على

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ع-ل-ى29 sîga, 629 mücavir kök, 1.177 ayet, 93 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.عَلَيْهِمْنفسعَلَيْنَاشيأعلىألهوكلقولعَلَيْكُمْعَلَيْكَنزلقدرحققعَلَى

KökSîga 29Ayet 1.177Sure 93Mücavir 629

▶ Ağı aç (3B)

على

ع - ل - ى

KÖK
  • 1.445 geçiş
  • 1.177 ayet
  • 29 sîga
  • 3 sözlük

Kur'an'daki karşılığı: Üzerine

Bu bir edat; komşulukları genel ve zayıf anlam taşır.

Notlarım

Sözlükler(3)

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR595 harf
عَلى: حرفٌ خافضٌ، وقد يكون اسماً يدخل عليه حرف جر. قال مُزاحم: غَدَتْ مِنْ عَلَيْهِ بعد ما تَمَّ ظِمْؤُهاتَصِلُّ وعن قَيْضِ بزيزاءَ مَجْهَلِ وقال آخر: غَدَتْ مِن عَلَيْهِ تَنْفُضُ الطَلَّ بعد مارأت حاجب الشمس استوى فَتَرَفَّعا أي غدت من فوقه؛ لأنَّ حرف الجر لا يدخل على حرف الجر. وقولهم: كان كذا على عهد فلان، أي في عهده. وقد توضع في موضع عن وكذلك عامّة حروف الخفض. وقد توضع موضعَ مِنْ،
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR59 harf
For words mentioned under this head in the K, see art. علو.
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR1.848 harf
عَلَى عَلَى - عَلَى a. On, upon; above, over. b. Against. c. According to. d. For, on account of; about; on condition of. e. Towards. f. Near, around. g. To; by. h. In, at, during. i. Notwithstanding. عَلَى البَاب عَلَى البَاب a. On, upon the door. عَلَيْهِ دَيْن عَلَيْهِ دَيْن a. There is upon him a debt: he owes a debt. عَلَيْهِ السَّلام عَلَيْهِ السَّلام , a. السَّلَام
Tamamını oku

Sîgalar(29)

Mücavir kökler629 mücavir (1.174 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. أله

    563 ortak ayet · Lah bir şeyi kapatmak için üstüne örtülen örtü demektir

  2. وكل

    55 ortak ayet · Kuşların yumurta bıraktığı yerdir

  3. تلو

    49 ortak ayet · Tilvi toklu demektir

  4. قدر

    70 ortak ayet · Kıdr kazandır

  5. شيأ

    168 ortak ayet · Şey

  6. جنح

    27 ortak ayet · Kanat demektir

  7. نزل

    102 ortak ayet · “Nezle” konaklama yeri demektir

  8. قصص

    21 ortak ayet · Anlatırız

  9. قول

    350 ortak ayet · Birlikte bir iş yapan kimselere, belli bir sesle kumanda…

  10. فضل

    45 ortak ayet · Fadl Deriden yapılan gömlektir

  11. نفس

    94 ortak ayet · Dibağlamada kullanılan palamut, meşenin bir meyvesidir

  12. حقق

    92 ortak ayet · Hokka, devlere yemin dağıtıldığı kaptır

Geçtiği ayetler(1.177)

Bu kök 1.177 ayette geçiyor; sure şeridinden daraltın.

  1. أُولَئِكَ عَلَى هُدًى مِنْ رَبِّهِمْ وَأُولَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ

    Üzerineİşte onlar, rablarından bir hidayet üzeredirler ve işte onlar, felaha erenlerdir.

  2. خَتَمَ اللَّهُ عَلَى قُلُوبِهِمْ وَعَلَى سَمْعِهِمْ وَعَلَى أَبْصَارِهِمْ غِشَاوَةٌ وَلَهُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ

    ÜzerineAllah onların kalblerini ve kulaklarını mühürlemiştir. Gözlerinin üzerinde bir perde vardır ve onlar için büyük bir azab vardır.

