بلغ

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ب-ل-غ44 sîga, 118 mücavir kök, 73 ayet, 36 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.شددعشرأَبْلَغْتُكُمْبَلَغَتِنصحبلغأجلبَالِغَةٌرسلفَبَلَغْنَيتمطفليَبْلُغَعلم

KökSîga 44Ayet 73Sure 36Mücavir 118

▶ Ağı aç (3B)

بلغ

ب - ل - غ

KÖK
  • 77 geçiş
  • 73 ayet
  • 44 sîga
  • 13 sözlük

İş ayakkabısı. Çalışacak hale geldiği zaman kişiye baliğ oldu denmektedir. Bir işi yapmak, başarmakta buluğ ile ifade edilir. “Bulğe” bir çeşit ayakkabı demektir. Bir yere ulaşmak için kullanılan mastardır.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(13)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

İş ayakkabısı. Çalışacak hale geldiği zaman kişiye baliğ oldu denmektedir. Bir işi yapmak, başarmakta buluğ ile ifade edilir. “Bulğe” bir çeşit ayakkabı demektir. Bir yere ulaşmak için kullanılan mastardır.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR1.093 harf
باب الغين واللام والباء معهما غ ل ب، ب ل غ، ب غ ل، ل غ ب مستعملات غلب: غَلَبَ يغلِبُ غَلَباً وغَلَبةً. والغِلابُ: النَّزاعُ. والمُغَلَّبُ الذي يَغلِبُه أقرانه فيما يمارس. والمُغَلَّبُ قد يكون المفضل على غيره. والأَغْلَبُ: الغليظ الشديد القصرة واسد أَغْلَبُ. وقد غَلِبَ غَلَباً، يكون من داء أَيضاً. وهضبة غَلَباءُ، وعِزَّةٌ غَلْباءُ وتَغِلْبُ كانَتْ تسمى الغَلْباءَ واغلَوْلَبَ العُشْبُ في الأرض إذا
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR969 harf
بَلَغْتَ المكان بُلوغاً: وصلت إليه، وكذلك إذا شارفتَ عليه. ومنه قوله تعالى: "فإذا بلَغْنَ أَجَلَهُنَّ" أي قارَبْنَهُ. وبَلَغَ الغلامُ: أدرك. والإِبْلاغُ: الإيصالُ، وكذلك التَبْليغُ، والاسمُ منه البَلاغُ. والبَلاغُ أيضاً: الكفايةُ. ومنه قول الراجز: نَزَجَّ مِنْ دُنْياكَ بالبَلاغ وبَلَّغْتُ الرسالةَ. وبَلَّغَ الفارسُ، إذا مَدَّ يدَه بعنان فرسه ليزيد في جَرْيه. وشيءٌ بالِغٌ، أي جيِّدٌ. وقد بَلَغَ
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR3.859 harf
غ ل ب غلب ، بلغ ، بغل ، لغب : مستعملة . غلب : قال الليث : يقال : غَلَبَ يَغْلِبُ غَلَبَةً وغَلَباً ، والغِلابُ : المُغَالبة ، وأنشد بيت كعب بن مالك : هَمَّتْ سخينةُ أن تُغَالِبَ ربَّها وليُغْلَبَنَّ مغالِبُ الغلاّب وفي مثل للعرب : جرى المذكيات غلاب ، أراد بالمذكيات مَسَانّ الخيل وقُرّحَها ، أراد أنها تغلب من سابقها غلاباً لِقوَّتها . قال : والأغلب : الغليظ القَصَرَةِ ، أسدٌ أغلب ، وقد غَلِبَ
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR14.894 harf
(باب الباء واللام وما يثلثهما في الثلاثي) (بلم) الباء واللام والميم أصلان: أحدهما ورمٌ أو ما يشبهه، والثاني نَبْتٌ. فالأوّل بَلَمٌ، وهو داءٌ يأخُذُ الناقةَ في حَلْقَة رَحِمِها. يقال أَبْلَمَتِ الناقةُ إذا أخَذَها ذلك. الفَرَّاء: أَبْلَمَتْ وبَلِمَتْ إذا ورِمَ حَياؤُها. قال أبو عُبيدٍ: ومنه قولهم لا تُبَلِّمْ عليه أي لا تُقَبِّحْ. قال أبو حاتم: أَبلَمَتِ البَكْرَة إذا لم تَحْمِلْ قَطُّ؛ وهي
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR2.131 harf
- البلوغ والبلاغ: الانتهاء إلى أقصى المقصد والمنتهى، مكانا كان أو زمانا، أو أمرا من الأمور المقدرة، وربما يعبر به عن المشارفة عليه وإن لم ينته إليه، فمن الانتهاء: ﴿بلغ أشده وبلغ أربعين سنة﴾ [الأحقاف/15]، وقوله عز وجل: ﴿فبلغن أجلهن فلا تعضلوهن﴾ [البقرة/232]، و ﴿ما هم ببالغيه﴾ [غافر/56]، ﴿فلما بلغ معه السعي﴾ [الصافات/102]، ﴿لعلي أبلغ الأسباب﴾ [غافر/36]، ﴿أيمان علينا بالغة﴾ [القلم/39]، أي: منتهية في
