صير

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ص-ي-ر5 sîga, 55 mücavir kök, 29 ayet, 22 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.صلينورصيروَمَصِيرًابأسجهمتَصِيرُكفرالْمَصِيرُألهنفق

KökSîga 5Ayet 29Sure 22Mücavir 55

▶ Ağı aç (3B)

صير

ص - ي - ر

KÖK
  • 29 geçiş
  • 29 ayet
  • 5 sîga
  • 10 sözlük

Kur'an'daki karşılığı: Dönüşüm yeri

Notlarım

Sözlükler(10)

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR3.694 harf
باب الصاد والراء و و ا ي ء معهما و ص ر، أ ص ر، ص ي ر، ص و ر، ص ر ي مستعملات وصر: الوَصَرَّة: مُعرَّبةٌ،: الصَّكُّ. وهي الأَوْصَر، وأنشد: وما اتَّخذْتُ صِراماً للمُكُوثِ بها وما انتقيتُكَ إلاّ للـوَصَـرّاتِ ورُوى عن شُرَيْح: أنّ رجلَيْن احتَكَما اليه، فقال أحدهما: ان هذا اشتَرَى منّي داراً وقَبَضَ منّي وِصرَها، فلا هُوَ يُعطيني الثَمَنَ ولا هوَ يرُدُّ عليَّ الوِصْرَ. قال القُبَيْبي: الوِصْرُ
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR650 harf
صارَ الشيء كذا، يَصيرُ صَيْراً وصَيْرورَةً. وصِرْتُ إلى فلان مَصيراً، كقوله تعالى: "وإلى الله المَصيرُ"، وهو شاذٌّ، والقياس مَصارٌ مثل مَعاشٌ. وصَيَّرْتُهُ أنا كذا، أي جعلته. وصارَهُ يَصيرُهُ: لغة في يَصورُهُ، أي قَطَعَه، وكذلك إذا أماله. وصَيُّورُ الأمرِ: آخِرُهُ وما يؤول إليه. وقولهم: ما له صَيُّورٌ، أي رأيٌ وعقلٌ. وتَصَيَّرَ فلانٌ أباه، إذا نزع إليه في الشبه. وصيرُ الأمرِ، الكسر: مَصيرُهُ
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR4.419 harf
(باب الصاد والياء وما يثلثهما) (صيأ) الصاد والياء والهمزة. يقال صيَّأت رأسي تصييئاً، إِذا بَلَلْتَه. (صيح) الصاد والياء والحاء أصلٌ صحيح، وهو الصَّوت العالي. منه الصِّياح، والواحدة منه صَيْحة. يقال: لقيتُ فلاناً قبلَ كلِّ صَيْحٍ ونَفْر. فالصَّيْح: الصِّياح. والنَّفْر: التفرُّق. وممّا يُستعار من هذا قولهم: صاحت الشَّجرةُ، وصاحَ النَّبْت، إذا طال، كأنَّه لمَّا طالَ وارتفعَ جُعِلَ طولُهُ كالصِّياح
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR220 harf
- الصير: الشق، وهو المصدر، ومنه قرئ: ﴿فصرهن﴾ (تقدمت الإشارة لها}، وصار إلى كذا: انتهى إليه، ومنه: صير الباب لمصيره الذي ينتهي إليه في تنقله وتحركه، قال: ﴿وإليه المصير﴾ [الشورى/15]. و (صار) عبارة عن التنقل من حال إلى حال.
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR664 harf
ص ي ر صرت إليه صيرورة وصيراً ومصيراً وهذا مصيره ‏"‏ وإلى الله المصير ‏"‏ ‏"‏ وساءت مصيراً ‏"‏ وصيرني له عبداً وأصارني‏.‏ وصيرتني إليه الحاجة وأصارتني‏.‏ وخرجوا إلى مصايرهم وهي مواضع الكلأ والماء‏.‏ قال مضرس بن ربعيّ‏:‏ وما الوحش هاجتني ولكن ظعائن دعاهنّ روّاد الملا ومصايره وهو على صير أمر ما يمر وما يحلو‏.‏ ويقال للرجل‏:‏ ما صنعت في حاجتك فيقول‏:‏ أنا على صير من قضائها‏:‏ على شرف منه‏.‏ ‏"‏
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR5.986 harf
صارَ الأَمرُ إِلى كذا يَصِيرُ صَيْراً ومَصِيراً وصَيْرُورَةً وصَيَّرَه إِليه وأَصارَه، والصَّيْرُورَةُ مصدر صارَ يَصِيرُ. وفي كلام عُمَيْلَةَ الفَزارِي لعمه وهو ابن عَنْقاءَ الفَزارِي: ما الذي أَصارَك إِلى ما أَرى يا عَمْ؟ قال: بُخْلك بمالِك، ويُخْل غيرِك من أَمثالك، وصَوْني أَنا وجهي عن مثلهم وتَسْآلك ثم كان من إِفْضال عُمَيْلة على عمه ما قد ذكره أَبو تمام في كتابه الموسوم بالحماسة. وصِرْت إِلى
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR346 harf
* ص ي ر * * صارَ * الشيء كذا من باب باع و * صَيْرُرةً * أيضا و * صارَ * الى فلان * مَصِيراَ * كقوله تعالى ﴿والى الله المصير﴾ وهو شاذ والقياس مصار مثل معاش و * صيَّرَهُ * كذا * تَصْيِرا * جعله و * الصّيرُ * بالكسْرِ الصحناة والصير أيضا شق الباب وفي الحديث ﴿من نظر من صير باب ففقئت عينه فهي هدر﴾ قال أبو عبيد لم يسمع هذا الحرف الا في هذا الحديث
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR4.778 harf
صار الأمر إلى كذا يصير صيرا ومصيرا وصيرورة. قال الأزهري: صار على ضربين: بلوغ في الحال، وبلوغ في المكان، كقولك: صار زيد إلى عمرو، وصار زيد رجلا، فإذا كانت في الحال فهي مثل كان في بابه. وصيره إليه،وأصاره، وفي كلام عميلة الفزاري لعمه، وهو ابن عنقاء الفزاري: ما الذي أصارك إلى ما أرى ياعم? قال: بخلك بمالك، وبخل غيرك من أمثالك، وصوني أنا وجهي عن مثلهم وتسآلك: ثم كان من إفضال عميلة على عمه ما قد ذكره
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR12.213 harf
صَارَ كَذَا 1 صَارَ كَذَا ذ , (T, S, Msb,) aor. يَصِيرُ, (S,) inf. n. صَيْرُورَةٌ (S, Msb) and صَيْرٌ, (S,) He, or it, attained to the state, or condition, of such a thing; (T;) became such a thing; (T, Msb;) in which sense the verb is like كَانَ [in meaning, when the latter is non-attributive, and in having its subject in the nom. case and its predicate in the accus.]. (T.) You say, صَارَ زَيْدٌ
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR1.141 harf
صَارَ صَارَ ( y ) I ( n. ac. صَيْر 1 , مَصِيْر [ 18 ] , صَيْرُوْرَة صَيْرُوْرَة ), a. Became, got, grew, turned; changed into. b. Took place, happened. c. Returned, returned home. d. ( n. ac. مَصْيِر 18 ) [ Ila ], Came to; happened, occurred to, befell. صَيَّرَ صَيَّرَ II , a. Made, rendered. b. [ acc. & Ila ], Made to come to; brought, reduced to. c. [ La ], Assigned to.
Tamamını oku

