ثمن

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ث-م-نالصيغ: ٩ · الجذور المجاورة: ١٤٩ · الآيات: ١٩ · السور: ١٣؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».كتمصرعوحدالثُّمُنُبِثَمَنٍثمنشريوَثَمَانِيَةَقللثَمَانِينَثَمَنًاسدسربعثَمَانِيَةٌضأن

الجذرالصيغ ٩الآيات ١٩السور ١٣المجاورة ١٤٩

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

ثمن

ث - م - ن

جذر
  • الورود: ١٩
  • الآيات: ١٩
  • الصيغ: ٩
  • المعاجم: ١٢

Essemnu (Sin’ le) sade yağ demektir. Semin (Sin’le) dolgun hayvan demektir. Semen (Se ile) sayıların oluşmuşu analamında 8 sayıdır. Çobanlık döneminde yağ para olarak kullanılmış olmalı ki para anlamında semen denmektedir. Paradır. Yağ para olarak kullanıldığı için SİN Se ye dönüşerek para manasını almıştır. Sekiz de üst ara birimidir.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(١٢)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Essemnu (Sin’ le) sade yağ demektir. Semin (Sin’le) dolgun hayvan demektir. Semen (Se ile) sayıların oluşmuşu analamında 8 sayıdır. Çobanlık döneminde yağ para olarak kullanılmış olmalı ki para anlamında semen denmektedir. Paradır. Yağ para olarak kullanıldığı için SİN Se ye dönüşerek para manasını almıştır. Sekiz de üst ara birimidir.

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٩٥٤
ثَمانِيَةُ رجالٍ وثَماني نسوةٍ، وهو في الأًصل منسوب إلى الثُمْنِ، لأنَّه الجزء الذي صيَّر السبعة ثَمانِيَةْ، فهو ثُمْنُها. وقولهم: الثوب سَبْعٌ في ثَمانٍ، كان حقُّه أن يقال ثمانية، لأنَّ الطول يذرع بالذراع وهي مؤنثة، والعرض يُشْبَرُ بالشِبْر وهو مذكّر. وإنْ صغَّرت الثمانيةَ فأنت بالخيار: إن شئت حذفت الألف، وهو أحسن، فقلت ثُمَيْنيَةٌ. وإن شئت حذفت الياء فقلت ثميِّنة. وثَمَنْتُ القوم أَثْمُنُهُمْ
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٤٬٤٧٠
ث ن م ثمن ، مثن ، نثم . ثمن : أبو عُبَيد ، عن الأَصْمعِيّ : الثّمانِي : نَبْتٌ ، والأَفانِي : نَبْتٌ ، واحدته : أَفَانِيَة . وقال الكسائيّ : أَثْمَنْت الرَّجُلَ متاعَه ، وأَثَمَنْت له ، بمعنًى واحد . أبو عُبَيد : الثُّمْنُ والثَّمِينُ : واحد ؛ وأَنْشَد أبو الجَرّاح : وألْقَيْتُ سَهْمِي وَسْطَهم حين أَوْخَشُوا فما صار لِي في القَسْمِ إلا ثَمِينُها وقال اللّيْث : ثمَنُ كُلِّ شيءٍ : قِيمَتُه . وقال
رابط المدخل

