سجد

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: س-ج-د34 sîga, 151 mücavir kök, 81 ayet, 32 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.حلقالسُّجُودِشطرسجدحرماسْجُدُوابلسيَسْجُدُعكفأدمسويالْمَسْجِدِ

KökSîga 34Ayet 81Sure 32Mücavir 151

▶ Ağı aç (3B)

سجد

س - ج - د

KÖK
  • 92 geçiş
  • 81 ayet
  • 34 sîga
  • 13 sözlük

Sacid, meyvesinin bolluğundan dolayı dalları veya gövdesi yere eğilmiş ağaçtır. Alnı yere koymaya secde denir.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(13)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Sacid, meyvesinin bolluğundan dolayı dalları veya gövdesi yere eğilmiş ağaçtır. Alnı yere koymaya secde denir.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR1.326 harf
باب الجيم والسين والدال معهما ج د س، ج س د، س ج د، س د ج مستعملات جدس: جَديسٌ حيٌّ كانوا يناسبون عاداً، وهم إخوةُ طَسمٍ، وكانت منازلهم اليمامة، قال: بوارُ طَسمٍ بيدي جَديسِ جسد: الجَسَدُ للإنسان، ولا يقال لغير الإنسان جَسَدٌ من خلق الأرض. وكل خلقٍ لا يأكلُ ولا يشرب من نحو الملائكة والجنِّ مما يَعقِل فهو جَسَدٌ. وكان عِجلُ بني إسرائيل جَسَداً لا يأكل ولا يشرب ويصيح، وقوله تعالى: "وما
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR783 harf
سَجَدَ: خضع. وقال: بِجَمْعٍ تَضِلُّ البُلْقُ في حَجَراتِهِتَرى الأُكْمَ فيها سُجَّداً للحَوافِرِ ومنه سُجودُ الصلاة، وهو وضع الجَبْهة على الأَرْضِ. والاسْمُ السِجْدَةُ بالكسر. وسورة السَجْدَةِ. أبو عمرو: أَسْجَدَ الرَجُلُ: طَأْطَأَ رَأْسَهُ وانْحَنى. وأنشد أعرابِيٌّ من بني أسد: وَقُلْنَ لَهُ أَسْجِدْ لِلَيْلَى فَأَسْجَدا والسَجَّادَةُ: الخُمْرَةُ. وأَثَر السجود أيضاً في الجبهة. والإسجادُ:
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR8.385 harf
ج س د جسد ، جدس ، سجد ، سدج ، دسج : مستعملة . جدس : قال الليث : جَدِيسٌ : حَيٌّ من عَرَبِ عادٍ الأولى ، وهم إخْوَةُ طَسْمٍ ، وكانت مَنازِلُهُمْ اليمامَةَ ، وفيهم يَقُولُ رُؤبَةُ : بَوَارُ طَسْمٍ بِيَدَيْ جَدِيسِ وروِي عن مُعَاذِ بنِ جَبَل أنه قال : ( منْ كانَتْ له أرضٌ جادِسَةٌ قد عُرفتْ لهُ في الجاهِلِيَّةِ حَتى أَسْلَمَ فَهِيَ له ) . قال أبو عبيد : الأرضُ الجادِسَةُ : التي لم تُعمَرْ ولم
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR6.784 harf
(باب السين والتاء وما يثلثهما) (ستر) السين والتاء والراء كلمةٌ تدلُّ على الغِطاءِ. تقول: سترت الشيء ستراً. والسُّتْرَة: ما استترت به، كائناً ما كان. وكذلك السِّتَار([1]). فأمَّا الإستار، وقولهم إستار الكعبة، فالأغلبُ أنه من السِّتْر، وكأنَّه أراد به ما تُستَر به الكعبة من لباسٍ. إلاَّ أنَّ قوماً زعموا أنْ ليس ذلك من اللِّباس، وإنما هو من العَدَد. قالوا: والعرب تسمِّي الأربعة الإستار([2])،
Maddenin bağlantısı