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR737 harf
ب ل غ أبلغه سلامى وبلغه‏.‏ بولغت ببلاغ الله‏:‏ بتبليغه‏.‏ قال الكميت‏:‏ فهل تبلغنيهم على نأي دارهم نعـم ببلـاغ اللـه وجناه ذعلب وبلغ في العلـم المبالـغ‏.‏ وبلـغ الصبـي‏.‏ وبلـغ اللـه بـه فهـو مبلـوغ بـه‏.‏ وبلـغ منـي مـا قلـت وبلـغ منـه البلغيـن‏.‏ وأبلغت إلى فلان‏:‏ فعلت به ما بلغ به الأذى والمكروه البليغ‏.‏ واللهم سمعاً لا بلغاً‏.‏ وتبالغ فيه المـرض والهم إذا تناهى‏.‏ وتبلغ بالقليل‏:‏
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR5.670 harf
بَلغَ الشيءُ يَبْلُغُ بُلُوغاً وبَلاغاً: وصَلَ وانْتَهَى، وأَبْلَغَه هو إِبْلاغاً هو إِبْلاغاً وبَلَّغَه تَبْلِيغاً؛ وقولُ أَبي قَيْسِ بنِ الأَسْلَتِ السُّلَمِيِّ: قالَتْ، ولَمْ تَقْصِدْ لِقِيلِ الخَنى: مَهْلاً فقد أَبْلَغْتَ أَسْماعي إِنما هو من ذلك أَي قد انْتَهَيْتَ فيه وأَنْعَمْتَ. وتَبَلَّغَ بالشيء: وصَلَ إِلى مُرادِه، وبَلَغَ مَبْلَغَ فلان ومَبْلَغَتَه. وفي حديث الاسْتِسْقاء: واجْعَلْ ما
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR510 harf
* ب ل غ * * بَلَغ * المكان وصل إليه وكذا إذا شارف عليه ومنه قوله تعالى ﴿فإذا بلغن أجلهن﴾ أي قاربنه و * بَلَغَ * الغلام أدرك وبابهما دخل و * الإبلاغُ * و * التّبليغُ * الإيصال والاسم منه * البَلاَغُ * والبلاغ أيضا الكفاية وشيء * بالِغٌ * أي جيد و * البَلاَغةُ * الفصاحة و * بَلُغَ * الرجل صار * بَليغاً * وبابه ظرف و * البَلاَغاتُ * كالوشايات و * البُلِغِينُ * الداهية وهو في حديث عائشة رضي الله
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR8.001 harf
بلغ المكان، بلوغا، بالضم: وصل إليه وانتهى، ومنه قوله تعالى: لم تكونوا بالغيه إلا بشق الأنفس. أو بلغه: شارف عليه، ومنه قوله تعالى: فإذا بلغن أجلهن. أي قاربنه: وقال أبو القاسم في المفردات: البلوغ والإبلاغ: الانتهاء إلى أقصى المقصد والمنتهى، مكانا كان، أو زمانا، أو أمرا من الأمور المقدرة. وربما يعبر به عن المشارفة عليه، وإن لم ينته إليه، فمن الانتهاء: حتى إذا بلغ أشده وبلغ أربعين سنة، وما هم
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR22.483 harf
بُلُوغٌ 1 بُلُوغٌ بلوغ [inf. n. of بَلَغَ] and اـِبْلَاغٌ [inf. n. of ↓ ابلغ, but it seems that ابلاغ is here a mistranscription for بَلَاغٌ, which is, like بُلُوغٌ, an inf. n. of بَلَغَ, and this observation will be found to be confirmed by a statement immediately following this sentence,] signify The reaching, attaining, arriving at, or coming to, the utmost point of that to which, or towards
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR2.006 harf
بَلَغَ بَلَغَ U ( n. ac. بُلُوْغ 27 ), a. Arrived at, reached. b. Attained majority, became of age. c. U ( n. ac. بَلَاْغَة 22t ), Bu &c. Was eloquent, rhetorical. بَلَّغَ بَلَّغَ II a. [ acc. & Ila ], Conveyed, delivered, brought to. b. [ 'An ], Informed of; acquainted with. بَاْلَغَ بَاْلَغَ III a. [ Fī ], Exerted himself in. b. Exaggerated. أَبْلَغَ أَبْلَغَ IV , a. see II (b)
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR39.913 harf
بلغ بَلَغَ - يَبْلُغُ - بَلاغ - بالِغ - بَالِغة - بَلِيْغ - مَبْلَغ - أَبْلَغ َ - يُبْلِغ ُ - بَلَّغ َ - يُبَلِّغ ُ بَلَغ َ - يَبْلُغُ + كائن + مكاناً أو أجلاً أو أمراً: يصل إليه ويستقر فيه: يتحرك من موضع هو نقطة انطلاق باتجاه غاية أو هدف، ثم يصل إلى الغاية أو الهدف ويستقر وينتهي تحركه فيها، وهو وصول زمني، أو مكاني، أو نفسي بَلَغَ -
Tamamını oku

