نقص

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ن-ق-ص8 sîga, 67 mücavir kök, 10 ayet, 9 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.عمرشعبوَنَقْصٍنصفتَنْقُصُوانقصيُنْقَصُطرفثمرمدينانْقُصْجوعأبونطف

KökSîga 8Ayet 10Sure 9Mücavir 67

▶ Ağı aç (3B)

نقص

ن - ق - ص

KÖK
  • 10 geçiş
  • 10 ayet
  • 8 sîga
  • 12 sözlük

“Nukade” çözülmüş ip demektir. Naks kopuk ip demektir. Noksan eksiklik anlamındadır.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(12)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

“Nukade” çözülmüş ip demektir. Naks kopuk ip demektir. Noksan eksiklik anlamındadır.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR663 harf
القاف والصاد والنون معهما ن ق ص، ق ن ص يستعملان فقط نقص: النّقْصُ: الخسران في الحظ، والنُّقصان مصدر، ويكون قدر الشيء الذاهب. من المنقوص، اسم له. ونَقَصَ الشيء نقصاً ونُقصاناً، مصدر، ونُقصانه كذا وكذا، وهذا قدر الذي ذهب. ونَقَصْتُه أنا، يستوي فيه اللازم والمجاوز. والنَّقيصهُ: الوقيعة في الناس، والانتِقاصُ الفعل، وانتقَصْتُ حقه إذا نَقَصْتُه مرة بعد مرة. وتقول: ليست عليه مَنْقَصَةٌ في عيشه. قنص:
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR254 harf
نَقَصَ الشيء نَقْصاً ونُقْصاناً، ونَقَصْتُهُ أنا، يتعدَّى ولا يتعدَّى. وانْتَقَصَ الشيءُ، أي نَقَصَ. وانْتَقَصْتُهُ أنا. وانْتَقَصَ المشتري الثمنَ، أي استحَطَّ. والمَنْقَصَةُ: النَقْصُ. والنَقيصَة: العيبُ، وفلان يَتَنَقَّصُ فلاناً، أي يقع فيه ويثْلُبُهُ.
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR1.656 harf
ق ص ن نقص ، قنص ، صنق ، قصن : ( مستعملة ) . نقص : قال الليث : النقصُ : الْخُسْرانُ في الحظِّ والنُّقصَانُ يكونُ مَصْدَراً ويكون قدْر الشيء الذَّاهِب من المنقوصِ تقول : نَقَصَ الشيءُ يَنْقُص نَقْصاً ونُقْصاناً ، فهو مصدرٌ ، وتقول نُقصَانه كذَا وكَذَا وهذا قدر الذَّاهبِ . أبو عبيد في بابِ فَعلَ وفعلتهُ نَقصَ الشيءُ ونقصتُهُ أنا ، اسْتَوَى فيه الفعلُ اللازمُ والمجاوِزُ ، والنَّقِيصَةُ : الوقِيعَة في
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR12.417 harf
(باب النون والقاف وما يثلثهما) (نقل) النون والقاف واللام: أصلٌ صحيح يدلُّ على تحويل شيءٍ من مكانٍ إلى مكان، ثم يفرَّع ذلك. يقال: نقَلْتُه أنْقُله نَقْلاً. ونقَلَ الفرس قوائِمَه نَقْلاً. [وفرسٌ([1])] مِنْقَل: سريعُ نَقْل القَوائم. والمُنقِّلَة من الشِّجاج: التي يُنقَل منها فَرَاش العِظام. والنُّقْل: ما يَأكلُه الشّارب على شرابه. وكان ابنُ دريد يقول([2]): هو بالفتح ولا يُضَمّ، والنّاس يقولونه
Maddenin bağlantısı

