أخو

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: أ-خ-والصيغ: ٥١ · الجذور المجاورة: ١٣٥ · الآيات: ٨٠ · السور: ٣١؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».قولأَخٌعممأَخَانَاأَخَاهُأَخَاهُمْكيلأخوأبوأَخُوهُمْيوسفأَخِيهِهارونجهز

الجذرالصيغ ٥١الآيات ٨٠السور ٣١المجاورة ١٣٥

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

أخو

أ - خ - و

جذر
  • الورود: ٩٦
  • الآيات: ٨٠
  • الصيغ: ٥١
  • المعاجم: ٩

Hayvanları bağladıkları ipin iki ucuna konmuş kazıklardan her birine ehv denir. Sonra aynı anneden veya aynı babadan doğmuş kimseler eh olarak adlandırılmışdır. Kur’an’ da dinde kardeşli tabiri de geçmektedir.المزيد ›

تشمل هذه الصفحة أيضًا الكتابات: ءخو · اخو

ملاحظاتي

المعاجم(٩)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Hayvanları bağladıkları ipin iki ucuna konmuş kazıklardan her birine ehv denir. Sonra aynı anneden veya aynı babadan doğmuş kimseler eh olarak adlandırılmışdır. Kur’an’ da dinde kardeşli tabiri de geçmektedir.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٣٬٣٣٧
باب اللفيف من الخاء خ و خ، و خ وخ، خ و ي، أ خ و، و خ ي، خ ي و، أ خ خ مستعملات خوخ: الخَوْخَةُ: مفترق بين بيتين أو دارين لم ينصب عليهما باب، بلغة أهل الحجاز. وناس يسمون هذه الأبواب التي يسميها الفرس بنجرقات: خَوْخات. والخَوْخَة ثمرةٌ، والجميع الخَوْخُ، وأهل مكْةَ يُسَمُّون ضَرباً من الثّياب أخضَرَ: الخَوْخَةَ. وخوخ: الوَخْوَخَةُ: حكاية أصوات الطير. والوَخواخ: الكسل الثقيل، وقال: ليس بَوخْواخٍ
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٣٬٤٧١
(باب الهمزة والخاء وما معهما في الثلاثي) (أخذ) الهمزة والخاء والذال أصل واحد تتفرّع منه فروعٌ متقاربة في المعنى. [أمّا] أخذ فالأصل حَوْز الشيء وجبْيُه([1]) وجمعه. تقول أخذت الشيء آخُذه أخذاً. قال الخليل: هو خلاف العطاء، وهو التناول. قال: والأُخْذَةُ رُقْيَةٌ تَأْخُذُ العينَ ونحوَها. والمؤَخَّذ: الرجل الذي تؤخِّذه المرأة عن رأْيه وتُؤَخّذُه عن النّساء، كأنه حُبِس عنهن. والإخَاذة - وأبو عبيد يقول
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٢٥٩
أ خ و إخوان الوداد أقرب من إخوة الولاد‏.‏ ومـن المجـاز‏:‏ بيـن السماحة والحماسة تآخٍ ولقيته بأخي الشر أي بخير وبأخي الخير أي بشر‏.‏ وله عنـد الأميـر آخيـة ثابتـة‏.‏ وشـددت لـه آخيـة لا يحلها المهر الأرن‏.‏ وشد الله بينكما أواخي الإخاء وحل أواري الرياء‏.‏
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٨٠٧
* أ خ و * * الأخُ * أصله أخو بفتح الخاء لأنه يجمع على * آخاء ٍ * مثل آباءٍ والذاهب منه واو لأنك تقول في التثنية أخوان وبعض العرب يقول أخان على النقص ويجمع أيضا على * إخْوان * مثل خرب وخربان قلت الخرب ذكر الحبارى وعلى * إِخْوَة * بكسر الهمزة وضمها أيضا على الفراء وقد تسع فيه فيراد به الاثنان كقوله تعالى ﴿فإن كان له إخوة﴾ وهذا قولك أنا فعلنا ونحن فعلنا وأنتما اثنان وأكثر ما يستعمل * الإخْوانُ *
