عطو

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ع-ط-و12 sîga, 40 mücavir kök, 12 ayet, 11 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.جزيأُعْطُواسخطلمزفَتَعَاطَىيُعْطِيكَغيرعطويُعْطُواكديحسبعَطَاؤُنَاجذذعَطَاءُمسكسعدصغر

KökSîga 12Ayet 12Sure 11Mücavir 40

▶ Ağı aç (3B)

عطو

ع - ط - و

KÖK
  • 14 geçiş
  • 12 ayet
  • 12 sîga
  • 8 sözlük

Bölüşmede birisine düşen pay demektir. Yahut bölenin kişilere verdiği parçalara denir. “A’ta” mastar olarak “almak”, “ita” mastar olarak “vermek”, “eta” mastar olarak “gelmek”, “ita” mastar olarak “vermek” demektir. “”İ’ta”, karşılıksız vermek, “ita” ise daha çok karşılığında vermektir. Kişinin çıkarına veriyorsan “i’ta”, çıkar olsun olmasın “ita” kullanılır. Sülasisi elinde tutmaktır. İfal babına geçince elinde olanı vermek anlamına gelir. Yani kendisine ait olanı başkasına vermektir. ءتي kökünden ifal babına geçince ise vermektir. Ama kendine ait olup olmama konusu yoktur.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(8)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Bölüşmede birisine düşen pay demektir. Yahut bölenin kişilere verdiği parçalara denir. “A’ta” mastar olarak “almak”, “ita” mastar olarak “vermek”, “eta” mastar olarak “gelmek”, “ita” mastar olarak “vermek” demektir. “”İ’ta”, karşılıksız vermek, “ita” ise daha çok karşılığında vermektir. Kişinin çıkarına veriyorsan “i’ta”, çıkar olsun olmasın “ita” kullanılır.