(باب النون والقاف وما يثلثهما) (نقل) النون والقاف واللام: أصلٌ صحيح يدلُّ على تحويل شيءٍ من مكانٍ إلى مكان، ثم يفرَّع ذلك. يقال: نقَلْتُه أنْقُله نَقْلاً. ونقَلَ الفرس قوائِمَه نَقْلاً. [وفرسٌ([1])] مِنْقَل: سريعُ نَقْل القَوائم. والمُنقِّلَة من الشِّجاج: التي يُنقَل منها فَرَاش العِظام. والنُّقْل: ما يَأكلُه الشّارب على شرابه. وكان ابنُ دريد يقول([2]): هو بالفتح ولا يُضَمّ، والنّاس يقولونه بالضّم. والنَّقَل بفتح القاف: ما بقي من صِغار الحجارة إذا قلِعَت، لأنَّها تنقَل. والنَّقيل: الطَّريق، لأنَّه لا يسلُكه إلاَّ مُنتقِل. والمَنْقَلة: المَرْحلة. وضَربٌ من السَّير يقال لـه نَقِيل، وهو ذلك القياس، وكَأنَّه([3]) المداومةُ على السَّيْر. والمُنَقَّل: الخُفُّ الخَلَق، لأنَّ عليه ينتقل الماشي حَتَّى ينخرق. وكذلك النَّقَل في البَعير: داءٌ يصيب خُفَّه فينخرق. والرِّقاع التي يُرقع بها خُفُّه: النَّقائِل. ومن الباب المُناقَلَة: مُراجَعة الحديث أو الإنشاد، كأنَّك نقلتَ حديثَك إليه ونَقَلَ حديثَه إليك. والنِّقَال: أن تشرب الإبل ثم تَترك ثم تعود إلى الماء فتشربَ، ولا يُفعَل ذلك بها بل تفعله هي. ويقولون: إن النَّقْلةَ: القَناة. وينشدون: يُقَلْقِلُ نَقْلةً جَرْدَاء فيها *** نَقيع السُّمِّ أو قَرنٌ مَحِيقُ([4])والمشهور: "يُقلقل صَعْدة([5])". (نقم) النون والقاف والميم أُصَيلٌ يدلُّ على إنكارِ شيءٍ وعَيبه. ونَقَمْتُ عليه أَنْقِمُ: أنكرتُ عليه فِعلَه. والنِّقْمة من العذاب والانتقام، كأنَّه أنْكَر عليه فعاقَبَه. وقولهم للنَّفس نقيمة، وهو ميمون النَّقيمة، إنما هي من الإبدال، والأصل نَقِيبَة. (نقه) النون والقاف والهاء كلمةٌ تدلُّ على البُرْء من المرض، ثم يستعار. ونَقَهَ من المَرَض نُقُوهاً: أفاق، فهو نَاقِهٌ. ويقولون: نَقِهَ الحديثَ مثل فهم، بكسر القاف، فرقاً بينه وبين الأوّل. والقياس واحد، لأنَّه إذا نَقِهَه فقد برِئَ من الشّكِّ فيه. قال اللِّحياني: يقال: أنْقِهْ لي سَمْعكَ، أي أرْعِنِيهِ، كأنَّه يقول: حتّى تفْهمَ ما أقول. وبَلَغنا أنَّ أهل المدينة يسمُّون الاستفهام: الاستِنْقاه. (نقي) النون والقاف والحرف المعتلّ أصلٌ يدلُّ على نظافةٍ وخلوص. منه نَقَّيْتُ الشّيءَ: خلّصتُه ممّا يشوبُه تنقيةً. وكذلك يقال: انتقَيت الشّيءَ كأنَّك أخَذتَ أفضلَه وأخلَصَه. والنُّقَاوة: أفضَلُ ما انتقَيْت من شيء. والنَّقَاة: الرّديُّ فيما يقال، كأنَّه الذي انتُقِيَ فطُرِح وقال بعضهم: نَقاة كلِّ شيء: ردِيُّه إلا التَّمْر، فإنَّ نَقَاتَه خِيارُه. وفي الباب النِّقْيُ: مُخُّ العظام، سمِّيَ لخُلوصه ونظافته. ويقال لشَحْمة العَين من الشَّاة السَّمينة وغيرِها: النِّقْي. وناقةٌ لا تُنقِي. قال: حاموا على أضيافهم فشوَوْا لهم *** من لحم مُنْقيةٍ ومن أكبادِ وأمَّا الفرّاء فزعَم أنّ الأنقاء: كلُّ عظمٍ ذي مُخّ. وهذا إنْ صحَّ فهو على تسمية العرب الشَّيءَ باسم غيرِه إذا كان مُجاوراً له. (نقب) النون والقاف والباء أصلٌ صحيح يدلُّ على فَتح في شيء. ونقَب الحائطَ ينقُبه نَقْباً. والبَيطارُ ينقُبُ سُرَّةَ الدّابّة ليخرج منها ماء. وتلك الحديدة مِنْقب. وكلبٌ نقيبٌ: نُقِبَتْ([6]) غَلْصَمتُه ليضعُفَ صوته، يَفعلُه اللِّئامُ لئلاّ يسمَعَ صوتَه الضَّيْف([7]). والنَّاقِبة: قَرْحةٌ تخرج بالجَنْب تهجم على الجَوف([8]). ونَقِبَ خُفُّ البعير: تخَرَّق نَقَباً. والنُّقْبة: أوّل الجَرَب يبدو. والجمع نُقَب. قال: مُتَبَذِّلاً تبدو محاسِنُه *** يَضَع الهِناءَ مواضع النُّقْبِ([9])وقياسُه صحيح، لأنَّه شيءٌ يثقب الجِلْد. ومن الباب: النِّقاب: العالم بالأمور، كأنَّه نَقَّب عليها فاستَنْبَطَها، أو العالم بها المُنقِّب عنها. قال: مليحٌ نجيحٌ أخو مأْقِطٍ *** نِقابٌ* يحدِّث بالغائبِ([10]) والنَّقب والمَنْقَبة: الطَّريق في الجَبَل، والكلُّ قياسٌ واحد. ونقَّبوا في البِلاد: سارُوا. وأصله السَّير في النُّقوب: الطُّرق. والنَّقيب: نقيب القَوم: شاهِدُهم وضَمِينُهم([11]). ومعناه ومعنى النِّقاب العالِم واحد، لأنَّه ينقِّب عن أمورهم، أو ينقب كما ينقُب عن الأسرار. والمَنْقَبَة: الفَعْلة الكريمة، وقياسُها صحيح، لأنَّها شَيءٌ حسن قد شُهِر، كأنَّه نُقِّب عنه. ومما شذَّ عن هذا الأصل نِقاب المرأة. وناقَبْتُ فلاناً: لقيتُه فَجْأة. والنُّقْبة: ثوبٌ كالإزار فيه تِكّة، وليس بالنِّطاق. أمَّا اللَّوْن فيقال له النُّقْبة([12])، وهو حسن النُّقْبة، أي اللَّوْن. وممكن أن يكون من الأوّل، كأنَّه شيءٌ نقب عنه شيء ظَهَر. (نقث) النون والقاف والثاء كلمةٌ صحيحة تدلُّ على خَلْطِ شيءٍ بشيء ونَقْلِه. ونَقَثَ ما في منزلي أجْمَع: نقَلَه كلَّه. ونَقّثوا حديثَهم: خلَطوه، كما ينقّث الطَّعام. وخرج ينقِّث: يُسرع في نقل قوائمه. ونَقَثت العظمَ أنْقُثُه: استخرجتُ ما فيه من المُخّ. (نقح) النون والقاف والحاء أصلٌ صحيح يدلُّ على تَنحِيَتِك شيئاً عن شيء. ونَقَّحت العصا([13]): شَذَّبتُ عنها