نفي
ن - ف - ي
KÖK- 1 geçiş
- 1 ayet
- 1 sîga
- 10 sözlük
Kur'an'daki karşılığı: Sürülürler
Bu sayfa şu yazımları da kapsar: نفى
Notlarım
Sözlükler(10)
Kitâbu'l-'Ayn
Halîl b. Ahmed · 8. yyTR2.671 harfباب النون والفاء و و ا ي ء معهما
ن ف ي، ن ي ف، ف ن ي، ي ف ن، ن أ ف، أ ن ف، أ ف ن مستعملات
نفي:
نفيت الرّجلّ وغَيرَه نَفْياً إذا طردتَه، فهو منفيّ، قال الله تعالى: "أو يُنْفَوْا من الأرض".
ويقال: معناه: السّجْنُ.
والانتفاء من الولد: أن يتبرّأ منه.
والنُّفاية من الدّراهم وغيرها: المنفيّ القليل مثل البُراية والنُّحاتة.
ونَفِيُّ الرّيح: ما نَفَى من التّراب في أُصُول الحِيطان ونحوِه، وكذلك نَفِيُّ
Tehzîbu'l-Luğa
Ezherî · 10. yyTR11.611 harfMadde başı: نفىن ف ( و ا ي ء )
نفى ، ناف ، فنا ، فان ، إنف ، ينف ، أفن ، وفن ، فون ، فنو ، نفو ، إفن .
ينف : يَنُوف : اسمُ جَبلٍ في البادية .
نفى : اللّيث : نَفَيْت الرَّجُلَ وغيرَه نَفْياً ، إذا طَرَدْته ، فهو مَنْفِيّ : قال الله تعالى : ( أَوْ يُنفَوْاْ مِنَ الاَرْضِ ) ( المائدة : 33 ) .
قال بعضهم : معناه : مَن قَتله فَدَمُه هَدَرٌ ، أي لا يُطالب قاتلُه بدَمِه .
وقيل : أو يُنْفوا من الأرض : يُقاتلون حينما
Mekâyîsü'l-Luğa
İbn Fâris · 11. yyTR10.740 harf(باب النون والفاء وما يثلثهما)
(نفق) النون والفاء والقاف أصلانِ صحيحان، يدلُّ أحدُهما على انقطاعِ شيءٍ وذَهابه، والآخر على إخفاءِ شيءٍ وإغماضِه. ومَتَى حُصِّل الكلامُ فيهما تقارَبا.
فالأوَّل: نَفَقَت الدّابةُ نُفوقاً: ماتت، ونَفَق السِّعر نَفَاقاً، وذلك أنَّه يمضي فلا يَكْسُد ولا يَقِف. وأنْفَقوا: نَفَقت سُوقُهم. والنَّفَقة لأنَّها تمضي لوجهها. ونفَق الشيءُ: فني يقال قد نَفِقَتْ نفقةُ القوم.
Esâsü'l-Belâğa
Zemahşerî · 12. yyTR592 harfن ف ي
نفيته من المكان: نحيّته عنه فانتفى.
ونفي فلانٌ من البلد: أخرج وسيّر " أو ينفو من الأرض " وانتفى شعره: تساقط.
وانتفى الشجر من الوادي: ذهب.
وانتفى من ولده وانتفى من الأمر.
وهذه نفاية المتاع ونفيته.
وهو من النفايات والنّفى.
وهذا نفيّ الريح: لما يبقى من التّراب الذي تأتى به في أصول الحيطان.