ث ن م ثمن ، مثن ، نثم . ثمن : أبو عُبَيد ، عن الأَصْمعِيّ : الثّمانِي : نَبْتٌ ، والأَفانِي : نَبْتٌ ، واحدته : أَفَانِيَة . وقال الكسائيّ : أَثْمَنْت الرَّجُلَ متاعَه ، وأَثَمَنْت له ، بمعنًى واحد . أبو عُبَيد : الثُّمْنُ والثَّمِينُ : واحد ؛ وأَنْشَد أبو الجَرّاح : وألْقَيْتُ سَهْمِي وَسْطَهم حين أَوْخَشُوا فما صار لِي في القَسْمِ إلا ثَمِينُها وقال اللّيْث : ثمَنُ كُلِّ شيءٍ : قِيمَتُه . وقال الفَراء في قول الله عزّ وجلّ : ( وَلاَ تَشْتَرُواْ بِآيَاتِي ثَمَنًا قَلِيلاً ) ( البقرة : 41 ) : كلّ ما كان في القُرآن من هذا الذي قد نُصِب فيه ( الثمن ) وأُدْخلت الياء في المَبيع أو المُشْتَرى ، فإنّ ذلك أكثر ما يأتي في الشَّيْئين لا يكونان ثَمَناً مَعْلوماً ، مثل الدّنانير والدَّراهم ؛ فمن ذلك : اشترَيْت ثوباً بكساء ، أيّهما شِئْت تَجعله ثمناً لصاحبه ، لأنه ليس من الأثمان . وما كان ليس من الأثمان مثل الرَّقيق والدُّور وجَميع العرُوض ، فهو على هذا ، فإذا جِئت إلى الدّراهم ، والدنانير وَضَعْت الباء في الثمن ، كما قال في سُورة يُوسف : ) وَشَرَوْهُ بِثَمَنٍ بَخْسٍ دَرَاهِمَ ) ( يوسف : 20 ) ، لأنّ الدّراهم ثمنٌ أبداً ، والباء إنما تَدْخل في الأَثمان . وكذلك قوله : ( اشْتَرَوْاْ بِئَايَاتِ اللَّهِ ثَمَنًا قَلِيلاً ) ( التوبة : 10 ) أي اشْتَروا الحياة الدّنيا بالآخرة والعَذاب بالمغفرة ، فأَدْخل الباء ، في أي هذين شِئْتَ حتى تصير إلى الدَّراهم والدنانير ، فإِنك تُدْخل الباء فيهن مع العُروض ، فإذا اشتريت أحَد هذين ، يعني الدنانير والدراهم ، بصاحبه أَدخلت الباء في أيّهما شِئْت ، لأن كل واحد منهما في هذا الموضع مَبيع وثمَن ، فإن أحْبَبَت أن تعرف فَرْق ما بين العُروض والدراهم ، فإنك تعلم أنّ من اشترى عبداً بألف دِرْهم مَعْلُومة ، ثم وَجد به عَيْباً فردّه ، لم يكن على المُشْتري أن يأخذ ألْفَه بعينها ولكن ألفاً ، ولو اشْترى عبداً بجارية ثم وَجَد بها عيباً لم يَرْجع بجارية أُخرى مِثلها ، فذلك دليلٌ على أنّ العروض ليست بأثْمَانٍ . أبو حاتم ، عن الأصْمعي ، يقال : ثمانية رجال ، وثماني نِسوة ، ولا يقال : ثمانُ ؛ وأنشد الأصمعيُّ : لها ثنايا أَرْبعٌ حِسانُ وأربعٌ فثَغْرُها ثمانُ وقال : هذا خطأ . وقال : هنَّ ثمانيَ عَشْرة امرأةً ، مفتوحة الياء ، هُما اسمان جُعلا اسماً واحداً ففُتحت أواخرها . وكذلك : رأيت ثمانيَ عشْرة امرأةً ، ومررتُ بثمانيَ عَشْرة امرأةً . قلت : وقولُه : فلقد شَرِبْتُ ثمانياً وثمانِياً وثمانِي عَشْرةَ واثْنَتين وأَرْبَعا فوجهُ الكلام : ثمانِ عشرة ، بكسر النون لتدُلّ الكسرةُ على الياء وتدل فتحة الياء على لُغة