(باب السين والتاء وما يثلثهما) (ستر) السين والتاء والراء كلمةٌ تدلُّ على الغِطاءِ. تقول: سترت الشيء ستراً. والسُّتْرَة: ما استترت به، كائناً ما كان. وكذلك السِّتَار([1]). فأمَّا الإستار، وقولهم إستار الكعبة، فالأغلبُ أنه من السِّتْر، وكأنَّه أراد به ما تُستَر به الكعبة من لباسٍ. إلاَّ أنَّ قوماً زعموا أنْ ليس ذلك من اللِّباس، وإنما هو من العَدَد. قالوا: والعرب تسمِّي الأربعة الإستار([2])، ويحتجُّون بقول الأخطل: لعمرك إنَّني وابنَيْ جُعَيْلٍ *** وأُمَّهُمَا لَإِسْتَارٌ لئيمُ([3])ويقول جرير: قُرِنَ الفرزدقُ والبَعيثُ وأمُّه *** وأبُو الفرزدق قُبِّحَ الإستارُ([4])قالوا: فأستار الكعبة: جُدرانها وجوانبها، وهي أربعة، وهذا شيءٌ قد قيل، والله أعلم بصحته. (ستن) السين والتاء والنون ليس بأصل يتفرَّع، لأنَّه نبت، ويقال لـه الأسْتَنُ. وفيه يقول النابغة: تَنِفرُ مِن أَسْتَنٍ سُودٍ أسافلُهُ *** مثل الإماءِ اللّواتي تَحمِل الحُزَما([5])(سجح) السين والجيم والحاء أصل منقاس، يدلُّ على استقامةٍ وحسن. والسُّجُح: الشّيء المستقيم. ويقال: "مَلَكْتَ فأَسْجِحْ"، أي أَحْسِن العَفْو. ووجهٌ أَسْجَحُ، أي مستقيم الصُّورة. قال ذو الرمَّة: * ووجهٌ كمرآةِ الغريبة أسجحُ([6]) * وهذا كلُّه من قولهم: تنَحَّ عن سُجُْح الطَّريقِ([7])، أي عن جادّته ومستقيمه. (سجد) السين والجيم والدال أصلٌ واحدٌ مطّرد يدلّ على تطامُن وذلّ. يقال سجد، إذا تطَامَنَ. وكلُّ ما ذلَّ فقد سجد. قال أبو عمرو: أسْجَدَ الرَّجُل، إذا طأطأَ رأسَهُ وانحنى. قال حُميد: فُضُولَ أزِمّتِها أسْجَدَتْ *** سُجودَ النَّصارى لأربابِها([8])وقال أبو عبيدة مثلَه، وقال: أنشدَني أعرابيٌّ أسديّ: * وقُلنَ له أَسْجِدْ لليلَى فأسْجَدَا([9]) * يعني البعيرَ إذا طأطأَ رأسه. وأما قولهم: أسجَدَ إِسجاداً، إذا أدام النَّظر، فهذا صحيحٌ، إلاَّ أن القياسَ يقتضي ذلك في خَفض، ولا يكون *النّظرَ الشّاخصَ ولا الشزْر. يدلُّ على ذلك قولُهُ: أَغَرَّكِ مِنِّي أنَّ دَلَّكِ عندنا *** وإِسجادَ عينيكِ الصَّيُودَينِ رابحُ([10])ودراهم الإسجاد: درَاهمُ كانت عليها صورٌ، فيها صورُ ملوكهم، وكانوا إذا رأوها سَجَدُوا لها. وهذا في الفُرس. وهو الذي يقول فيه الأسود: مِنْ خَمرِ ذِي نُطَفٍ أغَنَّ مُنَطّقٍ *** وافَى بها لِدراهم الإِسجادِ([11]) (سجر) السين والجيم والراء أصولٌ ثلاثة: المَلء، والمخالطة، والإيقاد. فأمّا الملء، فمنه البحر المسجور، أي المملوء. ويقال للموضع الذي يأتي عليه السّيلُ فيملؤه: ساجر. قال الشّمّاخ: * كُلَّ حِسْيٍ وسَاجِرِ([12]) * ومن هذا الباب، الشَّعر المنْسجِرُ، وهو الذي يَفِرُ([13])حتى يَسترسلَ من كثرته. قال: * إذا ما انثَنَى شَعْرُها المنْسجِرْ([14]) * وأمَّا المخالَطة فالسّجير: الصاحب والخليط، وهو خلاف الشَّجير. ومنه عينٌ سَجْراءُ، إذا خالط بياضَها حمرة. وأمَّا الإيقاد فقولهم : سجرت التّنُّور، إذا أوقدتَه، والسَّجُور: ما يُسجَرُ به التّنُّور. قال: ويوم كتَنُّور الإماءِ سَجَرْنَهُ *** وألَقْيَنَ فيه الجَزْلَ حَتَّى تأجَّمَا([15])ويقال للسَّجُور السجار([16]). ومما يقارب هذا استَجَرَت([17])الإِبل على نَجَائِها، إذا جدّت، كأنَّها تتَّقد في سيرها اتّقاداً. ومنه سَجَرَت النّاقةُ، إذا حَنَّتْ حنيناً شديداً. (سجع) السين والجيم والعين أصلٌ يدلُّ على صوت متوازن. من ذلك السَّجع في الكلام، وهو أن يُؤتَى به وله فواصلُ كقوافِي الشِّعر، كقولهم: "مَنْ قَلَّ ذَلّ، ومن أَمِِرَ فَلّ"، وكقولهم: "لا ماءَكِ أَبقيْتِ، ولا دَرَنَكِ أنْقَيْت". ويقال سجَعت الحمامةُ، إذا هَدَرَتْ. (سجف) السين والجيم والفاء أصلٌ واحد، وهو إسبال شيءٍ ساتر. يقال أسجفت السِّتر: أرسلتُهُ. والسَّجْف والسِّجف([18]): سِتر الحَجَلة. ويقال أسجَفَ اللّيلُ، مثل أسدَفَ. (سجل) السين والجيم واللام أصلٌ واحدٌ يدلُّ على انصبابِ شيءٍ بعد امتلائِهِ. من ذلك السَّجْل، وهو الدَّلو العظيمة. ويقال سَجَلت الماءَ فانسجَلَ، وذلك إذا صَبْبَته. ويقال للضَّرْع الممتلئ سَجْل([19]). والمساجلة: المفاخرة، والأصل في الدِّلاء، إذا تساجَلَ الرجلان، وذلك تنازعُهما، يريد كلُّ واحدٍ منهما غلبةَ صاحبه. ومن ذلك الشّيء المُسْجَل، وهو المبذول لكلِّ أحد، كأنَّه قد صُبَّ صبّاً. قال محمّد بن علي في قوله تعالى: ﴿هل جَزَاءُ الإحْسَانِ إلاَّ الإحْسَانُ﴾ [الرحمن 60]: هي مُسْجَلَة للبَرِّ والفاجر. وقال الشاعر في المُسْجَل: * وأصَبَحَ معروفي لقومِيَ مُسْجَلا * فأما السِّجِلّ فمن السَّجْل والمساجلة، وذلك أنَّه كتَابٌ يجمَع كتباً ومعانيَ. وفيه أيضاً كالمساجلة، لأنّه عن منازعةٍ ومُداعاة. ومن ذلك قولهم: الحرب سِجَالٌ، أي مباراةٌ مرَّة كذا ومرةً كذا. وفي كتاب الخليل: السَّجْل: ملء الدلو. وأما السِّجِّيل فمن السِّجِلّ، وقد يحتمل أن يكون مشتقاً من بعض ما ذكرناه. وقالوا: السِّجِّيل: الشديد. (سجم) السين والجيم والميم أصلٌ واحدٌ، وهو صبُّ الشّيء من الماء والدَّمعِ. يقال سَجَمَت العينُ دَمعَها. وعينٌ سَجوم، ودمعٌ مسجوم. ويقال أرض مسجومة: ممطورة. (سجن) السين والجيم والنون أصلٌ واحد، وهو الحَبْس. يقال سجنته سَجناً. والسِّجن: المكان يُسجَن فيه الإنسان. قال الله جلَّ ثناؤه في قصّة يوسف عليه السلام: ﴿قالَ رَبِّ السِّجْنُ أَحَبُّ إِلَيَّ مِمَّا يَدْعُونَنِي إِلَيْهِ﴾ [يوسف 33]. فيقرأ فتحاً على المصدر، وكسراً على الموضع([20])، وأما قولُ ابنِ مُقْبل: * ضرباً تَوَاصَى به الأبطالُ سِجِّينا([21]) * فقيل إنَّهُ أراد سِجِّيلاً. أي شديداً. وقد مضى ذِكرُهُ. وإِنَّما أبدل اللام نوناً. والوجه في هذا أنَّهُ قياس الأوَّل من السَّجن، وهو الحبس؛ لأنَّه إذا كان ضرباً شديداً ثبت المضروب، كأنَّه قد حبسه. (سجو) السين والجيم والواو أصلٌ يدلُّ على سكونٍ وإطباق. يقال* سَجَا اللّيلُ، إذا ادلهمَّ وسكَن. وقال: يا حبَّذَا القَمراءُ واللَّيْلُ السَّاجْ *** وطُرقٌ مثلُ مُلاءِ النُّسَّاجْ([22])وطرف ساجٍ، أي ساكن. --------------ــــ ([1]) والستارة ، بالهاء أيضاً. ([2]) ذكر في اللسان والمعرب 42 أنه معرب "جهار" الفارسية، بمعنى أربعة. على أن اللفظ "استار" في الفارسية يظن أنَّه مأخوذ من اليونانية. انظر استينجاس 49. ([3]) ديوان الأخطل 297 واللسان (ستر) . وابنا جعيل، هما كعب وعمير. ([4]) كذا وردت الرواية في الأصل والمجمل والديوان 208. ورواية اللسان: إن الفرزدق والبعيث وأمه *** وأبا البعيث لشر ما إستار ([5]) ديوان النابغة 68 واللسان (ستن). ([6]) صدره كما في الديوان 88 واللسان (حشر): * لها أذنٌ حشرٌ وذِفْرَى أسيلة * ([7]) سجح الطريق، بالضم وبضمتين. ([8]) ذكر ابن بري أن صواب إنشاده: "لأحبارها". وقبله: فلما لوين على معصم *** وكف خضيب وأسوارها ([9]) الشطر في المجمل واللسان (سجد). ([10]) البيت لكثير عزة كما في اللسان (سجد). ([11]) البيت في اللسان (سجد). وقصيدة الأسود بن يعفر في المفضليات (2: 16-20). ([12]) البيت لم يرد في الديوان. وهو بتمامه كما في اللسان (سجر): وأحمى عليها ابنا يزيد بن مسهر *** ببطن المراض كل حسي وساجر ([13]) وفر يفر، كوعد يعد، ويقال أيضاً وفر يوفر من باب كرم، أي كثر. ([14]) وكذا روايته في المجمل. وفي اللسان (6: 9): "شعره المنسجر". لكن في اللسان (6: 10): * إذا ثنى فرعها المسجر *. بعد أن ذكر قبله:" المسجر: الشعر المسترسل". على أنه يقال المسجّر، بتشديد الجيم، والمنسجر، والمسوجر أيضاً. ([15]) البيت لعبيد بن أيوب العنبري، "كما في اللسان (أجم)". وتأجم، مثل تأجج، وزناً ومعنى. وبعده: رميت بنفسي في أجيج سمومه *** وبالعنس حتى جاش منسمها دما ([16]) لم أجد هذه الكلمة في غير المقاييس. ولا أدري ضبطها. ([17]) في اللسان والمجمل: "انسجرت". ([18]) في الأصل: "السجيف"، محرف. ([19]) وكذا في المجمل. وفي اللسان: "السجيل"، و"الأسجل". ([20]) قرأ بالفتح عثمان ومولاه طارق، وزيد بن علي، والزهري، وابن أبي إسحاق، وابن هرمز، ويعقوب. تفسير ابن حيان (5: 306). ([21]) في اللسان "تواصت به". وصدره: *ورجلة يضربون الهام عن عرض*. ([22]) الرجز لأحد الحارثيين، كما في اللسان (سجا).

