كلم

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ك-ل-م44 sîga, 139 mücavir kök, 71 ayet, 32 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.فوهتممكَلِمَةٌكلمحرفسبقأنسكهلبِكَلِمَةٍأيدكَلِمَةُالْكَلِمَنفد

KökSîga 44Ayet 71Sure 32Mücavir 139

▶ Ağı aç (3B)

كلم

ك - ل - م

KÖK
  • 75 geçiş
  • 71 ayet
  • 44 sîga
  • 12 sözlük

Kur'an'daki karşılığı: Kelime

Notlarım

Sözlükler(12)

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR2.142 harf
الكاف واللام والميم معهما ك ل م، ك م ل، ل ك م، م ك ل، م ل ك كلهن مستعملات كلم: الكَلْم: الجرح، والجميع: الكلُوم. كلمته أكلِمه كَلماً، وأنا كالمٌ، وهو مَكلومٌ. أي: جرحته. وكَليمُك: الذي يُكَلِّمك وتُكَلِّمه. والكَلِمةُ: لغة حجازية، والكِلْمةُ: تميمية، والجميع: الكَلِمُ والكِلَمُ، هكذا حكي عن رؤبة: لا يسمع الرَّكبُ به رجع الكِلَمْ كمل: كَمَلَ الشيء يكمُل كَمالاً، ولغة أخرى: كَمُلَ يكمُلُ فهو كامل
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR977 harf
الكَلامُ: اسم جنسٍ يقع على القليل والكثير. والكَلِمُ لا يكون أقلّ من ثلاث كلمات؛ لأنَّه جمع كَلِمَةٍ، مثل نَبِقَةٍ ونَبِقٍ. ولهذا قال سيبويه: هذا بابُ علم ما الكَلِمُ من العربية، ولم يقل: ما الكلامُ، لأنَّه أراد نفس ثلاثة أشياء: الاسم والفعل والحرف، فجاء بما لا يكون إلا جمعاً، وترك ما يمكن أن يقع على الواحد والجماعة. وتميمٌ تقول: هي كَلِمَةٌ بكسر الكاف. وحكى الفراء فيها ثلاث لغات: كَلِمَةٌ،
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR10.156 harf
ك ل م كلم ، كمل ، لكم ، لمك ، ملك ، مكل : مستعملات . كلم : قال الليث : الكَلْمُ : الجَرْحُ ، والجميع : كُلُومٌ ، وتقول : كلَمْتُه وأَنا أَكْلِمُه كَلْماً وأَنا كالِمٌ ، وهو مَكْلُومٌ . وقال الله جل وَعَزَّ : ( عَلَيْهِم أَخْرَجْنَا لَهُمْ دَآبَّةً مِّنَ الاَرْضِ ) ( النمل : 82 ) . قال الفرَّاءُ : اجْتَمَعَ القُرَّاءُ على تشديد تُكَلِّمُهُم وهو من الكَلام وحَدَّثِني بعض المُحَدِّثِينَ أَنه قُرىءِ
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR6.927 harf
(باب الكاف واللام وما يثلثهما) (كلم) الكاف واللام والميم أصلانِ: أحدهما يدلُّ على نطقٍ مُفهِم، والآخَر على جراح. فالأوّل الكَلام. تقول: كلّمته أُكلّمه تكليماً؛ وهو كَليمِي إذا كلّمك أو كلَّمتَه. ثمَّ يتَّسِعون فيسمُّون اللفظةَ الواحدة المُفهِمَةَ كلمة، والقِصَّةَ كلمة، والقصيدةَ بطولها كلمة. ويجمعون الكلمةَ كلماتٍ وكَلِماً. قال الله تعالى: ﴿يُحرِّفُونَ الكَلِمَ عَنْ مَوَاضِعِهِ﴾ [النساء 46،
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR5.800 harf
- الكلم: التأثير المدرك بإحدى الحاستين، فالكلام: مدرك بحاسة السمع، والكلم: بحاسة البصر، وكلمته: جرحته جراحة بان تأثيرها، ولاجتماعهما في ذلك قال الشاعر: *والكلم الأصيل كأرغب الكلم* * (هذا عجز بيت لطرفة بن العبد من أبيات له يهدد المسيب بن علس، والبيت بتمامه: بحسام سيفك أو لسانك وال * كلم والأصيل كأرغب الكلم وهو في ديوانه ص 87؛ والصناعتين ص 439؛ والمعاني الكبير 2/823) الكلم الأول جمع كلمة، والثاني
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR344 harf