من يقول : رأيت القاضي ، كما قال الشاعر : كأنّ أَيديهنَّ بالقاع القَرِق ثعلب ، عن ابن الأعرابي : الْمِثْمنَة : المِخْلاة ؛ والمِثْملة : خِرْقة يهنأ بها البَعير ؛ والمِنْثَلة : الزَّنْبِيل . وقال شمر : ثمَّنت الشيءَ : إذا جمعتَه ، فهو مُثَمَّن . وكِساء ذو ثمانٍ : عُمِلَ من ثماني جِزَاتٍ ؛ وقال الشاعر : سيَكْفيكِ المُرَحَّلُ ذو ثمانٍ خَصِيفٌ تُبْرِمين له جُفَالا نثم : قال أبو زَيد ، فيما عُزي إلى ابن السكيت ، ولا أدري ما صحَّته : أنشدَني أبو عَمرٍ و لمنْظُور الأسدي : قد انْتَثَمت عَلَيَّ بقول سَوْءٍ بُهَيْصِلَةٌ لها وَجهٌ دَميمُ حَليلةُ فاحِشٍ وانٍ لَثيم مُزَوْزِكةٌ لها حَسبٌ ذَمِيم قال : انتَثَمت : انفرجَت بالقول القَبيح . قلت : كأنّه افْتعل من ( نثم ) ، كما يقال من ( نثر ) : انتَثر ، على ( افْتَعَل ) . مثن : قال الليث : المَثَانةُ ، معروفةٌ . أبو عُبيد ، عن أبي زيد ، قال : الأمثَن ، الذي لا يَسْتَمْسك بَوْلُه في مثانتِه . والمرأةُ : مَثْنَاء ، مَمْدُود . وفي حديث عمّار بن ياسِر أنه صلَّى في تُبّان ، وقال : إني مَمثُون . قال أبو عُبَيد : قال الكِسَائيّ : المَمْثُون : الذي يَشْتَكِي مَثَانَته . يقال منه : رَجُلٌ مَثِنٌ ومَمْنُون . قال أبو عُبَيد : وكذلك إذا ضَرَبْته على مَثَانته قُلْت : مَثَنْته أَمْثُنه وأَمْثِنه مَثْناً ، فهو مَمْثُون . أبو عُبَيد ، عن الأُمويّ : مَثَنْتُه بالأَمر مَثْناً ، إذا غَتَتَّه به غَتّاً . وأَخبرني الإياديّ عن شَمِر أنه قال : لم أَسْمع ، مَثَنْته ، بهذا المَعْنى إلاّ هُنا . قلت : أَحْسبه : مَتَنْته ، بالتاء ، من : المُمَاتنة في الأمْرِ . ورَوى ابن هانىء ، عن أبي زَيد : مَثِنَ الرَّجُلُ يَمْثَن مَثَناً ، وهو رَجُل أَمْثن ، إذا اسْتَمسك بولُه في مثانته ؛ وامْرأة مَثْناء . قلتُ : وهذا خلافُ ما رَواه أبو عُبَيد عَنه . ورَوى أبو العبّاس ، عن ابن الأعرابيّ : يُقال لمِهْبِل المرأة : المَحْمل والمُسْتَوْدع ، وهو المثانة أيضاً ؛ وأَنشد : وحاملةٍ مَحْمُولةٍ مُسْتَكِنَّةٍ لها كُلُّ حافٍ في البلادِ وناعِلِ يَعني : المثانة ، التي هي المُسْتَودَع . هذا لَفْظه . قلت : والمَثَانة عند عَوَامّ الناس موضعُ البَوْل ، وهي عنده مَوْضع الوَلد من الأُنْثى . أبو بكر ، عن شَمِر : المَثِن ، والمَمْثُون : الذي يَشْتَكي مَثَانته . قال : ومثله : طَحِل ومَطحُول . وقال بعضُهم : المَثِن : الذي يَحْبِس بَوْلَه . وقالت امرأة لِزَوْجها من العَرب : إنّك لَمِثنٌ خَبِيث . قيل لها : وما المَثِن ؟ قالت : الذي يُجامع عند السَّحَر عند اجتماع البَول في مَثانته . قال : والأَمْثن ، مثل ( المَثن ) في حَبْس البَوْل .