Sülasisi elinde tutmaktır. İfal babına geçince elinde olanı vermek anlamına gelir. Yani kendisine ait olanı başkasına vermektir. ءتي kökünden ifal babına geçince ise vermektir. Ama kendine ait olup olmama konusu yoktur.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR3.922 harf
باب العين والطّاء وواي معهما ع ط و، ط و ع، ع ي ط، ي ط ع مستعملات عطو: العَطاء: اسمٌ لما يُعْطَى، وإذا سمّيت الشيء بالعطاء من الذّهب والفضّة قلت: أَعْطِيَة، وأَعْطِيَات: جمع الجمع. والعَطْوُ: التّناوُلُ باليدِ. قال امرؤ القيس: وتَعْطو برَخْصٍ غيرِ شَثْنٍ كأنَّه أساريعُ ظَبْيٍ أو مَساويكُ إسْحِلِ والظّبيُ العاطي: الرافع يديه إلى الشّجرة ليتناول منه الورق. قال: تحكُّ بقَـرنَـيْهـا بـريرَ
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR5.260 harf
(باب العين والطاء وما يثلثهما) (عطف) العين والطاء والفاء أصلٌ واحدٌ صحيح يدلُّ على انثناء وعِياجٍ. يقال: عَطَفْتُ الشّيء، إذا أمَلْتَه. وانعَطَف، إذا انعاج. ومصدر عطف العُطُوف. وتعطّفَ بالرَّحمة تعطُّفاً. وعَطَف الله تعالى فلاناً على فلانٍ عَطْفاً. والرَّجُل يَعْطِف الوِسادةَ: يثنيها، عطفاً، إذا ارتفَقَ بها. قال لبيد: ومَجُودٍ من صُبابات الكَرَى *** عاطِفِ النُّمرُقِ صَدْقِ المُبْتَذَلْ([1])
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR607 harf
ع ط و تحك بقرنيها برير أراكة وتعطو بظلفيها إذا الغصن طالها وهو يعاطيه الكأس ويتعاطونها‏.‏ وفلان يتعاطى ما لا ينبغي له‏.‏ ‏"‏ فتعاطى فعقر ‏"‏ وعاطى الصبيّ أهله إذا عمل لهم وناول ما أرادوا‏.‏ ومن المستعار‏:‏ أعطى بيده إذا انقاد‏.‏ وقوس عطوي‏:‏ مواتية سهلة‏.‏ قال ذو الرمة‏:‏ له نبعة عطوى كأن رنينها بألوى تعاطته الأكف المواسح الألوى‏:‏ الوتر‏.‏ وفلان جزيل العطية‏.‏ وإياك وأعطيات الملوك‏.‏
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR6.192 harf
: ( و ( *!العَطْوُ : التَّنَاوُلُ ) . ) يقالُ : *!عَطا الشيءَ وإليه *!عَطْواً : تَناوَلَه . *!وعَطا بيَدِهِ إلى الإناءِ : تَنَاوَلَه قَبْل أن يُوضَعَ على الأرضِ . ( و ) العَطْوُ : ( رَفْعُ الرَّأْسِ واليَدَينِ ) لتَناوُلِ شيءٍ . ( وظَبْيٌ *!عُطُوٌّ ، مُثَلَّثَةً ) ، وكذا جَدْيٌ عُطُوٌّ ، عن كُراعٍ ولم يَذْكُر فيهما إلاَّ الفَتْح . قالَ ابنُ سِيدَه : كأَنَّه وَصَفَهُما بالمصْدَرِ . ( و )
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR12.526 harf
عَطَا 1 عَطَا ذ , [aor. يَعْطُو,] inf. n. عَطْوٌ: see 6, first quarter, in five places. ― -b2- [Hence] one says طَوِيلٌ لَا تَعْطُوهُ الأَيَادِى [High, so that the hands will not reach it]. (TA.) ― -b3- And عَطْوٌ signifies also The act of raising the head and the hands (K, TA) to take a thing. (TA.) See also an ex. in a verse cited voce أَنْ, p. 106, first col. [And see عَطْوٌ, and عَاطٍ.] -A2-
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR1.158 harf
عَطَا عَطَا U ( n. ac. عَطْو 1 ) a. [ acc. or Ila ], Took; received; accepted. b. [ acc. & Ila ], Raised towards. عَطَّوَ عَطَّوَ II , a. Served, worked for; ministered to. b. Urged on, hurried, stimulated. عَاْطَوَ عَاْطَوَ III , a. Gave to, presented with; offered. b. Served. أَعْطَوَ أَعْطَوَ IV , a. see III (a) . b. Was docile; obeyed. تَعَطَّوَ تَعَطَّوَ V , a. Asked,
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR13.346 harf
عطو عَطَا – يَعْطُو - عَطَاء - أَعْطَى – يُعْطِي - تَعَاطى – يَتَعَاطَى الجمعة, 11 شباط/فبراير 2011 16:13 عَطَا – يَعْطُوْ + الكائن + شيئاً: يتناوله ويقبضه بيده ويحوزه ويملكه عَطَاء: على وزن " فـَعال" اسم فعل مبالغة من " عَطَا – يَعْطُو ": التناول والحيازة والملك: التملك وانتقال ملكية الشيء إلى الكائن، من كائن أو مصدر آخر أَعْطى – يُعْطي: على وزن" أفعل " من " عَطَا –
Tamamını oku

Sîgalar(12)

Mücavir kökler40 mücavir (63 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. كدي

    1 ortak ayet · Yumuşak toprağın altındaki sert bitkiye elverişli olmayan…

  2. جذذ

    1 ortak ayet · Bir şeyin gelişigüzel parçası

  3. حظر

    1 ortak ayet · Hazir dikenli çalı demektir

  4. سعد

    1 ortak ayet · Saad dirsekten ele kadar olan kısımdır (ön kol)

  5. سخط

    1 ortak ayet · Sekete çöküntü demektir

  6. لمز

    1 ortak ayet · Remz özel işaret demektir

  7. رضي

    2 ortak ayet · Radiy : Rda (re,dat,ayn) memede biberon, süt

  8. عقر

    1 ortak ayet · “Akv” derinin zedelenmesinden oluşmuş yaradır

  9. دوم

    1 ortak ayet · Devam : Kışın yaprak dökmeyen ağaç, katran ağacı demektir

  10. حسب

    2 ortak ayet · Hisbe okun nişangah kısmına denir

  11. جزي

    2 ortak ayet · Ceze’e (hemze ile) bir şeyin parçası, bozulmadan bütünden…

  12. صغر

    1 ortak ayet · Küçük

Geçtiği ayetler(12)

  1. قَالَ رَبُّنَا الَّذِي أَعْطَى كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدَى

    BağışladıDedi ki: Rabbımız her şeye yaratılışını veren, sonra da doğru yola eriştirendir.