Sîgalar(44)

Mücavir kökler118 mücavir (384 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. أجل

    9 ortak ayet · İcl havuz demektir

  2. رسل

    19 ortak ayet · Saçak demektir

  3. شدد

    9 ortak ayet · Sicim bağıdır

  4. طفل

    3 ortak ayet · Yeni doğan çocuktur

  5. نصح

    4 ortak ayet · Dikiş demektir

  6. عرف

    6 ortak ayet · Tanınan ile

  7. يتم

    4 ortak ayet · Tek başına bulunan ağaç ve cevher demektir

  8. وفي

    6 ortak ayet · “Vefyü” düzlük yerde oluşan tümsek yer veya tepecikler…

  9. وعظ

    4 ortak ayet · “Vea’de” (dal) yağmur yüklü bulut anlamına gelir

  10. فعل

    7 ortak ayet · Fa’l “Fa’l” “yapmak” demektir

  11. عشر

    4 ortak ayet · “On” demektir

  12. علم

    20 ortak ayet · Dağın sivri noktası demektir

Geçtiği ayetler(73)

Sîga sayfası: الْبَلَاغُ
  1. … فَإِنْ أَسْلَمُوا فَقَدِ اهْتَدَوْا وَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّمَا عَلَيْكَ الْبَلَاغُ وَاللَّهُ بَصِيرٌ بِالْعِبَادِ

    UlaşmakSeninle tartışmaya girişirlerse: Ben, bana uyanlarla birlikte kendimi Allah’a teslim ettim, de. Kendilerine kitab verilenler ve ümmilere: Siz de İslam oldunuz mu? de. Eğer İslam olurlarsa; doğru yola girmişlerdir. Şayet yüz çevirirlerse; sana, yalnız tebliğ etmek düşer. Ve Allah, kullarını görendir.