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٥٬٢٥١
(باب الثاء والميم وما يثلثهما) (ثمن) الثاء والميم والنون أصلان: أحدهما عِوَضُ ما يُباع، والآخَر جزءٌ من ثمانية. فالأوّل قولهم بِعْتُ كذا وأخذْتُ ثمنَه. وقال زهير: * وعَزَّتْ أثمُنُ البُدُنِ([1]) * فمن رواه بالضمّ فهو جمع ثَمَن. ومن رواه بالفتح "أثمَنُ البُدُنِ" فإنه يريد أكثرَها ثمناً. وأمَّا الثُّمُن فواحدٌ من ثمانية. يقال ثَمَنْتُ القومَ أثْمُنُهم إذا أخذتَ ثُمنَ أموالهم. والثمِينُ: الثمْن.
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٨٣٠
- قوله تعالى: ﴿وشروه بثمن بخس﴾ [يوسف/20]. الثمن: اسم لما يأخذه البائع في مقابلة البيع، عينا كان أو سلعة. وكل ما يحصل عوضا عن شيء فهو ثمنه. قال تعالى: ﴿إن الذين يشترون بعهد الله وأيمانهم ثمنا قليلا﴾ [آل عمران/77] وقال تعالى: ﴿ولا تشتروا بعهد الله ثمنا قليلا﴾ [النحل/95]، وقال: ﴿ولا تشتروا بآياتي ثمنا قليلا﴾ [البقرة/41]، وأثمنت الرجل بمتاعه وأثمنت له: أكثرت له الثمن، وشيء ثمين: كثير الثمن، والثمانية
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٧٦١
ث م ن ثمنتهـم أثمنهـم‏:‏ كنت ثامنهم بالكسر وبالضم أخذت ثمن أموالهم‏.‏ وكانوا سبعة فأثمنوا أي صاروا ثمانية وأخذت فلانة ثمينها من تركة زوجها‏.‏ قال‏:‏ ألا لا تعينيني على البخل وابتغى ثمينـك إن مـرت علـيّ شعوب وقال‏:‏ فإنّي لست منك ولست منـي إذا مـا طـار مـن مالـي الثميـن وإبل ثوامن‏:‏ من الثمن بمعنى الظء‏.‏ وكساء ذو ثمان‏:‏ عمل من ثمان جزات‏.‏ قال الراعي‏:‏ سيكفيك المرحـل ذو ثمـان حصيف تبرمين
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٧٬٩٨٥
الثُّمُن والثُّمْن من الأَجزاء: معروف، يطِّرد ذلك عند بعضهم في هذه الكسور، وهي الأَثمان. أَبو عبيد: الثُّمُنُ والثَّمينُ واحدٌ، وهو جزء من الثمانية؛ وأَنشد أَبو الجراح ليزيد بن الطَّثَرِيَّة فقال: وأَلْقَيْتُ سَهْمِي وَسْطَهم حين أَوْخَشُوا، فما صارَ لي في القَسْمِ إلا ثَمينُها. أَوْخَشُوا: رَدُّوا سِهامَهم في الرَّبابةِ مرة بعد مرة. وثَمَنَهم يَثْمُنُهم، بالضم، ثَمْناً: أَخذ ثمْنَ أَموالهم.
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٩٥٨
* ث م ن * تقول * ثَمانيةُ * رجال و * ثمانِي * نسوة وثماني مائة بإثبات الياء في الإضافة كما تقول قاضي عبد الله وتسقط مع التنوين عند الرفع والجر وتثبت عند النصب لأنه ليس بجمع فيجري مجرى جوار وسوار في ترك الصرف وما جاء في الشعر غير مصروف فهو على توهم أنه جمع وقولهم الثوب سبع في * ثمانٍ * كان حقه أن يقال في * ثمانيةٍ * لأن الطول يذرع بالذراع وهي مؤنثة والعرض يشبر بالشبر وهو مذكر وإنما أنثوه لما لم
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٩٬١٠٧
: ( الثُّمْنُ ، بالضمِّ وبضَمَّتَيْنِ وكأَميرٍ : جُزْءٌ من ثَمانِيَةٍ أَو يَطَّرِدُ ) . ( وفي المُحْكَمِ : ويَطَّردُ ( ذلِكَ ) عنْدَ بعضِهم ( في هذه الكسورِ ) . ( زادَ ابنُ الأَنْبارِي : إلاَّ الثُّلُث فإنَّه لا يقالُ فيه التثليث ، نَقَلَه الحافِظُ الدِّمْياطيُّ في معْجمِ الشيوخِ ، وتقدَّمَ ذلِكَ في ثلث . وفي التَّنْزيلِ : ﴿فلهُنَّ الثُّمْن ممَّا تَرَكْتُم﴾ ؛ وشاهِدُ الثَّمِينِ أَنْشَدَه
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٣٬٣٣١
ثَمَنَهُمْ 1 ثَمَنَهُمْ ثمن ثمنهم ثمننهم , aor. ثَمُنَ , (S, M, Mgh, &c.,) inf. n. ثَمْنٌ, (M,) He took the eighth of their goods, or property. (S, M, Mgh, Msb, K.) ― -b2- And, aor. ثَمِنَ , He was, or became, the eighth of them: (S, Mgh, Msb, K:) or he made them, with himself, eight. (S in art. ثلث.) And He made them, they being seventy-nine, to be eighty. (A'Obeyd, S in art. ثلث.) -A2- ثَمُنَ,
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٩١٧
ثَمَنَ ثَمَنَ I ( n. ac. ثَمْن 1 ), a. Was, or became, the eighth. b. U ( n. ac. ثَمْن 1 ), Took the eighth of. ثَمُنَ ثَمُنَ U ( n. ac. ثَمَاْنَة 22t ), a. Was costly, precious. ثَمَّنَ ثَمَّنَ II , a. Made eight, did eight times; made octangular, or an octagon. أَثْمَنَ أَثْمَنَ IV , a. Was eight. b. Did the eighth time. c. Gave the price of. ثِمْن ثِمْن 2 , a. The eighth young
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيبلا ترجمةالحروف: ٢٣٬٨٧٣
ثمن ثَمَنَ - يَثْمُنُ - ثََمَن ثَمَنَ - يَثْمُنُ + كائن أو شيء + كائناً أو شيئاً: يصير مكافئاً له بالثمن: يصير له ذات القيمة المحسوبة والمعتبرة وذات الأهمية التي للكائن الآخر: يصير له قدر ومكافئ من المال أو المتاع أو النفع لا بد من حسابه حين مبادلته بشيء ممائل ثََمَن - ثَمَناً: على وزن" فـَعـَل" اسم فعل بمعنى مفعول من " ثَمَنَ - يَثْمُنُ
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٩)