ونفي المطر ونفايته: لرشاشه ونفيّ الرشاء: لما يترشّش منه على ظهر
Lisânü'l-Arab
İbn Manzûr · 13. yyTR6.339 harfنفَى الشيءُ يَنْفِي نَفْياً: تنَحَّى، ونفَيْتُه أنا نَفْياً؛ قال الأَزهري: ومن هذا يقال نَفَى شَعَرُ فلان يَنْفي إِذا ثارَ واشْعانَّ؛ ومنه قول محمد بن كعب القُرَظي لعُمر بن عبد العزيز حين اسْتُخْلِفَ فرآه شَعِثاً فأَدام النظر إِليه فقال له عمر: ما لَك تُديمُ النظر إِليَّ؟ فقال: أَنْظُرُ إِلى ما نَفى من شَعَرك وحالَ من لونِك؛ ومعنى نَفى ههنا أَي ثارَ وذهب وشَعِثَ وتساقط، وكان رآه قبل ذلك ناعماً
Kâmûsü'l-Muhît
Fîrûzâbâdî · 15. yyTR245 harf* ن ف ي * * نَفَاهُ * طرده وبابه رمى يقال نفاه * فانْتَفَى * و * نَفَى * أيضا يتعدى ويلزم قال القطامي % فأصبح جاراكم قتيلا * ونَافِياً % % أي منتفيا وتقول هذا ينافي ذلك وهما * يَتَنَافَيانِ * و * النُّفَايَةُ * بالضم ما نُفِيَ من الشيء لرداءته
Tâcü'l-Arûs
Zebîdî · 18. yyTR6.790 harf: ( ي ( *!نَفاهُ *!يَنْفِيه ) *!نَفْياً ( ويَنْفُوهُ ) ؛ أيْضاً لُغَة ( عن ) الإمام ( أبي حَيَّانَ ) في الارْتِشافِ كما يأْتي ؛ ( نَحَّاهُ ) وطَرَدَهُ وأَبْعَدَهُ ؛ ومنه قوله تعالى : ﴿أَو *!يُنْفَوْا مِن الأرضِ﴾ ، أَي يُطْرَدُوا ، وقيلَ مَعْناه يُقاتَلونَ حيثُ تَوَجَّهوا منها ، وقيل : *!نَفْيُهم إذا لم يَقْتلوا ولم يَأْخذوا مالاً أَن يُخَلَّدوا في السِّجْن إلاَّ أن يَتُوبُوا قبْلَ أَن يُقْدَرَ
Lane's Lexicon
Edward W. Lane · 19. yyTR986 harfMadde başı: نفىنَفَاهُ
1 نَفَاهُ ذ He drove away, expelled, or banished, him, or it. (T, in TT.)
هٰذَا يُنَافِىهٰذَا
3 هٰذَا يُنَافِىهٰذَا ذ This precludes the co-existence of this therewith; is inconsistent, or incompatible, with this.
تَنَافَيَا
6 تَنَافَيَا ذ They two were incompatible.
اِنْتَفَى
8 اِنْتَفَى ذ It was negative: contr. of ثَبَتَ and and وَجَبَ. (IbrD.) ― -b2- اِنْتَفَى مِنْ شَىْءٍ He
Salmone
H. Anthony Salmone · 19. yyTR1.678 harfنَفَى
نَفَى I ( n. ac. نَفْي 1 ),
a. Drove away, expelled, exiled, banished; thrust away, removed.
b. Was expelled; banished &c.
c. ( n. ac. نَفْي 1 , نَفَيَاْن 36 ), Raised ( the dust: wind ).
d. Poured out.
نَفَّيَ
نَفَّيَ II ,
a. see I (a) .
نَاْفَيَ
نَاْفَيَ III ,
a. see I (a) .
b. Excluded, was inconsistent with.
تَنَاْفَيَ
تَنَاْفَيَ VI ,
a. Were contradictory, incompatible.
Kitâbullâh
Kur'an kullanımından türetilmişTR yok15.517 harfنفي
نَفَى - يَنْفِي، نُفِيَ - يُنْفَى
نَفَى - يَنْفِي + كائن + كائناً: ينزعه ويخرجه عنوة وبعنف من مستقره ويطرده بعيداً: يخرجه من مستقره أو بلده أودياره عنوة، ويطرده أو يبعده، كرها أوعقاباً أوجزاء على فعل منكر.
نُفِيَ - يُنْفَى: مبني للمجهول من " نَفَى - يَنْفِي "
واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " الدفع والتنحية والإبعاد والطرد"، وهي:
دَحَرَ -
Sîgalar(1)
Mücavir kökler18 mücavir (25 toplam)
- صلب
1 ortak ayet · صلب Omuga kemiği, aynı zamanda katı demektir
- حرب
1 ortak ayet · Harbe mızrak ucu demektir
- خزي
1 ortak ayet · Hizy (hı, ze) : Dikenli çalı demektir
- سعي
1 ortak ayet · Sua’f el çatlamasıdır
- قطع
1 ortak ayet · Kesinlikle keseceğim
- فسد
1 ortak ayet · Fesad “Visad” yıkılmış uzanmış ağaç parçası, yastık…
- رجل
1 ortak ayet · Rical ayak demektir
- جزي
1 ortak ayet · Ceze’e (hemze ile) bir şeyin parçası, bozulmadan bütünden…
- يدي
1 ortak ayet · El ve kol demektir
- خلف
1 ortak ayet · Half : Ense demektir
- قتل
1 ortak ayet · “Kıtl”, çatışmada ilk karşılaştırılan kişilerden birine…
- عظم
1 ortak ayet · Büyük
Geçtiği ayetler(1)
… يُصَلَّبُوا أَوْ تُقَطَّعَ أَيْدِيهِمْ وَأَرْجُلُهُمْ مِنْ خِلَافٍ أَوْ يُنْفَوْا مِنَ الْأَرْضِ ذَلِكَ لَهُمْ خِزْيٌ فِي الدُّنْيَا وَلَهُمْ …
SürülürlerAllah ve Rasulü ile savaşanların ve yeryüzünde fesada koşanların cezası; ancak öldürülmek, asılmak, çaprazvari el ve ayakları kesilmek veya yerlerinden sürülmektir. Bu, onlara dünyada rüzvaylıktır. Onlara ahirette de büyük bir azab vardır.