  3. … وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ لَذَهَبَ بِسَمْعِهِمْ وَأَبْصَارِهِمْ إِنَّ اللَّهَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ

    ÜzerineAz kalsın şimşek gözlerini alıverecek. Onları aydınlattıkça ışığında yürürler. Üzerlerine karanlık basınca dikilip kalıverirler. Şayet Allah, dileseydi onların işitmelerini de, görmelerini de giderirdi. Muhakkak ki Allah, her şeye Kadir’dir.

  4. وَإِنْ كُنْتُمْ فِي رَيْبٍ مِمَّا نَزَّلْنَا عَلَى عَبْدِنَا فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِنْ مِثْلِهِ وَادْعُوا شُهَدَاءَكُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ

    ÜzerineEğer siz, kulumuza indirdiğimizden şüphede iseniz, haydin ona benzer bir sure getirin. Allah’dan başka şahidlerinizi de çapırın; eğer doğru sözlüler iseniz...

  5. وَعَلَّمَ آدَمَ الْأَسْمَاءَ كُلَّهَا ثُمَّ عَرَضَهُمْ عَلَى الْمَلَائِكَةِ فَقَالَ أَنْبِئُونِي بِأَسْمَاءِ هَؤُلَاءِ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ

    ÜzerineAllah, Adem’e bütün isimleri öğretmiş, sonra onları meleklere göstererek: Eğer sadıklardan iseniz, bunların adlarını bana söyleyin, buyurmuştur.

  6. وَاسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ وَالصَّلَاةِ وَإِنَّهَا لَكَبِيرَةٌ إِلَّا عَلَى الْخَاشِعِينَ

    ÜzerineSabır ve namazla (Allah’tan) yardım isteyin. Gerçi bu, ağır gelir ama, huşu duyanlara değil.

  7. يَابَنِي إِسْرَائِيلَ اذْكُرُوا نِعْمَتِيَ الَّتِي أَنْعَمْتُ عَلَيْكُمْ وَأَنِّي فَضَّلْتُكُمْ عَلَى الْعَالَمِينَ

    ÜzerineEy israiloğulları, size verdiğim nimetimi ve sizi alemlere üstün kıldığımı hatırlayın.

  8. فَبَدَّلَ الَّذِينَ ظَلَمُوا قَوْلًا غَيْرَ الَّذِي قِيلَ لَهُمْ فَأَنْزَلْنَا عَلَى الَّذِينَ ظَلَمُوا رِجْزًا مِنَ السَّمَاءِ بِمَا كَانُوا يَفْسُقُونَ

    ÜzerineZulmedenler, sözü; kendilerine söylenenden başkasıyla değiştirdiler. Biz de fasıklık etmelerinden dolayı o zalimlerin üstüne gökten korkunç bir azab indirdik.

  9. وَإِذْ قُلْتُمْ يَامُوسَى لَنْ نَصْبِرَ عَلَى طَعَامٍ وَاحِدٍ فَادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُخْرِجْ لَنَا مِمَّا …

    ÜzerineHani; siz, Ey Musa, biz bir çeşit yemeğe elbette dayanamayız. Rabbına dua et de bizim için yerde yetişen samısak, sebze, acur, mercimek ve soğan bitirsin, demiştiniz, Musa da; siz bayağı olan şeyle hayırlı olanı değiştirmek mi istiyorsunuz? Öyleyse bir şehre inin, istediğiniz şeyler vardır, demişti. Onların üstüne horluk ve yoksulluk vuruldu. Allah’ın gazabına uğradılar, şüphesiz ki bu; Allah’ın âyetlerini inkâr ettiklerinden, peygamberlerini de haksız yere öldürdüklerindendi. Bu, isyan ettiklerinden, aşırı gider olduklarındandı.