  2. فَأَمَّا مَنْ أَعْطَى وَاتَّقَى

    BağışladıKim verir ve sakınırsa;

Sîga sayfası: أَعْطَيْنَاكَ

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökعطو
YapıÜçlü (nakıs / vavî)
Özel DurumSon harfi illetli (vav/yâ dönüşümü)
Bağlamsal Yakın Köklerاتي, وهب, منن, بذل
Zıt Kökمنع
Çekirdek Özet 1Boynunu ve elini uzatarak bir nesneye erişmek, elden ele uzatıp teslim etmek
Çekirdek Özet 2Bir varlığa fıtrî veya lütuf kabilinden payını doğrudan eline ulaştırma, cömertçe verme
Çekirdek Özet 3Bir hakkı veya lütfu tasarruf yetkisiyle birlikte muhatabın zimmetine geçiren devir işlemi
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca sıradan bir nesne transferi sayıp el uzatma, erişim ve mülkiyet devri boyutunu göz ardı etmek

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
عطGerilme, uzanma, bükülerek bir yöne yönelme ve esneme hareketi; nitekim عطف kökünde bir yöne eğilip bükülme, عطل kökünde ise uzayıp boş kalma veya süsten arınarak geride kalma anlamı bulunur.وİlletli üçüncü harfin katılmasıyla gerilip uzanma hareketi, bir nesneye erişmek üzere elin veya boynun fiziksel olarak uzatılması ve o nesnenin tutulup başkasına aktarılması (elden ele verme) yönünde özelleşmiştir.

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
عGöz; görme, bilme, kaynakAlgılama, hedefe yönelme, görünen ve bilinen bir kaynağa odaklanma.
طSepet, çark; sarma, kuşatma, içine almaHedef nesneyi çevreleme, sınırlandırma, kavrama alanına alma.
وÇengel, çadır kazığı; bağlama, ekleme, tutturmaİki unsuru birbirine raptetme, aktarım bağını kurma, nesneyi alıcıya ekleme.
عطوHedefe odaklanarak uzanma ve kavranan nesneyi alıcıya bağlayarak teslim etmeGözün gördüğü hedefe doğru uzanıp nesneyi yakalama ve onu başka bir ele raptederek ulaştırma hareketinin tamamını ifade eder.

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamCeylanın ağaçtaki yapraklara erişmek için ön ayakları ve boynuyla yukarıya doğru gerilip uzanması; insanın bir şeyi almak veya uzatmak için elini ileri doğru sürmesi.
Cahiliye şiiri kullanımıİmruülkays bir beytinde kadının misvak kullanırken uzattığı parmaklarını tasvir eder: وتَعْطو برَخْصٍ غيرِ شَثْنٍ كأنّه / أساريعُ ظبيٍ أو مساويك إسحِلِ (Yumuşak, pürüzsüz parmaklarıyla misvakı tutup uzatır; parmakları sanki ceylan yavrusunun ayakları veya ishil ağacının çubukları gibidir).
Erken Arapça kullanımBir kimsenin haksız yere boyunu aşan bir cürete yeltenmesi hakkında kullanılan عاطٍ بغَيْرِ أنْوَاط darbımeseli; ayrıca kadehin elden ele dolaştırılması için kullanılan المعاطاة tabiri.

Kaynak Maqāyīs al-Lugha, Kitābü’l-ʿAyn ve Asās al-Balāgha.