Kök analizi
Kök tanımı ve çekirdek özet
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | نفي |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | İlletli (nâkıs, yâî) |
| Bağlamsal Yakın Kökler | طرد, خرج, جلو |
| Zıt Kök | أوى |
| Çekirdek Özet 1 | Bir şeyi bulunduğu yerden veya bütünden sıyırıp uzaklaştırmak, savurup atmak, süprüntü ve artığı dışarı fırlatmak |
| Çekirdek Özet 2 | Toplumsal barışı ve düzeni bozan unsurların yaşam alanından tecrit edilmesi, yetkisizleştirilmesi ve sürgün edilmesi |
| Çekirdek Özet 3 | Bir önermenin, varlığın veya hükmün sistem dışına itilmesi, geçersiz kılınması ve hukuki/mantıksal varlığına son verilmesi |
| Kritik Hata Riski | Kökü yalnızca coğrafi bir bölgeden diğerine sürmek veya öldürmeyle eşdeğer bir fiziksel yok etme gibi daraltıp tecrit, hapis ve hareket alanını kısıtlama boyutlarını dışarıda bırakmak |
Biliteral analiz
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| نف | İçeriden dışarıya doğru üfleme, fırlatma, saçılma ve ayrışma hareketi; نفث (tükürme/üfleme), نفخ (üfleyip şişirme), نفد (tükenip gitme), نفذ (delip geçme), نفر (ürkütüp kaçırma), نفس (nefes verme/açılma), نفش (kabartıp dağıtma), نفع (dışarıya fayda yayma), نفق (delikten çıkma/harcama), نفل (fazlalık olarak ayrılma) köklerinde olduğu gibi bir şeyin merkezden çevreye doğru hareketi | ي | İllet harfinin getirdiği akışkanlık ve süreklilik ile somut saçılma eylemi bir varlığı bulunduğu zeminden büsbütün ayırma, kenara atma, uzaklaştırma ve varlığını tanımazlıktan gelerek sistem dışına itme niteliği kazanmıştır |
Piktografik analiz
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| ن | Filiz, yılan, balık; süreklilik, çoğalma, canlılık | Belli bir zeminde süregelen varlığı, akışı ve canlı hareketliliği temsil eder |
| ف | Ağız; söz, açıklık, kenar | Açıklığı, bir şeyin dışarıya açılan kapısını, fırlatılma ve kenara itilme noktasını simgeler |
| ي | El ve kol; iş, yapma, uzanma | Dışarıya doğru uzanan, fiilen müdahale eden, yönlendiren ve uzaklaştıran dinamik gücü ifade eder |
| نفي | Süregelen bir varlığın dışarıya doğru itilip uzaklaştırılması | Bir ortamda veya sistemde bulunan canlı/mevcut unsurun, etkin bir müdahaleyle açıklıktan dışarı savrulması, bulunduğu zeminden bütünüyle soyutlanması |
Tarihsel ve erken kullanım
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Rüzgârın tozu duvar diplerine savurması, taşan selin veya kaynayan kazanın köpüğünü ve artıklarını dışarı fırlatması, değirmenin unu uzağa saçması, devenin yürürken tırnaklarıyla çakılları etrafa fırlatması ve bir nesnenin değersiz döküntüsünün (nufâye) ayrılıp atılması |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Ebû Züeyb el-Hüzelî selin sazlığı sürükleyip savurmasını tasvir ederken kökü selin süprüntüyü fırlatıp atması anlamında kullanmıştır: سَبِيٌّ مِنْ أَبَاءَتِهِ نَفَاهُ / أَتِيٌّ مَدَّهُ صُحَرٌ وَلُوبُ |
| Erken Arapça kullanım | Muhammed b. Ka‘b el-Kurazî, Ömer b. Abdilaziz halife olduğunda onun zahitlikten dolayı dökülen ve dağınıp seyrelen saçlarını tasvir ederken kökü saçların dökülüp gitmesi anlamında kullanmıştır: أَنْظُرُ إِلَى مَا نَفَى مِنْ شَعَرِكَ وَحَالَ مِنْ لَوْنِكَ |
Kaynak Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha ve Kitābü’l-ʿAyn.