  10. وَقَالُوا لَنْ تَمَسَّنَا النَّارُ إِلَّا أَيَّامًا مَعْدُودَةً قُلْ أَتَّخَذْتُمْ عِنْدَ اللَّهِ عَهْدًا فَلَنْ يُخْلِفَ اللَّهُ عَهْدَهُ أَمْ تَقُولُونَ عَلَى اللَّهِ مَا لَا تَعْلَمُونَ

    ÜzerineSayılı günlerden başka asla bize ateş dokunmayacaktır dediler. Deki: Siz Allah katından bir söz mü aldınız? Öyleyse Allah asla sözünden caymaz. Yoksa Allah’a karşı bilmediğiniz bir şey mi söylüyorsunuz.

Sîga sayfası: عَلَيْهِمْ
Sîga sayfası: عَلَيْكُمْ
Sîga sayfası: عَلَيْهِمُ
Sîga sayfası: عَلَيْكُمُ

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökعلى
YapıEdat veya işlev sözü
Özel Durumİlletli (nakıs / elif-i maksûre ile biten cer edatı ve kök)
Bağlamsal Yakın Köklerفوق, لدن, عند
Zıt Kökتحت
Çekirdek Özet 1Bir şeyin üzerine çıkma, üstte bulunma, fiziksel veya mekânsal yükseklik ve kaplama
Çekirdek Özet 2Hukuki ve ahlaki yükümlülük, aleyhtelik, hâkimiyet, istila, rehberlik ve zemin teşkil etme
Çekirdek Özet 3Bir varlığın diğerine nispetle üstünlük, tasarruf, bağlayıcılık veya taşıyıcılık ilişkisi kurması
Kritik Hata RiskiEdatın çok katmanlı kurucu işlevini sadece basit bir yönelme veya bulunma ekine indirgeyerek ayetlerdeki mükellefiyet ve hâkimiyet eksenini gözden kaçırmak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
علYükseklik, yukarıya doğru yönelme, bir şeyin üstünü tutma veya ona tutunup yükselme; علو, علق, علم, علن köklerinde görüldüğü üzere dikey veya dışa dönük belirginleşmeىSoyut ve somut bir zemin üzerine oturma, üstünlük kurma, ilişme ve doğrudan bir nesnenin üzerine yük teşkil etme veya kapsama işlevi kazandırmıştır

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
عGöz; kaynak, odaklanma, dışa açılmaBir nesneyi veya zemini odağa alma, ona yönelik açık ve görünür bir yöneliş başlatma hareketini verir
لÇoban değneği, üvendire; yöneltme, otorite, sevkGüç, bağlama, hükümranlık veya bir hedefe doğru yönlendirici baskı uygulama unsurunu katar
ىEl ve kol; iş, yapma, temas, uzanmaYönelen gücün muhatap veya zemin üzerinde fiilen temas etmesini, onun üzerine oturmasını ve tesir bırakmasını sağlar
علىOdağın yönlendirici bir kudretle bir nesnenin üstüne uzanması ve onu kavramasıBir varlığın diğeri üzerinde mekânsal, ahlaki, hukuki veya ontolojik olarak üstün konuma yerleşmesini ve ona etki etmesini ifade eder

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir cismin diğerinin üst yüzeyine çıkması, binitin sırtına binilmesi, dağın veya yüksek bir yerin tepesinde durulması
Cahiliye şiiri kullanımıCahiliye şiirinde atın, devenin veya tepelerin sırtına çıkma ve fiziki istila anlamında yaygındır; şair Tarafe b. el-Abd muallakasında binitin üzerindeki sağlam duruşu ve yüksek tepeleri aşmayı bu edat ile tasvir eder
Erken Arapça kullanımBirine borç, diyet veya görev yükleme anlamında zimmet bildiren borçluluk ifadelerinde ve mecliste baş köşeye oturma durumlarında kullanılmıştır

Kaynak Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha ve erken dönem şiir antolojileri.