ـ

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR2.157 harf
- السجود أصله: التطامن (التطامن: الانحناء) والتذلل، وجعل ذلك عبارة عن التذلل لله وعبادته، وهو عام في الإنسان، والحيوانات، والجمادات، وذلك ضربان: سجود باختيار، وليس ذلك إلا للإنسان، وبه يستحق الثواب، نحو قوله: ﴿فاسجدوا لله واعبدوا﴾ [النجم/62]، أي: تذللوا له، وسجود تسخير، وهو للإنسان، والحيوانات، والنبات، وعلى ذلك قوله: ﴿ولله يسجد من في السموات والأرض طوعا وكرها وظلالهم بالغدو والآصال﴾ [الرعد/ 15]،
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR595 harf
س ج د رجال ونساء سجد وباتوا ركوعاً سجوداً ورجـل سجـاد وعلـى وجهـه سجـادة وهـي أثـر السجود وبسط سجادته ومسجدته وسمعت العـرب يضمـون السيـن‏.‏ ويجعـل الكافـور علـى مساجد الميت جمع مسجد بفتح الجيم‏.‏ ومن المجاز‏:‏ شجر ساجد وسواجد وشجرة ساجدة‏:‏ مائلة‏.‏ والسفينة تسجد للرياح‏:‏ تطيعها وتميل بميلها‏.‏ قال بشر‏:‏ أجالد صفهم ولقد أراني على زوراء تسجد الرياح وفلان ساجد المنخز إذا كان ذليلاً خاضعاً‏.‏
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR7.153 harf
الساجد: المنتصب في لغة طيّء، قال الأَزهري: ولا يحفظ لغير الليث. ابن سيده: سَجَدَ يَسْجُدُ سجوداً وضع جبهته بالأَرض، وقوم سُجَّدٌ وسجود. وقوله عز وجل: وخروا له سجداً؛ هذا سجود إِعظام لا سجود عبادة لأَن بني يعقوب لم يكونوا يسجدون لغير الله عز وجل. قال الزجاج: إِنه كان من سنة التعظيم في ذلك الوقت أَن يُسْجَد للمعظم، قال وقيل: خروا له سجداً أَي خروا لله سجداً؛ قال الأَزهري: هذا قول الحسن والأَشبه
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR1.037 harf
* س ج د * * سَجَدَ * خضع ومنه * سُجُودُ * الصلاة وهو وضع الجبهة على الأرض وبابه دخل والاسم * السِّجْدَةُ * بكسر السين وسورة * السَّجْدةِ * بفتح السين و * السَّجَّادَةُ * الخُمْرة قلت الخُمْرة سجادة صغيرة تُعمل من سعف النخل وتُرمل بالخيوط ز و * المَسْجِدُ * بكسر الجيم وفتحها معروف قال الفراء ما كان على فعل يفعُل كدخل يدخل فالمفعل منه بفتح العين اسما كان أو مصدرا تقول دخل مدخلا وهذا مدخله إلا أحرفا
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR4.481 harf
سجد: خضع ومنه سجود الصلاة، وهو وضع الجبهة على الأرض، ولا خضوع أعظم منه، والاسم: السجدة، بالكسر. وسجد: انتصب في لغة طيئ قال الأزهري: ولا يحفظ لغير الليث، ضد. قال شيخنا: وقد يقال لا ضدية بين الخضوع والانتصاب، كما لا يخفى، قال بان سيده: سجد يسجد سجودا: وضع جبهته على الأرض، وقوم سجد وسجود. وقال أبو بكر: سجد إذا انحنى وتطأمن إلى الأرض. وأسجد: طاطأ رأسه وانحنى وكذلك البعير، وهو مجاز. قال الأسدي أنشده
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR11.210 harf
سَجَدَ 1 سَجَدَ ذ , (S, A, Msb, K, &c.,) [aor. سَجُدَ ,] inf. n. سُجُودٌ, (Msb,) He was, or became, lowly, humble, or submissive; syn. خَضَعَ, (S, A, K, TA,) or تَطَامَنَ, and ذَلَّ: (Msb:) or he bent him-self down towards the ground: (Aboo-Bekr, TA: [and such is often meant by خَضَعَ and by تَطَامَنَ:]) [or it has both of these significations combined; i. e. he was, or became, lowly, humble, or
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR622 harf
سَجَدَ سَجَدَ U ( n. ac. سُجُوْد 27 ), a. Bowed down, prostrated himself. b. [ La ], Bowed down to; adored. c. Stood erect. سَجِدَ سَجِدَ A ( n. ac. سَجَد 4 ), a. Was swollen ( foot ). أَسْجَدَ أَسْجَدَ IV , a. Bent his head; bowed down. b. [ La ], Looked at, eyed. مَسْجَدَة مَسْجَدَة 17t , a. see 28t . مَسْجِد مَسْجِد 18 , ( pl. مَسَاْجِدُ 44 ), a. Place of prayer : mosque &c.
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR yok32.133 harf
سجد سَجَدَ - يَسْجُدُ - سُجُوْد - سَاجِد - سَاجِدِيْن - سُجَّد - سُجَّداً - مَسْجِد - مَسَاجِد سَجَدَ - يَسْجُدُ + كائن + لـِ كائن آخر أو لإله: يبدي علامات الخضوع والانقياد والذل له وتختلف علامات الخضوع والانقياد والذل من كائن لآخر: فهي في البشر عند سجودهم لله: ينزل المرء على ركبتيه ويضع جبهته وكفيه على الأرض في وضعية السجود المعروفة وفي سجود
Tamamını oku

Sîgalar(34)

Mücavir kökler151 mücavir (377 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. حرم

    15 ortak ayet · Hiram keçe demektir

  2. بلس

    8 ortak ayet · Belas kıl keçesi demektir

  3. ركع

    6 ortak ayet · “Ruk’a” eğilerek bakılmadan dibi görülmeyen derin yer…

  4. أدم

    7 ortak ayet · Edim dibalı deri demektir

  5. شطر

    3 ortak ayet · Merkez

  6. حيث

    6 ortak ayet · Hayese sürülmüş tarla demektir

  7. عكف

    4 ortak ayet · Örgülü saç demektir

  8. خرر

    4 ortak ayet · Sel suyunun yardığı hendek demektir

  9. صدد

    6 ortak ayet · Alıkoyarlar

  10. حطط

    2 ortak ayet · Hatit (Tı) cüce demektir

  11. حلق

    2 ortak ayet · Boğaz, halka demektir

  12. سوي

    7 ortak ayet · Seviye: Engebesiz düz yerdir

Geçtiği ayetler(81)

Sîga sayfası: الْمَسْجِدِ
  1. … فِي السَّمَاءِ فَلَنُوَلِّيَنَّكَ قِبْلَةً تَرْضَاهَا فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَحَيْثُ مَا كُنْتُمْ فَوَلُّوا وُجُوهَكُمْ شَطْرَهُ وَإِنَّ …

    MescitDoğrusu biz, yüzünün semaya doğru çevrilip durduğunu görüyoruz. Şimdi seni hoşnud olacağın bir kıbleye çevireceğiz. Yüzünü Mescid-i Haram tarafına çevir. Nerede bulunursanız bulunun, yüzlerinizi o tarafa çevirin. Şüphesiz ki, kendilerine kitab verilenler bunun Rablarından gelen bir gerçek olduğunu bilirler. Allah, onların yaptıklarından gafil değildir.

  2. وَمِنْ حَيْثُ خَرَجْتَ فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَإِنَّهُ لَلْحَقُّ مِنْ رَبِّكَ وَمَا اللَّهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ

    MescitNereden (yola) çıkarsan yüzünü Mescid-i Haram’a doğru çevir. Şüphesiz bu, Rabbından bir haktır. Allah, yaptıklarınızdan gafil değildir.