Sîgalar(5)

Mücavir kökler55 mücavir (191 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. بأس

    11 ortak ayet · Bes besese dağınık taşlar demektir

  2. جهم

    9 ortak ayet · Cehennem tuğlanın pişirildiği kuyu demektir

  3. أوي

    7 ortak ayet · Eveye kuş yuvası demektir

  4. كفر

    10 ortak ayet · Hufre, çukur demektir

  5. نور

    6 ortak ayet · Ateş demektir

  6. غلظ

    2 ortak ayet · Ğaliz (zı), Sert topraktır

  7. أله

    17 ortak ayet · Lah bir şeyi kapatmak için üstüne örtülen örtü demektir

  8. ملك

    5 ortak ayet · Melekut, tüm kainatı mülk olarak varlığını ifade eder

  9. بوأ

    2 ortak ayet · Bve bye’den dönüşmüştür

  10. غضب

    2 ortak ayet · Kızgınlık

  11. صلي

    2 ortak ayet · Ona yaslanırlar

  12. نفق

    3 ortak ayet · İki yüzlüler

Geçtiği ayetler(29)

Sîga sayfası: الْمَصِيرُ
  1. … فَأُمَتِّعُهُ قَلِيلًا ثُمَّ أَضْطَرُّهُ إِلَى عَذَابِ النَّارِ وَبِئْسَ الْمَصِيرُ

    Dönüşüm yeriHani, İbrahim demişti ki: Rabbım burasını emniyetli bir şehir yap. Ve halkından Allah’a, ahiret gününe iman etmiş olanları mahsullerle rızıklandır Allah da: Kafir olanı kısa bir zaman için geçindiririm. Sonra onu cehennem azabına zorlarım. Bu ne kötü bir sonuçtur, buyurmuştu.