  2. وَأَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَاحْذَرُوا فَإِنْ تَوَلَّيْتُمْ فَاعْلَمُوا أَنَّمَا عَلَى رَسُولِنَا الْبَلَاغُ الْمُبِينُ

    UlaşmakAllah’a itaat edin, Rasule itaat edin ve sakının. Yüz çevirecek olursanız, bilinki; peygamberimize düşen, yalnız açıkça tebliğ etmektir.

  3. مَا عَلَى الرَّسُولِ إِلَّا الْبَلَاغُ وَاللَّهُ يَعْلَمُ مَا تُبْدُونَ وَمَا تَكْتُمُونَ

    UlaşmakPeygamberin vazifesi sadece tebliğdir. Allah; sizin açıkladıklarınızı da, gizlediklerinizi de bilir.

  4. وَإِنْ مَا نُرِيَنَّكَ بَعْضَ الَّذِي نَعِدُهُمْ أَوْ نَتَوَفَّيَنَّكَ فَإِنَّمَا عَلَيْكَ الْبَلَاغُ وَعَلَيْنَا الْحِسَابُ

    UlaşmakOnlara vaad ettiğimizin bir kısmını sana göstersek de, senin canını alsak da; senin vazifen, sadece tebliğ etmektir. Hesab görmekse Bize düşer.

  5. … فَعَلَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَهَلْ عَلَى الرُّسُلِ إِلَّا الْبَلَاغُ الْمُبِينُ

    UlaşmakŞirk koşanlar dediler ki: Allah dileseydi; ne biz ne de babalarımız O’ ndan başka bir şeye tapınırdık. O’nun emri dışında hiç bir şeyi haram kılmazdık. Onlardan öncekiler de şöyle yapmışlardı. Peygambere apaçık tebliğden başka ne düşer?

  6. فَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّمَا عَلَيْكَ الْبَلَاغُ الْمُبِينُ

    UlaşmakEğer yüz çevirirlerse; sana düşen, ancak açıkça tebliğdir.

  7. … حُمِّلْتُمْ وَإِنْ تُطِيعُوهُ تَهْتَدُوا وَمَا عَلَى الرَّسُولِ إِلَّا الْبَلَاغُ الْمُبِينُ

    UlaşmakDe ki: Allah’a itaat edin, Peygambere itaat edin. Şayet yüz çevirirseniz bilin ki; o, kendisine yükletilenden, siz de kendinize yükletilenden sorumlusunuz. Eğer ona itaat ederseniz; doğru yolu bulursunuz. Peygambere düşen, apaçık tebliğden başkası değildir.

  8. وَإِنْ تُكَذِّبُوا فَقَدْ كَذَّبَ أُمَمٌ مِنْ قَبْلِكُمْ وَمَا عَلَى الرَّسُولِ إِلَّا الْبَلَاغُ الْمُبِينُ

    UlaşmakEğer siz, yalanlıyorsanız, bilin ki; sizden önceki ümmetler de yalanlamışlardı. Peygambere düşen, sadece apaçık tebliğden ibarettir.

  9. وَمَا عَلَيْنَا إِلَّا الْبَلَاغُ الْمُبِينُ

    UlaşmakBize düşen, sadece apaçık tebliğdir.