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ١١٬٤٢١
: ( و *!الأَخِيَّةُ ، كأَبِيَّةٍ ، مَقْصورٌ ( ويُشَدُّ ، صَوابُه ويُمَدُّ . ثم راجَعْتُ التّكمِلَةَ فوَجَدْتُ فيه : قالَ اللَّيْثُ : *!الآخِيَةُ كآنِيَةٍ لُغَةٌ في *!الآخيَّةِ مُشَدَّدَةً ؛ فظَهَرَ أنَّ الذي في النسخِ كأبيَّةٍ غَلَطٌ ، وصَوابُه كآنِيَةٍ . وقَوْلُه : ويُشَدُّ صَحِيحٌ ، فتأَمَّلْ . ( ويُخَفَّفُ ، أَي مع المدِّ ؛ واقْتَصَرَ الجَوْهَرِيُّ على المدِّ والتَّشْديدِ : ( عُودٌ
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٥٬٢٤٣
المدخل: اخوأَخَوْتَ 1 أَخَوْتَ ذ , [third pers. أَخَا,] (S, K,) aor. تَأْخُو, (S,) inf. n. أُخُوَّةٌ; (S, K, &c.;) and ↓ آخَيْتَ, (K, TA,) [in the CK اَخَيْتُ, which is wrong in respect of the pers., and otherwise, for it is correctly] with medd, (TA,) inf. n. اِخَآءٌ and مُؤَاخَاةٌ; (Lth;) and ↓ تَأَخَّيْتَ; (K;) Thou becamest a brother [in the proper sense of this word, and also as meaning a friend, or
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٨٤٧
المدخل: ءخوأَخَا أَخَا U ( n. ac. أُخُوَّة 27t ), a. Was the brother of; became a brother to. آخَوَ آخَوَ III , آخَوَ IV , a. Fraternised with, became a brother to. تَأَخَّوَ تَأَخَّوَ V , a. Adopted as a brother. b. Endeavoured to obtain. أَخَوِيّ أَخَوِيّ 4yi , a. Fraternal, brotherly. أَخَوِيَّة أَخَوِيَّة 4yit , a. Confraternity, brotherhood. اِخَاْو اِخَاْو 23A , اِخَاْوَة 23t , a. see
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيبلا ترجمةالحروف: ٣٩٬٦٤١
المدخل: ءخوءخو أَخَا - يَأْخُو - أخ - أخَوَيْن - إخْوان - أخْت - أخَوات - إخْوة أخا - يَأخو + كائن + كائناً : يكون له أخاً: ينتمي معه لذات الأصل والمرجع والمأوى: يعتبر أخ كل من يشترك مع آخر بالانتماء إلى مجموعة بشرية تكون لهم أماً: أي تكون لهم الأصل من جهة، والمأوى والمرجع الذي يرجعون إليه من جهة أخرى (راجع معنى لفظ " أم ") معنى الأم : الوالدة التي ولدت
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٥١)

الجذور المجاورةالمجاورة: ١٣٥ (الإجمالي: ٣٩٩)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. أبو

    الآيات المشتركة: ١٥ · Bab kapı demektir

  2. يوسف

    الآيات المشتركة: ٩ · Çorak yer anlamına gelen “esef”ten türemiştir

  3. قول

    الآيات المشتركة: ٤٣ · Birlikte bir iş yapan kimselere, belli bir sesle kumanda…

  4. هارون

    الآيات المشتركة: ٧ · Harun

  5. كيل

    الآيات المشتركة: ٥ · Kile ölçü birimidir

  6. مدين

    الآيات المشتركة: ٤ · Medyen

  7. جهز

    الآيات المشتركة: ٢ · Cihaz yola çıkan kimsenin yol için aldığı gereklerdir

  8. نصف

    الآيات المشتركة: ٣ · Yarısı

  9. بنو

    الآيات المشتركة: ٩ · Oğullar

  10. عاد

    الآيات المشتركة: ٤ · Âd

  11. عمم

    الآيات المشتركة: ٢ · “An” ve “ma”dan oluşmuştur

  12. شعب

    الآيات المشتركة: ٣ · Ağacın dalı demektir

الآيات التي ورد فيها(٨٠)