ك ل م سمعته يتكلّم بكذا وكلّمته وكالمته وكانا متصارمين فصارا يتكالمان‏.‏ وموسى كليم الله‏.‏ ونطق بكلمة فصيحة وبكلمات فصاح وبلكمٍ وجاء بمراهم الكلام من أطايب الكلام‏.‏ ورجل كليم‏:‏ منطيق‏.‏ وكلم فلان وكلّم فهو كليم ومكلم وهم كلمى وبه كلم وكلام وكلوم‏.‏ ومن المجاز‏:‏ حفظت كلمة الحويدرة لقصيدته وهذه كلمة شاعرة وهذا مما يكلم العرض والدين‏.‏
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR7.372 harf
القرآنُ: كلامُ الله وكَلِمُ الله وكَلِماتُه وكِلِمته، وكلامُ الله لا يُحدّ ولا يُعدّ، وهو غير مخلوق، تعالى الله عما يقول الـمُفْتَرُون علُوّاً كبيراً. وفي الحديث: أَعوذ بِكلماتِ الله التامّاتِ؛ قيل: هي القرآن؛ قال ابن الأَثير: إنما وَصَف كلامه بالتَّمام لأَنه لا يجوز أَن يكون في شيء من كلامه نَقْص أَو عَيْب كما يكون في كلام الناس، وقيل: معنى التمام ههنا أَنها تنفع الـمُتَعَوِّذ بها وتحفظه من
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR781 harf
* ك م م * * الكَلاَمُ * اسم جنس يقع على القليل والكثير و * الكَلِمُ * لا يكون أقل من ثلاث كلمات لأنه جمع * كَملةٍ * مثل نبقة ونبق وفيها ثلاث لغات كلمة وكلمة وكلمة و * الكَلِمةُ * أيضا القصيدة بطولها و * الكَلِيم * ُ الذي يكلمك و * كَلَّمهُ * * تَكْليماً * و * كِلاّما * مثل كذبه تكذيبا وكذبا و * تَكَلَّمً * كلمة وبكلمة و * كالمَهُ * جاوبه و * تَكَالَما * بعد التهاجر وكانا متهاجرين فأصبحا يتكالمان
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR8.333 harf
| | ( الكَلاَمُ : القَوْلُ ) مَعْرُوفٌ ، ( او مَا كَانَ | مُكْتَفِيًا بِنَفْسِهِ ) ، وهو الجُمْلَة والقَوْلُ ما لَمْ | يَكُن مُكْتَفِيًا بِنَفْسِهِ ، وهو الجُزْءُ من الجُمْلَة ، | ( ( ومِن أَدَلِّ الدَّلِيلِ على الفَرْق بَيْن | الكَلاَم والقَوْل إجماعُ النَّاسِ على أَنْ | يَقُولُوا : القُرآنُ كَلامُ اللهِ ، ولا يَقُولُوا : | القُرآنُ قَولُ اللهِ ، وذَلِك أَنَّ هَذَا مَوضِعٌ | [ ضَيِّقٌ ]
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR1.695 harf
كَالَمَهُ 3 كَالَمَهُ ذ i. q. نَاطَقَهُ. (TA in art. نطق.) تَكَلَّمَ غَنْهُ 5 تَكَلَّمَ غَنْهُ ذ He spoke for him; syn. عَبَّرَ. (S, Msb, art. عبر.) تَكَالَمَا 6 تَكَالَمَا ذ They spoke, talked, or discoursed, each with the other. (S, * M.) كَلِمَةٌ كَلِمَةٌ ذ A word: (Kull, 301:) an expression: (K:) a proposition: a sentence: [a saying:] an argument. (Kull.) An assertion: an expression of
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR1.785 harf
كَلَمَ كَلَمَ I , U ( n. ac. كَلْم 1 ), a. Wounded, hurt. كَلَّمَ كَلَّمَ II , a. Spoke to, addressed, accosted; talked to, conversed with. b. see I . كَاْلَمَ كَاْلَمَ III , a. Talked, conversed with. تَكَلَّمَ تَكَلَّمَ V a. [ acc. or Bi ], Spoke; uttered ( words ). تَكَاْلَمَ تَكَاْلَمَ VI , a. Talked, conversed. كَلْم كَلْم 1 , ( pl. كِلَاْم 23 , كُلُوْم 27 ), a. Wound.
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR yok53.109 harf
كلم كَلَمَ - يَكْلِمُ - كَلام - كَلِم - كَلِمَة - كَلِمَات - كَلَّمَ - يُكَلِّمُ - تَكْلِيْم - تَكَلَّمَ - يَتَكَلَّمُ كَلَمَ - يَكْلِمُ + كائن + كائناً: يرسل إليه قولاً أو معنى، وذلك بشكل رمزي، وعبر أحد وسائل التواصل: الصوتي أو الصوري أو الإشاراتي كَلام: اسم فعل " كَلَمَ - يَكْلِمُ ": وهو كذلك بمعنى مفعول: نتيجة وحاصل فعل "كَلَمَ - يَكْلِمُ
Tamamını oku