أُبَنَهَا. ومنه شِعرٌ مُنَقَّحٌ، أي مفتَّشٌ مُلقىً عنه ما لا يصلُح فيه. ونَقَحت([14]) العَظم: استخرجتُ مُخَّه. (نقخ) النون والقاف والخاء كلمةٌ تدلُّ على قَرْع شيء. وماءٌ نُقَاخٌ: بارد عذب، كأنَّه ينقَخ العطشَ ببَردهِ، أي يقرَعُه. والنَّقْخ: نَقْب الرَّأْس عن الدِّماغ. (نقد) النون والقاف والدال أصلٌ صحيح يدلُّ على إبراز شيءٍ وبُروزه. من ذلك: النَّقَد في الحافر، وهو تقشُّرُهُ. حافرٌ نَقِدٌ: متقشِّر. والنَّقَد في الضِّرس: تكسُّره، وذلك يكون بتكشُّف لِيطِه عنه. ومن الباب: نَقْد الدِّرهم، وذلك أن يُكشَف عن حالِهِ في جَودته أو غير ذلك. ودرهمٌ نَقْدٌ: وازِنٌ جيّد، كأنَّه قد كُشِف عن حاله فعُلم. ويقال للقُنفُذ الأنْقد. يقولون: "باتَ فلانٌ بلَيْلَةِ أنْقد"، إذا باتَ يسرِي [لَيلَه([15])] كلَّه. وهو ذلك القياس. لأنَّه كأنَّه يَسرِي حَتَّى يَسْرُوَ عنه الظَّلامَ. ويقولون: إنَّ الشَّيْهَمَ لا يرقُد اللَّيلَ كلَّه. وتقول العرب: ما زالَ فلانٌ يَنْقُد الشَّيء، إذا لم يزَلْ ينظُر إليه. ومما شذَّ عن الباب: النَّقَد: صِغار الغَنَم، وبها يشبَّه الصبيُّ القمِيُّ الذي لا يكاد يَشِبّ. (نقذ) النون والقاف والذال أصلٌ صحيح يدلُّ على استخلاصِ شيءٍ. وأنقذتُه منه: خَلَّصته. وفرسٌ نقيذٌ: أُخِذ من قومٍ آخَرين، وأفراسٌ نقائذ. وكلُّ ما أنقَذْتَه فهو نَقَذٌ. (نقر) النون والقاف والراء أصلٌ صحيح يدلُّ على قَرعِ شيءٍ حَتَّى تُهْزَم فيه هَزْمَةٌ، ثم يتوسَّع فيه. [منه] منقار الطَّائر، لأنه يَنقُر به الشَّيء حتّى يؤثِّر فيه. ونَقَرت الرَّحَى بالمنقار، وهي تلك الحديدة. ومن الباب نقَّرتُ عن الأمر حَتَّى علِمتُه، وذلك بَحْثُك عنه، كأنَّ عِلمَك به نَقْرٌ فيه. ونقرت الرّجلَ: عِبْتُه([16])، كأنَّك قرعتَ بشيءٍ فأثّرتَ فيه. وقالت امرأةٌ لبعلِها: "مُرَّ بي على بَنِي نَظَرَى ولا تمرَّ بي على بَنَاتِ نَقَرَى"، أي مُرَّ بي على الرِّجال الذين ينظُرونني، ولا تمرَّ بي على النِّساء اللواتي يغتَبْنَنِي. والنُّقرة: موضعٌ يبقَى فيه ماءُ السَّيل، كأنَّه قد نُقِر نَقْراً فهُزِم. وواحِد المناقِرَ منْقر([17])، وهي آبارٌ صغار ضيّقة الرؤوس، كأنَّها قد نُقِرت في الأرض نَقْراً. ونُقْرة القَفَا: الوَقْبة فيه. والنَّقير: نُكتة في ظَهر النَّواة. والنَّقير: أصلُ شجرةٍ يُنقَر ويُنْبَذُ فيه. وهو الذي جاءَ النَّهْيُ فيه. وفلانٌ كريم النَّقِير، أي الأصل، كأنَّه المكانُ الذي نُقِر عنه حَتَّى خَرَج منه. وقولهم: دَعَاهُم النَّقَرَى: أن يَدعُوَ جماعة ويدعَ آخَرين من لُؤمِه. وهو قياسٌ صحيح، لأنَّه لا يُنادِيهِمْ أجمع، لكنْ يأتي* المَحفِلَ فيُوحِي إلى واحدٍ كأنَّه ينقُره، أو ينقُره بيده ليقومَ معه. والنَّاقور: الصُّور الذي يَنفُخ فيه المَلَكُ يومَ القيامة، وهو يَنقُر العالَمِينَ بقَرْعِهِ. ومن الباب: نقَّرت عن الأمر، إذا بحثْتَ عنه. ومما شذَّ عن الأصل قولهم: أنْقَرَ عن الشَّيء إنقاراً: أقْلَعَ. وفي الحديث: "ما كان الله لِيُنْقِرَ عن قاتِلِ المؤمن"، كأنَّه لا يُقلِع عن تعذيبه. قال: * وما أنا عن أعداءِ قومي بمُنْقِرِ([18]) * (نقز) النون والقاف والزاء أُصَيلٌ يدلُّ على دقة([19]) وخفّة وصِغَر. منه النَّقْز: الوَثْب. ونواقز الظَّبْي: قوائِمُه. ونَقَزُ النّاسِ: أرذالُهم. والنَّقَز: الرَّجُل الرَّدِيّ والنُّقَاز: داءٌ يأخذ الغنم فيَقْلَقُ عنه ولا يستقِرّ. والنَُّقَّاز: صِغار العَصافِير. (نقس) النون والقاف والسين أصَيلٌ يدلُّ على لَطْخ شيءٍ بشيء غير حَسَن. ونَقَسته: عِبْته، كأنَّك لطَخْتَه بشيءٍ قبيح. وأصلُه نِقْس المِداد، والجمع أنقاس. (نقش) النون والقاف والشين أصلٌ صحيحٌ يدلُّ على استخراج شيءٍ واستيعابِه حَتَّى لا يُتركَ منه شيء؛ ثم يقاس ما يقاربه. منه نَقْش الشَّعَْر بالمِنقاش وهو نَتْفُه. ومنه المناقَشة: الاستقصاء في الحساب حَتَّى لا يُتركَ منه شيء. وفي الحديث: "مَن نُوقِشَ في الحساب عُذِّبَ". ويقال: شَجَّةٌ منقوشةٌ: تُنقَشُ منها العظام، أي تُستَخرَج. ويقال: نقَشْتُ مَرْبِضَ الغَنَم: نقَّيتُه من الشَّوْك. والنَّقيش: المتاع المتفرِّق، كأنَّه انتُقِشَ بعضُه من بعض، أي فارق بعضُه بعضاً. ومن الباب: نقْشُ الشَّيء: تحسينه، كأنَّه ينقُشُه، أي يَنفِي عنه معايِبَه ويحسِّنُه.