الجذور المجاورةالمجاورة: ١٤٩ (الإجمالي: ١٧٩)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. شري

    الآيات المشتركة: ١١ · Satın aldılar

  2. قلل

    الآيات المشتركة: ١٠ · Az

  3. كتم

    الآيات المشتركة: ٣ · Su sızdırmayan sağlam tulumdur

  4. ربع

    الآيات المشتركة: ٣ · Rebi’ (ayn): Bağdaş kurmak demektir

  5. وحد

    الآيات المشتركة: ٥ · وَحْدَهُ kelimesi aslında منفرداً anlamındadır ve marifeye…

  6. ثلث

    الآيات المشتركة: ٣ · Sülle çokluk demektir

  7. سدس

    الآيات المشتركة: ٢ · سندس Hint kumaşıdır

  8. حسم

    الآيات المشتركة: ١ · Bir şeyin kesik yeri demektir

  9. درهم

    الآيات المشتركة: ١ · Dirhemler

  10. زهد

    الآيات المشتركة: ١ · Zade : Azık demektir

  11. صرع

    الآيات المشتركة: ١ · Yere yıkılanlar

  12. ضأن

    الآيات المشتركة: ١ · Yünlü hayvanlar

الآيات التي ورد فيها(١٩)

  1. وَآمِنُوا بِمَا أَنْزَلْتُ مُصَدِّقًا لِمَا مَعَكُمْ وَلَا تَكُونُوا أَوَّلَ كَافِرٍ بِهِ وَلَا تَشْتَرُوا بِآيَاتِي ثَمَنًا قَلِيلًا وَإِيَّايَ فَاتَّقُونِ

    Fiyat

  2. … ثُمَّ يَقُولُونَ هَذَا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ لِيَشْتَرُوا بِهِ ثَمَنًا قَلِيلًا فَوَيْلٌ لَهُمْ مِمَّا كَتَبَتْ أَيْدِيهِمْ وَوَيْلٌ لَهُمْ …

    Fiyat

  3. … يَكْتُمُونَ مَا أَنْزَلَ اللَّهُ مِنَ الْكِتَابِ وَيَشْتَرُونَ بِهِ ثَمَنًا قَلِيلًا أُولَئِكَ مَا يَأْكُلُونَ فِي بُطُونِهِمْ إِلَّا النَّارَ …

    Fiyat

  4. إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَأَيْمَانِهِمْ ثَمَنًا قَلِيلًا أُولَئِكَ لَا خَلَاقَ لَهُمْ فِي الْآخِرَةِ وَلَا …

    Fiyat

  5. وَإِذْ أَخَذَ اللَّهُ مِيثَاقَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ لَتُبَيِّنُنَّهُ لِلنَّاسِ وَلَا تَكْتُمُونَهُ فَنَبَذُوهُ وَرَاءَ ظُهُورِهِمْ وَاشْتَرَوْا بِهِ ثَمَنًا قَلِيلًا فَبِئْسَ مَا يَشْتَرُونَ

    Fiyat

  6. … أُنْزِلَ إِلَيْهِمْ خَاشِعِينَ لِلَّهِ لَا يَشْتَرُونَ بِآيَاتِ اللَّهِ ثَمَنًا قَلِيلًا أُولَئِكَ لَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ إِنَّ اللَّهَ …