Sami etimolojik katman

Arapça cer edatı ve isim-kök türevi olan على, Sami dil ailesinin en temel ve kadim yöneliş/üstünlük morfemlerinden biridir. Kök, Proto-Semitik *ʿ-l-y çekirdeğinden türemiş olup doğrudan yukarı çıkmayı, yükselmeyi, bir şeyin üstünde bulunmayı ifade eder. Kuzeybatı Sami dillerinde, özellikle İbranicede על (ʿal) biçiminde hem aynı cer edatı işleviyle hem de yukarı çıkma fiili olarak mevcuttur; Süryanicede ܥܠ (ʿal) şeklinde üzerine, içeriye, aleyhine anlamlarını karşılar. Ugarit kitabelerinde ʿl ve Akadca metinlerde eli biçiminde aynı işlevsel ve semantik paralellikte karşımıza çıkar. Arapçada hem bağımsız fiil kökü علو / على ile doğrudan irtibatını korumuş hem de edatlaştığında bir nesnenin diğerine göre üstünlüğünü (isti'lâ), borç ve mükellefiyetini (ilzam) ve aleyhte oluşunu ifade eden zengin bir sentaktik çekirdek haline gelmiştir.

Güven Kesin

Kaynak Brown-Driver-Briggs, HALOT, Payne Smith, David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönعلو köküyle doğrudan irtibatYüksekte olma fiilinden türeyerek üzerine konma, üstte bulunma bildiren bir edata dönüşmüştürKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice ʿal, Süryanice ʿal, Ugaritçe ʿl, Akadca eliTüm merkezi ve batı Sami dillerinde üstünde olma, aleyhine olma ve yönelme edatı olarak ortaktırKesin
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik yönelme ve yükseklik unsurlarıAilenin kimi kollarında üstlük ve mekân bildiren morfemlerle benzerlik gösterse de karşılaştırma sınırlıdırMuhtemel

Kaynak David Cohen, Brown-Driver-Briggs, Brockelmann Grundriss.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
علىAnlamlıYükseklik, üstte olmaBir şeyin üzerine çıkma, kapsama, hâkimiyet ve cer edatıHedef köktür
عىلAnlamlıMuhtaç olma, yoksullaşma, sapmaAilenin nafakasını temin etmede zorlanma veya dengenin bozulmasıKur'an'da geçmez; hedef kökle zıt kutup ilişkisi barındırır
لعىAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıArapçada kök olarak işlenmemiştir
لىعAnlamlıKorku, sabırsızlıkKalbin zayıflığı, sabırsızlık ve ürkeklik haliKur'an'da geçmez; hedef kökle doğrudan anlam bağı yoktur
ىعلKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıFonetik yapı gereği kullanılmamıştır
ىلعKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıFonetik yapı gereği kullanılmamıştır

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
علىMerkezÜstte olma, yükseklik, istilaBir zemin üzerine doğrudan oturarak veya ahlaki/hukuki bağ kurarak üstün gelmeHem fiziksel hem ahlaki-hukuki kuşatmayı içerir
فوقKomşuDikey mesafece üstte olmaTemas şartı olmaksızın sadece dikey hiyerarşi ve konum üstünlüğü bildirirDoğrudan temas ve yükümlülük içermeyebilir
لدنKomşuYakınlık ve huzurKatında, nezdinde bulunmayı bildirir; dikey bir üstünlükten ziyade kaynaklık anlatırMerkeze olan doğrudan aidiyeti ve bitişikliği gösterir
عندKomşuMekânsal veya hükmî yanındalıkGeniş anlamda nezdinde olma durumudur; fiziki üstünlük veya aleyhtelik içermezVarlığın alanında bulunmayı ifade eder
تحتZıtAltta bulunma, basıklıkBir şeyin alt yüzeyinde, gölgesinde veya tabanında yer almaMekânsal ve hiyerarşik olarak على durumunun tam tersidir