ثم يستعار هذا فيقال: نقشت العِذْق([20]). وهو أنْ تَضرِبَه بالشَّوك حتى يُرْطِبَ. ويقولون: جادَ ما انتقَشْتَ هذا، أي ما اختَرْتَه. وهذا نَقِيشُ هذا، أي مثلُه. وما للهِ([21]) ضِدٌّ ولا نَقِيش، أي ما له مَن يماثِلُه في صورتِه ونَقْشِه. (نقص) النون والقاف والصاد كلمةٌ واحدة، هي النَّقْص: خِلاف الزيادة. ونَقَصَ الشيءُ، ونَقَصْتُه أنا، وهو مَنْقوص. والنَّقيصَة: العَيب؛ يقال ما به [نقيصةٌ، أي] شيء ينقُص. ومَرجِعُ البابِ كلِّه إلى هذا. (نقض) النون والقاف والضاد أصلٌ صحيح يدلُّ على نَكْثِ شَيء، وربما دلَّ على معنىً من المعاني على جنسٍ من الصَّوت. ونَقَضْتُ الحبلَ والبِناءَ. والنَّقيض: المنقوض، ولذلك يقال للبعير المهزول نِقْضٌ، كأنَّ الأسفارَ نَقَضَتْه؛ وجمعه أنقاض. والمُنَاقَضَة في الشِّعر من هذا، كَأنَّه يريد أن ينقُضَ ما أَرَّبَهُ صاحبهُ. ونَقْضُ العَهدِ منه أيضاً. والنِّقْض: مُنْتَقَضُ الكمأة من الأرض([22]) إذا أردتَ أن تُخرِجَها. نَقضْتُها نقضاً. وانتقضت القَرْحة، كأنَّها كانت تلاءمت ثم انتقَضَت. أمَّا الصَّوت فيقال لصوتِ المَفاصل نَقِيضها؛ وهو قريبٌ من الأوّل، لأنَّها كأنّها تَنْتَقِض فيسمع لها صوتٌ عند ذلك. وأنقَضَت الدَّجاجة: صوَّتت. والإنقاض: زجر القَعود. قال: ربَّ عجوزٍ من أُناسٍ شَهْبَرَهْ([23]) *** عَلَّمْتُها الإنقاضَ بَعْدَ القَرْقَرَهْ([24])يقول: سَرَقتُ بعيرَها التي كانت تُقرقِر به وتركتُ لها بَكْراً تُنْقِضُ به. (نقط) النون والقاف والطاء أُصيلٌ يدلُّ على نُكتةٍ لطيفةٍ في الشيء. يقال للقطعة من النَّخْل: نُقْطة. ويقال: إنَّه تشبيهٌ في القِلَّة بالنُّقطة. (نقع) النون والقاف والعين أصلانِ صحيحان: أحدهما يدلُّ على استقرارِ شيءٍ كالمائعِ في قراره، والآخر على صوتٍ من الأصوات. فالأوّل نَقَع الماء في مَنْقعه: استقرّ. واستَنْقع الشيءُ في الماء. والنَّقُوع: ما نُقِع في الماء، كدواءٍ([25]) أو نبيذ. والمِنْقَع ذلك الإناء. والمِنْقَع([26]) كالقُدَيرة للصَّبيّ يُطرح فيه اللَّبن ويُطعَمه. ويقال له مِنْقَع البُرَم، ويكون من حجارة. والنَّقيع: شراب* يتَّخَذ من زَبيب، كأنَّ الزَّبيب يُنقَع لـه. والنَّقِيع: الحَوْض يُنقَع فيه التَّمر. والنَّقِيع والنَّقْع: الماء الناقع. وماءٌ ناقعٌ كالنَّاجع، كأنَّه استقرَّ قرارَه فكَسَر الغُلَّة. وكذلك النَّقُوع. والنَّقيع: البئر الكثيرة الماء. ونَقْع البئر الذي جاء في الحديث: ماؤها، كأنها قرارٌ له. والأنقوعة: وَقْبَةُ الثَّرِيد. وقولهم: "هو شَرَّابٌ بِأَنْقُعٍ"، أي مُعاوِدٌ للأمر مرَّةً بعد مرة. كذا يقولون، ووجهه عندنا أنَّ الطَّائر الحَذِر لا يَرِدُ المَشارِعَ حذَراً على نَفْسه، لكنَّه يأتي المناقع يَشْرَبُ ليَسْلَم؛ وكذلك الرّجُل الكيِّس الحَذِر، لا يتقحَّمُ إلاَّ مواضعَ السَّلامةِ في أُموره. والنَّقيعة: المحض من اللَّبن. فأمَّا النقيعة فقال قومٌ: ما يُحْرَزُ من النَّهْب قبل القَسْم. قال الشاعر: إنَّا لنضرِبُ بالسُّيوف رؤوسَهُمْ *** ضَرْبُ القُدَارِ نَقِيعَةَ القُدَّامِ([27])ويقال: بل النَّقيعة: الطَّعام يُتَّخَذ للقادم من السفر، كأنّه إذا أُعِدّ لـه فقد نقع أي أُقِرّ. وهذان الوجهان أحسَنُ ما قيل في ذلك، لأنَّهما أقْيَس. ويقولون: النَّقيعة: الجَزُور تُنقَع عَن عدّة إبل، كالفَرَعةِ تُذبَح عن غَنَم. وأمَّا الأصل الآخر فالنَّقيع: الصُّرَاخ، وهو النَّقْع أيضاً. ونقَعَ الصوتُ: ارتفَعَ. قال: فمتَى يَنْقَعْ صُرَاخٌ صادقٌ *** يَحلِبُوها ذاتَ جَرسٍ وزَجَلْ([28])ويقال: النَّقع: صوت النّعامة. والنّقَّاع: الرَّجُل يَتكثَّر بما ليس عنده، كأنه يَصيح به. وأمَّا قولهم: انتُقعَ لونُه، فهو من الإبدال، والأصل امْتُقعَ، وقد ذَكَر [نا] هُ. --------------ـــ ([1]) التكملة من المجمل. ([2]) في الجمهرة (3: 164). ([3]) في الأصل: "وكأن". ([4]) البيت للمفضل النكري، كما في اللسان (محق) الأصمعيات 54، وهو في المجمل (محق، نقل) بدون نسبة. وقد سبق في (محق). ([5]) فيما سبق: "يقلب صعدة". ([6]) في الأصل: "ونقيب"، صوابها من المجمل. ([7]) في الأصل: "الضعيف"، تحريف. وفي المجمل: "يفعله اللئام لئلا يدل عليهم الأضياف بصوته". ([8]) في الأصل: "الخوف"، صوابه في المجمل واللسان. وزاد في اللسان: "ورأسها من داخل". ([9]) لدريد بن الصمة، في اللسان (نقب) وأمالي القالي (2: 161) والبيان (1: 107) والأغاني (13: 130). ([10]) لأوس بن حجر في ديوانه 3 واللسان (نقب، أقط). ([11]) في الأصل: "ومعينهم"، صوابه في المجمل واللسان. ([12]) في الأصل: "النقب". ([13]) في الأصل: "نقحت عن العصا". ([14]) في الأصل: "وتنقح"، تحريف، وأثبت ما في المجمل. ([15]) التكملة من المجمل. ([16]) في المجمل: "اغتبته وعبته". ([17]) منقر، كمنبر، ومنقر أيضاً بضم الميم والقاف. ([18]) لذؤيب بن زنيم الطهوي، في اللسان (نقر) وإصلاح المنطق 259، 480 ونوادر أبي زيد 119. وصدره: * لعمرك ما ونيت في ود طيء * ورواية النوادر: "عن شيء عناني". ([19]) في الأصل: "رق". ([20]) في الأصل: "الغدق". ([21]) في الأصل: "ما له"، صوابه من المجمل. ([22]) وكذا في المجمل. وفي اللسان: "منتقض الأرض من الكمأة". ([23]) في الأصل: "الأنقاض والقرقرة"، صوابه في المجمل واللسان. ([24]) الرجز لشظاظ الضبي اللص، كما في اللسان (نقض). ورواية اللسان: "عجوز من نمير"، ورواية الأصل تطابق رواية المجمل. ([25]) في الأصل: "لدواء"، وأثبت ما في المجمل. ([26]) ويقال منقعة أيضاً، كما في المجمل واللسان. ([27]) لمهلهل في اللسان (قدر، نقع، قدم)، كما سبق في حواشي (قدم) حيث أنشد البيت من قبل. ([28]) للبيد في ديوانه 15 طبع 1881 واللسان (نقع).