  3. وَمِنْ حَيْثُ خَرَجْتَ فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَحَيْثُ مَا كُنْتُمْ فَوَلُّوا وُجُوهَكُمْ شَطْرَهُ لِئَلَّا …

    MescitNereden (yola) çıkarsan, yüzünü Mescid-i Haram’a doğru çevir. Siz de nerede olursanız, yüzünüzü o yana döndürün, Ta ki, zalim olanlardan başka insanların aleyhinizde bir delili bulunmasın. Artık onlardan korkmayın, Benden korkun ki, hem üzerinizdeki nimetimi tamamlayayım, hem de siz hidayeti ümid edebilesiniz.

  4. … أَخْرَجُوكُمْ وَالْفِتْنَةُ أَشَدُّ مِنَ الْقَتْلِ وَلَا تُقَاتِلُوهُمْ عِنْدَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ حَتَّى يُقَاتِلُوكُمْ فِيهِ فَإِنْ قَاتَلُوكُمْ فَاقْتُلُوهُمْ كَذَلِكَ …

    MescitVe onları nerede yakalarsanız öldürün. Sizi çıkardıkları yerden siz de onları çıkarın. Fitne, katilden beterdir. Onlar sizinle savaşmadıkça, siz de Mescid-i Haram’da onlarla savaşmayın. Ancak onlar sizinle savaşırlarsa, siz de onları öldürün. İşte kafirlerin cezası böyledir.

  5. … عَشَرَةٌ كَامِلَةٌ ذَلِكَ لِمَنْ لَمْ يَكُنْ أَهْلُهُ حَاضِرِي الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَاتَّقُوا اللَّهَ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقَابِ

    MescitAllah için haccı da; ümreyi de tamamlayın. Fakat alıkonulursanız, kurbandan kolayınıza geleni gönderin. Kurban yerine varıncaya kadar, başlarınızı tıraş etmeyin. İçinizden her kim, hasta olursa veya başında bir eziyet bulunursa; ona oruçtan, sadakadan veya kurbandan fidye. Emin olduğunuz vakitte; kim, hacc zamanına kadar umre ile faydalanmak isterse, kolayına gelen bir kurban keser. Ama bulamazsa, hacc günlerinde üç; döndüğünüz vakit yedi gün olmak üzere tam on gün oruç tutar. Bu; ailesi Mescid-i Haram’da oturmayanlar içindir. Allah’tan korkun. Ve bilin ki Allah, azabı pek şiddetli olandır.

  6. … فَاصْطَادُوا وَلَا يَجْرِمَنَّكُمْ شَنَآنُ قَوْمٍ أَنْ صَدُّوكُمْ عَنِ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ أَنْ تَعْتَدُوا وَتَعَاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوَى وَلَا …

    MescitEy iman edenler; Allah’ın nişanelerine, haram olan aya, hediye olan kurbanlığa, gerdanlıklı hayvanlara ve Rabblarından nimet, rıza taleb ederek Beyt’ül Haram’a gelenlere hürmetsizlik etmeyin. İhramdan çıkınca avlanın. Sizi Mescid-i Haram’dan alıkoydukları için bir kavme olan kininiz, siz haddi aşmaya sürüklemesin. İyilik ve takva üzerinde yardımlaşın. Günah işlemek ve aşırı gitmek üzerinde yardımlaşmayın. Allah’tan sakının, muhakkak ki Allah’ın cezası şiddetlidir.

  7. وَمَا لَهُمْ أَلَّا يُعَذِّبَهُمُ اللَّهُ وَهُمْ يَصُدُّونَ عَنِ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَمَا كَانُوا أَوْلِيَاءَهُ إِنْ أَوْلِيَاؤُهُ إِلَّا الْمُتَّقُونَ وَلَكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ

    MescitAllah onlara, niçin azab etmesin ki; onlar, kendileri ona ehil olmadıkları halde (insanları) Mescid-i Haram’dan men’edip duranlardır. Hem O’nun dostu değillerdir. O’nun dostları ancak müttakilerdir, ama onların çoğu bilmezler.

  8. … عِنْدَ اللَّهِ وَعِنْدَ رَسُولِهِ إِلَّا الَّذِينَ عَاهَدْتُمْ عِنْدَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ فَمَا اسْتَقَامُوا لَكُمْ فَاسْتَقِيمُوا لَهُمْ إِنَّ اللَّهَ …

    MescitMescid-i Haram’ın yanında muahede yaptıklarınız müstesna, müşriklerin Allah yanında ve Rasulünün yanında nasıl bir ahdi olabilir ki? Onlar, size doğru davrandıkça siz de onlara karşı doğru davranın. Muhakkak ki Allah; müttakileri sever.

  9. أَجَعَلْتُمْ سِقَايَةَ الْحَاجِّ وَعِمَارَةَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ كَمَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَجَاهَدَ فِي …

    MescitSiz; hacılara su vermeyi, Mescid-i Haram’ı tamir etmeyi; Allah’a ve ahiret gününe inanan ve Allah yolunda cihad edenle bir mi tuttunuz? Bunlar, Allah katında bir olamazlar. Ve Allah; zalimler güruhunu hidayete erdirmez.

  10. سُبْحَانَ الَّذِي أَسْرَى بِعَبْدِهِ لَيْلًا مِنَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ إِلَى الْمَسْجِدِ الْأَقْصَى الَّذِي بَارَكْنَا حَوْلَهُ لِنُرِيَهُ مِنْ آيَاتِنَا إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ

    MescitŞanı yücedir o Allah’ın ki; kulunu geceleyin Mescid-i Haram’dan çevresini mübarek kıldığımız Mescid-i Aksa’ya götürmüştür. Bir kısım ayetlerimizi gösterelim diye. Muhakkak ki O’dur O, Semi’, Basir.