Sami etimolojik katman

Sami dillerinde عطو kökü, özellikle Güney-Batı Sami sahasında ve Arapçada fiziksel bir nesneye doğru boyun veya el uzatma, elden ele aktarma ve bağışlama anlam ekseninde kristalleşmiştir. Kuzeybatı Sami dillerinde doğrudan bu kök harfleriyle birebir fonetik eşleşme sınırlı olmakla birlikte, nesneyi uzatma, yöneltme ve teslim etme işlevi genellikle kökteş morfolojik varyantlar ve genişleyen semantik çekirdekler üzerinden görülür. Arapçada kökün yalın hali olan عطا / يعطو formu doğrudan "uzanmak, eliyle almak" anlamını korurken, if‘âl kalıbına geçişle birlikte "kendi tasarrufundaki bir şeyi başkasının eline teslim etmek" manası asli halini almıştır. Diğer Sami dillerinde verme eylemi için daha ziyade نتن / נתן veya يهب kökleri kullanılırken, Arapça elden ele verme ve uzanma nüansını عطو kökünde müstakil bir kavramsal alana dönüştürmüştür.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, HALOT, Lane's Lexicon.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönعطا / يعطو → أعطى / إعطاءYalın fiilde ceylanın yaprağa uzanması gibi "uzanıp alma", if‘âl kalıbında ise "uzatıp başkasına teslim etme, hibe etme" yönünde semantik genişleme.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiArapça-Güney Sami ortak kullanım alanıUzanma, bedensel yönelme ve devretme anlamlarının Arapçada kurumsallaşmış hibe ve bağış kavramına evrilmesi.Güçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik çerçevenin ötesinde kanıtlanmış doğrudan bir köken akrabalığı tespit edilmemiştir.Veri bulunamadı

Kaynak Maqāyīs al-Lugha, David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques).

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
عطوAnlamlıUzanmak, elden ele vermekBoynunu ve elini uzatarak nesneyi devretmek, bağışta bulunmak.Hedef kök; Kur'an'da geçer.
عوطAnlamlıGebe kalmamak, kısır kalmakDişi hayvanın döllenmeyip uzun süre yavru tutmaması; kısırlaşma.Kur'an'da geçmez.
طعوKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıSözlüklerde bu dizilimde müstakil bir kök kaydedilmemiştir.Kur'an'da geçmez; mühmel.
طوعAnlamlıBoyun eğmek, itaat etmek, uymakBir emre veya yönlendirmeye direnç göstermeksizin kendi isteğiyle tabi olmak.Kur'an'da geçer; zıt kutupta bir kabulleniş bağı taşır.
وعطKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıBu fonetik dizilim klasik leksikografide terk edilmiştir.Kur'an'da geçmez; mühmel.
وطعKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıBu dizilimde klasik lügatlerde kayıtlı bir kök bulunmamaktadır.Kur'an'da geçmez; mühmel.

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
عطوMerkezİntikal ettirme, mülk devriEl uzatarak, tasarruf hakkını devrederek ve doğrudan teslim ederek verme.Alıcının eline doğrudan ulaştırılan ve mülkiyetine geçirilen bağış.
اتيKomşuUlaştırma, getirmeNesneyi veya hükmü alıcıya getirmek; alıcının konumuna intikal ettirmek.اتي kökünde getirme ve intikal ön plandadır; mülk devri veya uzanma şartı aranmaz.
وهبKomşuKarşılıksız ihsanHiçbir karşılık, talep veya hak ediş olmaksızın sırf lütufla hibe etmek.وهب kökünde bağışlayanın mutlak cömertliği esastır; fiziksel uzatma şartı bulunmaz.
مننKomşuAğır yük yükleyen lütufBüyük bir nimet vererek muhatabı minnet altında bırakmak veya pay kesmek.Nimeti başa kakma tehlikesi barındıran veya tartıyla verilen büyük ihsan.
بذلKomşuHarcama, sunmaElindekini esirgemeden, cömertçe ortaya koyup harcamak.Elindekini sakınmadan terk etme eylemidir; doğrudan teslim şart değildir.
منعZıtAlıkoyma, engellemeNesnenin veya hakkın muhataba ulaşmasına engel olmak, vermemek.عطو kökünün zıddıdır; erişimi kesip nesneyi elde tutmayı ifade eder.