ـ

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR1.332 harf
- النقص: الخسران في الحظ، والنقصان المصدر، ونقصته فهو منقوص. قال تعالى: ﴿ونقص من الأموال والأنفس﴾ [البقرة/155]، وقال: ﴿وإنا لموفوهم نصيبهم غير منقوص﴾ [هود/109]، ﴿ثم لم ينقصوكم شيئا﴾ [التوبة/4]. * نقض - النقض: انتثار العقد من البناء والحبل، والعقد، وهو ضد الإبرام، يقال: نقضت البناء والحبل والعقد، وقد انتقض انتقاضا، والنقض المنقوض، وذلك في الشعر أكثر، والنقض: كذلك، وذلك في البناء أكثر (قال
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR167 harf
ن ق ص نقصه حقّه نقصاً وانتقصه‏.‏ ونقص بنفسه نقصاناً‏.‏ وانتقص واستنقص الثمن‏:‏ استحطّه‏.‏ وانتقصه وتنقّصه‏:‏ عابه‏.‏ وما فيه نقيصة ومنقصة وفلان ذو نقائص ومناقص‏.‏
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR2.334 harf
النَّقْصُ: الخُسْران في الحظِّ، والنقصانُ يكون مصدراً ويكون قدر الشيء الذاهب من المنقوص. نَقَصَ الشيءُ يَنْقُصُ نَقْصاً ونُقْصاناً ونَقِيصةً ونَقَصَه هو، يتعدى ولا يتعدى؛ وأَنْقَصَه لغة؛ وانْتَقَصَه وتَنَقَّصَه: أَخذ منه قليلاً قليلاً على حد ما يجيءُ عليه هذا الضرب من الأَبنية بالأَغلب. وانْتَقَصَ الشيءُ: نَقَصَ، وانْتَقَصْتُه أَنا، لازمٌ وواقعٌ، وقد انْتَقَصَه حقَّه. أَبو عبيد في باب فَعَلَ
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR528 harf
* ن ق ص * * نَقَصَ * الشيء من باب نصر و * نُقْصَاناً * أيضا و * نَقَصَهُ * غيره يتعدى ويلزم قلت * النَّقْصُ * مصدر المُتعدي و * النُّقْصَانُ * مصدر اللازم والمُتعدي يتعدى إلى مفعولين تقول نقصه حقَّه قال الله تعالى ﴿ثم لم يَنْقُصُوكم شيئا﴾ وأما قولك نقص المال درهما والبُرُّ مُذا فدرهما ومُذا تمييز انتهى كلامي و * انْتَقَصَ * الشيء أي نقَصَ و * انْتَقَصَهُ * غيره أيضا و * اسْتَنْقَصَ * المُشتري
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR8.701 harf
نَقَصَ 1 نَقَصَ ذ , (S, M, Mgh, Msb, K,) aor. نَقُصَ , (M, Msb,) inf. n. نُقْصَانٌ (S, M, A, Mgh, Msb, K) and نَقْصٌ, (S, M, A, Msb, K,) or the former of these two only, the latter being the inf. n. of the trans. verb, (MS,) and نَقِيصَةٌ (M) and تَنْقَاصٌ, (K,) [which last is an intensive form,] said of a thing, (S, M,) intrans., (S, M, Mgh, Msb, K,) It lost somewhat, decreased, diminished,
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR1.407 harf
نَقَصَ نَقَصَ U ( n. ac. نَقْص 1 , نَقِيْصَة 25t , نُقْصَاْن 35 , تَنْقَاْص 62 ), a. Lessened, diminished, decreased; wasted, waned; became deficient. b. see II . c. [ acc. & Min ], Cut off from. نَقَّصَ نَقَّصَ II , a. Lessened, diminished, reduced, curtailed; infringed, encroached upon. أَنْقَصَ أَنْقَصَ IV , a. see II . تَنَقَّصَ تَنَقَّصَ V , a. see I (a) . b. Disparaged,
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR10.271 harf
نقص نَقَصَ - يَنْقُصُ (المتعدي) - نَقْْص - مَنْقُوْص نَقَصَ - يَنْقُصُ (المتعدي) + كائن + كائناً + شيئاً: يؤدي إليه مقداراً من شيء بأقل مما يفترض: يفيه ويرد إليه حقاً أو مالاً أو جزاءً استحق عليه له، وذلك بمقدار أقل وأصغر مما كان يفترض أو مما اتفق عليه نََقْْص: اسم فعل " نَقَصَ - يَنْقُصُ ": مقدار التغير الذي طرأ على الشيء بحيث يصير مقداره
Tamamını oku