  2. … مِنْ رُسُلِهِ وَقَالُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ

    DönüşPeygamber de, iman edenler de O’na indirilene inandı. Hepsi de Allah’a, meleklerine, kitablarına, peygamberlerine iman etti. O’nun peygamberlerinden hiçbirinin arasını tefrik etmeyiz. İşittik ve itaat ettik. Affını dileriz, ey Rabbımız. Dönüş Sana’dır, dediler.

  3. … تَتَّقُوا مِنْهُمْ تُقَاةً وَيُحَذِّرُكُمُ اللَّهُ نَفْسَهُ وَإِلَى اللَّهِ الْمَصِيرُ

    DönüşMü’minler, Mü’minleri bırakıp da kafirleri dost edinmesinler. Kim böyle yaparsa; Allah ile dostluğu kalmaz. Ancak onlardan sakınmanız müstesnadır. Allah, size kendisinden korkmanızı emrediyor. Dönüş Allah’adır.

  4. أَفَمَنِ اتَّبَعَ رِضْوَانَ اللَّهِ كَمَنْ بَاءَ بِسَخَطٍ مِنَ اللَّهِ وَمَأْوَاهُ جَهَنَّمُ وَبِئْسَ الْمَصِيرُ

    Dönüşüm yeriAllah’ın rızasına uyan kimse; hiç Allah’ın hışmına uğrayan gibi olur mu? Onun varacağı yer, cehennemdir. O, ne kötü dönüş yeridir.

  5. … يَشَاءُ وَلِلَّهِ مُلْكُ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا وَإِلَيْهِ الْمَصِيرُ

    DönüşYahudiler ve hristiyanlar dediler ki: Biz; Allah’ın oğulları ve sevgilileriyiz. De ki: Öyleyse günahınızdan dolayı size neden azab ediyor? Hayır, siz O’nun yarattığı insanlarsınız. Dilediğini bağışlar, dilediğine azab eder. Göklerin, yerin ve ikisi arasındakilerin mülkü Allah’ındır. Dönüş de O’nadır.

  6. وَمَنْ يُوَلِّهِمْ يَوْمَئِذٍ دُبُرَهُ إِلَّا مُتَحَرِّفًا لِقِتَالٍ أَوْ مُتَحَيِّزًا إِلَى فِئَةٍ فَقَدْ بَاءَ بِغَضَبٍ مِنَ اللَّهِ وَمَأْوَاهُ جَهَنَّمُ وَبِئْسَ الْمَصِيرُ

    Dönüşüm yeriTekrar savaşmak için bir tarafa çekilme veya bir başka topluluğa katılma dışından her kim, o gün arkasını dönerse; muhakkak ki o, Allah katından bir gazaba uğramıştır. Onun yurdu cehennenmdir ve o, ne kötü bir sonuçtur.

  7. يَاأَيُّهَا النَّبِيُّ جَاهِدِ الْكُفَّارَ وَالْمُنَافِقِينَ وَاغْلُظْ عَلَيْهِمْ وَمَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ وَبِئْسَ الْمَصِيرُ

    Dönüşüm yeriEy peygamber; kafirler ve münafıklar ile cihad et ve onlara karşı çetin ol. Onların varacakları yer, cehennemdir ve o, ne kötü dönüş yeridir.

  8. وَكَأَيِّنْ مِنْ قَرْيَةٍ أَمْلَيْتُ لَهَا وَهِيَ ظَالِمَةٌ ثُمَّ أَخَذْتُهَا وَإِلَيَّ الْمَصِيرُ

    DönüşNice kasabalar var ki; zalim oldukları halde onlara mühlet vermiştim. Sonunda onları yakalayıverdim. Dönüş yalnız Banadır.

  9. … مِنْ ذَلِكُمُ النَّارُ وَعَدَهَا اللَّهُ الَّذِينَ كَفَرُوا وَبِئْسَ الْمَصِيرُ

    Dönüşüm yeriOnlara, apaçık ayetlerimiz okunduğu zaman; o küfredenlerin yüzlerinden inkarı anlarsın. Neredeyse, kendilerine ayetlerimizi okuyanlara saldıracaklar. De ki: Size bundan daha kötüsünü haber vereyim mi? Ateş. Allah, onu küfredenlere vaad etmiştir. Ne kötü dönüş.