Sîgalar(44)

Mücavir kökler139 mücavir (364 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. حرف

    4 ortak ayet · Haraf dağın sivri ucu, bıçağın ağzı demektir

  2. سبق

    6 ortak ayet · Yarış meydanı demektir

  3. مريم

    5 ortak ayet · Meryem

  4. كهل

    2 ortak ayet · Ve yetişkin

  5. تمم

    4 ortak ayet · Çiçeklenmiş ağaç demektir

  6. بدل

    5 ortak ayet · Bedr dolunay demektir

  7. أيد

    3 ortak ayet · Yed el veya kol demektir

  8. عيسى

    4 ortak ayet · İsa

  9. أنس

    12 ortak ayet · Ok tan yayın iç tarafna üns, dış tarafına vahş denemektedir

  10. روح

    5 ortak ayet · Reyhan kokulu çiçeğin adıdır

  11. فوه

    3 ortak ayet · Onların ağızları ile

  12. نفد

    2 ortak ayet · Tükenir

Geçtiği ayetler(71)

  1. وَتَمَّتْ كَلِمَةُ رَبِّكَ صِدْقًا وَعَدْلًا لَا مُبَدِّلَ لِكَلِمَاتِهِ وَهُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ

    KelimeRabbının sözü; doğruluk ve adalet yönünden tam kemalindedir. O’nun sözlerini değiştirebilecek yoktur. O; Semi’dir, Alim’dir.

  2. … يُسْتَضْعَفُونَ مَشَارِقَ الْأَرْضِ وَمَغَارِبَهَا الَّتِي بَارَكْنَا فِيهَا وَتَمَّتْ كَلِمَةُ رَبِّكَ الْحُسْنَى عَلَى بَنِي إِسْرَائِيلَ بِمَا صَبَرُوا وَدَمَّرْنَا …

    KelimeHor görülmüş olan kavmi de, bereketlendirdiğimiz yerin doğularına ve batılarına mirasçı kıldık. Rabbının İsrailoğullarına vukü bulan güzel sözü de onların sabretmelerinden dolayı yerini buldu. Firavun’un da, kavminin de yapmakta ve yükselmekte oldukları şeyleri harab ettik.

  3. كَذَلِكَ حَقَّتْ كَلِمَةُ رَبِّكَ عَلَى الَّذِينَ فَسَقُوا أَنَّهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ

    KelimeBöylece, fasık olanların iman etmeyeceklerine dair Rabbının sözü gerçekleşti.

  4. إِنَّ الَّذِينَ حَقَّتْ عَلَيْهِمْ كَلِمَةُ رَبِّكَ لَا يُؤْمِنُونَ

    KelimeDoğrusu, üzerlerine Rabbının sözü hak olanlar inanmazlar.

  5. إِلَّا مَنْ رَحِمَ رَبُّكَ وَلِذَلِكَ خَلَقَهُمْ وَتَمَّتْ كَلِمَةُ رَبِّكَ لَأَمْلَأَنَّ جَهَنَّمَ مِنَ الْجِنَّةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ

    KelimeEsasen onları bunun için yaratmıştır. Rabbının rahmet ettikleri müstesnadır. Bununla beraber, Rabbının şu sözü de tamamen yerine gelmiştir: Şüphesiz ki Ben, cehennemi hep insan ve cinn ile dolduracağım.