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaعلىÜstünde olma, aleyhine olma, yükümlülükHem fiziksel üstlüğü hem ahlaki-hukuki mükellefiyeti birleştiren kurucu edatKesin
Latincesuper, supra, contraÜzerinde, üstünde, aleyhindesuper temaslı veya temassız üstlüğü, contra ise aleyhtelik boyutunu karşılarGüçlü
İngilizceon, upon, over, againstÜzerinde, aleyhineon temaslı üstlüğü, upon oturmayı, against ise husumet ve aleyhtelik yönünü verirGüçlü
Almancaauf, über, gegenÜzerinde, üstünde, aleyhineauf zemine temas eden üstlüğü, gegen ise karşıtlık ve aleyhte oluşu karşılarGüçlü
Fransızcasur, au-dessus, contreÜstünde, aleyhindesur doğrudan temaslı konumu, contre ise aleyhtelik ve muhalefeti yansıtırGüçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
Hükmî ve fiilî istilâ (fiziksel üstte olma)Üzerine kurulma, binme, oturmaBinitlere, gemiye ve arşa oturma veya çıkma bağlamı (Âl-i İmrân 3:144, Mü'minûn 23:28, Zuhruf 43:13)
İlzâm ve vücûb (hukuki yükümlülük)Üzerine borç olma, sorumluluk kılınmaHac, keffaret, adak ve şer'i mükellefiyet bildiren ayetler (Âl-i İmrân 3:97, Bakara 2:183)
Temkîn ve hidâyet (zemin teşkil etme)Bir ilke, rehberlik veya sağlam zemin üzerinde bulunmaHidayet, basiret veya taassup üzere olma tasvirleri (Bakara 2:5, Hacc 22:67)
Zarar ve aleyhtelik (zararına olma)Aleyhine dönme, aleyhte delil veya baskı oluşturmaİnsanın kendi aleyhine şahitlik etmesi veya günahın aleyhte dönmesi (İsrâ 17:15, Fussilet 41:46)
Ta'lîl (sebebiyle, karşılığında)Sebep ve gerekçe bildirme (-den ötürü)Hidayet sebebiyle tekbir getirme ve şükretme bağlamları (Bakara 2:185, Hacc 22:37)
Kudret ve hâkimiyet (tasarruf üstünlüğü)Bir şey üzerinde mutlak yetki ve şahitlik sahibi olmaAllah'ın her şeye gücü yetmesi ve gözetici olması (Bakara 2:20, Mâide 5:120)

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİstivâ ve kudret sıfatıAllah'ın arş üzerine istivâsı ve her şey üzerindeki kudreti tartışmalarında teşbihten tenzihe geçişMekânsal bir temas veya oturmadan, mutlak hâkimiyet ve ontolojik üstünlük manasına yoğunlaşma
FıkıhZimmet ve borçlar hukukuKişinin üzerine yükümlülük veya borç terettüp etmesi (lehu / aleyhi ayrımı)Bir hakkın sübûtu yerine bir borcun zimmete terettüp etmesi ve bağlayıcılık kazanması
TefsirHarf-i cerlerin tazmini ve vücûhEdatın geçtiği yerde gizli bir fiili tazmin edip etmediği veya hangi manayı karşıladığıAyetin siyâkına göre isti'lâ, musâhabe, ta'lîl veya aleyhtelik yönünün öne çıkması
HadisOtorite, tebliğ ve ahlaki mükellefiyetPeygamber'in ümmet üzerindeki velayeti, selam verme ve ahlaki borçluluk ifadeleriİnsanın üzerine vacip olan haklar ve sorumluluk sınırlarının belirlenmesi