    Fiyat

  7. … شُهَدَاءَ فَلَا تَخْشَوُا النَّاسَ وَاخْشَوْنِ وَلَا تَشْتَرُوا بِآيَاتِي ثَمَنًا قَلِيلًا وَمَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولَئِكَ …

    Fiyat

  8. … الصَّلَاةِ فَيُقْسِمَانِ بِاللَّهِ إِنِ ارْتَبْتُمْ لَا نَشْتَرِي بِهِ ثَمَنًا وَلَوْ كَانَ ذَا قُرْبَى وَلَا نَكْتُمُ شَهَادَةَ اللَّهِ …

    Fiyat

  9. اشْتَرَوْا بِآيَاتِ اللَّهِ ثَمَنًا قَلِيلًا فَصَدُّوا عَنْ سَبِيلِهِ إِنَّهُمْ سَاءَ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ

    Fiyat

  10. وَلَا تَشْتَرُوا بِعَهْدِ اللَّهِ ثَمَنًا قَلِيلًا إِنَّمَا عِنْدَ اللَّهِ هُوَ خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ

    Fiyat

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökثمن
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerعوض, بدل, سعر
Zıt Kökمجن
Çekirdek Özet 1Bir nesnenin veya eylemin yerini tutan karşılık, bedel ve sekizli sayı düzeni
Çekirdek Özet 2Kur'an'da ilahi ilkelere ve ahde karşılık tercih edilen geçici dünyevi menfaat ve pay
Çekirdek Özet 3Değer takdiri, mübadele dengesi ve hakların oransal bölüşümünde ölçü birimi
Kritik Hata Riskiثَمَن kavramını yalnızca madeni paraya indirgeyerek ayetlerdeki ahlaki takas ve tercih boyutunu gözden kaçırmak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
ثمBirikme, toplanma, bir şeyin ardından gelen kalıcı tortu ve pay (karşılaştırınız: ثمر, ثمد)نÇekirdekteki birikim ve pay alma hareketine süreklilik, ölçülebilir denklik ve kesin oransallık boyutu ekleyerek sayısal ve iktisadi denklik ölçüsüne dönüştürmüştür

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
ثÇarpı, işaret, sınır (ikiz harf türetmesi)Ölçülen, işaretlenen ve belirlenen sınır
مSu; akış, çokluk, derinlikAkışkanlık, el değiştirme ve dolaşım
نFiliz, balık; süreklilik, çoğalma, canlılıkSüreklilik, kalıcılık ve değerin tescili
ثمنDeğerin işaretlenip dolaşıma sokulması ve karşılık olarak süreklilik kazanmasıBir varlığın değer sınırının belirlenerek mübadele içinde kalıcı bir karşılık ve oransal hisse haline getirilmesi hareketidir

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir malın el değiştirmesinde onun yerini tutan denk karşılık, pay ve sekiz parçalık hisse bölümü
Cahiliye şiiri kullanımıZüheyr b. Ebî Sülmâ bir beytinde develerin bedellerinin ve değerlerinin yükselmesini ثَمَن kökünden gelen çoğul lafızla ifade etmiştir: وعَزَّتْ أثمُنُ البُدُنِ
Erken Arapça kullanımİslâm öncesi ve erken dönemde kumar (meysir) oklarıyla pay bölüşümünde sekizde bir hisse için ve ticarî bedel takdirinde yaygın biçimde kullanılmıştır

المصدر Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha ve Asās al-Balāgha.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Sami dilleri ailesinde ثمن kökü, öncelikle sekiz sayısı (Proto-Semitik *ṯamānī-) ve buna bağlı oransal pay matrisi ile güçlü bir ortak mirasa dayanır. İbranicede שְׁמוֹנֶה (šəmōneh) ve Aramicede תְּמָנְיָא (təmānyā), Akadcada samāne sekiz sayısını karşılar. Kökün sayısal anlamı bütün Sami kollarında köklü bir süreklilik gösterirken, Arapçada buna ek olarak bir metanın karşılığı, bedeli ve değeri anlamındaki ثَمَن lafzı öne çıkmıştır. Kimi filolojik yaklaşımlarda yağ ve dolgunluk ifade eden سمن kökü ile bir mübadele aracı olarak değer ölçüsü arasında fonetik bir kayma tartışılmışsa da klasik Arap leksikografisi iki asli eksen kabul etmiştir: Satılanın bedeli ve sekizli sistemdeki hisse. Bu iki eksen, değerin paylaştırılması ve denkliğin kurulması zemininde semantik bir örtüşme barındırır.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs, HALOT ve Maqāyīs al-Lugha.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönثمن kökünden ثَمَن (karşılık/bedel) ve ثَمَانِيَة (sekiz) türevleriDeğer takdiri ile sayısal hisse tespiti tek bir köksel gövdede birleşmiştirKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice שְׁמוֹנֶה, Aramice תְּמָנְיָא, Akadca samāneSekiz sayısı ortak Sami mirasıdır; bedel anlamı Arapçada özelleşmiştirGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik sayı sistemleriSayısal kök Afro-Asyatik tabakada ortak sayım düzenini yansıtırMuhtemel