  6. أَفَمَنْ حَقَّ عَلَيْهِ كَلِمَةُ الْعَذَابِ أَفَأَنْتَ تُنْقِذُ مَنْ فِي النَّارِ

    KelimeHakkında azab hükmü gerçekleşmiş kimseyi mi? Ateşte olanı sen mi kurtaracaksın?

  7. … وَيُنْذِرُونَكُمْ لِقَاءَ يَوْمِكُمْ هَذَا قَالُوا بَلَى وَلَكِنْ حَقَّتْ كَلِمَةُ الْعَذَابِ عَلَى الْكَافِرِينَ

    KelimeKüfredenler bölük bölük cehenneme sürüldü. Oraya vardıklarında kapıları açıldı ve bekçileri onlara dediler ki: İçinizden, size Rabbınızın ayetlerini okuyan ve bugüne kavuşacağınızı ihtar eden elçiler gelmedi mi? Onlar da: Evet, dediler. Fakat azab sözü küfredenlerin üzerine hak oldu.

  8. وَكَذَلِكَ حَقَّتْ كَلِمَةُ رَبِّكَ عَلَى الَّذِينَ كَفَرُوا أَنَّهُمْ أَصْحَابُ النَّارِ

    KelimeBöylece küfredenlerin cehennemlik olduklarına dair Rabbının sözü gerçekleşti.

  9. أَمْ لَهُمْ شُرَكَاءُ شَرَعُوا لَهُمْ مِنَ الدِّينِ مَا لَمْ يَأْذَنْ بِهِ اللَّهُ وَلَوْلَا كَلِمَةُ الْفَصْلِ لَقُضِيَ بَيْنَهُمْ وَإِنَّ الظَّالِمِينَ لَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ

    KelimeYoksa Allah’ın izin vermediği bir şeyi, dinde onlara şeriat kılacak ortakları mı var? Şayet kesin söz bulunmayacak olsaydı; aralarında derhal hüküm verilirdi. Doğrusu zalimlere elim bir azab vardır.

Sîga sayfası: بِكَلِمَاتِهِ

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökكلم
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerقول, نطق, لفظ
Zıt Kökصمت
Çekirdek Özet 1Bir varlık veya zihin üzerinde belirgin iz, tesir ve yarık bırakan vuruş veya ses
Çekirdek Özet 2Muhatapta doğrudan iz bırakan, iradeyi bağlayan ve varlığı inşa eden ilahi hitap ve bildirim
Çekirdek Özet 3Varlık mertebelerini vareden ve hukuki-ahlaki bağlayıcılık üreten ontolojik ve semantik kurucu birim
Kritik Hata RiskiKökün yalnızca zihinsel veya sesletimsel bir sözcük sanılıp faili bağlayan ve gerçekliği biçimlendiren ontolojik tesir boyutunun göz ardı edilmesi

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
كلKuşatma, ağırlık yükleme, varlığı bütünüyle kavrama ve baskı uygulama; nitekim كلل kökünde yorgunluk ve kuşatıcı taç, كلف kökünde sorumluluk ve yükümlülük, كلأ kökünde çepeçevre koruma ve gözetme, كلب kökünde yapışıp bırakmama anlamı bulunurمKuşatıcı ve ağırlık taşıyan gücün belirgin bir temas noktasına toplanarak yüzeyde veya zihinde silinmez bir iz, yarık ve algılanabilir somut tesir meydana getirmesi

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
كAvuç içi; kavrama, eğme, kaplamaMuhatabı veya nesneyi kavrayan, içine alan ve üzerine yönelen müdahale
لÇoban değneği, üvendire; yöneltme, öğretme, bağlamaİradeyi belirli bir hedefe sevk eden, yönlendiren ve bağlayan sevk edici güç
مSu; akış, çokluk, derinlikMaddi veya manevi zemine nüfuz eden, yayılan ve orada kalıcı iz bırakan derinlik
كلمKuşatıcı bir iradenin sevk edici bir güçle yönelip muhatabın yapısında derin bir iz ve yarık bırakmasıSesin veya vuruşun muhataba ulaşıp onda zihnen veya bedenen silinmez bir tesir ve yaralanma oluşturması