Sami etimolojik katman
Sami dillerinde نفي kökü, içeriden dışarıya püskürtme, üfleme veya döküntüleri savurma çekirdeğine dayanan Afro-Asyatik bir tabakaya aittir. İbranice ve Aramice gibi Kuzeybatı Sami dillerinde aynı ikili tabandan gelişen köklerde üfleme, soluma ve nefes verme ekseni belirginken (נפח / n-p-ḥ üflemek, נפש / n-p-š nefes almak), Arapçada bu hareket özellikle üçüncül zayıf kök yapısıyla bir şeyi bulunduğu ortamdan sürme, süprüntüyü dışarı atma, soyutlama ve reddetme yönünde özelleşmiştir. Süryanicede nefes ve hareketle ilişkili biçimler korunurken, Arapça kökün fiziksel olarak rüzgârın savurduğu tozu veya suyun sıçrattığı damlaları (nefiy) ifade etmesi, kökün ilk katmanının mekanik bir dışlama ve savurma olduğunu doğrular. Buradan hareketle dilsel evrimde somut saçılma, soyut düzlemde nesebi reddetme (el-intifâ' mine'l-veled), önermeyi olumsuzlama ve nihayetinde bir şahsı toplumdan tecrit etme (nefy) kavramlarına evrilmiştir.
Güven Güçlü
Kaynak Brown-Driver-Briggs, Payne Smith ve Lisān al-ʿArab.
Etimolojik analiz
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | نف kök ailesi | Üfleme, fırlatma ve dağıtma anlamındaki ikili çekirdekten nâkıs yapıya geçerek savurmak, temizlemek, artığı atmak ve yerinden uzaklaştırmak anlamı kazanmıştır | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | İbranice נפח ve Süryanice ܢܦܚ ile morfo-semantik paralellik | Ortak Sami katmanındaki dışa doğru itme/üfleme dinamiği Arapçada mekanik savrulma ve reddetme anlamını derinleştirmiştir | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Afro-Asyatik fırlatma ve nefes matrisi | Nefes verme, dışarı fışkırtma ve dışlama kavramlarıyla ilişkili geniş dil ailesi paralellikleri mevcuttur | Muhtemel |
Kaynak Maqāyīs al-Lugha, Cohen D. Dictionnaire des racines sémitiques.
Kardeş kökler
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| نفي | Anlamlı | Uzaklaştırmak, savurup atmak, reddetmek | Hedef kök; bir şeyi zemininden tecrit etme ve dışlama eylemidir | Kur'an'da geçer |
| نيف | Anlamlı | Fazlalık, artık olmak, aşmak | Sayıların üzerine eklenen küsurat veya fazlalık (neyyif); hedef kökle fazlalık/artık semantiğinde kesişir | Kur'an'da geçmez |
| فني | Anlamlı | Tükenmek, yok olmak, sona ermek | Bir varlığın mevcudiyetinin tamamen bitmesi; hedef kökteki dışarı atılmanın nihai sınırıdır | Kur'an'da geçer |
| فين | Anlamlı | Zaman dilimi, an, gölge | Zaman parçası (fîne); kök ilişkisi zayıftır | Kur'an'da geçmez |
| ينف | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Arap dilinde kullanılmayan terkip | Kur'an'da geçmez |
| يفن | Anlamlı | Yaşlanmış adam, kocamış kimse | Yaşlılık sebebiyle gücü tükenmiş ihtiyar; zayıflama anlamı taşır | Kur'an'da geçmez |
Komşu kökler ve zıt kök
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| نفي | Merkez | Dışlama ve tecrit | Bir unsuru zemininden savurup dışarı atmak, varlığını tanımazdan gelmek veya hareket alanını tamamen kısıtlamak | Toplumsal veya mekânsal bütünden koparıp artık gibi kenara itme |
| طرد | Komşu | Kovma | طرد, peşinden koşarak veya zor kullanarak birini kaçırmak ve arkasından sürmektir; نفي ise doğrudan ortamdan soyutlamayı ve kenara savurmayı öne çıkarır | Harekete geçirilip uzaklaştırılma baskısı |
| خرج | Komşu | Çıkarma | خرج, bir kabın veya sınırın içinden dışına adım atmaktır; نفي gibi değersizleştirme veya cezalandırma zorunluluğu barındırmaz | Nötr bir mekân değişimi ve sınır aşımı |