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaعطوEl uzatıp vermek, hibe etmekFiziksel olarak uzanıp alma ve if‘âl ile mülkiyeti başkasına devretme eylemi.Kesin
LatinceDare, tribuere, praebereVermek, tahsis etmek, sunmakDare genel vermeyi karşılarken, tribuere pay olarak tahsis etmeyi karşılar; fiziksel uzanma nüansını tam yansıtmaz.Güçlü
İngilizceTo give, to bestow, to hand overVermek, bahşetmek, elden teslim etmekTo hand over elden teslimi ve uzatmayı iyi karşılar; to bestow ise ilahi lütuf boyutunu içerir.Güçlü
AlmancaGeben, überreichen, schenkenVermek, elden sunmak, hediye etmekÜberreichen fiziksel uzatıp teslim etmeyi karşılarken, schenken karşılıksız verme boyutunu taşır.Güçlü
FransızcaDonner, octroyer, tendreVermek, bağışlamak, uzatmakTendre fiili el uzatma eylemini, octroyer ise yetki veya lütufla bağışlama yönünü karşılar.Güçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
عَطَاءً / عَطَاؤُنَاKesintisiz ilahi lütuf, tükenmez ihsanCennet ehline ve dünyada insanlara verilen ilahi bağışlar bağlamında (Hûd 11:108, İsrâ 17:20, Sâd 38:39, Nebe 78:36).
أَعْطَىFıtrî donanım ve yaratılış kemali bahşetmeYaratıcının her varlığa kendi hilkatini ve yapısını tam olarak vermesi bağlamında (Tâhâ 20:50).
أَعْطَى / وَأَعْطَىMalî infak, cömertlik ve esirgeme karşıtlığıİnsanın elindeki serveti arınmak amacıyla muhtaca devretmesi veya cimrilik edip azıcık verip kesmesi bağlamında (Leyl 92:5, Necm 53:34).
يُعْطَوْا / أُعْطُواZekat ve ganimetten pay almaToplumsal paylaştırmada münafıkların pay alma beklentisi bağlamında (Tevbe 9:58).
يُعْطُوا (عَن يَدٍ)Boyun eğerek cizye ödeme, teslim olmaOtoriteye itaat göstergesi olarak vergiyi bizzat elden teslim etme bağlamında (Tevbe 9:29).
أَعْطَيْنَاكَMutlak üstünlük ve bereket (Kevser) bahşetmeHz. Peygamber’e tükenmez hayrın ve şerefin müstakilen mülk kılınması bağlamında (Kevser 108:1).
فَتَعَاطَىHaddini aşarak cüretle bir işe girişmeSemûd kavminden devenin ayaklarını kesmeye yeltenen kişinin kibirle uzanıp suçu işlemesi bağlamında (Kamer 54:29).

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamHüsün ve kubuh, lütuf ve adalet meselesiAllah'ın kuluna verdiği nimetlerin hak ediş (istihkak) mi yoksa sırf fazl ve lütuf (atâ) mu olduğu tartışması.Karşılıksız, kesintiye uğramayan ve ilahi iradeye bağlı mutlak bağış.
FıkıhHibe, atıyye ve cizye ahkamıMülkiyetin ivazsız devri (atıyyetü’l-merîz), teslim-tesellüm şartı ve cizyenin elden verilmesi meselesi.Bir malın veya hakkın kabz ile birlikte kesin olarak mülkiyete geçirilmesi.
TefsirKevser ve Tâhâ 50. ayetin tefsiriأعطى fiilinin آتى fiilinden farkı; her varlığa fıtratının tam verilmesi ve peygambere verilen tükenmez mülk.Varlığın özüne yerleştirilen veya geri alınmamacasına zimmete bağlanan bağış.
HadisZekat, sadaka ve fazilet rivayetleriVeren elin alan elden üstün olması (el-yedü'l-ulyâ) ve Allah'ın dilediğine hesapsız atâsı.Elden ele teslimiyet, infakta cömertlik ve esirgemeden sunma erdemi.