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBeden veya deri üzerinde açılan, duyularla fark edilen derin yara, yarık ve kesik izi
Cahiliye şiiri kullanımıTarafe b. el-Abd divanında dilin ve kılıcın bıraktığı derin yaranın benzerliğini anlatırken kökü hem söz hem yara anlamında kullanır: بحسام سيفك أو لسانك وال / كلم الأصيل كأرغب الكلم
Erken Arapça kullanımRu'be b. el-Accâc recezinde sesin ve sözlerin çölde yankılanıp duyulmasını şu mısra ile tasvir eder: لا يسمع الرَّكبُ به رجع الكِلَمْ

Kaynak Kitābü'l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, el-Müfredât, Tarafe b. el-Abd Dîvânı.

Sami etimolojik katman

Sami dillerinde كلم kökü iki temel semantik damarın kesişiminde yer alır. Erken Sami katmanında kökün asli fiziksel nüvesi bir yüzeyi zedelemek, oymak, yaralamak ve bu suretle üzerinde görünür bir iz bırakmaktır. İbrancede yer alan benzer ses öbekleri ve Aramice/Süryanice türevler incelendiğinde, konuşma ve kelam eyleminin havada kaybolup giden bir ses dalgası değil, muhatabın bilincinde açılan derin bir çentik ve kalıcı bir iz olarak kavrandığı görülür. Arapçada kök bu iki boyutu eksiksiz muhafaza etmiş; hem bedendeki derin yarayı hem de işitme duyusuyla kavranıp zihne nakşedilen anlamlı ve derli toplu ibareyi ifade etmiştir. Kökün ontolojik derinliği, sesin fiziksel bir darbe gibi muhataba tesir etmesi ve gerçekliği dönüştürmesi fikrine dayanır.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, Maqāyīs al-Lugha, David Cohen Semitic Roots.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönYaralama ve derin tesir bırakma ile anlamlı söz söyleme arasındaki doğrudan semantik bağDil ile yaralamak ve kılıç ile yaralamak aynı kök mantığıyla iz bırakma eylemidirKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice ve Süryanicede iz bırakma, yaralama ve sembolik çentik atma anlamındaki köklerle fonetik ve semantik akrabalıkSesin bir nesne gibi fırlatılıp alıcıda iz ve hüküm üretmesi ortak Sami algısıdırGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik katmanda sert bir cisimle yüzeyi çizme, oyma ve belirteç koyma eylemleriFiziksel çizikten dilsel simgeye geçiş evresinin erken izleriMuhtemel

Kaynak Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Brown-Driver-Briggs.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
كلمAnlamlıYaralamak, iz bırakmak, anlamlı söz söylemekBeden üzerinde yara açmak veya zihinde iz bırakan hitapta bulunmakHedef kök; Kur'an'da geçer
كملAnlamlıBütünlenmek, tamama ermekBir şeyin bütün cüzlerinin ve niteliklerinin eksiksiz hale gelmesiKur'an'da geçer; parçaların kemale ermesi
لكمAnlamlıYumrukla vurmak, darbe indirmekElin yumruk yapılarak hedefe sert ve sarsıcı biçimde vurulmasıKur'an'da geçer; fiziksel çarpma ve iz bırakma bağı
لمكAnlamlıGöz sürmesi çekmek, düzeltmekNesnenin yüzeyini sıvamak, çizgi çekmek ve belirgin kılmakKur'an'da geçmez; sözlüklerde müsta'meldir
مكلAnlamlıKuyunun suyu çekilmek, az su kalmakSuyun dipte toplanıp azalması, kaynağın daralmasıKur'an'da geçmez; sözlüklerde müsta'meldir
ملكAnlamlıTutmak, yetki sahibi olmak, yönetmekBir şeyi tasarrufu altına alıp onda tam tasarruf ve kudret sahibi olmakKur'an'da geçer; otorite ve bağlayıcılık bağı