  1. … وَالْعَبْدُ بِالْعَبْدِ وَالْأُنْثَى بِالْأُنْثَى فَمَنْ عُفِيَ لَهُ مِنْ أَخِيهِ شَيْءٌ فَاتِّبَاعٌ بِالْمَعْرُوفِ وَأَدَاءٌ إِلَيْهِ بِإِحْسَانٍ ذَلِكَ تَخْفِيفٌ …

    Onun erkek kardeşi

  2. فَطَوَّعَتْ لَهُ نَفْسُهُ قَتْلَ أَخِيهِ فَقَتَلَهُ فَأَصْبَحَ مِنَ الْخَاسِرِينَ

    Onun erkek kardeşi

  3. … غُرَابًا يَبْحَثُ فِي الْأَرْضِ لِيُرِيَهُ كَيْفَ يُوَارِي سَوْءَةَ أَخِيهِ قَالَ يَاوَيْلَتَا أَعَجَزْتُ أَنْ أَكُونَ مِثْلَ هَذَا الْغُرَابِ …

    Onun erkek kardeşi

  4. … بَعْدِي أَعَجِلْتُمْ أَمْرَ رَبِّكُمْ وَأَلْقَى الْأَلْوَاحَ وَأَخَذَ بِرَأْسِ أَخِيهِ يَجُرُّهُ إِلَيْهِ قَالَ ابْنَ أُمَّ إِنَّ الْقَوْمَ اسْتَضْعَفُونِي …

    Onun erkek kardeşi

  5. قَالَ هَلْ آمَنُكُمْ عَلَيْهِ إِلَّا كَمَا أَمِنْتُكُمْ عَلَى أَخِيهِ مِنْ قَبْلُ فَاللَّهُ خَيْرٌ حَافِظًا وَهُوَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ

    Onun erkek kardeşi

  6. فَلَمَّا جَهَّزَهُمْ بِجَهَازِهِمْ جَعَلَ السِّقَايَةَ فِي رَحْلِ أَخِيهِ ثُمَّ أَذَّنَ مُؤَذِّنٌ أَيَّتُهَا الْعِيرُ إِنَّكُمْ لَسَارِقُونَ

    Onun erkek kardeşi

  7. فَبَدَأَ بِأَوْعِيَتِهِمْ قَبْلَ وِعَاءِ أَخِيهِ ثُمَّ اسْتَخْرَجَهَا مِنْ وِعَاءِ أَخِيهِ كَذَلِكَ كِدْنَا لِيُوسُفَ …

    Onun erkek kardeşi

  8. … بِأَوْعِيَتِهِمْ قَبْلَ وِعَاءِ أَخِيهِ ثُمَّ اسْتَخْرَجَهَا مِنْ وِعَاءِ أَخِيهِ كَذَلِكَ كِدْنَا لِيُوسُفَ مَا كَانَ لِيَأْخُذَ أَخَاهُ فِي …

    Onun erkek kardeşi

  9. … يَغْتَبْ بَعْضُكُمْ بَعْضًا أَيُحِبُّ أَحَدُكُمْ أَنْ يَأْكُلَ لَحْمَ أَخِيهِ مَيْتًا فَكَرِهْتُمُوهُ وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ تَوَّابٌ رَحِيمٌ