Sîgalar(8)

Mücavir kökler67 mücavir (90 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. طرف

    2 ortak ayet · Dilin ucu demektir

  2. ثمر

    2 ortak ayet · Meyve demektir

  3. عمر

    2 ortak ayet · “U’mare” katlı bina demektir

  4. جوع

    1 ortak ayet · Ceyee suyun toplandığı çukurdur

  5. نصف

    1 ortak ayet · Yarısı

  6. رأي

    3 ortak ayet · Raye bir yere konmuş, oranın özelliğini gösteren işaret…

  7. أبو

    2 ortak ayet · Bab kapı demektir

  8. طول

    1 ortak ayet · Tivel” hayvanın çayıra bağlandığı ip demektir

  9. مدين

    1 ortak ayet · Medyen

  10. خوف

    2 ortak ayet · Havf : “Hafe” korkulduğu zaman saklanmak için takınılan…

  11. شعب

    1 ortak ayet · Ağacın dalı demektir

  12. نطف

    1 ortak ayet · Duvarda aşağı doğru akan sıvı damlasıdır

Geçtiği ayetler(10)

  1. أَوَلَمْ يَرَوْا أَنَّا نَأْتِي الْأَرْضَ نَنْقُصُهَا مِنْ أَطْرَافِهَا وَاللَّهُ يَحْكُمُ لَا مُعَقِّبَ لِحُكْمِهِ وَهُوَ سَرِيعُ الْحِسَابِ

    Onu eksiltirizGörmüyorlar mı ki; Biz, yeryüzünün etrafından gitgide eksiltmekteyiz. Allah hükmünü verir. O’nun hükmünü bozacak yoktur. Ve O, hesabı çabuk görendir.

  2. بَلْ مَتَّعْنَا هَؤُلَاءِ وَآبَاءَهُمْ حَتَّى طَالَ عَلَيْهِمُ الْعُمُرُ أَفَلَا يَرَوْنَ أَنَّا نَأْتِي الْأَرْضَ نَنْقُصُهَا مِنْ أَطْرَافِهَا أَفَهُمُ الْغَالِبُونَ

    Onu eksiltirizEvet Biz; onlara da, atalarına da geçimlikleri verdik. Öyle ki ömürleri kendilerine uzun geldi. Fakat şimdi görmüyorlar mı ki; Biz; o yeryüzüne gelip çevresinden eksiltip durmaktayız. Onlar mıdır galip gelenler şu halde?

Sîga sayfası: يَنْقُصُوكُمْ

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökنقص
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerبخس, طفف, هضم
Zıt Kökزيد
Çekirdek Özet 1Bir bütünün hacminden, sayısından veya payından bir kısmın eksilmesi, aşınması veya eksiltilmesi
Çekirdek Özet 2Ölçü ve tartıda adaletsizlik yapmama, varlığın fiziksel ve biyolojik sınırlarının aşınması, ilahi ceza veya imtihan olarak nimetlerin daraltılması
Çekirdek Özet 3Varlık düzeninde ve ahlaki sözleşmelerde tamlığın korunması; dengenin aleyhe bozulmasının ontolojik ve hukuki fesat sayılması
Kritik Hata RiskiKökün yalnızca niceliksel veya maddi eksilmeye indirgenip hak, adalet, sözleşme ve varlıksal yetkinlik boyutlarının göz ardı edilmesi

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
نقBir şeyi delmek, yarmak, vurarak veya oyarak bütünlüğünü bozmak; نقب, نقذ, نقر, نقض, نقع, نقم köklerinde görüldüğü üzere kapalı bir bütünü açma ve yapısını kırma hareketiصSıkıştırma, daraltma ve kenardan tutma imgesi eklenerek delme eylemi bir bütünden kademeli parça eksiltme ve hacmi daraltma anlamına dönüşmüştür

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
نfiliz, yılan, balık; süreklilik, çoğalma, canlılıkBütünün mevcut akışını, süreklilik arz eden varlığını veya sermayesini temsil eder
قufuktaki güneş, iğne deliği; dönme, toplanma, sınırVarlığın ulaştığı sınırı, çevrelenmiş tamlığı ve ölçülebilir kemal noktasını simgeler
صolta, bitki; yakalama, peşine düşme, sıkıştırmaSınırlandırılmış varlıktan bir pay çekip koparma, kenardan kısma ve baskı uygulayarak daraltma hareketini sağlar
نقصSınırları belirli bir varlık akışından çekip eksiltmeMevcut ve tam olan bir varlık veya haktan parça kopararak onun doluluğunu ve bütünlüğünü aşındırma hareketini ifade eder

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir kabın içindeki sıvının eksilmesi, tahıl yığınının veya sürünün sayısının azalması, devenin zayıflayarak etinden ve gücünden kaybetmesi
Cahiliye şiiri kullanımıİmruü’l-Kays’a atfedilen beyitte hoş koku veya tadın saflığı ve keskinliği bağlamında عذب نقيص terkibiyle yer alır; kabile şiirinde ise hakların veya payların eksiltilmesi anlamında kullanılmıştır
Erken Arapça kullanımTicari hayatta pazarlık esnasında fiyatın indirilmesini talep etmek için اسْتَنْقَصَ الثَّمَنَ ifadesinde ve bir kimsenin itibarını zedelemek için نَقِيصَةٌ kalıbında yaygın olarak kullanılmıştır

Kaynak Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab.