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
كلمMerkezİz bırakan, bağlayıcı ve anlamlı hitapMuhatap üzerinde mutlaka tesir, yarık ve hukuki-ontolojik sonuç doğuran sözKendi içinde tam ve müstakil anlam taşıyan lafız ve irade beyanı
قولKomşuİrade beyanı ve genel söz söylemeZihindeki düşüncenin dile dökülmesi; iz bırakma veya cümle olma zorunluluğu yokturHer türlü söz, iddia ve aktarım için kullanılan en genel kök
نطقKomşuSesli ve harfli telaffuz, artikülasyonDüşüncenin sesli ve düzenli harfler kalıbında dışa vurulmasıHayvanların ve cansızların da sesli bildirimi için kullanılabilen telaffuz
لفظKomşuAğızdan ses veya nesne atmakAnlamlı olup olmadığına bakılmaksızın ağızdan çıkarılan ses birimiSözün fiziksel çıkışına odaklanan, tesir ve iz şartı aramayan form
صمتZıtSusmak, ses çıkarmamakBilinçli olarak sözü kesmek ve muhatapta sesle iz bırakmaktan çekinmekSöz ve hitabın tamamen kesildiği eylemsizlik durumu

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
Arapçaكلمİz bırakan hitap, yara, kurucu sözMuhatapta derin tesir icra eden ve varlığı bağlayan dilsel birimKesin
Latinceverbum, vulnusSöz, kelam ve bedensel yaraVerbum sözün bildirimsel gücünü, vulnus ise kökün yaralama damarını ayrı ayrı karşılarGüçlü
İngilizceword, wound, discourseKelime, yara, söylem ve hitapWord dilsel birimi verirken kökün tesir ve yara boyutunu wound kelimesi tamamlarGüçlü
AlmancaWort, Wunde, RedeSöz, yara ve hitapWort kavramsal içeriği taşır; Wunde ise kökün somut yara ve iz bırakma nüvesini yansıtırGüçlü
Fransızcaverbe, parole, blessureKurucu söz, konuşma ve yaraVerbe ontolojik ve fiili kuruculuğu, blessure ise fiziksel yaralanma boyutunu verirGüçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Littré Dictionnaire de la langue française.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
كَلِمَةُDeğişmez ilahi hüküm, takdir ve vaatTarihsel ve uhrevi akıbeti belirleyen kesinleşmiş ilahi karar bağlamında; Yûnus 10:96, Zümer 39:19
كَلَامَİlahi vahiy, indirilen buyruk ve hitapDoğrudan işitilen ve tahrif edilmeye çalışılan ilahi metin bağlamında; Bakara 2:75, Tevbe 9:6
كَلَّمَ / يُكَلِّمُVasıtasız veya perde arkasından doğrudan hitap etmekAllah'ın peygamberlerle doğrudan konuşması ve kıyamette inkarcılarla konuşmayacağı bağlamında; Bakara 2:253, Âl-i İmrân 3:77
الْكَلِمَYerleşik ilahi lafızlar ve metin parçalarıEhl-i kitabın tahrif ettiği, anlamını kaydırdığı kutsal metin ibareleri bağlamında; Nisâ 4:46, Mâide 5:13
بِكَلِمَاتٍ / بِكَلِمَاتِهِVarlığı idare eden kozmik ve teşrii kanunlarİbrahim'in imtihan edildiği ilkeler ve hakkın gerçekleşmesini sağlayan ilahi irade bağlamında; Bakara 2:124, Enfâl 8:7
كَلِمَةٍHz. İsa'nın varoluş sebebi olan ilahi yaratma emriAnne rahminde vasıtasız olarak Kün emriyle var edilen peygamber bağlamında; Âl-i İmrân 3:45, Nisâ 4:171

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamKelamullah ve ilahi sıfatlarKur'an'ın mahluk olup olmadığı, kelam-ı nefsi ve kelam-ı lafzi ayrımıVarlığı yoktan var eden ve zatla kaim olan ezeli hitap boyutu
FıkıhHukuki irade beyanları ve akitlerAkitlerin kurulmasında lafızların bağlayıcılığı, yemin ve talak ifadelerinin hükmüHukuki sonuç doğuran, kişiyi borç altına sokan bağlayıcı irade ifadesi
TefsirTahrif ve tevil yöntemleriKelimelerin yerlerinden kaydırılması ve ilahi kelimelerin tükenmezliğiMetnin lafız ve mana bütünlüğü ile tarihsel bağlamdaki sarsılmazlığı
HadisCevamiu'l-kelim ve dualarHz. Peygamber'e az sözle çok anlam ifade etme kabiliyetinin verilmesiMuhatapta en yüksek hidayet ve irşat izi bırakan hikmetli söz kalıpları