  10. … أَعْرَضُوا فَمَا أَرْسَلْنَاكَ عَلَيْهِمْ حَفِيظًا إِنْ عَلَيْكَ إِلَّا الْبَلَاغُ وَإِنَّا إِذَا أَذَقْنَا الْإِنْسَانَ مِنَّا رَحْمَةً فَرِحَ بِهَا …

    UlaşmakEğer onlar yine yüz çevirirlerse; Biz, seni onların üzerine bekçi olarak göndermedik. Senin vazifen, sadece tebliğdir. Gerçekten Biz, insana katımızdan bir rahmet tattırırsak; o bununla sevinir. Ama elleriyle işlediklerinden ötürü başlarına bir fenalık gelirse; işte o zaman insan, cidden pek nankördür.

Sîga sayfası: أَبْلَغْتُكُمْ
Sîga sayfası: أُبَلِّغُكُمْ

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökبلغ
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerوصل, لحق, ورد
Zıt Kökقصر
Çekirdek Özet 1Bir mesafeyi, süreyi veya aşamayı katederek hedeflenen sınıra veya nihayete tam olarak erişmek
Çekirdek Özet 2Mesajın, emrin, ecelin, olgunluğun veya ilahi hükmün nihai gayesine ve muhatabına noksansız ulaştırılması
Çekirdek Özet 3Sorumluluğun tebliğ ile başlaması; potansiyelin fiili kemale ererek kesin bağlayıcılık ve hüküm doğurması
Kritik Hata RiskiTebliği salt kuru bir duyuru veya söz aktarımı sayıp, mesajın muhatabın idrak sınırına ulaşıp hüccet oluşturma boyutunu yok saymak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
بلNemlenme, ıslanma, yayılma, bir yere sızıp nüfuz etme veya hedefe doğru akıp yerleşme hareketi; nitekim بلد kökünde yerleşip yurt tutma, بلس kökünde çakılıp kalma, بلع kökünde içe çekip yutma, بلو kökünde ise içine işleyip sınama anlamı mevcutturغÇekirdekteki yayılma ve nüfuz etme hareketine derinlik, nihai bir sınıra dayanma ve örtülü yahut uzak ufka temas etme boyutu katarak erişimi tam bir sona vardırmıştır

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
بev, çadır; iç, barınma, içinde olmaHareketin başladığı mahfuz alan, çıkış odağı veya varılacak hedefin iç sınırı
لçoban değneği, üvendire; yöneltme, öğretme, bağlamaBir gayeye doğru yönelme, sevk edilme, mesafeyi aşma ivmesi ve iletim
غderinlik, örtülü sınır, ufka yöneliş (türetme imge)İkiz harfi olan ع göz ve kaynak imgesi temelinde, boğazın derinliğinden gelen ses tonuyla gizli, uzak veya nihai hududa temas etme
بلغBir merkezden sevk ve yöneliş ivmesiyle yola çıkıp nihai ve derin sınıra fiilen temas etmeÇıkış noktasından yönlendirilen bir gücün, sözün veya varlığın aradaki mesafeyi aşarak hedeflenen son sınıra tam olarak erişmesi

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir yolcunun gideceği menzile tam varması, atlının dizginini uzatarak hedefine erişmesi; bir kimsenin hedefine varmasına yetecek azık veya ayakkabı
Cahiliye şiiri kullanımıEbû Kays b. el-Eslet es-Sülemî bir beytinde kökü sözü hedefine ulaştırma anlamında şöyle kullanır: مَهْلاً فقد أَبْلَغْتَ أَسْماعي
Erken Arapça kullanımBir bineğin menzile ulaşması, meyvenin olgunlaşması, çocuğun rüşd çağına ermesi; yağmur duasında geçen şu ibarede olduğu gibi: واجْعَلْ ما أَنزلتَ لنا قُوّةً وبلاغاً إِلى حين

Kaynak Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha, Asās al-Balāgha, Kitābü’l-ʿAyn.