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniTeşri ve kullukİlahi teklif ve sorumluluk zeminiİnsana ahlaki ve ontolojik ödevler yükleyerek onu sorumlu kılmaDinin teklif karakterini kurar; kul ilahi hitabın muhatabı ve mükellefidirKesin
İlmiEpistemoloji ve metodolojiSağlam zemin (bürhan / hüccet)Bilginin havada kalmayıp sağlam bir temel üzerine oturmasıBilişsel inşa faaliyetinin keyfilikten kurtulup delil üzerine bina edilmesiGüçlü
SiyasiHukuk düzeni ve meşruiyetVelayet, hâkimiyet ve yetkiYöneticinin tebaa veya kurumlar üzerindeki hukuki tasarruf hakkıOtoritenin keyfi baskı değil, anayasal ve ilahi bir emanet olarak iş görmesiGüçlü
İktisadiBorçlar ve mali yükümlülüklerZimmet, tazminat ve borçlulukHak sahibine karşı mali bir mükellefiyetin borçlunun zimmetine geçmesiSözleşmelerde borç doğuran ilişkilerin hukuken bağlayıcı çerçevesini kurarKesin

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerÜst küme, potansiyel farkı veya yerçekimi etkisiBir alanın diğer alan üzerinde tanımlı olması, yüksek potansiyelden alçağa doğru etkiyen gradyan vektörüGüçlü
Beşeri bilimlerNormatif yükümlülük ve hiyerarşik otoriteHukukta bir borcun süjenin pasifine yazılması, sosyolojide meşru iktidarın toplumsal zemin üzerindeki hâkimiyetiKesin

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiEdatı Türkçedeki basit '-de/-da' veya '-e/-a' ekleriyle eşitleyerek onda saklı olan hâkimiyet, yük ve zemin kurma işlevini göz ardı etmek
Kur'an içi daha geniş anlamعلى yalnızca bulunma veya yönelme değil; bir ilkenin üzerinde sebat etme (isti'lâ), bir borcun altına girme (vücûb) veya aleyhte sonuç doğurma (darar) bağıntısı kurar
Yanlış anlamanın doğuracağı hataÖrneğin hidayet üzere olmayı (alâ hüden) pasif bir kabulleniş sanmak veya ilahi tekliflerin insan üzerindeki bağlayıcı hukuki niteliğini tavsiye düzeyine indirgemek

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın en kurucu edatlarından biri olarak ahlaki, hukuki, teolojik ve ontolojik tüm ilişkilerde üstünlük, yükümlülük ve zemin dinamiklerini tek başına tayin eder.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Hidayet ve dalalet tasvirlerinde (Bakara 2:5), teklif ve şeriat hükümlerinde (Bakara 2:183), ilahi kudret ve hâkimiyet beyanlarında (Bakara 2:20, Tâhâ 20:5) ve nefsin kendi aleyhine işlediği amellerde (İsrâ 17:15).
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Dinin sadece soyut bir inanç olduğunu zanneden algıyı yıkarak, her imanın insan üzerine bir ahlaki borç ve amel yüklediğini, her tercihin de ya lehte bir zemin ya aleyhte bir vebal doğurduğunu gösterir.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamBir cismin başka bir cismin üzerine çıkması, onun yüzeyine oturması ve onu fiilen kaplaması.
  • Soyut anlamBir ilkenin zemin oluşturması, bir iradenin diğerine üstünlük kurması, bir görevin zimmete borç olarak yüklenmesi veya bir amelin failin aleyhine dönmesi.
  • Sistematik karşılıkOntolojik hiyerarşi, normatif bağlayıcılık ve eksiksiz sorumluluk atfı mekanizması.
  • LaTeX modeliR(A,B)=sup⁡(A→B)∪Ω(A≻B)
  • LaTeX açıklamasıModelde A fail veya ilahi kaynağı, B muhatap veya zemini temsil eder. sup⁡(A→B) bileşeni, A'nın B üzerinde kurduğu dikey üstünlük, kapsama ve zemin oluşturma ilişkisini gösterir; Ω(A≻B) bileşeni ise bu üstünlüğün B üzerinde doğurduğu hukuki yükümlülük, aleyhtelik veya normatif bağlayıcılık alanını ifade eder. İkisinin birleşimi olan R(A,B), على edatının Kur'an'daki kurucu ilişki matrisini simgeler.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ع