المصدر Cohen Semitik Kökler Sözlüğü ve Maqāyīs al-Lugha.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
ثمنAnlamlıBedel ve sekiz sayısıBir nesnenin karşılığı olmak veya sekizli birime ulaşmakHedef kök
ثنمKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilir
مثنAnlamlıİdrar torbası ve idrar tutamamaMesane bölgesi ve buna bağlı rahatsızlıklarKur'an'da geçmez; hedef kökle doğrudan anlam bağı yoktur
منثKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilir
نثمAnlamlıKokma, fısıldama, yayılmaGizli bir haberin veya kokunun etrafa yayılmasıKur'an'da geçmez; hedef kökle belirgin bağı yoktur
نمثKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilir

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
ثمنMerkezBedel ve oransal hisseKarşılıklı rıza ile tayin edilen ve akdin dayandığı denk bedelMübadelede bir şeyin yerini tutan karşılık
عوضKomşuTelafi ve bedelKaybedilen veya elden çıkan bir şeyin yerini doldurmak üzere sonradan verilen karşılıkTelafi niteliği ağır basar
بدلKomşuDeğiş tokuş ve ikameBir nesnenin yerine tamamen başka bir nesneyi koymaBizzat varlığın değişmesi esastır
سعرKomşuPiyasa fiyatıMalın piyasada arz-talep şartlarıyla oluşan dalgalı değeriPiyasadaki cari seviyedir, akit bedeli olması şart değildir
مجنZıtKarşılıksızlıkHiçbir bedel, karşılık ve tazminat olmaksızın gerçekleşmeثَمَن kavramının zıddı olarak ivazsılığı ifade eder

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaثمنBedel, kıymet, sekizBir şeyin karşılığı olan ivaz ve sekizli hisseKesin
Latincepretium, octoFiyat, değer; sekizPretium mali ve hukuki bedeli karşılar; sayı kökü bağımsızdırGüçlü
İngilizceprice, value, eightFiyat, bedel; sekizPrice ticari bedeli karşılar ancak kökün ilahi takas nüansını tam taşımazGüçlü
AlmancaPreis, Entgelt, achtFiyat, karşılık; sekizEntgelt hukuki karşılık yönünü, Preis piyasa değerini yansıtırGüçlü
Fransızcaprix, contre-valeur, huitFiyat, karşı-değer; sekizBir şeyin yerine geçen iktisadi denkliği ifade ederGüçlü

المصدر Lewis & Short Latin Dictionary ve Oxford English Dictionary.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
ثَمَنًا قَلِيلًاDeğersiz dünyevi menfaat ve geçici çıkarİlahi vahyidünyevi menfaate alet etme ve ahdi bozma bağlamı (Bakara 2:41, Âl-i İmrân 3:77, Nahl 16:95)
بِثَمَنٍ بَخْسٍDüşük, değersiz ve eksik bedelHz. Yusuf'un kuyu başında kardeşleri veya kervan tarafından önemsenmeyerek ucuza satılması (Yûsuf 12:20)
الثُّمُنُSekizde bir hisseMiras hukukunda eşin (zevce/zevcât) çocuk bulunması durumundaki farz payı (Nisâ 4:12)
ثَمَانِيَةَ / ثَمَانِيَSekiz sayısıSayım, süre ve fiziksel varlıkların adet tespiti bağlamı (En'âm 6:143, Kasas 28:27, Zümer 39:6, Hâkka 69:17)
ثَمَانِينَSeksen sayısıHukuki ceza ve had miktarı belirleme bağlamı (Nûr 24:4)