| جلو | Komşu | Tahliye etme | جلو, toplu halde bir yurdu boşaltmak ve açığa çıkmaktır; نفي ise ferdi veya cezai tecridi vurgular | Toplu göç ve yersiz yurtsuz bırakılma |
| أوى | Zıt | Barındırma | أوى, sığınacak yer vermek, himaye etmek ve bir bütüne dâhil etmektir; نفي ise zemininden söküp dışarı atmaktır | Korumaya alma ve bağrına basma |
Başka dillerde anlam karşılıkları
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | نفي | Dışarı atmak, sürmek, reddetmek | Mekânsal sürgün, değersiz artığın atılması ve mantıksal inkârı bir arada içerir | Kesin |
| Latince | Relegatio, Exsilium, Negatio | Sürgün etme, dışlama, inkâr | Relegatio kavramı mülkiyet ve vatandaşlık hakkını yok etmeden uzaklaştırmayı karşılar; kökün hukuki yönüyle örtüşür | Güçlü |
| İngilizce | Banishment, Exile, Negation | Sürgün, tecrit, olumsuzlama | Mekânsal dışlanmayı karşılar ancak kökün rüzgârın çerçöpü savurması gibi fiziksel çağrışımlarını vermez | Kesin |
| Almanca | Verbannung, Negation | Sürgün, reddetme | Toplumdan uzaklaştırma ve mantıksal olumsuzlamayı karşılar; kökün iç tecrit nüansını eksik bırakır | Güçlü |
| Fransızca | Bannissement, Exil, Négation | Sürgüne gönderme, yadsıma | Toplumsal alandan çıkarma anlamını taşır, hukuki kısıtlamayı içerir | Güçlü |
Kaynak Lewis & Short Latin Dictionary, Oxford English Dictionary.
Vücûh ve nezâir
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| يُنْفَوْا مِنَ الْأَرْضِ | Cezai tecrit, sürgün, hareket alanının daraltılması veya hapsedilme | Toplumsal barışı bozan, silahlı eşkıyalık ve terör (hırâbe) suçunu işleyenlerin cezalandırılması bağlamında Mâide 5:33 |
Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Sıfatlar ve tevhîd teorisi (Nefy ve İsbat) | Allah'a noksan sıfatların nispet edilmesinin reddedilmesi (tenzîh/nefy) ve kemal sıfatlarının kabulü (isbât) ekseninde | Bir hükmün veya sıfatın varlığının inkâr edilmesi ve geçersiz kılınması |
| Fıkıh | Hırâbe (yol kesme/terör) ve zina cezaları | Mâide 5:33 ayetindeki sürgünün başka bir beldeye gönderilme mi yoksa hapsedilerek hareket alanının kısıtlanması mı olduğu tartışması | Kişinin bulunduğu toplumsal zeminden soyutlanması, tecrit veya hapis |
| Tefsir | Hırâbe ayetinin yorumu | İbn Abbas ve Hanefî fakihlerin «yerden nefyetme»yi yeryüzünün tamamında hareket serbestisini bitirmek (hapis) olarak tefsir etmeleri | Coğrafi sürgün ile fiziksel hapis arasındaki anlam tercihi |
| Hadis | Eşkıyalık, nifak ve fitne rivayetleri | Zararlı unsurların şehirden çıkarılması, fâsıkların toplumdan uzaklaştırılması ve nesep reddi (el-intifâ') konularında | Bireyin cemaat bütünlüğünden fiilen koparılması ve yalnızlaştırılması |
Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | İnanç ve Tenzih Sistemi | Olumsuzlama ve Arındırma | Sahte ilahların ve kusurlu nitelemelerin zihinden ve inançtan arındırılması | Tevhidin ilk adımı olan «lâ ilâhe» ifadesindeki radikal dışlamadır | Kesin |
| İlmi | Mantık ve Epistemoloji | Yanlışlama ve Reddiye | Hatalı önermelerin mantıksal dizgeden ayıklanması | Bir bilginin geçerliliğini ortadan kaldırma ve tecrit etme işlevidir | Güçlü |
| Siyasi | Kamu Düzeni ve Güvenlik | Sürgün, Tecrit ve Hapis | Düzeni tehdit eden yıkıcı aktörlerin egemenlik alanından yalıtılması | Otoritenin toplum güvenliğini korumak için zararlı unsuru sistem dışına itmesidir | Kesin |