  10. وَلِلَّهِ مُلْكُ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ وَإِلَى اللَّهِ الْمَصِيرُ

    DönüşGöklerin ve yerin mülkü Allah’ındır. Dönüş de yalnız Allah’adır.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökصير
YapıÜçlü
Özel Durumİlletli (ecvef-i yâî)
Bağlamsal Yakın Köklerرجع, قلب, أول
Zıt Kökبدأ
Çekirdek Özet 1Bir halden başka bir hale geçerek nihai bir noktaya varmak ve orada karar kılmak
Çekirdek Özet 2Varlığın, eylemlerin ve süreçlerin kaçınılmaz olarak Allah'a ve nihaî hesaba dönmesi
Çekirdek Özet 3Teleolojik tamamlanış; varoluşsal sürecin varacağı son durak ve kesin akıbet
Kritik Hata RiskiKavramı yalnızca mekânsal bir yer değiştirme sanıp varoluşsal dönüşüm ve akıbet boyutunu yok saymak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
صيBir yöne odaklanma, daralma, bir hedef veya sınır doğrultusunda yoğunlaşma hareketi (صيح, صيد, صيف, صيص)رÇekirdeğin taşıdığı hedefe yönelme hareketini nihaî bir sınır noktasına, karar kılınan durağa ve geri dönülmez bir akıbete bağlamıştır

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
صolta, bitki; yakalama, peşine düşme, sıkıştırmaSürecin bir amaca kilitlenmesini, toplanıp sıkışmasını ve kaçınılmaz bir hatta girmesini sağlar
يel ve kol; iş, yapma, uzanmaBir durumdan diğerine geçişi, fiili yönelişi ve hareketin icrasını temsil eder
رinsan başı; baş, ilk, üstUlaşılan nihai mertebeyi, sonuca bağlanan baş noktayı ve sürecin zirve durağını gösterir
صيرBir amaca kilitlenerek ve fiili bir intikal yaşayarak nihai bir durağa, baş noktaya ve akıbete varıp orada karar kılma hareketi

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamSığırların veya davarların toplanıp gecelediği taştan ve çalıdan korunaklı ağıl (صيرة), suların toplanıp varıldığı havza ve kapının hareket edip dayandığı menteşe/çatlak yuvası (صِير الباب)
Cahiliye şiiri kullanımıZüheyr b. Ebî Sülmâ bir işin nihayete ermesi ve karara bağlanmasını bu kökle ifade etmiştir: وقد كنت من سلمى سنين ثمانيا / على صير أمر ما يمر وما يحلو
Erken Arapça kullanımA‘şâ suların toplandığı yere varışı tasvir eder: بما قد تربع روض القطا / وروض التناضب حتى تصيرا ؛ ayrıca erken dönemde bir kimsenin durumunun değişmesini sormak için ما الذي أصارك إلى ما أرى ifadesi kullanılmıştır

Kaynak Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha, Kitābü’l-ʿAyn.

Sami etimolojik katman

Arapça kök صير, Batı Sami dillerinde özellikle eksenel hareket, dönüşüm ve bir durumdan diğerine intikal etme ekseninde takip edilir. İbranicede yer alan צִיר (ṣîr) kelimesi kapı menteşesini, dönme eksenini, gönderilen elçiyi ve doğum sancısını (bir halden diğerine geçiş krizini) ifade eder. Süryanicede benzer fonetik biçimler kapı ekseni ve yönelme manalarıyla semantik akrabalık taşır. Kökün ortak Sami katmanındaki temel mantığı, serbest bir akıştan ziyade sabit bir mihver veya sınır etrafında hareket ederek bir sonuç formuna evrilmektir. Arapçada bu çekirdek, hem mahiyet değiştirme (sayrûret) hem de bu değişimin kaçınılmaz son durağı olan akıbet (masîr) kavramını karşılayacak şekilde gelişmiştir.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, HALOT, Lane's Lexicon.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönصير köküBir halden diğerine geçiş (sayrûret), hayvanların toplandığı ağıl (sîra) ve akıbet (masîr)Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice צִיר (ṣîr), Süryanice kapı mili ve eksen formlarıEksenel dönüş, bir sınıra dayanma ve doğum sancısıyla hal değiştirme semantiğiGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıBelirgin fark tespit edilmediVeri bulunamadı