    Onun erkek kardeşi

  10. يَوْمَ يَفِرُّ الْمَرْءُ مِنْ أَخِيهِ

    Onun erkek kardeşi

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökأخو
YapıÜçlü
Özel Durumİlletli ve hemzeli
Bağlamsal Yakın Köklerصحب, ولي, عشر
Zıt Kökعدو
Çekirdek Özet 1Hayvanı bağlamak üzere yere çakılan kazık, sabit bağ, ortak kökene veya ipe tutunarak bağlanma
Çekirdek Özet 2Aynı kökten neşet eden nesep bağı ile ortak inanç, hedef ve ahlakta kenetlenen iradi dayanışma bağı
Çekirdek Özet 3Karşılıklı hak ve hukuku doğuran, tarafları birbirine karşı koruma ve gözetimle yükümlü kılan sarsılmaz irtibat
Kritik Hata RiskiKökün anlamını yalnızca biyolojik soy bağına indirgeyerek Kur'an'ın kurduğu akidevi, kavmi ve ahlaki sorumluluk kardeşliğini göz ardı etmek

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
أخTutma, raptetme, yakalama ve bir merkezde birleşme; bu çekirdek أخذ kökünde nesneyi el ile kavramayı, أخر kökünde ise peşi sıra gelip merkeze eklemlenmeyi ifade eder.وÇekirdeğin tutma ve bağlanma hareketine esneklik, süreklilik, iki taraf arasında karşılıklı uzanan bir bağ ve ahit niteliği katarak kavramı organik veya iradi bir ortaklık bağına dönüştürmüştür.

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
اÖküz başı; güç, öncülük, başlangıçBirincil kaynak ve gücü, ortak bir kökten veya atadan çıkışı simgeler.
خÇit, duvar (türetme imge); koruma, çevreleme, bölme ve perdelemeİki unsuru dış tehlikelere karşı aynı çatı ve koruma dairesi içine almayı ifade eder.
وÇengel, çadır kazığı; bağlama, ekleme, tutturmaİki ayrı varlığı birbirine kenetleyen, sabitleyen ve bağı kopmaz kılan rabıtayı temsil eder.
أخوBaşlangıçtaki kökten çıkanların koruyucu bir çit içinde çengelle birbirine bağlanmasıOrtak bir kaynaktan veya ilkeden beslenen fertlerin, koruyucu bir sınır içinde birbirlerine çadır kazığı gibi kenetlenerek sarsılmaz bir bağ oluşturması hareketidir.

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBinek hayvanını sabitlemek amacıyla yere çakılan ya da duvara monte edilen sağlam kazık veya ip halkası (el-āḫiyyeh). İki hayvanın aynı ipe veya kazığa bağlanması durumu.
Cahiliye şiiri kullanımıErken dönem şairlerinden Amr b. Kulsûm ve çağdaşları tarafından soydaş, kabiledaş ve sadık yoldaş anlamında kullanılmış; şahsın arkasını dayadığı, zor günde desteğini aldığı müttefik için metaforlaşmıştır.
Erken Arapça kullanımBir kimseyle dostluk kurmak, ahitleşmek ve hedef birliği yapmak anlamında fiil olarak kullanılmıştır. Bir kimsenin yanında sarsılmaz yeri olan kişi hakkında da bu kökten mecazlar üretilmiştir: لفلان عند الأمير آخية ثابتة