Sami etimolojik katman

Afro-Asyatik dil ailesinin Sami kolunda بلغ kökü, temel olarak bir sınır çizgisine dayanma, nihayete varma, olgunlaşma ve bir amaca yetecek miktara erişme semantik dairesiyle irtibatlıdır. Kuzeybatı Sami dillerinde ve Güney Sami kolunda doğrudan aynı üçlü konsonant kümesi sınırlı türevlerle temsil edilse de Arapçada kök, hem geçişsiz olarak bir sürecin sonuna ermeyi (bulûğ) hem de geçişli olarak bir nesneyi, haberi veya emaneti gayesine noksansız iletmeyi (tebliğ) ifade eden merkezi bir omurgaya kavuşmuştur. Kökün Süryanice ve Ge'ez gibi çevre dillerdeki karşılıklarında yetinme, bir eşiğe dayanma veya asgari kifayet anlamları korunmuş; Arapça ise bu çekirdeği hem idraki fesahat (belâgat) hem de hukuki ve ahlaki sorumluluğun başlangıç sınırı kılacak biçimde derinleştirmiştir.

Güven Güçlü

Kaynak Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha, Brown-Driver-Briggs, Payne Smith.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönBir hedefe, sınıra, olgunluk çağına veya yetecek asgari seviyeye erişmeKök, Arapçada hem mekânsal varışı hem zamansal ecelin dolmasını hem de sözün zihne tam ulaşmasını kapsayacak şekilde genişlemiştirKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiKuzeybatı ve Güney Sami dillerinde yetme, sınırına dayanma ve olgunlaşma kökleriyle anlamsal kesişimDüzenli ses denkliği Arapçada kökün özgülleşmesiyle derinleşmiş, çevre dillerde kifayet ve sınır anlamı dar kalıplarda korunmuşturGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıVeri bulunamadıVeri bulunamadı

Kaynak Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha, David Cohen.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
بلغAnlamlıUlaşmak, ermekBir hedefe, sona, olgunluğa veya sınıra noksansız varmakHedef kök; Kur'an'da geçer
بغلAnlamlıKatır, dayanıklı binekAt ile eşeğin çiftleşmesinden doğan, yük taşıyan ve menzile ulaştıran binekKur'an'da geçer
لبغKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez; klasik sözlüklerde mühmel kabul edilir
لغبAnlamlıYorgunluk, bitkinlikAşırı çaba ve mesafe kat etme sonucu takatsiz kalıp sınırına dayanmaKur'an'da geçer; gücün tükeniş sınırına varmasıyla ilişkilidir
غبلKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez; klasik sözlüklerde mühmel kabul edilir
غلبAnlamlıÜstün gelmek, yenmekKuvvet ve kudretle baskın çıkıp nihai hâkimiyet sınırına ulaşmakKur'an'da geçer; gücün hedefini aşarak hâkim olması boyutuyla ilişkilidir

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
بلغMerkezHedefe, sınıra veya olgunluğa tam erişmeBir sürecin, mesafenin veya sözün gayesine noksansız varmasıMekânsal, zamansal, bedeni ve zihni kemal noktası
وصلKomşuBirbirine bitişme, kavuşmaبلغ nihai sınıra ve sona erişi vurgularken وصل iki şey arasındaki bağın kurulmasını ve temasın devamlılığını öne çıkarırBağlantı, kavuşma ve irtibat
لحقKomşuYetişme, ardından varıp kavuşmaبلغ kendi seyrinde menzile ermek iken لحق önden giden bir varlığa arkadan yetişip ona denk gelmektirTakip, yetişme ve eklemlenme
وردKomşuSuya veya bir menzile inme, varmaبلغ sürecin tamamlanıp sınıra ulaşması iken ورد bir kaynağın veya eşiğin başına gelip durmaktırGiriş, başlama ve eşiğe gelme
قصرZıtKısa kalma, yetersiz olma, eksik bırakmaبلغ hedefin son sınırına tam ulaşmayı, قصر ise hedefe varmadan yarı yolda kalıp eksik bırakmayı belirtirEksiklik, acziyet ve yetersizlik

