vasıtasıyla hedeflenen muhataba tahrif edilmeksizin, suhulet ve süreklilikle ulaştırılması.
  • Sistematik karşılıkKaynak (ر), korunan istikamet ve emanet kanalı (س) ve hedefe yönelen sevk eyleminin (ل) meydana getirdiği risalet, nübüvvet, tebliğ ve kevni tasarruf nizamı.
  • LaTeX modeliM:S→κD,∇⋅J=0
  • LaTeX açıklamasıFormülde S mutlak kaynağı, D hedeflenen alıcıyı, κ bozulmaya izin vermeyen güvenilir aktarım kanalını, M ise bu kanal üzerinden serbest bırakılan elçilik veya sevk eylemini simgeler. Denklemdeki ıraksama ifadesi (∇⋅J=0) ise kaynaktan hedefe doğru salınan akışın yolda hiçbir kayba, eksilmeye veya harici müdahaleye uğramadan korunarak iletildiğini matematiksel olarak gösterir.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ر