المصدر Kitābü'l-ʿAyn, Maqāyīs al-Luğa, Esâsü'l-Belâga, Lisânü'l-Arab.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Sami dil ailesinin en arkaik ve müşterek akrabalık terimlerinden biridir. Kök biçimi Proto-Semitik evrede *ʾaḫ- (erkek kardeş) olarak yeniden kurulur ve neredeyse bütün Doğu, Kuzeybatı ve Güney Sami kollarında düzenli ses denkliğiyle korunmuştur. Akadcada ahu(m) biçiminde erkek kardeş, eş veya ortak anlamındadır; Ugarit dilinde ảḫ, İbranicede āḥ (אָח), Aramice ve Süryanicede ʾaḥā (ܐܚܐ), Ge'ez dilinde ʾəḫw biçiminde yaşamaktadır. Bu leksikal süreklilik, kavramın ilksel aile ve kabile teşekkülünün merkezinde yer aldığını gösterir. Arapçada kökün üçüncü radikali olarak beliren illetli harf (و), Proto-Semitik ikili çekirdeğin çekim esnasında aldığı eklemlenmenin (üçlü kök sistemine intibakının) ve bağlama, raptetme, çadır kazığına iliştirme eylemleriyle kurulan anlamsal genişlemenin bir tezahürüdür. İbranice ve Aramicede kelime hem biyolojik kardeşi hem de aynı kabileye, birliğe mensup yoldaşı karşılayarak Arapçadaki semantik çeşitliliğin köklerini doğrular.

درجة الثقة Kesin

المصدر Brown-Driver-Briggs, HALOT, Payne Smith, The Assyrian Dictionary of the Oriental Institute of the Chicago (CAD).

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönأخو / وخي / أخيKazık çakıp hayvanı bağlama (el-āḫiyyeh) ve bir amaca yönelip kastetme (tevaḫḫî) ile aynı kökten gelenlerin ortak bağı.Güçlü
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiProto-Semitik *ʾaḫ-Akadca ahu(m), İbranice āḥ, Süryanice ʾaḥā ile ortak ata kökten türeyen düzenli akrabalık terimi.Kesin
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik hipoteziAntik Mısır dilindeki snw (kardeş/çift) ile doğrudan kökdeş olmasa da kavramsal alan Afro-Asyatik ailede benzer ikili bağ mantığıyla gelişmiştir.Muhtemel

المصدر David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques), HALOT, Lisânü'l-Arab.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
أخوAnlamlıBağlanma, kardeşlik, kazıkSoy veya inanç bağıyla birbirine raptolunma haliHedef kök; Kur'an'da geçer
أوخKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez
خأوKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez
خوأAnlamlıBoşluk, açlık, çöküntüKarnın boşalması, yerin ıssız kalması, yıldızın yağmursuz batmasıKur'an'da geçmez; hedef kökle zıt çağrışım taşır
وأخAnlamlıBir hedefe kastetme, uyum sağlamaYolunda gitme, birinin adımlarına uyarak peşinden yürümeKur'an'da geçmez; وخي ile dönüşümlü kullanım
وخأAnlamlıAyak basma, ezmeYere basıp iz bırakma veya çiğnemeKur'an'da geçmez

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
أخوMerkezKardeşlik ve sarsılmaz bağOrtak bir kökten (biyolojik, manevi veya kavmi) neşet eden zorunlu veya iradi eşitlik bağıTaraflar arasında hiyerarşisiz bir kader, hak ve himaye ortaklığı kurar.
صحبKomşuBirliktelik, arkadaşlıkMekânsal veya zamansal refakat; yol ve süreç ortaklığıSüreç bittiğinde sona erebilir, kardeşlik gibi ontolojik bir bağ şart koşmaz.
وليKomşuYakınlık, dostluk, hamiyetYardım, yetki, himaye ve hiyerarşik veya hukuki arka çıkmaİçinde sahiplenme, tasarruf ve öncelik hakkı barındırır.
عشرKomşuSosyal kaynaşma, muaşeretBir arada yaşama, karışıp görüşme ve toplumsal temasDuygusal veya akidevi derinlik olmaksızın sadece bir arada bulunmayı da kapsar.
عدوZıtDüşmanlık, haddi aşmaSınırı çiğneyerek karşı tarafa zarar verme kastı ve kopuklukBirlikte tutan bağı kopararak çatışma ve ayrışma üretir.