Sîga sayfası: السَّاجِدِينَ

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökسجد
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerركع, خضع, قنت
Zıt Kökكبر
Çekirdek Özet 1Bir varlığın boyun bükmesi, başını öne eğmesi, yere doğru alçalması ve fiziksel olarak yataylaşması
Çekirdek Özet 2İrade sahibi veya gayriiradi bütün varlıkların mutlak yaratıcı karşısında haddini bilmesi, teslimiyet göstermesi ve ontolojik teshire boyun eğmesi
Çekirdek Özet 3Bireysel ve kozmik ölçekte kibrin tasfiyesi, otoriteye koşulsuz boyun eğiş ve bu itaatin mekânsal/eylemsel olarak kurumsallaşması
Kritik Hata RiskiSecdeyi yalnızca namazdaki bedensel bir rükünden ibaret sayıp kâinattaki ontolojik boyun eğişi ve iradi teslimiyetin siyasal/ahlaki boyutunu gözden kaçırmak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
سجYayılma, sessizce akma, örtme, sakinleşip yatışma ve kendi sınırlarına çekilme; nitekim سجر dolup taşma ve tutuşmayı, سجل akıtılıp yazılmayı ve hükmün kayda geçmesini, سجن bir yere kapatıp hapsetmeyi, سجي ise gecenin karanlığıyla her yanı bürüyüp dinginleştirmesini ifade eder.دEklenen د harfi (kapı, sınır, eşik, duruş ve somut bir noktaya varma hareketi), çekirdekteki yayılma ve yatışma hareketini aşağıya doğru nihai bir sınıra ulaştırarak başın veya gövdenin yere temas ettiği kesin bir eğilme ve teslimiyet duruşuna dönüştürmüştür.

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
سDiken, destek; tutunma, dayanma, zemine yaslanmaHareketin dayandığı omurgayı, tutunma noktasını veya mevcut direncin kırılma zeminini imler.
جDeve, taşıma, yol alma, toparlanıp eğilmeGövdenin ağırlığıyla birlikte bükülmesini, yük karşısında diz çökme ve alçalma devinimini temsil eder.
دKapı; giriş, geçiş, eşik ve sınıra varışHareketin ulaştığı alt sınırı, teslimiyet eşiğini ve yere temas ederek tamamlanan son noktayı gösterir.
سجدDestek ve dik duruşun kırılarak gövdenin eşiğe doğru bükülüp alçalmasıDik ve müstakil duran varlığın kendi gücünden vazgeçip bir üst otoritenin eşiğinde başını yere doğru eğmesi ve sınırına kapanması hareketidir.

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir canlının başını öne eğmesi, devenin binilmek için boynunu yere doğru uzatması, meyve yüklü ağacın dallarının yere sarkması ve geminin rüzgârın yönüne boyun eğip yatmasıdır.
Cahiliye şiiri kullanımıCahiliye ve erken dönem kullanımında binek hayvanının boyun eğmesi ve Hristiyanların din adamları önünde eğilmeleri bu kökle ifade edilmiştir. Humayd el-Erkat şöyle der: فُضُولَ أزِمّتِها أسْجَدَتْ / سُجودَ النَّصارى لأربابِها (Yularlarının fazlalıkları, Hristiyanların efendilerine secde edişi gibi binekleri boyun eğdirdi). Ayrıca Esedli bir bedevî devenin çöküp boyun eğişini tarif ederken وقُلنَ له أَسْجِدْ لليلَى فأسْجَدَا demiştir. Bişr b. Ebî Hâzim ise geminin rüzgâra tabi oluşunu على زوراء تسجد للرياح dizesiyle anlatır.
Erken Arapça kullanımErken dönemde hükümdarların huzurunda yapılan ta’zim rükûu ve Sasani paraları üzerindeki kral resimlerine gösterilen hürmet için bu kök türetilmiştir; bu paralara دراهم الإسجاد denilirdi. Gözlerin süzülüp uysallaşması عين ساجدة ifadesiyle, dik duruşun zıddı olan alçalma hâli ise ساجد المنخز deyimiyle karşılanmıştır.

Kaynak Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha, Asās al-Balāgha ve Kitābü’l-ʿAyn.

Sami etimolojik katman

Sami dil ailesinin batı ve güney kollarında bu kök belirgin bir tapınma, hürmet ve fiziksel eğilme semantiği taşır. Ârâmîce ve Süryânîce zemininde yer alan sgad (סְגִד / ܣܓܕ) fiili doğrudan yere kapanmak, tapınmak ve hürmetle boyun eğmek manasındadır; nitekim ibadethane veya sunak anlamındaki mesgədhā (ܡܣܓܕܐ) formu da doğrudan bu kökten türemiştir. Nebatî ve Palmira kitabelerinde de adak taşları ve kutsal alanlar için msgd' biçimi belgelenmektedir. İbranicede bu fiil Eski Ahit'in geç Ârâmîce bölümlerinde (Daniel kitabı) putun önünde yere kapanmayı ifade etmek üzere yer alır. Kökün Proto-Sami düzeyinde ilkin fiziksel bir alçalma ve boyun bükme hareketine işaret ettiği, ardından Güney ve Kuzeybatı Sami dillerinde kutsal bir otorite veya hükümdar karşısında yere kapanma biçimindeki ritüelistik boyuta evrildiği görülür. Arapçada kök hem ilksel fiziksel anlamını (ağacın veya devenin eğilmesi) korumuş hem de tevhid inancı doğrultusunda yalnızca Allah’a has kılınan mutlak bir ibadet formuna dönüşmüştür.

Güven Kesin

Kaynak Brown-Driver-Briggs Hebrew and English Lexicon, Payne Smith Compendious Syriac Dictionary, Brockelmann Lexicon Syriacum.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönسجد kökünden türeyen سُجُود ve مَسْجِد kelimeleriFiziksel olarak başı öne eğmek ve yere yapıştırmak anlamından, zihinsel ve kalbî kibirden arınarak mutlak Yaratıcı önünde alçalmaya ve bunun yapıldığı yere geçiştir.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiÂrâmîce ve Süryânîce sgad (ܣܓܕ), Nebatîce msgd'Boyun eğmek, tapınmak, yere kapanmak ve ibadet mahalli anlamları Sami dilleri ortak dinî sözvarlığının bir parçasıdır.Kesin
Daha geniş dilsel ilişkiBelirgin dış soydaşlık tespit edilmediAfro-Asyatik ailenin diğer kollarında kökün doğrudan ses denkliği gösteren düzenli bir karşılığına ulaşılamamıştır.Muhtemel