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamHüsün-kubuh ve değer teorisiAllah'ın ayetlerinin herhangi bir dünyevi bedelle takas edilemeyeceği ve hakikatin mutlak değeriDünyevi karşılığın değersizliği ve hakikatin paha biçilmezliği
FıkıhAkitler ve miras hukukuAkitlerde semen-mebî ayrımı, ivazın belirliliği ve zevcenin sekizde bir miras payıHukuki bağlayıcılığı olan akit bedeli ve miras payı
TefsirAhde vefa ve tahrif eleştirisiEhl-i Kitab'ın vahyi tahrif edip dünyalık elde etmelerinin ثَمَنًا قَلِيلًا terkibiyle kınanmasıHakikatten kopuş pahasına elde edilen geçici menfaat
HadisTicaret ve mesleki kazanç hükümleriYasaklanan şeylerin (örneğin leş veya köpek) bedelinin ve satım karşılığının haramlığıSatılması yasaklanan nesnelerin getirdiği haksız kazanç

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniVahiy ve ahlaki tercihAhit ve hidayetin karşı-değeriTercih sınırını belirlemeDini hakikatlerin dünyevi menfaat için araçsallaştırılmasını engellerKesin
İlmiTakdir ve epistemik değerBilginin ve delilin kıymetiDeğer ölçütünü korumaDoğrunun kişisel çıkar karşılığında feda edilmemesini temin ederGüçlü
SiyasiHukuki ahit ve sadakatİktidar tavizinin karşılığıSiyasi meşruiyeti korumaYönetim erkinin rüşvet ve haksız bedellerle ifsat edilmesini önlerGüçlü
İktisadiMübadele ve mülkiyetSatış akdinin nakdî veya ayni ivazıMübadele dengesini kurmaMalların değerini nesnel ve adil bir denklikle el değiştirtirKesin

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerKesirli oran ve sayısal tabanBir bütünün sekizli alt parçaya bölünmesi ve oransal fonksiyon katsayısıGüçlü
Beşeri bilimlerFırsat maliyeti ve denklik dengesiBir tercihte bulunurken vazgeçilen fayda ve hukuki akitlerde edim dengesiKesin

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiثَمَن lafzını sadece modern kâğıt para veya madeni paraya indirgeyerek akdi ve ahlaki karşılık boyutunu dışarıda bırakmak
Kur'an içi daha geniş anlamBir tercihte bulunurken feda edilen her türlü değer, elde edilmek istenen geçici menfaat ve hukuki hak payı
Yanlış anlamanın doğuracağı hataAyetlerdeki ثَمَنًا قَلِيلًا uyarılarını sadece para karşılığı fetva satmaya bağlayıp, dünyevi her türlü itibar ve konfor için yapılan tavizleri kapsam dışı görmek

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın insan eylemlerini bir tercih ve mübadele olarak görmesini; hidayet ile dalalet, ahiret ile dünya arasındaki takas mekanizmasını anlamayı sağlar
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Ehl-i Kitab'ın vahye karşı tutumunu eleştiren ayetlerde, miras paylarını düzenleyen ahkâm ayetlerinde ve Hz. Yusuf kıssasında
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Değerin yalnızca maddi paradan ibaret olmadığını, insanın inancını ve dürüstlüğünü feda ederek elde ettiği her kazancın ثَمَن sayıldığını ortaya koyar

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamBir malın mübadelesinde onun yerini tutan karşılık, bedel ve bir bütünün sekizde birlik parçası.
  • Soyut anlamBir tercihte bulunurken elden çıkarılan kıymet ile elde edilen menfaat arasındaki denklik ve oransallık ilişkisi.
  • Sistematik karşılıkİktisadi düzlemde akdin ivazı, ahlaki düzlemde ahde vefa ile menfaat arasındaki takas katsayısı, fıkhi düzlemde ise kesinleşmiş hak payı.
  • LaTeX modeliV(x)⟷T(y)o¨yle kiT(y)=1k∑i=1nwi
  • LaTeX açıklamasıV(x) feda edilen veya devredilen aslî değeri, T(y) onun yerine geçen bedeli (semen), k oransal bölüşüm katsayısını (özellikle miras ve paylamada sekizli birimi), wi ise bu bedeli oluşturan parçaları temsil eder. Model, Kur'an'daki ثَمَن mantığının hem mübadele denkliğini hem de oransal hak dağılımını ifade ettiğini simgeler.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ث