| İktisadi | Piyasa Düzeni ve Tedavül | Ayıklama ve Değersizleştirme | Bozuk paraların, kusurlu malların ve haksız kazancın piyasadan çekilmesi | Nufâye (artık/döküntü) kavramından mülhem olarak piyasayı zehirleyen unsurların temizlenmesidir | Muhtemel |
Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Kümeler teorisinde tümleyen işlemi ve filtreleme dinamiği ( veya ) | Bir evrensel kümeden zararlı, uyumsuz veya kuralsız unsurların dışarı atılması; bir sinyal işleme sisteminde gürültünün (artık/nufâye) filtrelenerek saf bilginin korunması prensibi | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Sosyolojik dışlanma (ostrasizm), izolasyon ve karantina | Toplumsal yapının kendi bütünlüğünü ve dokusunu korumak amacıyla anomik veya suçlu bireyleri tecrit ederek etkisizleştirmesi mekanizması | Kesin |
Yanlış daraltma ve kritik hata riski
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kökü yalnızca bir bireyi pasaportunu alıp ülke sınırları dışına göndermek biçimindeki modern mülteci/sürgün pratiğine indirgemek |
| Kur'an içi daha geniş anlam | نفي, suçlunun toplum üzerindeki hâkimiyetini, serbest hareket kabiliyetini ve suç işleme zeminini sıfırlamayı; dolayısıyla hapis, gözetim veya tecridi de içine alan geniş bir etkisizleştirme mekanizmasını kapsar |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Mâide 5:33 ayetinde yer alan hükmü sadece sınır dışı etmek olarak anlayıp suçlunun başka bir coğrafyada fesat çıkarmasına göz yummak veya ayetin hapis cezasına sunduğu hukuki meşruiyeti görememek |
Kur'an'ı anlama odaklı sonuç
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Kur'an'ın kamu düzenini, can ve mal emniyetini tehdit eden organize terör ve eşkıyalık eylemlerine (hırâbe) karşı öngördüğü kademeli ceza adaleti sisteminin sınırlarını belirler. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Kamu güvenliği, yol kesme, devlete ve topluma karşı silahlı başkaldırı hükümlerini düzenleyen ceza hukuku ayetlerinde (Mâide 5:33) belirleyicidir. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Suçlunun yalnızca bir şehirden kovulup başka bir şehirde terör estirmesine yol açacak sığ bir «sürgün» telakkisini tashih eder; onu bulunduğu yerde hapsederek veya sıkı denetim altına alarak fesadını engellemenin de kökün semantik alanında olduğunu gösterir. |
Nihai sentez ve LaTeX modeli
- Somut anlamRüzgârın tozu duvar diplerine süpürmesi, kaynayan kazanın veya kabaran selin köpüğünü dışarı fırlatması ve bir maddenin değersiz tortusunun ayrılıp kenara atılması.
- Soyut anlamBir şahsın, önermenin veya iddianın bulunduğu sistemden, toplumdan ya da mantıksal dizgeden tecrit edilerek geçersiz kılınması.
- Sistematik karşılıkKamu düzeninde fesat kaynağı olan aktörlerin hareket sahasını yok eden tecrit mekanizması; epistemolojide ise yanlış bilginin ayıklanıp reddedilmesi.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklaması
, belirli bir zaman diliminde toplumun veya sistemin bütünlüğünü temsil eden kümedir. , unsurunun sisteme verdiği tahribat veya fesat fonksiyonudur; ise kamu düzeninin tolere edebileceği kritik eşik değeridir. Tahribat düzeyi bu eşiği aşan unsurlar (), küme çıkarma işlemi () yoluyla sistemin dışına itilerek tecrit edilir ve yeni dengeli durum () elde edilir. Bu formül, kökün değersiz ve zararlı artığı fırlatıp atma biçimindeki fiziksel çekirdeğinin matematiksel ve kurumsal iz düşümüdür.