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaأخوKardeşlik bağıBiyolojik nesep, akide ortaklığı ve kavmi müttefikliği kapsayan organik rabıtaKesin
LatinceFrater, germanusKardeş, öz kardeş, tarikat yoldaşıFrater hem kan kardeşliğini hem de dini/kurumsal cemaat üyeliğini karşılar; germanus ise biyolojik özlüğü vurgular.Güçlü
İngilizceBrother, brethren, kinErkek kardeş, dindaş, hısımBrother biyolojik bağı; çoğul formu brethren ise inanç ve cemiyet kardeşliğini iyi karşılar.Kesin
AlmancaBruder, GlaubensbruderKardeş, dindaşBruder biyolojik ve manevi bağı kapsar; mecazi toplumsal dayanışma için kullanılır.Kesin
FransızcaFrère, confrèreKardeş, meslektaş, tarikat mensubuFrère biyolojik ve genel kardeşliktir; confrère ortak amaçtaki kurumsal birlikteliği karşılar.Kesin

المصدر Oxford Latin Dictionary, Kluge Etymologisches Wörterbuch, Dictionnaire Littré.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
أَخ / إِخْوَةÖz veya üvey nesep kardeşiMiras hükümleri, aile hukuku, nikâh engelleri ve kıssa bağlamları (Nisâ 4:11, 4:23; Yûsuf 12:7)
أَخ / إِخْوَانİman ve akide kardeşliğiMüminlerin birbirine karşı hukuku, iç barış, kalplerin kaynaşması ve cennet ehlinin tasviri (Âl-i İmrân 3:103; el-Hucurât 49:10; el-Hicr 15:47)
أَخُو...Kavmiyet, soydaşlık ve hemşehrilikPeygamberlerin tebliğ yaptıkları kavimle olan beşeri ve nesep bağı (el-A'râf 7:65, 7:73, 7:85; Hûd 11:50)
إِخْوَانFikir, yol ve kötülük yoldaşlığıİnkârda, israfta veya şeytani amellerde birbirine destek olma durumu (el-İsrâ 17:27; el-Haşr 59:11; el-A'râf 7:202)
أُخْتKız kardeş (biyolojik veya nispet)Meryem'in Harun'a nispeti veya kan bağıyla mirasçı kız kardeş (Meryem 19:28; Nisâ 4:12, 4:176)

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİman bağı ve tekfir meselesiBüyük günah işleyenin dinden çıkıp çıkmadığı tartışmasında katil ile maktulün velisi arasındaki uhuvvetin sürdüğünü belirten ayetin yorumu (el-Bakara 2:178).Kardeşliğin küfürle bozulup günahla büsbütün yok olmadığı, akidenin asgari müşterekinde varlığını koruduğu vurgusu.
FıkıhMiras, evlenme yasakları ve kısasAsabe ve ashâb-ı ferâiz olarak kardeşlerin terekeye intikali; süt kardeşliği ve mahremiyet sınırları.Şahsi iradeden bağımsız olarak doğan, devredilemez hukuki ve mali yükümlülükler manzumesi.
TefsirPeygamberlerin kavimlerine kardeş kılınmasıKavimlerine hitap eden peygamberler için kullanılan "kardeşleri" ifadesinin nesep mi yoksa tebliğ şefkati mi olduğu.Ortak beşeri zemini, soydaşlığı ve peygamberin tebliğ ettiği kitleye yabancı olmadığını gösteren bağ.
HadisMüslümanların toplumsal dayanışmasıMüslümanın Müslümana zulmetmeyeceğini, onu terk etmeyeceğini bildiren kardeşlik nebevi ilkesi.Birbirine kenetlenmiş kurşun perçinli bina metaforuyla somutlaşan ahlaki ve hukuki koruma kalkanı.