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaبلغUlaşmak, eriştirmek, kemale ermekHem fiziksel bir sınıra varmayı hem tebliği hem de rüşd ve ecel kemalini tek gövdede birleştirirKesin
Latincepervenire, attingere, enuntiareBir yere varmak, erişmek, beyan etmekPervenire hedefe erişmeyi karşılar fakat tebliğdeki ilahi emanet ve rüşd boyutunu tam taşımazGüçlü
İngilizcereach, attain, deliver, conveyUlaşmak, erişmek, iletmekReach ve attain erişmeyi, deliver ve convey aktarmayı verir; tek kelimede kemal ve hüccet birleşmezGüçlü
Almancaerreichen, übermitteln, erlangenUlaşmak, iletmek, nail olmakErreichen hedefe varmayı verirken übermitteln iletimi karşılar; kökün çok yönlü kemal anlamını parça parça yansıtırGüçlü
Fransızcaatteindre, parvenir, transmettreErişmek, varmak, nakletmekParvenir ve atteindre menzile ermeyi, transmettre ise mesaj aktarımını karşılarGüçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Cambridge English Lexicon.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
بلغMekânsal bir sınıra veya menzile varmakYolculuğun ve fiziki mesafenin son sınırına ulaşılması bağlamı; örnek: Kehf 18:60, Kehf 18:86
بلغZamansal sürenin veya ecelin tamamlanmasıİddet, hac kurbanı veya ömür vadesinin dolması bağlamı; örnek: Bakara 2:196, Bakara 2:234, Talâk 65:2
بلغAkli, ruhi ve fiziki olgunluk (rüşd) çağına ermekYetimlerin ehliyet kazanması ve insanın kemal yaşına varması bağlamı; örnek: Nisâ 4:6, Ahkâf 46:15
أبلغ, بلغ, بلاغİlahi mesajı eksiksiz tebliğ etmek ve duyurmakPeygamberlerin risalet emanetini muhataplara hüccet olacak açıklıkta iletmesi; örnek: Mâide 5:67, A'râf 7:62, Yâsîn 36:17
بالغ, بالغةHedefine kesinlikle ulaşan emir veya bağlayıcı hüccetAllah'ın iradesinin engellenemezliği ve delilin kesinliği bağlamı; örnek: Kamer 54:5, Kalem 68:39, Talâk 65:3
بلاغKifayet, hayatı idame ettirecek asgari yeterlilik ve öğütİnsanı kurtuluşa ve menziline eriştirecek yeterli bildiri; örnek: İbrâhîm 14:52, Enbiyâ 21:106, Ahkâf 46:35

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamTebliğ ve hüccet-i bâliğaVahyin muhataba ulaşıp hüccet oluşturması teklifin ve sorumluluğun ön şartı mıdır tartışmasıİlahi adaletin tecellisi için mesajın muhatabın idrakine tam vasıl olması
FıkıhBulûğ ve hukuki ehliyetMükellefiyetin başlaması, çocukluktan eda ehliyetine geçişin bedeni ve akli sınırlarıCezai, mali ve ibadi sorumluluğun bidayet eşiği
TefsirBelâğat ve fesâhatKur'an lafızlarının murad-ı ilahiyi muhatabın kalbine ve zihnine en yetkin tarzda ulaştırmasıLafzın manaya tam mutabakatı ve muhatapta hedeflenen tesiri doğurması
HadisTebliğ emaneti ve tebellüğVeda Haccı hutbesindeki tebliğ şahitliği ve hadislerin sonraki nesillere tahrifsiz nakliEmanetin noksansız, fazlalıksız ve tam olarak muhataba intikal ettirilmesi