Sami etimolojik katman

Arapça نقص kökü, Sami dil ailesinin Güney ve Kuzeybatı kollarında belirli bir hacimden, ölçüden veya değerden düşüşü bildiren fiillerle doğrudan akrabadır. İbranicede nakas (נָקַס) veya nekhas biçimleriyle değer kaybı, kesilme ve küçülme anlam alanına temas ederken, Süryanicede naks veya nqas kökü vurma, çarpma ve buna bağlı olarak parçalanıp dökülme, eksilme semantik çizgisini barındırır. Akadca nagābu veya naqāsu hatlarında bir nesneyi yontarak, keserek küçültme tasvir edilir. Kökün Afro-Asyatik ilksel katmanındaki ortak semantik çekirdeği, tam ve bitişik bir kütleden bir parçanın fiziksel temasla ayrılması, böylece bütünde bir gedik veya açık meydana getirilmesidir. Arapçada bu kök hem geçişli hem geçişsiz olarak korunmuş; bir şeyin kendiliğinden eksilmesi ile bir fail tarafından eksiltilmesi, ölçüde hakkın kısılması ve insanın ahlaken ayıplanması anlamlarını kuşatacak biçimde soyutlanmıştır.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, HALOT, Payne Smith, Maqāyīs al-Lugha.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönنقص — zıddı زيدHem geçişli hem geçişsiz kullanılan kök, fazlalıktan veya tamlıktan bir kısmın gitmesiyle ortaya çıkan her türlü boşluğu ve hakkın eksiltilmesini karşılarKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice nakas / n-k-s, Süryanice nqasVurarak eksiltme, bütünden koparma, değerden düşme ve aşınma paralellikleri taşırGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik n-q çekirdeğiKesme, oyma, delme ve bütünden parça eksiltme eylemlerini niteleyen kök ailesiyle bağlantılıdırMuhtemel

Kaynak David Cohen, Dictionnaire des racines sémitiques; Brown-Driver-Briggs; Lisān al-ʿArab.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
نقصAnlamlıEksilmek, eksiltmekBir bütünden parçanın gitmesi, tamlığın bozulmasıHedef kök; Kur'an'da geçer
نصقKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilir; Kur'an'da geçmez
قنصAnlamlıAvlamak, yakalamakAvın peşine düşüp onu hile veya tuzakla ele geçirmekHedef kökle harf ortaklığı taşır; Kur'an'da geçmez
قصنAnlamlıAğaç dalını kırmak, budamakAğacın kuruyan veya sarkan dalını kesip ayırmakBütünden parça eksiltme anlamıyla dolaylı bağ kurar; Kur'an'da geçmez
صنقAnlamlıKokuşmak, yağın bozulmasıYağın uzun süre beklemesi sebebiyle kokusunun değişmesi ve keskinleşmesiFiziksel bozulma ve yetersizleşme yönü içerir; Kur'an'da geçmez
صقنAnlamlıDarlaşmak, küçük kapSuyun azaldığı küçük su kabı veya dar yerHacimce daralma ve yetersizlik çağrışımı taşır; Kur'an'da geçmez

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
نقصMerkezEksilme, noksanlıkBir bütünün ölçüsünden, miktarından veya hakkından pay eksiltmekGenel anlamıyla eksilme ve eksiltmeyi, hem ontolojik hem ahlaki düzlemde ifade eder
بخسKomşuDeğer düşürmeHakkı küçümseyerek ve değersizleştirerek vermemekHakkı gasbetme kastıyla değerini ve bedelini bilerek aşağı çekmektir
طففKomşuÖlçüde çalmaKabın kenarını veya tepeleme payını gizlice kısmakÖlçü aletinin kenarlarında çok küçük miktarlarla hile yapmaktır
هضمKomşuBaskı ile eksiltmeGüç kullanarak bir kimsenin hakkını sindirmek veya kırmakGüç dengesizliği sebebiyle birinin hakkını zorla kısıp onu mağdur etmektir
زيدZıtArtma, çoğalmaMevcut miktarın üzerine yeni bir pay eklenmesiBütünün hacminin, sayısının veya değerinin genişlemesini bildirir

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaنقصEksilme, hakkı kısmaHem kendiliğinden azalmayı hem de bir failin bilerek noksanlaştırmasını kapsarKesin
Latincediminuere, deminutioAzaltmak, eksiltmekHacmin ve miktar olarak büyüklüğün küçülmesini karşılar; ahlaki ayıplama yönünü dışarıda bırakırGüçlü
İngilizcediminish, decrease, curtailAzal(t)mak, kısmakMiktar ve yetki daraltmasını iyi karşılar ancak hak gasbı nüansını tek başına tam yansıtmazGüçlü
Almancaverringern, mindernEksiltmek, kısmakDeğer veya miktar düşüşünü anlatır; hukuki ve akdi sorumluluk tonu bağlama göre eklenirGüçlü
Fransızcadiminuer, amoindrirAzaltmak, zayıflatmakGücün, hacmin veya payın gerilemesini ifade ederGüçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Collins-Robert French Dictionary.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
نَنْقُصُهَاCoğrafi ve siyasi daralmaYeryüzünün veya inkârcıların hâkimiyet alanının uçlarından daraltılması bağlamı (Ra'd 13:41, Enbiyâ 21:44)
وَنَقْصٍİmtihan ve afetle gelen kayıpMalların, canların ve ürünlerin kıtlık ve musibetlerle eksilmesi bağlamı (Bakara 2:155, A'râf 7:130)
انْقُصْZamanın ve sürenin kısaltılmasıGece ibadetinin belirlenen süresinden bir kısmının indirilmesi emri (Müzzemmil 73:3)
تَنْقُصُFiziksel ve biyolojik çürümeİnsan bedeninin ölümden sonra toprak tarafından aşındırılıp eksiltilmesi bağlamı (Kâf 50:4)
تَنْقُصُواİktisadi hile ve adalet ihlaliTicarette ölçü ve tartının eksik tutulmasının yasaklanması bağlamı (Hûd 11:84)
مَنْقُوصٍEksiksiz ve tam verilmeAhiretteki amellerin ve cezaların karşılığının eksiltilmeden ödeneceği güvencesi (Hûd 11:109)
يُنْقَصُBiyolojik ömrün belirlenmesiİnsanın yaşam süresinin ilahi bilgi ve takdir uyarınca eksiltilmesi bağlamı (Fâtır 35:11)
يَنْقُصُوكُمْSözleşmeye riayet ve güvenMüşriklerin müminlerle yaptıkları antlaşmanın şartlarından hiçbir şeyi çiğnememeleri bağlamı (Tevbe 9:4)