Kaynak HALOT, Payne Smith, David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
سجدAnlamlıBaş eğmek, yere kapanmakBoyun büküp alçalmak, mutlak otorite karşısında haddini bilmek.Hedef köktür; Kur'an'da geçer.
سدجAnlamlıUydurmak, yalan düzmekAsılsız sözler tertip etmek, gerçeği eğip bükerek asılsız kurgu yapmak.Kur'an'da geçmez; sözlüklerde müsta'meldir.
جسدAnlamlıCisim, somut bedenRuhsuz veya hareketsiz gövde, kan ve etten oluşan maddi varlık.Kur'an'da geçer; somutlaşma ve yoğunlaşma ortak paydasıdır.
جدسAnlamlıSertleşmiş toprak, çorak zeminÜzerinde bitki bitmeyen sert ve basılmış yer, mezar.Kur'an'da geçmez; yere ve alçak zemine temas yönüyle ilişkilidir.
دسجAnlamlıGizlice ilerlemek, sokulmakKaranlıkta veya fark ettirmeden yürümek, hileyle yaklaşmak.Kur'an'da geçmez; gövdeyi alçaltarak gizlenme çağrışımı taşır.
دجسKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıKlasik lügatlerde bağımsız ve işlek bir semantik kök olarak kaydedilmemiştir.Sözlüklerde mühmel kabul edilir.

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
سجدMerkezAlçalma ve teslimiyetAlnın bizzat yere konulması veya bir varlığın varoluşsal olarak mutlak itaate girmesidir.İtaatin ve teslimiyetin varabileceği en son ve en somut fiziksel/metafiziksel noktadır.
ركعKomşuEğilmeBelden bükülerek eğilmektir; yere kapanmayı değil, ayakta duruş ile yere kapanış arasındaki geçişi ifade eder.Tam bir temas ve sıfırlanma içermez, teslimiyetin başlangıç safhasıdır.
خضعKomşuBoyun bükmeBoynun öne düşmesi, sesin kısılması ve psikolojik olarak bir gücün karşısında ezilmektir.Daha ziyade duruş, bakış ve ses tonundaki yumuşama ve kırılmayı belirtir.
قنتKomşuSürekli itaatSaygıyla ve sükûnetle ilahi emre amade olup divanda kıyamda veya itaatte durmaktır.Eylemin sürekliliğine, içsel bağlılığına ve emre hazır bulunuşluğuna odaklanır.
كبرZıtBüyüklük taslamaKendini büyük görmek, başkalarının ve ilahi otoritenin üzerinde konumlandırmak, eğilmeyi reddetmektir.Secdenin içerdiği alçalma ve sınırını bilme hareketinin tam zıddı olan hadsizleşmedir.

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaسجدBaşı eğmek, yere kapanmak, teslim olmakHem fiziki alçalmayı hem kozmik boyun eğişi hem de ibadet kastıyla alnın yere konmasını içerir.Kesin
LatinceProsternere, adorareYere serilmek, tapınmakProsternere öne doğru yere kapanma hareketini karşılar fakat ibadet boyutunu her zaman vermez; adorare ise tapınma kastını verir ancak beden hareketini dışarıda bırakır.Güçlü
İngilizceProstrate, bow down, submitYere kapanmak, boyun eğmekProstrate yere uzanıp kapanmayı tam verir; submit kavramın ontolojik teslimiyet boyutunu karşılar ancak tekil bir kelime her iki katmanı aynı anda yüklenemez.Güçlü
AlmancaNiederwerfen, sich beugenYere kapanmak, eğilmekSich niederwerfen fiziksel olarak kendini yere atmayı ve kapanmayı aktarır; sich beugen ise iradi boyun eğmeyi karşılar.Güçlü
FransızcaSe prosterner, s'inclinerSecde etmek, eğilmekSe prosterner saygı veya ibadetle yere yüzüstü kapanma fiilidir; kökün hem bedensel hem de saygı bildiren ritüel yönünü oldukça dengeli aktarır.Güçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Littré Dictionnaire de la langue française.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
فَتَكُونَ مِنَ السَّاجِدِينَ / وَادْخُلُوا الْبَابَ سُجَّدًاFiziksel olarak başı eğip alçalmakŞehre girerken tevazu ile boyun büküp girme emri ve meleklerin fiziksel hürmet duruşu; Bakara 2:58, Ârâf 7:161.
فَسَجَدَ الْمَلَائِكَةُ / وَخَرُّوا لَهُ سُجَّدًاTa'zim, hürmet ve hilafeti ikrarÂdem'e veya Yusuf'a karşı yapılan, ilahi emre dayalı saygı ve itaat duruşu; Bakara 2:34, Yûsuf 12:100.
وَلِلَّهِ يَسْجُدُ مَنْ فِي السَّمَاوَاتِ / وَالنَّجْمُ وَالشَّجَرُ يَسْجُدَانِOntolojik teshir ve kozmik boyun eğişGöklerdeki ve yerdeki canlıların, gölgelerin, yıldızların ve ağaçların ilahi yasalara mecburen uyması; Ra'd 13:15, Nahl 16:49, Rahmân 55:6.
سُجَّدًا وَبُكِيًّا / تَرَاهُمْ رُكَّعًا سُجَّدًاŞer'î ibadet ve namazdaki secdeMüminlerin ve peygamberlerin Allah'a halisane ibadet ederken alınlarını yere koymaları; Meryem 19:58, Feth 48:29.
وَأَنَّ الْمَسَاجِدَ لِلَّهِ / عِمَارَةَ مَسَاجِدِ اللَّهِİbadet edilen mekânlarMüminlerin namaz kılıp Allah'ı andığı mabetler ve genel ibadethaneler; Tevbe 9:18, Cinn 72:18.