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniYaratılış ve hidayet nizamıFıtrat ve lütufVarlığa kapasitesini kazandırmaAllah'ın her mevcuda varlık formunu ve gayesini bahşetmesi (Tâhâ 20:50).Kesin
İlmiBilgi ve kabiliyet intikaliDonanım aktarımıPotansiyeli kuvveden fiile çıkarmaİnsana öğrenme araçlarının ve kavrayış yeteneğinin doğrudan emanet edilmesi.Güçlü
SiyasiHukuki egemenlik ve vatandaşlıkTabi oluş ve cizyeOtoriteye sadakati tescil etmeBireyin veya tebaanın nizama boyun eğdiğini elden ödeme yaparak göstermesi (Tevbe 9:29).Kesin
İktisadiGelir adaleti ve refah dağılımıHibe, zekat ve kamu payıSermayenin tabana yayılmasıServetin hak sahiplerine doğrudan ulaştırılarak zimmetlerine geçirilmesi.Kesin

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerDoğrudan transfer fonksiyonu ve enerji aktarımı (T:A→B)Bir kaynaktan çıkan girdinin, aracı bir faz kaybı olmaksızın doğrudan hedef alıcıya aktarılması ve sistem durumunun kalıcı olarak değişmesi.Güçlü
Beşeri bilimlerMülkiyet devri ve tasarruf hakkının intikaliBir hak veya nesne üzerindeki hakimiyetin, rıza ve fiilî teslim ile bir özneden diğer özneye eksiksiz geçişi.Kesin

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiعطو kökünü yalnızca maddi sadaka veya sıradan bir nesne alışverişi seviyesine indirgemek.
Kur'an içi daha geniş anlamKök; fıtratın verilmesinden (Tâhâ 20:50), egemenliğin tanınmasına (Tevbe 9:29), haddi aşan bir cüretle hamle yapmaya (Kamer 54:29) kadar uzanan geniş bir eylem ve tasarruf alanını kapsar.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataİlahi atânın yalnızca ahiret mükâfatı sanılması veya cizye ayetindeki "an yedin" ifadesinin ruhsuz bir vergiye indirgenerek itaat ve teslimiyet boyutunun yitirilmesi.

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Varlığın varoluşsal sermayesini (fıtrat) ve ilahi inayetin geri alınmaz karakterini ifade eden anahtar bir kavramdır; mülkiyet ve lütuf ilişkisinin kurucu kelimesidir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Yaratılışın hikmetini anlatan ayetlerde (Tâhâ 20:50), infak ve arınma psikolojisini işleyen surelerde (Leyl 92:5) ve ilahi lütfun büyüklüğünü bildiren nüzul ortamında (Kevser 108:1).
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Vermenin sadece bir nesneyi fırlatıp atmak değil; uzanarak, muhatabı muhatap kabul edip elden teslim ederek bir mülkiyet bağı kurmak olduğunu gösterir.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamBoynunu veya elini yukarıya/ileriye doğru gererek bir şeye erişmek; kavranan nesneyi elden ele diğer tarafa uzatıp teslim etmek.
  • Soyut anlamBir lütfu, hakkı veya ontolojik donanımı, muhatabın tasarrufuna ve zimmetine kalıcı olarak devretmek.
  • Sistematik karşılıkKaynaktan çıkan potansiyelin eksilme veya engelleme olmaksızın hedefe tam intikal ettiği mülkiyet ve inayet transferi.
  • LaTeX modeliA→ τ B  ⟹  ΔMB=+P,ΔMA=−P
  • LaTeX açıklamasıFormülde A verici kaynağı, B alıcı muhatabı temsil eder. τ el uzatma ve teslim (itâ/atâ) operatörüdür. Bu yönelimli aktarım gerçekleştiğinde muhatabın zimmetindeki mülkiyet ve tasarruf payı (MB), devredilen pay (P) oranında kalıcı olarak artarken, kaynak (A) bu payı kendi tasarrufundan çıkararak muhataba bahşetmiş olur. İlahî atâ bağlamında ise kaynakta bir eksilme olmaksızın B muhatabı tam bir donanım (P) elde eder.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ع