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Maqāyīs al-Lugha.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
صيرAnlamlıDönüş, akıbet, varışBir halden diğerine geçip nihai hedefte karar kılmakHedef kök; Kur'an'da geçer
صريAnlamlıHapsetmek, biriktirmek, kesmekSuyu veya sütü memede tutmak, akışı engelleyip tecrit etmekKur'an'da geçmez; akışın engellenmesi yönüyle hedef kökle zıtlaşır
يصرKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez
يرصKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez
رصيAnlamlıBirleştirmek, bitiştirmekParçaları sıkıca yan yana getirmek (رص ile irtibatlı)Kur'an'da geçmez
ريصAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
صيرMerkezDönüşüm ve nihai akıbetBir halden diğerine evrilerek geri dönülmez son durağa varmakSürecin nihai sonucuna ve ontolojik karargâhına odaklanır
رجعKomşuGeri dönüşAyrılınan yere veya asıl kaynağa geri dönmekÖnceki bir mekâna veya duruma yeniden yönelmeyi vurgular
قلبKomşuAltüst oluş ve değişimBir şeyin içini dışına çıkarmak ve hızla yön değiştirmekDeğişimin hızına ve halin bütünüyle tersyüz olmasına işaret eder
أولKomşuAslına ve akıbetine rücuBir meselenin kökenine ve nihai teviline ulaşmasıSürecin anlamca netleşip asıl gayesine bağlanmasını bildirir
بدأZıtBaşlangıçBir şeyin ilk defa ortaya çıkması ve başlamasıAkıbet ve varışın zıddı olarak sürecin çıkış noktasını ifade eder

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaصيرOluş, dönüşüm, nihai akıbetHem hal değiştirmeyi hem de varılan son menzili tek kökte toplarKesin
Latincedevenire, destinatio, finisDönüşmek, varış yeri, son noktaBir hale evrilmeyi ve hedefe ulaşmayı karşılar; ontolojik ağırlığı kısmen yansıtırGüçlü
İngilizcebecome, destination, ultimate outcomeDönüşmek, varış yeri, nihai akıbetOluş fiili ile mekan/sonuç ismi ayrı kelimelerle karşılanabilirGüçlü
Almancawerden, Bestimmungsort, EndzustandOlmak, varış noktası, son durumSüreç ile varılan kesin neticeyi analitik olarak ayırarak ifade ederGüçlü
Fransızcadevenir, aboutissement, issueHaline gelmek, nihayete erme, varışSürecin nihai bir neticeye kilitlenmesini karşılarGüçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Littré.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
الْمَصِيرُBütün varlığın ve insanın kaçınılmaz olarak Allah'a dönüşüİnsanın ve kainatın varacağı nihai otoritenin ve hesaplaşma makamının Allah olduğunu bildiren eskatolojik bağlam (Bakara 2:126, Hac 22:48, Kâf 50:43)
مَصِيرًا / وَمَصِيرًاEylemlerin sonucu olan ceza veya mükâfat karargâhıİnkârcıların veya zalimlerin varacağı kötü son menzil ile cennetin müjdelendiği menzil bağlamı (Nisâ 4:97, Nisâ 4:115, Furkân 25:15)
تَصِيرُBütün işlerin ve hükümlerin ontolojik olarak Allah'a intikaliKainattaki bütün süreçlerin ve kararların tek merci olan Allah'ta son bulması (Şûrâ 42:53)
مَصِيرَكُمْDünyevi şirk ve sapkınlığın kaçınılmaz azap durağıHakkı inkar edenlerin dünyadaki geçici tutunmalarının ateşe varacağını bildiren tehdit bağlamı (İbrâhîm 14:30)

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamEskatoloji ve âhiret inancıİnsanın eylemleri neticesinde varacağı nihai durağın mahiyeti ve ilahi adaletin gerçekleşmesiDünyevi amellerin ebedi ve geri dönülmez bir akıbete dönüşmesi
FıkıhHükümlerin gayesi ve akıbetiEylemlerin nihai sonuçlarına göre değerlendirilmesi ve meâlâtü'l-ef'âl ilkesiBir hukuki tasarrufun varacağı nihai sonucun hükme etkisi
TefsirMasîr lafzının anlam genişliğiİleyhi'l-masîr ifadesinin mekânsal değil ontolojik ve hükmî bir varış olduğu vurgusuAllah'a dönüşün mekanla sınırlı olmaksızın mutlak teslimiyet anlamına gelmesi
HadisMahremiyet sınırı ve amellerin neticesiKapı aralığından izinsiz bakmayı yasaklayan صير الباب rivayeti ve amellerin sonuna göre hüküm almasıFiziksel aralıktan ahlaki ve ebedi sınırlara uzanan akıbet bilinci