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİmanın mahiyeti ve sıfatlarİmanın amelle artıp eksilmesi meselesi ile ilahi kemal karşısında noksan sıfatların nefyedilmesiYetkinlik derecelerinin düşüşü ve ontolojik noksanlık
FıkıhAkitler, ölçü-tartı ve ayıplarSatım akdinde malın miktarında eksiklik olması, kusur (naks) sebebiyle muhayyerlik hakkı ve tartıda hak kısmaHukuki ve akdi sorumluluğun ihlali, haksız kazanç
TefsirKozmolojik ve toplumsal ayetlerArzın etrafından eksiltilmesinin fetihler mi yoksa coğrafi ve iklimsel gerileme mi olduğu tartışmasıHâkimiyetin ve fiziki sınırların daralması
Hadisİbadetler ve takvimHilalin gözetilmesiyle ramazan ayının yirmi dokuz gün sürmesi halinde hükmün eksilmeyeceği beyanıMiktar olarak azalsa bile şer'i sevap ve değerin tam kalması

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniKul-Yaratıcı ilişkisiKullukta takva ve imtihanSadakat ölçütüVarlığın noksanlığı acziyeti gösterirken, ibadette noksanlık yapmamak takvanın gereğidirKesin
İlmiFiziksel ve biyolojik yasalarEntropi ve yıpranmaBozulma ilkesiMaddenin ve canlı organizmanın zamanla aşınması, toprağın bedeni eksiltmesi ilkesidirKesin
SiyasiHâkimiyet ve antlaşma ahlakıToprak ve meşruiyet kaybıDengelerin değişimiZulümle yönetilen güçlerin sınırlarının gerilemesi ve akit şartlarına sadakat gösterilmesiGüçlü
İktisadiTicaret ve pazar ahlakıEksik tartı ve hile yasağıPazar emniyetiMalın miktarını veya kalitesini çalarak servet transferi yapmanın engellenmesiKesin

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerÇıkarma işlemi ve negatif türevBir niceliğin mevcut değerinden bir birimin düşürülmesi; sistem enerjisinin veya kütlesinin zamanla azalma eğilimi göstermesiKesin
Beşeri bilimlerSözleşme ihlali ve hak daraltılmasıHukuki bir mukavelede taraflardan birinin taahhüt ettiği edimi eksik ifa etmesi veya bireyin meşru payından kısılmasıKesin

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü yalnızca pazar tezgâhındaki basit kilo eksikliği veya matematiksel çıkarma işlemi olarak algılayıp ahlaki ve ontolojik derinliğinden koparmak
Kur'an içi daha geniş anlamArzın sınırlarının daraltılmasından ömrün takdirine, bedenin toprakta çürümesinden ahitlerin harfiyen korunmasına kadar bütüncül bir adalet ve varlık kanunu olması
Yanlış anlamanın doğuracağı hataToplumsal çöküşlerin temel sebebi olan ölçü ve hak ihlalinin yalnızca bireysel bir günah gibi görülüp medeniyetlerin meşruiyetini yitirme sebebi olduğunun anlaşılamaması

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Varlığın kemal ve zeval döngüsünü, insanın mülkiyet ve adaletle olan imtihanını ve ilahi adaletin hiçbir ameli zayi etmeksizin tam karşılık vereceğini temellendirir
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Şuayb aleyhisselamın kavmine yönelik iktisadi uyarılarında, ahiretteki hesap ve ceza ayetlerinde, yeryüzünün hâkimiyet dengelerini anlatan kıssalarda belirleyicidir
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Mal ve servet edinmenin her yolunun meşru olduğu algısını yıkar; küçük görünen eksiltmelerin kâinatın adalet terazisini sarsan büyük bir zulüm olduğunu ortaya koyar

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamBir kaptan sıvının, bir sürüden hayvanın veya bir yığından tanelerin eksilmesi; cismin hacminin ve ağırlığının azalması.
  • Soyut anlamBelirlenmiş hak, adalet, ömür veya ahit sınırlarından bir payın haksızca veya fıtri kanunlar gereği daraltılması ve eksiltilmesi.
  • Sistematik karşılıkTamlık ve denge durumunu temsil eden varlık ve ahlak matrisinde, negatif değişimle ortaya çıkan açık ve adaletsizlik durumu.
  • LaTeX modeliN(t)=T0−∫0tδ(τ) dτburadaδ(τ)>0  ⟹  N(t)<T0
  • LaTeX açıklamasıModelde T0 başlangıçtaki tamlığı, hak edilen payı veya belirlenmiş bütünü simgeler. δ(τ) zamana veya eyleme bağlı eksiltme fonksiyonudur. Bu fonksiyonun sıfırdan büyük olması durumunda, nihai durum olan N(t) değeri başlangıçtaki tamlık sınırının altına düşerek noksanlığı ve eksilmeyi üretir.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ن