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
Diniİlahi bildirim ve ontolojiYaratıcı emir ve vahiyVarlığı inşa etmek ve insanı sorumlu kılmakAllah'ın Kün emriyle varlığı yaratması ve peygamberlerine hitap ederek dini kurmasıKesin
İlmiEpistemoloji ve mantıkAnlamlı önerme ve kavramHakikati temsil etmek ve bilgiyi aktarmakZihindeki yargının başkasına aktarılabilen ve doğruluk değeri taşıyan sözel forma bürünmesiGüçlü
SiyasiHukuk ve otoriteYasa, ferman ve antlaşmaToplumsal düzeni bağlamak ve otoriteyi kurmakEgemen iradenin tebaa üzerinde bağlayıcı hukuk normları ihdas etmesiGüçlü
İktisadiAkdi ilişkiler ve taahhütİcap ve kabul beyanıMülkiyet transferini meşrulaştırmak ve borç doğurmakİki tarafın iradelerini sözleşme lafızlarıyla bağlayarak iktisadi mübadeleyi gerçekleştirmesiGüçlü

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerKuantum durum çöküşü veya bilgisayar yürütme koduPotansiyel durumların kesin bir komutla belirli bir fiziksel gerçekliğe indirgenmesi ve sistemde kalıcı kayıt açmasıGüçlü
Beşeri bilimlerEdimsel söz eylemi (performatif edim)Söylendiği anda yeni bir hukuki ve toplumsal gerçeklik kuran, faili bağlayan bildirimKesin

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökün sadece gramatikal bir sözcük veya zihinsel iletişime yarayan etkisiz bir ses öbeği olarak algılanması
Kur'an içi daha geniş anlamKelimenin bizzat bir varlığı (Hz. İsa), ilahi kaderi, kozmik yaratma buyruğunu ve hukuki bağlayıcılığı içeren ontolojik bir fail olması
Yanlış anlamanın doğuracağı hataİlahi hitabın dönüştürücü ve bağlayıcı gücünün unutulması; vahyin sıradan bir metne, kelamın ise yaptırımsız felsefi tartışmalara indirgenmesi

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın hem ontolojik yaratılış teorisini (kelime ile var olma) hem de nübüvvet ve vahiy irtibatını (kelamullah) kuran merkez kök olduğu için
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Yaratılış ve İsa peygamberin doğumu ayetlerinde, Musa'nın teklim sıfatıyla anıldığı kıssalarda ve ilahi hükmün değişmezliğini bildiren tevhidi pasajlarda
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Sözün sadece zihinde kalan soyut bir imge olduğu zannını yıkar; kelamın muhatapta fiilen iz bırakan, tarihi ve kaderi belirleyen bir eylem olduğunu gösterir

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamBeden veya zemin üzerinde derin iz, kesik ve yara açarak kendini belli eden fiziksel tesir.
  • Soyut anlamBir iradenin harici gerçeklikte veya zihinde kalıcı hüküm, anlam ve bağlayıcılık üreten tamamlanmış hitabı.
  • Sistematik karşılıkVarlık aleminde yaratılışı, beşeri alemde ise ahlaki ve hukuki yükümlülüğü başlatan kurucu normatif kod.
  • LaTeX modeliK=ΔΨ⋅∫t0t1I(t) dt  ⟹  Ω
  • LaTeX açıklamasıModelde K kelamın meydana getirdiği ontolojik ve semantik izi temsil eder. ΔΨ hitabın yöneldiği zeminde veya muhatabın bilincinde meydana gelen durum değişikliğidir. I(t) zaman boyunca aktarılan irade ve tesir yoğunluğudur. Bu integral etki, neticede Ω ile gösterilen yeni, bağlayıcı ve geri döndürülemez bir varoluşsal veya hukuki gerçekliğe yol açar.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ك