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniTevhid ve eskatolojiNihai hesaplaşma ve sığınakBaşıboşluğu reddedip tüm varlığı ilahi hesaba bağlamakİnsanın bütün ahlaki tercihlerinin Allah'ın huzurunda nihayete ereceğini bildirirKesin
İlmiNedensellik ve süreç mantığıKararlı denge durumu (nihai faz)Süreçlerin vardığı son biçimi ve entropik akıbeti açıklamakSebepler zincirinin başıboş kalmayıp belirli bir sonuca doğru aktığını modellerGüçlü
SiyasiHukuk ve iktidarNihai karar merciiDünyevi otoritelerin geçiciliğini ve asıl merciin aşkınlığını hatırlatmakSiyasi gücün mutlaklaşmasını önleyerek hesap verilebilirlik bilinci aşılarGüçlü
İktisadiMülkiyet ve sermaye akışıNihai tasfiye ve emanetServetin geçiciliğini ve kaynakların gerçek sahibine döneceğini göstermekMülkiyeti mutlaklaştıran biriktirme hırsını kırar ve iktisadi eylemlere sorumluluk yüklerMuhtemel

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerLimit noktası ve çekici durum (attractor)Dinamik sistemlerin zaman sonsuza akarken yöneldiği ve içinde karar kıldığı nihai denge durumuGüçlü
Beşeri bilimlerTeleolojik akıbet ve tarihsel neticeToplumların ve bireylerin kümülatif eylemleriyle inşa ettikleri kaçınılmaz tarihsel ve ahlaki varış noktasıGüçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiMasîr kavramını sadece ölümden sonra gidilen fiziksel bir mekan veya soyut bir ölüm hali sanarak kökün mahiyet değişimi ve kaçınılmaz süreç tamamlama boyutunu dışarıda bırakmak
Kur'an içi daha geniş anlamBütün yaratılışın bir amaç doğrultusunda halden hale geçerek olgunlaştığı ve tüm işlerin, kararların ve varlıkların mutlak hakikatte son bulduğu gayeli nizam
Yanlış anlamanın doğuracağı hataÂhireti dünyevi eylemlerin doğal ve zorunlu bir sonucu değil, keyfi ve dışsal bir mükafat-ceza yeri gibi tasavvur etmek; süreç ile akıbet arasındaki ontolojik bağı koparmak

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kâinatın ve insan hayatının anlamsız bir döngüde kaybolmadığını, her eylemin bir sonuca ve her varlığın Allah'a doğru bir varışa (masîr) programlandığını temellendirir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?İnkârcıların ve zalimlerin dünyadaki geçici kazanımlarının ardından varacakları kötü durağı bildiren tehdit ayetlerinde ve bütün işlerin Allah'a döneceğini ilan eden uluhiyet ayetlerinde.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Eylemlerin etkisinin anlık kalacağı ve nihai bir hesaplaşmaya varmayacağı zannını yok eder; cezanın veya mükâfatın eylemin kendi öz dönüşümünün bir neticesi olduğunu gösterir.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamDavarların toplanıp gecelediği korunaklı ağıl (sîra), suların biriktiği havza ve kapının dayandığı menteşe/çatlak yuvası.
  • Soyut anlamBir halden diğerine intikal ederek sürecin tamamlanması, nihai akıbete ve geri dönülmez son durağa erişmek.
  • Sistematik karşılıkDinamik bir sistemin durum değişkenlerinin zaman içinde belirli bir sınır değere ve kaçınılmaz bir denge karargâhına yakınsaması.
  • LaTeX modelilim⁡t→∞x(t)=x∗
  • LaTeX açıklamasıFormülde x(t) belirli bir süreç veya zaman içindeki varoluşsal/ahlaki durumu, t akıp giden süreyi, ∞ varoluşsal sürecin nihayetini, x∗ ise kaçınılmaz olarak ulaşılan son durağı, kesin akıbeti ve ilahi huzurdaki nihai karargâhı temsil eder.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ص