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniTevhid eksenli cemaatleşmeİman KardeşliğiBirleştirici EksenBiyolojik bağların ötesinde vahye dayalı üst kimlik inşa eder (el-Hucurât 49:10).Kesin
İlmiHakikat arayışı ve epistemik cemaatFikir ve Yöntem YoldaşlığıDoğrulama ve MüzakereAynı aksiyomatik ilkeleri benimseyen ilim ehlinin ortak mesaisi ve müzakeresi.Muhtemel
SiyasiHukuk önünde eşit vatandaşlık ve ittifakEşit Hak SahipliğiSosyal Barış ve TahkimHiyerarşik tahakküm yerine eşitler arası adil uzlaşma ve dayanışma modeli getirir.Güçlü
İktisadiMülkiyetin paylaşımı ve teavünİnfak ve Miras HukukuKaynak DağılımıTerekenin adil paylaşımı ve yardımlaşma ile servetin tek elde tekelleşmesini önler.Güçlü

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerDüğümler arası paralel bağ / Simetrik graf (Undirected Graph)İki düğüm (node) arasında yön bağımlılığı olmaksızın çift taraflı bilgi, enerji veya kuvvet aktarımı sağlayan eşdeğer ilişki yapısı.Güçlü
Beşeri bilimlerYatay dayanışma / Sosyal sermaye (Social Capital)Dikey hiyerarşi ve tahakküme dayanmayan, güven ve ortak normlar üzerinden üyelerine karşılıklı güvence sunan kurumsal yapı.Kesin

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKavramı yalnızca romantik bir hissiyata, duygusal bir muhabbete ya da katı kan bağına (etnik/biyolojik) indirgemek.
Kur'an içi daha geniş anlamBiyolojik soyu tanıdığı gibi; peygamberin kavmiyle olan insani-kavmi bağını, müminlerin akidevi bağını ve hatta sapanların bâtıldaki suç ortaklığını da aynı kökle açıklar.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataKardeşliği sadece kan bağı sanmak Kur'an'ın miras dışındaki tüm ahlaki ve siyasi adalet teorisini işlevsiz kılar; salt duygusal algılamak ise kardeşliği getirdiği hukuki yükümlülük ve sorumluluklardan arındırarak içi boş bir slogana dönüştürür.

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın inşa ettiği toplum nizamının omurgasını oluşturur. Dikey otorite ve tahakküm ilişkisi yerine yatay, eşitlikçi, birbirini gözeten ve koruyan bir toplumsal dokunun anahtar kavramıdır.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Kısas ve miras hükümlerinin belirlendiği ahkâm ayetlerinde, peygamber kıssalarındaki tebliğ süreçlerinde ve Medine toplumunda inşa edilen müminler arası hukukun açıklandığı pasajlarda belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Üstünlüğü soylulukta, kabile gücünde veya kan bağı tahakkümünde gören cahiliye asabiyetini yıkar; biyolojik bağı inanç ve ahlak bağıyla tahkim veya tasfiye eder.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamHayvanların ve nesnelerin güvenliğini temin etmek üzere yere çakılan sağlam kazık, ip halkası ve bu merkeze bağlanan varlıkların ortak tutunma noktası.
  • Soyut anlamOrtak bir kaynaktan, kökten veya inanç ekseninden neşet eden fertler arasında kurulan, hiyerarşisiz, eşitlikçi, koruma ve sorumluluk doğuran organik rabıta.
  • Sistematik karşılıkToplumsal, hukuki ve dini düzlemde taraflara karşılıklı hak, gözetim, savunma ve adalet yükümlülüğü yükleyen yatay dayanışma matrisi.
  • LaTeX modeliRij=I(Ci∩Cj≠∅)⋅(Hi↔j×Si↔j)
  • LaTeX açıklamasıFormülde i ve j iki ayrı ferdi simgeler. I gösterge fonksiyonu olup, iki ferdin ortak bir kök, ilke veya inanç kümesini (Ci∩Cj) paylaşması durumunda 1 değerini alır. Bu ortak zemin üzerinde iki taraf arasında karşılıklı ve simetrik haklar matrisi (Hi↔j) ile koruma-yardımlaşma sorumluluğu (Si↔j) çarpımsal olarak devreye girerek kardeşlik rabıtasını (Rij) eksiksiz inşa eder.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ا