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniPeygamberlik ve ilahi teklifTebliğMuhatabı sorumlu kılan nihai hüccetin ikame edilmesiDini yükümlülüğün başlaması için ilahi emrin kişiye vasıl olması şarttırKesin
İlmiBilgi ve delil aktarımıBürhân-ı bâliğŞüpheyi gideren kesin delilin zihne erişmesiBilginin salt söylenmesi değil, muhatabın idrak ufkuna ulaşıp hüccet olmasıGüçlü
SiyasiKamusal bildirim ve meşruiyetResmî tebligatHukuki iradenin ve kanunun topluma duyurulmasıHukukun bağlayıcı olabilmesi için tebliğ şartı meşruiyetin zeminidirGüçlü
İktisadiTemel ihtiyaç düzeyiBulağa (asgari geçim)Hayatın idamesini sağlayan kâfi dolaşımİsraftan ve darlıktan uzak, menzile eriştirecek asgari kâfi sermayeGüçlü

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerLimit ve sınır değeriBir değişkenin veya fonksiyonun adım adım ilerleyerek nihai sınır değerine tam olarak erişmesi veya o sınıra varmasıGüçlü
Beşeri bilimlerRüşd ve hukuki ehliyet eşiğiBireyin biyolojik ve zihinsel gelişimini tamamlayarak hak ve sorumluluk sahibi bir özne haline gelme sınırıKesin

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiTebliği salt kuru bir enformasyon aktarımına veya mekanik bir söz iletimine indirgemek; tebliğ yapılmış olmayı sadece sözün ağızdan çıkmasıyla sınırlamak
Kur'an içi daha geniş anlamMesajın muhatabın şuuruna, aklına ve kalbine hüccet teşkil edecek nitelikte, açık, beliğ ve hedefi vuran bir yetkinlikle ulaştırılması; aynı zamanda insanın kemal, ecel ve irade sınırlarına fiilen erişmesi
Yanlış anlamanın doğuracağı hataPeygamberlerin ve davetçilerin mesuliyetini sözü alelusul söyleyip çekilmek sanmak; muhatabın idrakine ulaşmayan, ikna ve tebliğ vasfı taşımayan yöntemlerle insanları sorumlu tutup tekfir veya itham etmek

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın temel gayesi olan ilahi mesajın insana ulaştırılması (tebliğ), sorumluluğun başlangıç şartı (bulûğ) ve ilahi adaletin nihai delili (hüccet-i bâliğa) bu kökle inşa edilir
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Peygamberlerin kavimleriyle mücadelesini anlatan risalet ayetlerinde, ecel ve miras gibi hukuki süreleri belirleyen ahkâm ayetlerinde ve insanın yaratılış evrelerini anlatan tekvin ayetlerinde belirleyicidir
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Tebliğin sadece söz söylemek değil, hakikati muhatabın idrakine kadar eriştirip sorumluluk doğuracak açıklıkta sunmak olduğunu; noksan iletimin tebliğ sayılamayacağını gösterir

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamBir hedefe, menzile veya sınıra doğru hareket edip son noktaya fiilen temas etmek.
  • Soyut anlamBilginin, sorumluluğun, olgunluğun veya ilahi hükmün nihai gayesine erişerek hukuki ve ahlaki tesir doğurması.
  • Sistematik karşılıkİletim ve tekamülün nihai eşiğe ulaşmasıyla potansiyelin fiili hüccete ve mükellefiyete dönüşüm mekanizması.
  • LaTeX modelix(t)→x∗  ⟹  Φ(x∗)=1
  • LaTeX açıklamasıModelde x(t) zaman veya mesafe boyunca ilerleyen durumu (bilgi, yaş, ecel, mesafe), x∗ erişilmesi hedeflenen nihai sınırı veya kemal eşiğini, Φ ise bu eşiğe ulaşıldığında devreye giren bağlayıcı hükmü, sorumluluğu veya kesin hücceti temsil eder. Değişken nihai sınıra ulaştığında (x(t)→x∗), sistem tam yetkinliğe ve bağlayıcılığa (Φ=1) erişmiş olur.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ب