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİrade, ibadet ve şirk sınırlarıMeleklerin Âdem'e secdesinin ibadet mi yoksa kıble/tazim mi olduğu; kâinattaki teshir secdesinin cebrîliği ve ihtiyari secde ile mükâfat ilişkisi.Secdenin yalnızca Allah'a tahsis edilmesi gereken mutlak ubudiyet göstergesi olması.
FıkıhNamazın rükünleri ve tilavet secdesiAlnın, burnun, ellerin, dizlerin ve ayak parmaklarının yere temas şartı; secdenin farziyeti ve ta'dîl-i erkân içindeki yeri.Bedenin belirli uzuvlarının yere tam olarak temas etmesiyle gerçekleşen bağlayıcı şekilsel eylem.
TefsirTeshirî ve ihtiyârî secde ayrımıTabiat varlıklarının secdesinin (gölgelerin uzayıp kısalması, ağaçların eğilmesi) mecaz mı yoksa hakiki bir boyun eğiş mi olduğu meselesi.Varlığın ontolojik durumunun ilahi iradeye mutlak itaati olarak yorumlanması.
HadisKulun Rabbine en yakın olduğu anKulun secdedeyken ulaştığı kurbiyet derecesi, secdede yapılan duaların kabulü ve secdede kolların yere yayılmasının yasaklanması.Bedenin en onurlu uzvu olan yüzün zilletle yere serilmesiyle kazanılan manevi yücelik.

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniTevhid ve ubudiyetMutlak kulluk ve tevazuKibri sıfırlamak, yaratıcı ile yaratılan arasındaki mutlak hiyerarşiyi teyit etmekBirey kendi benliğini ve kibrini ayaklar altına alarak varlığın gerçek sahibine teslim olur.Kesin
İlmiTabiat kanunları ve kozmolojiDeterminizm ve fiziksel yasalara uyumEvrendeki nizamın bozulmadan akışını sağlamakVarlıkların kendi fıtrat ve fizik yasalarının dışına çıkamaması, kozmik bir secde hâlidir.Güçlü
SiyasiOtorite, meşruiyet ve biatİktidar sınırının kabulü ve meşru emre itaatDespotik tiranlığın ve sahte tanrıların reddiYalnızca meşru ilahi ilkelere boyun eğilir; sahte otoriteler önünde eğilmek yasaklanarak insan özgürleştirilir.Güçlü
İktisadiMülkiyet bilinci ve infakMülkün gerçek sahibini ikrarHırsı kırmak, tekelleşmeyi ve kibri engellemekMalın mutlak malikine secde eden zihin, malı bir tahakküm aracı olarak değil emanet olarak görür.Muhtemel

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerPotansiyel enerjinin minimum seviyeye inmesi ve stabil denge durumuFizikte bir sistem, potansiyel enerjisini en aza indirdiği zemin düzeyinde maksimum kararlılığa (stabiliteye) ulaşır. Kökün alçalma ve yere temas eylemi, sistemin fazlalık enerjisinden arınarak tabana oturması ile eşyapısaldır.Güçlü
Beşeri bilimlerHiyerarşik entegrasyon ve ego direncinin kırılmasıSosyoloji ve psikolojide bireyin aşkın bir toplumsal/ahlaki norm karşısında öznel sınırlarını geriye çekerek üst sisteme uyum sağlaması, benlik direncinin yerini kurumsal intibaka bırakmasıdır.Güçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiSecdeyi yalnızca günde beş vakit namazda yapılan mekanik bir beden hareketine indirgemek ve Kur'an'ın kâinata teşmil ettiği teshirî teslimiyeti göz ardı etmek.
Kur'an içi daha geniş anlamKur'an'da secde; yıldızlardan ağaçlara, meleklerden gölgelere kadar bütün kâinatın ilahi emre ve tabiat yasalarına kayıtsız şartsız boyun eğmesi, insanın ise bu kozmik koroya kendi iradesiyle katılmasıdır.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataNamazda alnını yere koyduğu halde hayatın siyasal, hukuki ve ahlaki alanlarında kibre kapılarak ilahi sınırlara başkaldıran, ibadeti formel bir tatmine dönüştürüp seküler bir itaatsizlik yaşayan dindarlık tipolojisi üretir.

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın ana davası olan tevhidin pratik ve varoluşsal zirvesidir. İblis'in lanetlenmesine sebep olan kibir (استكبار) ile insanın yaratılış gayesi olan kulluk arasındaki nihai turnusol kâğıdı secde eylemidir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Âdem-İblis kıssasının anlatıldığı ayetlerde, evrendeki nizamı ve mahlûkatın teslimiyetini bildiren kozmolojik ayetlerde ve müminlerin vasıflarının sayıldığı namaz ve cemaat bağlamındaki ayetlerde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Âdem'e yapılan secdenin bir şirk değil, ilahi emre itaat ve emaneti yüklenen halifeye ikrar olduğunu; yeryüzündeki mabetlerin (mescitlerin) yalnızca Allah'a ait olup hiçbir beşerî zümrenin mülkü kılınamayacağını göstererek tapınma ile hürmet arasındaki sınırı netleştirir.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamBir canlının başını ve boynunu öne doğru eğmesi, ağırlık merkezini zemine yaklaştırarak alnını yere koyması ve yataylaşması.
  • Soyut anlamVarlığın kendi benlik ve bağımsızlık iddiasından vazgeçerek üstün bir irade ve yasa karşısında sınırlarını teslim etmesi, kibrini sıfırlaması.
  • Sistematik karşılıkBütün ontolojik basamakların (fiziksel, biyolojik, ahlaki, hukuki) kendi tabi oldukları mutlak hakikatin eksenine oturması ve bu eksende sürtünmesiz akış göstermesi.
  • LaTeX modelilim⁡h→0E(h)=0  ⟹  Ψ≡Ψ0
  • LaTeX açıklamasıFormülde h varlığın zemine olan yüksekliğini, kibrini ve benlik iddiasını; E(h) bu yüksekliğe bağlı olan ego potansiyelini temsil eder. Yükseklik sıfıra yaklaştığında (h→0), yani baş yere değip fiziksel ve kalbî alçalma tamamlandığında, benlik kibri sıfırlanır (E=0). Bunun sonucunda varlığın durum fonksiyonu (Ψ), mutlak yaratıcının başlangıçta takdir ettiği fıtri nizam ve denge durumuna (Ψ0) bütünüyle intibak eder.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: س